Эхлэл        Байгаль орчин        Боловсрол        Гэмт хэрэг        Гэр бүл        Нийслэл        Орон нутаг        Хөдөө аж ахуй         Хууль, эрхзүй        Шашин        Эрүүл мэнд
Image
Г.Батбаатар АШУҮИС-ын захирлын ажлыг эргүүлэн авахаар мөнгө цацаж эхлэв үү?
Image
Г.Батбаатар гэгч Анагаахын сургуулийн ажлыг хийлгэхгүй нь ээ
Image
МАЛ ТӨХӨӨРӨХ ГАЗАР, МАХ БОЛОВСРУУЛАХ ҮЙЛДВЭРҮҮДЭД ЗӨРЧЛИЙН ХЭРЭГ НЭЭЖЭЭ
Image
С.АМАРСАЙХАН: НИЙТИЙН ТЭЭВРИЙН ҮЙЛЧИЛГЭЭНИЙ ЗОХИОН БАЙГУУЛАЛТЫГ САЙЖРУУЛ
Image
ДАШТ: С.БАТЦЭЦЭГ, Т.ТУЛГА НАР ОЛИМПЫН ЭРХТЭЙ БОЛЛОО
Image
ӨМНӨГОВЬ АЙМГИЙН МАЛЧИД БОД МАЛАНД ЦАЦРУУЛАГЧ ЗҮҮХ АЯНЫГ ЭХЛҮҮЛЖЭЭ
Image
СОНСГОЛОНГИЙН ХУУЧИН ГҮҮРИЙН ХӨДӨЛГӨӨНИЙГ НЭЭЛЭЭ
Image
ЦЭЦ ҮНДСЭН ХУУЛЬ ЗӨРЧӨӨГҮЙ ГЭСЭН ШИЙДВЭР ГАРГАЛАА
Image
ГОВЬД БУЛГИЙН УНДАРГЫГ СЭРГЭЭЖ БАЙНА
Image
ЗАМ ТЭЭВРИЙН ОСЛООР АМЬ НАСАА АЛДСАН ТОХИОЛДЛЫН 18 ХУВИЙГ МОТОЦИКЛИЙН ОСОЛ ЭЗЭЛЖ БАЙНА
Image
ЭЕРЭГ, ЭРТЭЧ, ЭРҮҮЛ МОНГОЛЫН ТӨЛӨӨ УРИАН ДОР ЗАЛУУС НЭГДЛЭЭ
Image
ЕРӨНХИЙЛӨГЧ Х.БАТТУЛГА РАЖ ГАТ ЦОГЦОЛБОРТ ЦЭЦЭГ ӨРГӨЖ, ХҮНДЭТГЭЛ ҮЗҮҮЛЛЭЭ
Image
СУРГУУЛЬ, ЦЭЦЭРЛЭГ, ЭМНЭЛГИЙН ГАЗРААС ХЭСЭГЧЛЭН ИРГЭН, АЖ АХУЙН НЭГЖИД ШИЛЖҮҮЛЖЭЭ
Image
НИЙСЛЭЛИЙН 169 ХОРООНД АЖИЛЛАХ “СОЁЛЫН ЭЛЧ” НАРЫГ БҮРТГЭЖ ЭХЭЛЛЭЭ
Image
ШИНЭ УРГАЦЫН ЖИМС, ХҮНСНИЙ НОГООНД НЯН СУДЛАЛ, ЦАЦРАГЫН ТАНДАЛТ СУДАЛГАА ХИЙГДЭЖ БАЙНА
Image
О.БАТНАСАН ГИШҮҮНИЙ “ДАРУУХАН” ХОМ
Image
ОУХМ Б.ШООВДОР ДЭЛХИЙН АВАРГЫН ХОШОЙ ХҮРЭЛ МЕДАЛЬТАН БОЛЛОО
Image
Л.БОЛД: ТӨРИЙН НУУЦ ЗАДЛАЯ
Image
ДУУЧИН Б.АМАРХҮҮ ХАР ТАМХИ ХЭРЭГЛЭЖ БАЙГААД БАРИГДЖЭЭ
Image
ЕРӨӨ СУМЫН ЗАСАГ ДАРГА М.ГАНБААТАРЫГ АЛБАДАН СААТУУЛЖЭЭ
Image
НИЙСЛЭЛИЙН ТОХИЖИЛТ, ҮЙЛЧИЛГЭЭНИЙ КОМПАНИУДЫН УР ЧАДВАРЫН ТЭМЦЭЭН БОЛНО
Image
МАЛ АЖ АХУЙ ЭРХЛЭХИЙГ ХОРИГЛОСОН БҮСЭЭС 10 ӨРХИЙН НИЙТ 101 ТОЛГОЙ МАЛЫГ ГАРГАВ
Image
‘’УС-АМИН-ЭРДЭНЭ’’ ГАР ЗУРГИЙН УРАЛДААНД ИДЭВХТЭЙ ОРОЛЦОНО УУ
Image
