Эхлэл        Байгаль орчин        Боловсрол        Гэмт хэрэг        Гэр бүл        Нийслэл        Орон нутаг        Хөдөө аж ахуй         Хууль, эрхзүй        Шашин        Эрүүл мэнд
Image
“НИЙСЛЭЛИЙН ИРГЭНИЙ ДАГАЖ МӨРДӨХ 10 ЗӨВ ДАДАЛ АЯН” ҮРГЭЛЖИЛЖ БАЙНА
Image
САНСАРТ ХӨӨРГӨХ БҮТЭЭЛИЙГ ХҮЛЭЭН АВЧ ДУУСАХАД ХОЁР ХОНОГ ҮЛДЛЭЭ
Image
ҮНДЭСНИЙ ГЕОЛОГИЙН АЛБА БАЙГУУЛАХ ТУХАЙ АСУУДЛЫГ ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭХЭЭР УИХ-Д ӨРГӨН МЭДҮҮЛНЭ
Image
SOS: МОНГОЛ УЛС СААРАЛ ЖАГСААЛТАД ОРЖ, ЭДИЙН ЗАСАГТ УЛААН ГЭРЭЛ АСЛАА
Image
ХУДАЛДАА, ҮЙЛЧИЛГЭЭНИЙ ГАЗРУУД АРИУН ЦЭВРИЙН ӨРӨӨГӨӨ ИРГЭДЭД ҮНЭ ТӨЛБӨРГҮЙ АШИГЛУУЛНА
Image
С.АМАРСАЙХАН ДЭЛХИЙН БАНКНЫ ЗӨВЛӨХ БАГИЙН ГИШҮҮДИЙГ ХҮЛЭЭН АВЧ УУЛЗЛАА
Image
ӨНГӨРӨГЧ ШӨНӨ УГААРЫН ХИЙН ХОРДЛОГООР 54 ИРГЭН ЭМНЭЛЭГТ ХАНДЖЭЭ
Image
ХУДАЛДААНЫ ЭРГЭЛТЭЭ 10 ТЭРБУМ АМ.ДОЛЛАРТ ХҮРГЭХ ЗОРИЛТОО БИЕЛҮҮЛНЭ ГЭДЭГТ ИТГЭЛТЭЙ БАЙНА
Image
МОНГОЛ УЛСЫГ СААРАЛ ЖАГСААЛТАД ОРУУЛАХГҮЙН ТӨЛӨӨХ ХЭЛЭЛЦЭЭ ХҮНД НӨХЦӨЛД ҮРГЭЛЖИЛЖ БАЙНА ГЭВ
Image
Д.ӨНӨРБАТ: ХҮХЭРЛЭГ ХИЙН АГУУЛАМЖ ӨМНӨХ ОНООС ӨНДӨР ГАРЧ БАЙНА
Image
ТӨРИЙН 38 ТӨРЛИЙН ҮЙЛЧИЛГЭЭГ ГУРВАН МИНУТАД АВНА
Image
СЭЛЭНГЭ АЙМГИЙН ЗАСАГ ДАРГА Ш.ОРГИЛЫГ СААТУУЛЖЭЭ
Image
АШУҮИС-ийн захирал асан Г.Батбаатарын төрсөн өдөрт очсон эмнэлгийн дарга Х.Алтайсайхан зодуулж хүнд гэмтэл авсан байж болзошгүй байна.
Image
УРВАГЧИЙГ УРВАГЧ ГЭНЭ. ХАРИН УРВАГЧТАЙ СҮЛБЭЛДСЭН ЕРӨНХИЙ САЙДЫГ ХЭН ГЭХ ВЭ?!
Image
ОЛОН УЛСЫН ХӨЛБӨМБӨГИЙН ХОЛБООНЫ ЕРӨНХИЙЛӨГЧ ЖИАННИ ИНФАНТИНО МАНАЙ УЛСАД ИРЖЭЭ
Image
МАН-ЫНХНЫ “АВЛИГА” БУЮУ СОНГУУЛИЙН ЖИЛИЙН ТӨСӨВ
Image
“ҮНДЭСНИЙ ГЕОЛОГИЙН АЛБА БАЙГУУЛАХ”-ЫГ ЗАСГИЙН ГАЗАР ДЭМЖЛЭЭ
Image
“THE HU” ХАМТЛАГИЙГ ''GRAMMY AWARDS-2020'' НААДМЫН ТАЙЗАН ДЭЭР ДУУЛУУЛАХ ДАВЛАГААНД НЭГДЭЭРЭЙ
Image
ГУРВАН НАСТАЙ ОХИНОО ДАГУУЛАН АРХИДЖЭЭ
Image
ҮЙЛЧИЛГЭЭНИЙ ГАЗРУУДАД ХЯНАЛТ, ШАЛГАЛТ ХИЙЖ БАЙНА
Image
ЗАСГИЙН ГАЗАР ХУРАЛДАЖ БАЙНА
Image
НИЙСЛЭЛИЙН БҮТЭЭН БАЙГУУЛАЛТЫН ДЭЭД ШАГНАЛД НЭР ДЭВШҮҮЛЭХ СОНГОН ШАЛГАРУУЛАЛТ ЭХЭЛЭЭ
Image