УБТЗ ХӨДӨЛГӨӨНТ ЭМНЭЛЭГ АЯЛУУЛЖ ЭХЭЛЛЭЭ
Image
Б.МАРАЛ: БАЛЕТАД ӨРСӨЛДӨХӨӨС ИЛҮҮ ӨӨРТЭЙГӨӨ ТЭМЦЭХ НЬ ЧУХАЛ
Image
Р.БОЛОРМАА: ЧАНАРГҮЙ ЗАМ БАРЬДАГ КОМПАНИУДАД ЭРХ ОЛГОСОН ХҮМҮҮСТ ХАРИУЦЛАГА ТООЦЪЁ
Image
ЕРӨНХИЙ САЙДЫН ЭРХ МЭДЛИЙГ ХУМЬСАН ҮНДСЭН ХУУЛИЙН ӨӨРЧЛӨЛТ
Image
АНУ ХЯТАДЫН ТӨЛӨӨЛӨГЧИД ХУДАЛДААНЫ ДАЙНЫГ ЗОГСООХ ГАРЦ ЭРЭЛХИЙЛЖ ДАХИН УУЛЗЖЭЭ
Image
Б.МӨНХБААТАР: АЖЛАА БҮРЭН ГҮЙЦЭТГЭЖ ЧАДАХГҮЙ БОЛ “ХАР ЖАГСААЛТ”-Д ОРУУЛЖ, ХАРИУЦЛАГА ТООЦОХ АРГА ХЭМЖЭЭ АВНА
Image
ӨНӨӨДӨР БОЛОХ ҮЙЛ ЯВДЛУУД
Image
МАРГААШ ҮХЦ-ИЙН ДУНД СУУДЛЫН ХУРАЛДААН БОЛНО
Image
СҮХБААТАР АЙМГИЙН ЦАГДААГИЙН АЛБА ХААГЧИД ЗЭРЭГ ХУРИМЛАЛАА
Image
"НАМУУН" ХҮҮХДИЙН САНГААС 14 АЙМАГ, ЗУРГААН ДҮҮРГИЙН ӨРХИЙН ЭМНЭЛЭГТ 20 МАШИН БЭЛЭГЛЭЛЭЭ
Image
Ж.БАТЗАНДАН: ШИНЭ НАМ УИХ ТАРАХЫГ ДЭМЖИЖ БАЙНА
Image
Б.ЖАРГАЛСАЙХАН: МАН-ЫН ГЕНСЕК ГЭЭД ШАЗРУУН БАЦААН ХЭН БИЛЭЭ? ТЭРЭНД ХЭЛЬЕ
Image
УЛААН ШОРООН ДЭЭР БОСГОСОН УЛААНЦАВ ХОТ
Image
ТАНИЛЦ: ТУСГАЙ ХАМГААЛАЛТАД ОРОХ ЕСӨН ГАЗАР
Image
У.ХҮРЭЛСҮХИЙН ДӨВЧИГНӨЛ ХЭТЭРЧ ДУУРЬ, ДРАМЫН ТЕАТР, ТӨВ НОМЫН САНГИЙН БАРИЛГУУДЫГ НУРААНА ГЭВ
Image
5 БУУДЛААС 7 БУУДАЛ ХҮРТЭЛХ АВТО ЗАМЫН ХӨДӨЛГӨӨНИЙГ МАРГААШААС ЭХЛЭН 2 ХОНОГ ХААНА
Image
ЭВХЭГДДЭГ ''SAMSUNG GALAXY'' 4856 АМ.ДОЛЛАРТ ХҮРЭВ
Image
ТА ӨДӨРТ 10000 АЛХААРАЙ
Image
“ЭРДЭНЭС-ТАВАНТОЛГОЙ” ХК ISO СТАНДАРТУУДЫН БАТАЛГААЖУУЛАЛТЫН ГЭРЧИЛГЭЭГЭЭ ГАРДАН АВЛАА
Image
МОНГОЛЧУУДЫН АМЖИЛТ БУУРСААР...
Image
ХУУЛЬ БУС АЛТ ОЛБОРЛОЛТЫГ ЗОГСООВ
Image
УИХ-ЫГ ТАРААЖ, ЭЭЛЖИТ БУС СОНГУУЛЬ ЯВУУЛАХЫГ ДЭМЖИЖ 46 ГИШҮҮН ГАРЫН ҮСЭГ ЗУРЖЭЭ
Image
“УУР АМЬСГАЛЫН ӨӨРЧЛӨЛТИЙН ЭРСДЭЛИЙН ДААТГАЛ” ОЛОН УЛСЫН ХУРАЛ БОЛЛОО
Image
Д.ХАЯНХЯРВАА: УИХ ХУГАЦААНААСАА ӨМНӨ ТАРВАЛ ТӨРД ТОГТВОРГҮЙ БАЙДАЛ ҮҮСНЭ
Image
МАНСУУРЧ БУЙ МОНГОЛЫН ИРЭЭДҮЙ
Image
ОЮУТНЫ ЗЭЭЛИЙГ ЧӨЛӨӨЛЖ, КОЛЛЕЖИЙГ ТӨЛБӨРГҮЙ БОЛГОХ УУ
Image
Д.ГАНХУЯГ: ЗӨВ ХООЛЛОЛТ ХҮНИЙГ ДОТРООС НЬ ЭРҮҮЛЖҮҮЛНЭ
Image
Бусдаас нууц ганцаараа үзэх 10 кино