ДЭЛХИЙН ЭНТЭЙ УУРХАЙН ДЭРГЭДЭХ ДЭНДҮҮ ТАРЧИГХАН ХАНБОГДЫН МАЛЧИД
Image
ДУУЧИН Б.АМАРХҮҮД ХОЛБОГДОХ ХЭРГИЙГ ШҮҮХЭД ШИЛЖҮҮЛЖЭЭ
Image
Ч.ХҮРЭЛБААТАР: ДАРАА НЬ БИЧИГ ӨГСӨН ГИШҮҮД, ТЭГЭЭД КОНЦЕСС, ТЕНДЕР ОРЖ ИРНЭ
Image
ГХЯ ТӨРИЙН ӨНДӨР АЛБАН ТУШААЛТНУУДЫН ХҮҮХДҮҮДЭЭР ДҮҮРЧЭЭ
Image
ВИНОД АХУЖА: МОНГОЛЧУУДЫН ХУВЬД ШИМ ТЭЖЭЭЛИЙН ДУТАГДАЛ ТУЛГАМДСАН АСУУДАЛ БОЛООД БАЙНА
Image
ӨНӨӨДӨР ЦАХИЛГААНЫ ХЯЗГААРЛАЛТ ХИЙГДЭХ ГАЗРУУД
Image
УЛААНБААТАРТ 11-13 ГРАДУС ДУЛААН
Image
БАРИЛГЫН ХӨГЖЛИЙН ТӨВИЙН АХЛАХ ИНЖЕНЕР С.СҮХТУЯА БАРИЛГЫН КОМПАНИУДЫГ ДАРАМТАЛДАГ УУ?
Image
ШУУРХАЙ: ЭРҮҮГИЙН ЦАГДААГААС “БОСОО ХӨХ МОНГОЛ”-ЫН БАЙРАНД НЭГЖЛЭГ ХИЙЖЭЭ
Image
"14 ХҮНИЙГ ХАЛЖ “АЧТАН”-ГААС 10 ХҮН АВСАН"
Image
БАЛЖИННЯМ, ДАШНЯМ ДАВХАЦСАН ЭНЭ ӨДӨР 48 ХОС ГАЛ ГОЛОМТОО БАДРААЛАА
Image
Х.МАНДАХБАЯР: МӨНГӨГҮЙ БАЙГАА НЬ СЭТГҮҮЛЧ ХУДАЛДАГДАХ ЭРСДЭЛИЙГ ӨСГӨӨД БАЙНА
Image
"ХАРАНГА" ХАМТЛАГИЙН Ц.ЧУЛУУНБАТАД ТОХИОЛДОЖ БАЙСАН ТҮҮХ
Image
БХБ-ЫН ДЭД САЙД Б.МӨНХБААТАР ДЭЛХИЙН БАНКНЫ ЗӨВЛӨХ БАГИЙН ГИШҮҮДИЙГ ХҮЛЭЭН АВЧ УУЛЗЛАА
Image
НИЙСЛЭЛИЙН ЦАГДААГИЙН УДИРДАХ ГАЗРЫН ХАРЬЯА БАЙГУУЛЛАГУУД ЦАХИЛГААН ХАЛААЛТАД БҮРЭН ШИЛЖЛЭЭ
Image
“НӨХӨН ҮРЖИХҮЙН ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН ТУЛГАМДСАН АСУУДАЛ, БЗДХ-ААС СЭРГИЙЛЭХ НЬ” СЭДЭВТ СУРГАЛТ ХИЙЛЭЭ
Image
НИЙСЛЭЛИЙН ИТХ-ЫН ХҮНДЭТГЭЛИЙН ХУРАЛДААН ЭНЭ САРЫН 29-НД БОЛНО
Image
ЭНЭ ОНЫ ЭХНИЙ 9 САРЫН БАЙДЛААР 78.3 МЯНГАН ХҮН ЭРҮҮЛЖҮҮЛЭГДЭЖ, 10.3 МЯНГАН ХҮН БАРИВЧЛАГДСАН БАЙНА
Image
ХУРИМЫН БӨГЖИЙГ ХААН БУГУЙВЧ, ХАТАН СҮЙХ ГЭЖ НЭРЛЭСНИЙ УЧИР
Image
“УЛААНБААТАР” ОЛОН УЛСЫН КИНО НААДАМ ЭХЭЛЛЭЭ
Image
БАГА НАСНЫ ХҮҮХДЭЭ ОРОН СУУЦАНД ОРХИХ БОЛ ЯДАЖ ЦОНХНЫ БАРИУЛЫГ АВЧИХ ХЭРЭГТЭЙ
Image
ИРЭХ САРЫН 4-НД ШАХМАЛ ТҮЛШНИЙ АСУУДЛААР ЕРӨНХИЙ ХЯНАЛТЫН СОНСГОЛ ХИЙХЭЭР ТОВЛОЛОО
Image
САЙЖРУУЛСАН ШАХМАЛ ТҮЛШНИЙ ЗӨВЛӨМЖ, СЭРЭМЖЛҮҮЛГИЙГ ТӨВИЙН ЗУРГААН ДҮҮРГИЙН 220 МЯНГАН ӨРХӨД ХҮРГЭЛЭЭ
Image
ЭРХ БАРИГЧИД ТӨСВИЙГ ТЭНЦВЭРГҮЙ ХУВААРИЛАХААР ЗЭХЖЭЭ
Image
ХУВЬСАХ ЗАРДЛЫН БИЗНЕС: ТЭРБУМЫН АШИГТАЙ ХУВИЙН СУРГУУЛИЙН ЭЗЭДТЭЙ ТАНИЛЦ
Image