Image
“Оюутолгой” компанийн ТУЗ-ийн гишүүдийг томилжээ
Image
Иргэдээс ирүүлсэн мэдээллийн дагуу жолооч нарт хариуцлага тооцож эхэллээ
Image
Э.Бат-Үүл: С.Зоригийн үхэлд намайг сэжиглэж байна
Image
Төрийн банкны орлогч захирал Т.Дорждэрэм А.Шоовдорын хувь заяаг давтаж мэдэх нь
Image
Онлайнаар кино ҮНЭГҮЙ, ШУУД үзэх боломжтой 10 гадаад сайт
Image
Ямар ордны бүсгүйчүүд, сайн эхнэр болдог вэ?
Image
О.В.Белозёров Монголд ирлээ
Image
Өнөөдөр дөрвөн дүүрэгт цахилгаан түр хязгаарлана
Image
Д.Төрбат: Мэдээллийн санд орсон мэдээллийг засах боломжгүй
Image
Аймшигт могойг барьжээ
Image
Долоон бурханд хүслээ буруу шивнэж болдоггүй
Image
Бэр эгчээ гэж мөрөөдлийн бүсгүй байх юмдаа…
Image
Хамгийн ядуу бөгөөд өртэй одууд
Image
Эмчилгээ хийлгэхэд таниас гарсан зардлыг эргүүлэн авах боломжтой
Image
Чимээгүйхэн хуримласан драмын театрын үзэсгэлэн гоо
Image
Эротик өгүүллэг : Эгчийнхээ нөхөрт охин биеэ өгсөн бүсгүй +18
Image
Хүүгийн амийг хөнөөх захиалга өгсөн С гэгч хэн бэ?
Image
40-50 насанд явагдах физиологийн өөрчлөлт
Image
Сэтгүүлч Х.Уламбаяр эмэгтэй гишүүдэд зөвлөгөө өгч, галбиртаа анхаарахыг сануулав
Image
Монголчуудын шинэ “идэш”
Image
Өсвөр насны монгол охидын фэйсбүүк дэх хэт задгайрал
Image
Манай сайд, дарга нарын эхнэрүүд 14 ам.долларын цүнх барьдаг Xо хатагтайгаас суралцах зүйл их байна
Image
ӨВӨР МОНГОЛ ЭМЧ “МАСК” –Н ЖҮЖИГЧИДЭД ИЙНХҮҮ ХЭЛЖ ХЭЛГҮЙ БОЛГОЖЭЭ
Image
С.ЖАВХЛАНГИЙН ЭХНЭР: ЭРДЭНЭЧИМЭГИЙН ХЭЛСЭН ҮГ ХҮҮХНҮҮДИЙН ШЭЭСИЙГ НЬ ГОЙЖУУЛАХ ДӨХЖЭЭ
Image
Монголын халуухан охид
Image
Э.Бат-Үүлийн баг гэр хорооллын дахин төлөвлөлт нэрээр 104,0 тэрбум төгрөгийг үр ашиггүй зарцуулжээ
Image
ДИСНЕЙН ХҮҮХЭЛДЭЙН КИНОНУУДАД НУУГДСАН +18 ҮЗЭГДЛҮҮД
Image
Нууж үзэх эротик зурагнууд +18
Image
АГЛУУД ГОМДСОН ОНОН АГЛУУГ Х-ТҮЦЭЭС ГАРСАН ШАЛТГААНЫГ САЯ НЭГ АМ НЭЭЛЭЭ
Image