ВИЗИЙН ХУГАЦАА ХЭТРҮҮЛСЭН НИГЕРИА УЛСЫН ТАМИРЧДЫГ АЛБАДАН ГАРГАЛАА
Image
"УТАА, АГААРЫН БОХИРДОЛ МЭДЭГДЭХҮЙЦ БУУРЧ БАЙНА. ГЭХДЭЭ ХҮНИЙ АМЬ ЭРСДЭХ ЁСГҮЙ"
Image
С.УРАНСУВДМАА: ГОЛОМТ БАНК ХАРИЛЦАГЧИЙНХАА ӨМЧИД ХАЛДСАН
Image
56 жил ханилахдаа 55 000 даашинз эхнэртээ худалдан авч өгчээ
Image
Эр хүнийг сайн нөхөр болгох ухаан эмэгтэй хүнээс л гардаг юм шүү
Image
ЯГААН ЦЭНХЭР ТАСАЛБАРАА ТА ХААШАА АЛГА БОЛСНЫГ МЭДЭХ ҮҮ ТЭГВЭЛ ИНГЭЖ ШАЛГАНА...
Image
Сонирхолтой сэтгэлзүйн сонжоо
Image
Мөрийтэй тоглоомын газар дээрэмдэхдээ 30 гаруй хүн хутгалжээ
Image
"Samsung" компани даруй Note 7 утсыг хэрэглэхээ зогсоохыг анхаарууллаа
Image
0-3 насны хүүхдээ асарч байгаа эх УЛИРАЛ БҮР цалин авах боломж бүрдлээ
Image
У.Хүрэлсүхийн бөмбөрчин Г.Манлайжав “уран”-ы Ж.Ганбаатарыг санхүүжүүлж байжээ
Image
Зөв сайхан зүйлс бодож буруу муухайг өөрөөсөө холдуулах дасгал
Image
ХҮНГҮЙ АЙЛД ХУЛГАЙЧ ХУЛГАЙ ХИЙХ ГЭЖ ОРООД ИТЭГМЭЭРГҮЙ ЗҮЙЛТЭЙ УЧИРЖЭЭ
Image
Эрдэмтэд хүн нас барсныхаа дараа хаачдагийг тогтоожээ
Image
Бидний үзэх дуртай хүүхэлдэйн баатруудад хэн хэн дуу оруулсан бэ?
Image
Хамгийн хачирхалтай 10 байрлал
Image
Б.Доржсүрэн: БИД МОНГОЛД ЧУЛУУГААР ЦААС ҮЙЛДВЭРЛЭНЭ
Image
Амьд Барби чинь будаггүй бол эвгүй гар байна ш дээ
Image
Дуртай өнгөөрөө өөрийгөө шинжээрэй
Image
Жирэмсэн үедээ гоо сайхандаа ингэж анхаараарай
Image
”Онцгой нэгэн” ван Галиас муу
Image
Зангидсан гараар таны нууц зан араншинг тодорхойлъё /сонжоо/
Image
Олимп, паралимпын медальтнууд байртай, ганц Э.Содномпэлжээ л хоосон хоцров
Image
Эротик өгүүллэг +18
Image
Идсэн ч жин нэмдэггүй амттанууд
Image
Настай эмээгийн хумсыг засч өгөх гэтэл...
Image
Драмын Тодоо, жүжигчин Шүүдрээ нар удахгүй хамтын амьдралаа эхлүүлнэ
Image
Муу хүмүүстэй маргалдаж, сэтгэл тавгүйтсэн бол сүү уу
Image
Хольж идэхэд хор болдог хүнсний бүтээгдэхүүнүүд
Image
1988 оны дэлхийг цочроосон аймшигт хэрэг
Image
Гэрээ хэрхэн гоёмсог болгох вэ?
Image
Гайхамшигт G цэг яг хаана байрладагийг мэдээд аваарай +18
Image
ҮҮНИЙГ ҮСЭНДЭЭ ТҮРХЭЭРЭЙ. САРЫН ДОТОР 15 СМ УРГАХ БОЛНО!
Image
УИХ-ын дарга дэлхийн улс орнуудын парламентын тэргүүн нартай уулзалт хийж байна
Image
Үйл явдал: Есдүгээр сарын 16-ны өдөр
Image
300 НОМ СУДАР ШИНЭ “ДЭЭЛ”-ЭЭР ГОЁВ
Image
"ЖОЛООНЫ ҮНЭМЛЭХ ГАРГАЖ ӨГНӨ" ГЭСЭН ЗАРААР ИРГЭДИЙГ ЗАЛИЛСАН ЭТГЭЭДИЙГ ЭРЭН СУРВАЛЖИЛЖ БАЙНА
Image
Арабын ертөнцийг хүчирхэгжүүлсэн санхүүч
Image
Давстаас олдсон шарил шинжлэх ухаанд шинэ нээлт болж болзошгүй
Image
Хятадын археологичид 2400 жилийн өмнөх сүйх тэргийг олжээ
Image
Бидний өрийг хэзээ тэглэж өгөх вэ, Ерөнхийлөгч өө? Олон хүн өр тэглэх асуудлыг хүлээж байгаа шүү
Image
Монголд ажиллаж буй Хойд солонгосчууд нутаг буцна
Image
“ШАР ХАНТААЗТАН"-УУДЫН ЭСЭРГҮҮЦЭЛ ҮРГЭЛЖИЛСЭЭР БАЙНА
Image
ҮС ШИНЭЭР ҮРГЭЭЛГЭХ БУЮУ ЗАСУУЛАХАД ТОХИРОМЖГҮЙ
Image
ЭНЭ ОНЫ ТӨСВӨӨР ХИЙГДЭХ ЁСТОЙ СУРГУУЛЬ, ЦЭЦЭРЛЭГИЙН ГАЗАР ШИЙДЭГДЭЭГҮЙ БАЙНА
Image
Үзэмж төгс эгч дүүсийн гэрэл зургуудаас
Image
УРЬДЧИЛАН СЭРГИЙЛЭХЭД ХӨРӨНГӨ ГАРГАХГҮЙ БОЛ ХҮНИЙ АМЬ ЭРСЭДСЭЭР БАЙНА
Image
Төрийн өмчийн хувьчлал-Их Британи
Image
Ц.АМГАЛАНБАЯР Г.БААСАНД АЖЛАА “ШАЛГУУЛЖ”, С.БАЯР ЯГ ХОРИГДОЖ БАЙГАА ЭСЭХИЙГ БИЕЧЛЭН ШАЛГАСАН ГЭВ ҮҮ?
Image
КАННЫНЫ ОЛИМПИЙН ЦОГЦОЛБОР ЛУУ ОРОХ ЦЭГҮҮДИЙГ ХААЖЭЭ
Image
ФИНЛАНДАД Д.ТРАМПТАЙ ТӨСТЭЙ НУУР БАЙДГИЙГ ОЛЖ ХАРЖЭЭ
Image
ОЛОН УЛСЫН ИРГЭНИЙ ХАМГААЛАЛТЫН ЕРӨНХИЙ НАРИЙН БИЧГИЙН ДАРГЫГ ХҮЛЭЭН АВЧ УУЛЗЛАА
Image
120 ХҮҮХДИЙН ЦЭЦЭРЛЭГТ 600 ХҮҮХЭД ХҮМҮҮЖИЖ БАЙНА
Image
ҮС ШИНЭЭР ҮРГЭЭЛГЭХ БУЮУ ЗАСУУЛБАЛ ЖАРГАЛ ИРНЭ
Image
БАГА АНГИЙНХНЫ ЭХ ХЭЛ, УНШИХ ЧАДВАР ХӨГЖҮҮЛЭХ АРГА ЗҮЙН СУРГАЛТ ЭХЭЛЛЭЭ
Image
АВСТРАЛИЙН СҮЛЖЭЭ ДЭЛГҮҮР ГЯЛГАР УУТ ХУДАЛДААЛАХААС ТАТГАЛЗЖЭЭ
Image
Цахим гэмт хэрэг гарах нь нэмэгджээ
Image
ӨНӨӨДӨР БОЛОХ ҮЙЛ ЯВДАЛ...
Image
Д.Баттулга: МАН-ынхан бидний тогтоосон стандартыг давж чадсангүй
Image
"ОЮУТОЛГОЙ"-Н ГЭРЭЭГ ЦУЦЛАХ ТАЛААР УИХ-ЫН ДАРГАТАЙ УУЛЗАНА ГЭВ
Image
Улаанбаатарт 2 хэм дулаан байна
Image
ЗҮҮНБАЯНД ШҮЛХИЙ ӨВЧИН ГАРЧ ХОРИО ЦЭЭР ТОГТООВ
Image
Дунд сургууль руу дайрч, 110 охиныг хулгайлжээ
Image
Image