ХӨРӨНГИЙН БИРЖИЙН АРИЛЖААГААР 12 КОМПАНИЙН ХУВЬЦАА ӨСЧЭЭ
Image
ХӨӨН ХЭЛЭЛЦЭХ ХУГАЦААГ ЯЛЛАГДАГЧААР ТАТАХ ХҮРТЭЛ ТООЛНО
Image
“Намрын ногоон өдрүүд” үзэсгэлэн худалдаа маргааш эхэлнэ
Image
Улаан дарс арьс хамгаалдаг
Image
ЦАГ АГААРЫН АЮУЛТАЙ ҮЗЭГДЛЭЭС СЭРЭМЖЛҮҮЛЭВ
Image
Германы залуучуудын холбооны ерөнхийлөгчөөр Монгол бүсгүй сонгогдов
Image
НЬЮ-ЙОРКИЙН ИХ СУРГУУЛЬ АНАГААХ УХААНЫ ОЮУТНУУДАА ҮНЭГҮЙ СУРГАНА
Image
Мүүнийн шашныхан гаж урсгалыг сурталчилдаг болохоо баталлаа
Image
Их жанжин Д.Сүхбаатарын мэндэлсэн өдөр
Image
ӨНӨӨДӨР БОЛОХ ҮЙЛ ЯВДЛЫН ТОЙМ
Image
Эмэгтэй хүний дур тавихад хамгийн тохиромжтой 5 байрлал
Image
Путины машин осолдож, жолооч нь амиа алджээ
Image
НАСАНДАА ТОХИРУУЛЖ АМЬДРАЛААС СУРАЛЦАХЫН ҮНЭ ЦЭНЭ
Image
ШҮЛХИЙН ГОЛОМТ НЭМЖ ҮҮСЭХГҮЙ БАЙХ НӨХЦӨЛИЙГ БҮРДҮҮЛЖЭЭ
Image
Путин зэвсэглэлийн шинэ хөтөлбөрт гарын үсэг зуржээ
Image
Усны хувцасны 100 жилийн хувьсал
Image
Өнөөдөр цахилгаан хязгаарлана
Image
Э.Цэрэндолгор: Тэр хүн мүүнээ “хөөгөөд”, сүмийн ажлаа хийгээд явбал би дуугүй болно
Image
“ТАРЬЦ, СУУЛГАЦ-2018” ХАВРЫН ҮЗЭСГЭЛЭН ХУДАЛДАА ЭХЭЛЛЭЭ
Image
НИЙТИЙН ЭЗЭМШЛИЙН 25 БАЙРШИЛД ЗАМ ЧӨЛӨӨЛӨЛТ ХИЙГДЖЭЭ
Image
ДЭЛХИЙН II ДАЙНД АМИА АЛДСАН ЯПОН ДАЙЧДЫГ ДУРСЛАА
Image
ЗУДАНД ЗУД НЭМСЭН САЙД
Image
ЦАГДААГИЙН АЛБА ХААГЧИД ҮҮРЭГ ГҮЙЦЭТГЭЖ БАЙГААД БУСДЫН ЭД ХӨРӨНГИЙГ ШАТАХ ЭРСДЛЭЭС АВАРЧ, ШУУРХАЙ АРГА ХЭМЖЭЭ АВЧ АЖИЛЛАЖЭЭ.
Image
Эмзэг бүлгийн иргэдийг нийгэмшүүлэх аяныг эхлүүлжээ
Image
Хятад, Өвөр монголчуудын амьдралтай танилц
Image
Өөрийгөө “хоёр хуваах” боломж олгож буй “Human Uber” технологи
Image
“ТӨРИЙН МЭДЭЭЛЭЛ” ЭМХЭТГЭЛИЙН ШИНЭ ДУГААР ГАРЛАА
Image
Өвс, тэжээл экспортлохыг хоригложээ
Image
АРДЫН УРАН ЗОХИОЛЧ ПУНЦАГИЙН БАДАРЧИД ТӨРИЙН СОЁРХОЛ ХҮРТЭЭЛЭЭ
Image
МОНГОЛ, ХЯТАДЫН ХООРОНД АГААРЫН ШИНЭ ХААЛГА НЭЭХ АСУУДЛААР ТОХИРОЛЦООНД ХҮРЭВ
Image
Image