“Цэцэрлэгийн НОННА”

- ХҮҮХЭД ХАРАХ, ХООЛ ӨГӨХ, УНТУУЛАХ ЗЭРГИЙГ ХҮҮХЭД ХАРАХ ҮЙЛЧИЛГЭЭ ГЭЖ ОЙЛГОЖ БОЛОХГҮЙ -
 

        Ахмад сурган хүмүүжүүлэгч, Ардын боловсролын тэргүүний ажилтан, зөвлөх багш Д.НОННА-тай ярилцлаа. Тэрбээр Багшийн сургууль, Цэцэрлэгийн багшийн сургууль, Гэгээрлийн яам, Сурган хүмүүжүүлэх ухааны хүрээлэнд эрдэм шинжилгээний ажилтан, БСШУЯнд цэцэрлэгийн хэлтсийн дарга зэрэг албан тушаалыг хашиж, боловсролын салбарт 50 гаруй жил зүтгэж яваа нэгэн юм. Зөвхөн цэцэрлэгээр дагнан ажилласан учир “Цэцэрлэгийн Нонна” гэж мэргэжлийн нөхөд дундаа нэршжээ. Бидний яриа цэцэрлэгийн орчин, хүүхдийн эрүүл мэнд, багш бэлтгэх сургалтын талаар өрнөсөн юм.

 

-Та 59 дэх жилдээ цэцэрлэгийн үйл ажиллагаанд оролцож, ном бичиж дуу хоолойгоо илэрхийлж явна. Энэ хугацаанд хүүхдүүдийн төлөө хийсэн таны хамгийн бахархалтай ажил юу вэ?

 

-1994-2007 онд “Дэлхийн зөн” олон улсын байгууллага, сайн дурын багш нартайгаа хамтран цэцэрлэгт хамрагдаагүй 2500 хүүхдэд гэрээр болон танхимаар сургалт явуулж нэгдүгээр ангид бэлтгэн оруулсан. Тэр үед би “Өүлэн ээжийн төв”- ийн тэргүүнээр ажиллаж байлаа. Сургалтад хамрагдсан хүүхдүүд одоо бүгд их, дээд сургууль төгсч ажлын байран дээр гарчээ.

 

-Сургуулийн өмнөх насны хүүхдийн нийгэмд эзлэх байр суурь болон эрх зөрчигдөж байгаа талаар та багагүй ярьдаг. Таны бодлоор хүүхдийн эрх яаж зөрчигдөж байна вэ?

 

-Цэцэрлэгийн барилга барьснаар хүүхдийн нийгэмд тулгамдаж байгаа асуудлыг шийдэж байна гэж ойлгож болохгүй. Тэдгээр хүүхэд эрүүл, аюулгүй тав тухтай орчноос гадна оюун ухааныг нь тэлэх, хөгжүүлэх, хүмүүжүүлэх талаар олон ажил хийх хэрэгтэй байна. Нэн ялангуяа Монгол уламжлалт тоглоомуудаа сурталчлан таниулах нь чухал. Насных нь онцлогт тохирсон тоглоом наадгайг тоглуулж, зааж өгвөл сэтгэхүй нь сайн хөгжинө. Өнөөдөр хүүхдийн цэцэрлэгийн төсөв улсын төсвийн үлдэгдлээс хамаарна гэж ярьдагт би сэтгэл дундуур явдаг. Яагаад гэвэл хүүхдүүдийг номоор хангах, цагаан хэрэгсэлтэй болгох, хүүхдийн эрүүл ахуйд нийцсэн модон сандал, ширээ, тавиуртай байлгахад улсаас хуваарилсан төсөв нь хүрэлцдэггүй. Нөгөөтэйгүүр цэцэрлэгийн хүүхдүүдийн өмнө хэрэглэж байсан модон ор хаачсан бэ гэж зарим эрх мэдэлтнээс асуумаар санагддаг. Үүнийг нэг ч хүн хөндөж ярихгүй байгаад би гайхдаг. Бага насны хүүхдүүдийг цементэн шалан дээр гудас дэвсч, газарт унтуулдаг туршлага хаанаас манайд нэвтрэв. Миний мэдэхээр дулаалгын системд холбогдсон, модон шалан дээр хүүхдүүдийг унтуулах, хөл нүцгэн явуулдаг туршлага Сингапур, Макао, Солонгос зэрэг дулаан уур амьсгалтай оронд бий. Гол нь манайх шиг эрс тэс уур амьсгалтай хүйтэн оронд хүүхдийг газарт унтуулах нь яавч зохистой зөв үзэгдэл биш. Бага насны хүүхдүүдийг эрүүл өсгөн бойжуулах үүднээс унтлагын өрөөтэй барилгыг тэр үед барьж байлаа.

 

-Улаанбаатар хотын цэцэрлэгүүд ачааллаа дийлэхээ больсон. Нэг бүлэг 60-70 хүүхэдтэй байна. Хүүхэд олноор цугласан нөхцөлд эрүүл, аюулгүй орчныг нь хэрхэн хангаж ажиллах ёстой вэ?

 

-Сургуулийн өмнөх насны хүүхдүүдийг эрүүл чийрэг өсгөн, торниулах шаардлагатай. Гэтэл өнөөдөр цэцэрлэгийн хүүхдүүдийг агаар салхинд гаргаж чадахгүй байгаа. Олон улсын эрүүл ахуйн стандартаар хүүхдүүдийг өдөрт хоёр удаа 3-4 цагийн хугацаатай гадаа тоглуулах, гүйлгэх, дулааны улиралд өдрийн унтлагыг гадаа хийх нь чухал гэдэг. Энэ дундаа манай цэцэрлэгүүд аялал, зугаалга гэдгийг үйл ажиллагаанаасаа хассан. Нэг ёсондоо хүүхдүүд өдөржин вакуумжсан цонхтой, халуун, агааргүй орчинд тоглох, унтах зэрэг үйлийг хийж байна. Шалтгаан нь мэдээж нэг анги 40-70 хүүхэдтэй, үүнд нэг багшийн хүч хүрэлцэхгүй байгаа явдал юм. Нэг бүлэгт байх ёстой хүүхдийн тоо нормативыг зөрчиж ийм олон хүүхдийг нэг умгар өрөөнд шахцалдуулж байгаа нь мөн л хүүхдийн эрх зөрчиж байгаа үзэгдэл. Олон улсын стандартаар бол нэг бүлэг 20-30 хүүхэдтэй, хоёр ээлжийн мэргэжлийн багштай байх учиртай юм. Цэцэрлэгийн ихэнх ширээ, сандал хуванцар материалтай болсон байна. Ер нь олон хүүхэдтэй хамт байгаа хүүхэд хөдөлгөөний сааталд орох, хуванцар, хүйтэн ширээ сандал дээр өдөржин суух зэрэг нь хүүхдийн эрүүл мэндэд муу. Энэ мэт хүүхдийн эрүүл мэндийг хохироож байгаа асуудлыг цаг алдалгүй цэгцлэх нь чухал болсон.