Т.Аюурсайхан: Тавантолгойн гэрээ луйврын шинж рүүгээ орсон

УИХ-ын гишүүн Т.Аюурсайхантай Тавантолгой болон Олон улсын гэрээний тухай хуулийн асуудлаар ярилцлаа.

 

-ТАВАНТОЛГОЙН ГЭРЭЭ ХЭЛЦЭЛ НЭГ УДААДАА ШУУД ЗУРАГДАХГҮЙ, ЗОГСЛОО-

-Засгийн газрын зүгээс Тавантолгойн асуудлаар хамтарсан консериумд голлох саналуудаа тавьж, судлуулж эхэлсэн. Хэлэлцээрийг та ямар түвшинд өрнөж байна гэж дүгнэх бэ?

-Хятадын Шинхуа,Японы Сүмитомо,Монголын Энержи-Ресурстай явуулж буй хэлэлцээр засгийн газрын 268-р тогтоол дээр үндэслэгдэж байгаа юм билээ. Засгийн газрын 268-р тогтоолын гол агуулга нь орд газрыг өмчлөхгүй, тодорхой хэлцлийн дагуу худалдахгүйгээр бусдад ашиглуулах. Өөрөөр хэлбэл, яг энэ агуулгаар яриа хэлэлцээрүүд явагдаж, 268-р тогтоол гол эрхзүйн үндэслэл нь болж байгаа гэсэн үг. Тогтоолын дагуу тусгай зөвшөөрлөө зарахгүй. Гэхдээ Тавантолгойн 49 хувийг Шинхуад бүрэн ашиглуулна гэдгийг илтгэж байгаа юм. Үндсэндээ Тавантолгойн гэрээ луйврын шинж рүү орсон гэж болно. Нэгэнт ухаж аваад, бүрэн ашиглах эрхийг нь олгочихсон хойно тусгай зөвшөӨрөл төрд байх ямар ч шаардлагагүй. Харин ч нөхөн сэргээх тэр их зардал нь төрд үлдэж, баялаг нь бүгд гадагшаа явна. Дээр нь нэмээд үлдсэн 51 хувийг нь бас бүрэн ашиглуулах гэсэн утгатай тогтоол дээр үндэслэгдэж гэрээ, хэлэлцээрүүд явагдаж байгаа нь харамсалтай байгаа юм. Тиймээс энэ асуудалд хэвлэл мэдээллийхний нүд чих сэргэг байж, мэдээллийг ил тод дамжуулан, УИХ-ын гишүүд тодорхой асуудлуудыг цаашид анхаарах шаардлагатай байна. Сая ингэж ажилласны үд дүнд Тавантолгойн гэрээ хэлцэл нэг удаадаа шууд зурагдахгүй, зогслоо гэсэн ойлголттой байна. Гэхдээ хэлэлцээр цаашид ийм байдлаар үргэлжлэх эрхзүйн үндэслэлтэй байгаа юм.