 

-Цэцэрлэгийн багш дутагдалтай байгаа талаар байнга ярьдаг. Ер нь багш бэлтгэх талаар та ямар бодолтой явдаг вэ?

 

-Цэцэрлэгийн эрхлэгч, арга зүйч, зөвлөх багш, судлаач багш нарыг бэлтгэдэг байдлыг эрс өөрчлөх шаардлагатай. Ялангуяа цэцэрлэгийн эрхлэгч, арга зүйч, судлаач нарыг дээд сургуульд бэлтгэдэг болмоор байна. Яг үнэндээ тэд бүгд адилхан программаар хүмүүжүүлэгч багшийн л мэдлэгтэй хүмүүс байдаг. Ийм хүмүүс цэцэрлэгийн бодлого хариуцаж, хэрхэн өөрчлөх талаар мэдлэг үнэхээр дутмаг байгаа. Хүмүүжүүлэгч багш нарт хатуухан хэлэхэд тэд зөвлөх төдий л байна. Гадаадад туршлага судалсан гэх боловч гадаад хэлээр материал судалж, өөрийнх болгох нь хангалтгүй байна. Гадаадад явж цэцэрлэгүүдийн гаднах байдлыг үзсэнийг туршлага солилцсон гэхгүй. Гол нь үзэж, уншсан зүйлээ удирдаж байгаа цэцэрлэгтээ нэвтрүүлэх нь чухал байна. Хүүхдэд хайртай, зүрх сэтгэлтэй, тэднийг асарч хүмүүжүүлэх хүсэлтэй, хүүхдийн төлөө ажиллах сонирхолтой хүнийг элсүүлж, сургавал үр дүнтэй. Ер нь цэцэрлэгийн багшийг хүмүүжүүлэгч багш бэлтгэсэн хүнээр хийлгэж, халтуур хийхээ зогсоох хэрэгтэй шүү.

 

-Олон хүүхдийн дунд өдрийг өнгөрүүлдэг багш нарын эрүүл мэндийн асуудал орхигдоод байх шиг санагддаг. Ер нь энэ талаар холбогдох байгууллагууд юу хийх шаардлагатай вэ?

 

-Энэ талаар надаас биш холбогдох газруудаас асуух хэрэгтэй байх. Би 1970 оноос хойш “Цэцэрлэгийн багшийг хоёр ээлжийн багштай болгоё” гэсэн санал тавьж байна. 50 гаруй жил энэ талаар санал оруулсан боловч мөнгө байхгүй гэсэн шалтгаанаар асуудлыг огт яриагүй. Цэцэрлэгийн багш нар зөвхөн ажилдаа өдөрт 10-12 цагийг зарцуулж байна. Энэ утгаараа цэцэрлэгийн багш нарын зөвхөн эрүүл мэндэд биш нийгмийн асуудалд нь онцгой анхаарах цаг болсон. Өнөөдөр цэцэрлэгийн багш нар 40-70 хүүхдийг хариуцан хүлээн авснаар, өвдөх, эмнэлэгт очих, мэргэжил дээшлүүлэх, гэр бүлээ халамжлах цаг гаргаж чадахгүй байна. Үүний уршгаар олон багш өрх толгойлж, бас ядаргаанд орж байна.

 

-Хүүхдийн цэцэрлэгийг нэмэгдүүлэх боломж олон байна гэж та нэг биш удаа ярьж байсан. Тэгэхээр өмнө нь хэрэгжүүлж байсан ямар туршлагаар хөрөнгө, мөнгө хэмнэж цэцэрлэгийг олноор нь бий болгож болох гээд байна вэ?