-Тэгэхээр засгийн газрын 268-р тогтоолыг хүчингүй болгох шаардлагатай байна гэсэн санаа юу?

-Тавантолгойн хэлэлцээрийг амжилттай сайн хийе гэж байгаа бол засгийн газрын 268-р тогтоолыг хүчингүй болгох шаардлагатай. Чиг үүргийнхээ дагуу засгийн газар энэ тогтоолыг хүчингүй болгоод явах бүрэн эрхтэй. Яагаад гэхээр, энэ тогтоол өөрөө өмнөх засгийн газарт хамаарч байгаа. Гэтэл шинэ засгийн газар бүрдэж, улстөрийн өндөр хариуцлага үүрэн ажиллаж байгаа мөртлөө өмнөх засгийн газрын алдаатай тогтоолыг үргэлжлүүлж болохгүй. Сонгуулиар ард иргэд МАН-д итгэлээ өгөхдөө өмнөх булхай луйврыг таслах зогсоох, тодорхой хариуцлага хүлээлгэх даалгавар өгсөн. Гэтэл засгийн газар заавал яагаад өмнөх алдаатай тогтоол дээр үндэслэж, Тавантолгойн хэлэлцээрийг хийх гээд байгаа юм. Яг энэ тогтоол дээр үндэслээд Тавантолгойн хэлэлцээр явчих юм бол эргээд хэн хариуцлага хүлээх бэ. Тийм учраас засгийн газар өөрсдөө хариуцлага үүрэх хэмжээний, буух эзэнтэй, буцах хаягтай шинэ эрхзүйн үндсээ бий болгоод шийдвэрээ гаргаад явах учиртай. Эрхзүйн үндэслэлээ шинэчилснээр яриа хэлэлцээрүүд тодорхой хувилбаруудтай явах боломжийг бүрдэнэ. Ингэж боловсруулагсан гэрээгээ УИХ дээр нээлттэй хэлэлцэж, эцсийн байдлаар батлаад явахад хэрэгтэй.

-Өмнөх консерциум Тавантолгойг хамтарсан байдлаар урагшлуулах нь нэгэнт тодорхой болчихоод байгаа биш үү?

-Тавантолгой бол Монголын ард түмнийг 200-300 жил тэжээх томоохон орд. Тийм учраас зөв зүйтэй гэрээ байгуулах нь хамгийн чухал байна. Оюутолгойг гадныхан хайгуулаа хийчихсэн, маш өндөр технологи шаардлагатай байна гээд тавиад туучихсан. Гэтэл өнөөдөр бид Тавантолгой дээр өөрсдөө хайгуулаа хийчихсэн байна. Дээрээс нь бид нүүрсээ өөрсдөө ухаад авчихаж чадна. Нарийн технологи төдийлөн шаардагдахгүйгээр олборлох бүрэн боломжтой. Тавантолгой нийтдээ найман лицензтэй. 6.5 тэрбум тонн нөөцийнх нь 2.5  тэрбум тонн нь цэвэр коксжих нүүрс. Энэ нь баруун болон зүүн Цанхийн дөрвөн лиценз дээр байгаа. Тэгэхээр нийт найман лицензийн 49 хувийг 400 сая ам.доллароор бүрэн ашиглуулах биш, зөвхөн баруун болон зүүн Цанхийн  дөрвөн лицензэд хамаарах 2.5 тэрбум тонн  сайн чанрын коксжих нүүрс ямар үнэ цэнэтэйг бодох хэрэгтэй. Үүнийг заавал яагаад гадныханд өгч ашиглуулах гээд байгаа юм. Монголын хөрөнгө оруулагчид, ААН-үүд нийлэх замаар санхүүжилтээ босгож, зөв зүйтэй байдлаар хөдөлгөх боломжтой бий. Одоо Тавантолгойг Монголчууд хөдөлгөөд л байгаа. Цагаан сараас өмнө Чалкогийн өрийг төлж, энэ ондоо 500 сая ам.долларын ашигтай ажиллах бүрэн чадалтай. Энэ мөнгө тэр чигээрээ төсөвт орно. Тийм ч учраас би улс Тавантолгойг ашиглаад явах боломжоо алдаж болохгүй гэж харж байгаа. Хэрвээ тодорхой хувийг нь гадныханд ашиглуулах гэж байгаа бол Үндэснийхээ ААН-үүдийн нэгжүүдийн оролцоог маш сайн хангах хэрэгтэй.

 

- ЗӨВХӨН ТАВАНТОЛГОЙГ БИШ. ЭНД БАС ЭРДЭНЭТИЙН
49 ХУВИЙН АСУУДАЛ БАЙГАА-

-Өнгөрсөн оны сүүлээр энэ оноос /2017.01.01/хэрэгжиж эхлэх Олон улсын гэрээний тухай хуулийг баталсан. Гэтэл он гарсны дараа өмнөх 1993 онд батлагдсан хуулийг нь хүчингүй болгохоос парламент татгалзлаа. Тэгэхээр одоо аль хуулийг нь барьж,  Тавантолгойн гэрээг зурна гэсэн үг үү?

-Хууль тогтоомжийг батлах тодорхой процедуртай. Шинээр өөрчлөн найруулсан хуулиа батлахдаа процедурыг нь гүйцэд болгох ёстой. Өөрөөр хэлбэл, парламент хуучин хуулийг нь хүчингүй болгож байж, шинэ хууль хэрэгжих эрхзүйн орчин үүснэ. Гэтэл шинэ хуулийн процедур нь дутуу байгаа учраас Олон улсын гэрээний тухай шинэ хууль хэрэгжих боломжгүй. Тиймээс 1993 оны Олон улсын гэрээний тухай хуулийн дагуу Тавантолгойн гэрээг УИХ-аар оруулж хэлэлцүүлснээр батлагдах эрхзүйн орчин хэвээр үйлчилж байгаа гэж ойлгож болно.

-Эрх баригч намын бүлэг дээр Олон улсын гэрээний тухай хуулийг шинэчлэх замаар засгийн газар дангаараа Тавантолгойн гэрээг дур мэдэн MCS-д өгөх нөхцөл бүрдүүлэх оролдлого хийлээ гэсэн шүүмжлэл өрнөсөн байдаг. Тухайлахад, та энэ асуудалд ямар байр суурь илэрхийлсэн бол?

-Олон улсын гэрээний тухай хуулийг шинэчлэн батлуулахдаа засгийн газрын баталсан энэ төрлийн гэрээг УИХ хүчингүй болгодог эрхийг нь авч хаях оролдлого хийсэн. Үүнийг нь намын нэр бүхий гишүүд эсэргүүцэхдээ хоёр асуудлыг хөндөж ярьсан.

Нэгдүгээрт, Эрдэнэтийн 49 хувийн асуудал. Хуульзүйн байнгын хорооноос байгуулагдсан ажлын хэсгийн энэ асуудлыг байнгын хороогоор оруулахад бараг бэлэн болчихоод байгаа. Дүгнэлтэд ажлын хэсэгт багтсан гишүүдийн гарын үсгийг бүрэн аваагүй байна гэдэг шалтгаанаар бүтэн сар хүлээгдэж байна. Ингэж цаг аваад байгаа нь Олон улсын гэрээний хуулийн шинэчилсэн хувилбарыг хэрэгжихийг хүлээгээд байна гэсэн хардлага төрүүлээд байна. Засгийн газрын баталсан олон улсын гэрээг энэ хуулиар УИХ-аар хүчингүй болгох эрхгүй орчин үүсчих юм бол Эрдэнэтийн 49 хувийн асуудалд парламент хяналт тавих эрхгүй болчихож байгаа юм. Би ингэж ойлгож байгаа.


Хоёрдугаарт, Тавантолгойн гэрээг засгийн газар дангаараа мэдэж зурах орчин сая бүрдэх шахлаа. Цаашлаад энэ хоёр гэрээгээр хязгаарлагдахгүйгээр Монгол Улсын үндсэний аюулгүй байдалд сөргөөр нөлөөлсөн байж болзошгүй, газар нутгийн бүрэн бүтэн байдалд халдсан байж болзошгүй олон улсын гэрээнд засгйн газар гарын үсэг зурчихлаа гэхэд УИХ хүчингүй болгох ямар ч нөхцөл бүрдэхгүй болох эрсдэлтэй.