 

-Улсын төсвөөр ажиллаж байсан цэцэрлэгүүд бүтэн жилээр 1990 он хүртэл ажилладаг байсан туршлага манайд бий. Мөн зуны улиралд зусланд гарч бага насны хүүхдүүдийг эрүүлжүүлэх, чийрэгжүүлэх үйл ажиллагаа явуулж байсныг сэргээх хэрэгтэй. Зун ихэнх хүүхэд хотын шороонд, хашаан дотор эзэнтэй, эзэнгүй өдрийг өнгөрөөж, зарим нь агаарт гарч эрүүлжиж чадахгүй байгаа. Иймд улсаас онцгой анхаарч ирээдүйн эзэд болсон хүүхдүүдээ “Эрүүл монгол хүн” болгохын тулд зуны цэцэрлэг ажиллуулан, хүүхдүүдээ хамруулах шаардлагатай байна. Мөн хөрөнгө, мөнгө хэмнэх зорилгоор, эцэг эхийг чирэгдүүлэхгүй, хүүхдийг ядраахгүйн тулд Улаанбаатар болон аймаг, суманд баригдаж байгаа өндөр барилгад газрын зөвшөөрлийг олгохдоо барилгын 1-2 давхрыг хүүхдийн ясли, цэцэрлэг байгуулбал зөвшөөрөл өгдөг болгох нь чухал. Цэцэрлэгт хамрагдаагүй хүүхдүүдэд гэрээр явуулын баг явж сургалт явуулж байсан. Энэ бүх уламжлалыг сэргээвэл цэцэрлэгт хүүхэд хамрагдаж чадахгүй байна гэсэн гомдол багасч, хүүхэд цэцэрлэгийн сургалтаас хоцрогдохгүй боловсрох боломжтой юм.

 

-Хүүхэд харах үйлчилгээг та цэцэрлэгийн харьяанд болгох хүсэлтэй байгаагаа илэрхийлдэг. Хүүхэд харах үйлчилгээ эрхлэгчид дангаараа үйл ажиллагаа явахад юу нь болохгүй байгаа юм бэ?

 

-Хүүхэд харах, хоол өгөх, унтуулах зэргийг хүүхэд харах үйлчилгээ гэж ойлгож болохгүй. Дээр нь хүүхэд харах үйлчилгээ ажиллуулдаг хүмүүсийн ихэнх нь мэргэжлийн биш хүмүүс байгаад ахмад багш бид нар шүүмжлэлтэй ханддаг. Цэцэрлэгт хамрагдаж чадаагүй хүүхдүүдийг яагаад БСШУСЯ-ны мэдэлд авахгүй мэргэжлийн биш Хүн ам, нийгмийн хамгааллын яамны мэдэлд өгснийг бас гайхдаг. Хүүхэд харах үйлчилгээг цэцэрлэгийн салбар бүлэг болгох хэрэгтэй. Мэргэжлийн багш тавьж, мэргэжлийн туслалцаа байнга үзүүлдэг болгох нь чухал байна. Нуулгүй хэлэхэд өнөөдөр Хүүхэд харах үйлчилгээ гэр бүлийн бизнес болсон. Тиймээс үүнийг мэргэжлийн яаманд нь өгч хариуцуулмаар байна. Сүүлийн үед төрж байгаа хүүхдүүд сэтгэхүйн өндөр хурдтай болсон. Орчин үеийн 0-2 насны хүүхдүүдийг хөгжүүлэх, хүмүүжүүлэх системийг улам боловсронгуй болгох нь эрдэмтэн, судлаачдын өмнө тулгарсан асуудал. Гэтэл манай оронд бага насны хүүхдүүдийн тэр их хөгжлийн хурдыг Хүүхэд харах үйлчилгээ нэрээр зогсоож болохгүй. Үүнийг мэргэжлийн талаас улам боловсронгуй болгож, санхүүжилтыг нь цэцэрлэгийн мэдэлд бас шилжүүлж, хянуулах хэрэгтэй.

 

 

СЭТГЭГДЭЛ

Comments


Fatal error: Call to undefined function write_cache() in /var/www/html/xac/ww.focusmedee.mn/cache_footer.php on line 6