-Олон улсын гэрээний тухай хуулийн төсөл 2015 онд буюу өмнөх парламентийн үед өргөн баригдсан. Намрын чуулганы хэлэлцэх асуудлын дараалалд оруулаагүй мөртлөө гэнэт оруулж ирсэн үзэгдлийг засгийн газар эрх ашгийн сонирхолд автлаа гэж үзэж болох уу?

-Зөвхөн Тавантолгой биш. Энд бас Эрдэнэтийн 49 хувийн асуудал байгаа. Засгийн газар Үндсэн хуульд заасан УИХ-ын эрхийг өөр дээрээ шилжүүлж авахаар оролдож буй хууль бус үйлдэл юм. Үндсэн хуулийн 25.1.15-д УИХ Олон улсын гэрээг соёрхон батлах, хүчингүй болгох  бүрэн эрхтэй гээд заагаад өгчихсөн. Энэ бол маш тодорхой асуудал. Ийм асуудалд ул суурьтай хандахгүй бол эргээд ард түмэн төлөөллөөрөө дамжуулан, төрийн эрхийг барих эрхэнд засгийн газар халдаж буй үйлдэл болоод байгаа юм. УИХ-ын гишүүн бол иргэдийн төлөөлөл. Түнээс биш засгийн газар, УИХ хоорондоо эрх мэдэл булаацалдаж байгаа асуудал ерөөсөө биш.

-Манай улс одоогоор Олон улсын гэрээний тухай хоёр хуульай болчихоод байна. Цаашид энэ асуудлыг хэрхэн зохицуулна гэсэн үг үү?

-Гарц нь шинээр батлагдсан хуулиндаа нэмэлт өөрчлөлт оруулж байж, хуучин хуулиа хүчингүй болгох хэрэгтэй. 1993 оны Олон улсын гэрээний тухай хууль маш боломжийн түвшинд боловсруулагдсан. Заалтууд нь тодорхой бус, хэрэглэхэд цаг үетэйгээ нийцэхгүй байгаа зүйлгүй. Ерөнхий харилцааг зохицуулсан хууль учраас утга чанраа алдаагүй гэж би харж байгаа. 1992 онд батлагдсан Үндсэн хууль өнөөдөр мөн өөрчлөгдөх асуудал нь яригдаж байна. Тэр үед хулийг маш шударгаар, ямар ч эрх ашгийн зөрчилгүй баталж байсан тийм ч учраас эдгээр хуулийн үнэн өнөөг хүртэл алдагдаагүй байгаа юм. Тухайлахад, үндсэн хуулийг 70 шахам хоног хэлэлцэж  байж,  ард түмний нийтлэг эрх ашигт нийцүүлэн баталсан байдаг.

-Гэтэл өнөөдрийн түвшинд улстөрчдийн хандлага өөр болсон гэж  үү?

-Ямар ч хуулинд дураараа өөрчлөлт оруулдаг болчихсон, өнөө үед. Хуулийн төслүүд дээр ашиг сонирхлын зөрчил үүсгэж, захиалгатай орж ирдэг зүй тогтол бий болчихоод байна. Тийм учраас би хувийн зүгээсээ Үндсэн хуулийн өөрчлөх асуудалд болгоомжлол төрж эхлээд байна. Гэхдээ өмнө өөрчлөх ёстой гэж үздэг байсан. Одоогийн 76 гишүүн Үндсэн хуулийг 1992 онд батлагдсан шиг тийм сэтгэлээр хандаж чадах уу. Албан тушаалын сонирхол, эрх мэдлээ өргөжүүлэх гэсэн хүсэл,тодорхой этгээдүүдэд бизнесийн давуу тал олгох, хүчний хувиарлалтыг булаацалдах зэргээр Үндсэн хуулийн өөрчлөлтөд хандах юм биш биз дээ гэсэн болгоомжлол надад төрж байгаа. Тиймээс ч Үндсэн хууль өөрчлөгдөх асуудал дээр өмнөх байр суурь минь өөрчлөгдөж байна.

Ж.МЯДАГБАДАМ

СЭТГЭГДЭЛ

Comments


Fatal error: Call to undefined function write_cache() in /var/www/html/xac/ww.focusmedee.mn/cache_footer.php on line 6