Эхлэл        Байгаль орчин        Боловсрол        Гэмт хэрэг        Гэр бүл        Нийслэл        Орон нутаг        Хөдөө аж ахуй         Хууль, эрхзүй        Шашин        Эрүүл мэнд
Image
УЛСЫН АВАРГА Э.ОЮУНБОЛДЫН ЦОЛНЫ НААДАМ ИРЭХ НАЙМДУГААР САРД БОЛНО
Image
МАЛ ХУЛГАЙЛАХ ГЭМТ ХЭРЭГ ӨМНӨХ ОНЫ МӨН ҮЕЭС 425-ААР ӨССӨН БАЙНА
Image
ЯПОНЫ БАРУУН НУТАГТ АЮУЛЫН ХАМГИЙН ДЭЭД ТҮВШНИЙГ ЗАРЛАВ
Image
ТҮРЭЭСИЙН ОРОН СУУЦАНД БҮРТГҮҮЛЭХДЭЭ АНХААРАХ ЗҮЙЛС
Image
МАТЕМАТИКИЙН 60-Р ОЛИМПИАДАД ОРОЛЦСОН МОНГОЛЫН БАГ 116 ОРНООС 26-Р БАЙРТ ЖАГСЖЭЭ
Image
МОНГОЛЫН БАГ АЛТ, МӨНГӨ, 3 ХҮРЭЛ МЕДАЛЬ, ТУСГАЙ ШАГНАЛ ХҮРТЛЭЭ
Image
"ИХ ХУРД 8": УЯАЧИЙГ “LAND CRUISER”, УРАЛДААНЧ ХҮҮГ НЭГ ӨРӨӨ БАЙРААР ШАГНАЛАА
Image
АМИНИШИКИ ЗОДОГ ТАЙЛАХААР БОЛЖЭЭ
Image
ЦЭЦЭРЛЭГИЙН ЦАХИМ БҮРТГЭЛ ДАВАА ГАРИГТ ЭХЭЛНЭ
Image
“ИХ ХУРД 8” АЗАРГАНЫ УРАЛДААНААР ЭХЭЛЛЭЭ
Image
АДУУГАА ХАЙЖ ЯВААД СУРАГГҮЙ БОЛСОН ХҮҮГ ЭСЭН МЭНД ОЛЖЭЭ
Image
ТАКСИНД ЯВЖ БАЙСАН ЭМЭГТЭЙГ ХҮЧИРХИЙЛЖ, ТЭЭВРИЙН ХЭРЭГСЛИЙГ НЬ ДЭЭРЭМДСЭН ХҮҮХДҮҮДИЙГ БАРИВЧИЛЖЭЭ
Image
УЛААНБААТАРТ 24-26 ГРАДУС ДУЛААН БАЙНА
Image
БАЙГАЛЬ ОРЧИН, ЦАГ УУРЫН ӨӨРЧЛӨЛТ НИЙГМИЙН ТЭГШ БУС БАЙДАЛД НӨЛӨӨЛЖ БАЙНА
Image
АКАДЕМИЧ Р.БАРСБОЛДОД ХУТГА ТУЛГАН ДЭЭРЭМДСЭН ЭТГЭЭДҮҮДИЙГ ИЛРҮҮЛЖЭЭ
Image
С.БЯМБАЦОГТ: ҮНДСЭН ХУУЛИЙН ӨӨРЧЛӨЛТИЙГ 35 ХУВЬД БАГТААХ ШААРДЛАГА БИЙ БОЛООД БАЙНА
Image
ХУУЛЬ БУСААР АШИГТ МАЛТМАЛ ОЛБОРЛОЖ БАЙСАН ИРГЭДИЙГ ИЛРҮҮЛЖЭЭ
Image
​ЗАГАСТАЙН ДАВАА ТҮР ХУГАЦААГААР ХААЖЭЭ
Image
HUAWEI КОМПАНИ ШИНЭ ҮЙЛДЛИЙН СИСТЕМЭЭ ТАНИЛЦУУЛЛАА
Image
БАЯР НААДМЫН ӨДРҮҮДЭД АВТО ТЭЭВРИЙН ОСЛООР ГУРВАН ХҮНИЙ АМЬ ЭРСЭДЖЭЭ
Image
ДЭЛГЭРМӨРӨН ГОЛД ОСОЛДСОН ИРГЭНИЙГ ЭРЭН ХАЙХ АЖИЛЛАГАА ҮРГЭЛЖИЛЖ БАЙНА
Image
АЛБАН ҮҮРГЭЭ ГҮЙЦЭТГЭЖ БАЙГААД АМЬ ЭРСЭДСЭН ДОЛООН АЛБА ХААГЧИЙГ ЭРГЭН ДУРСАВ
Image
МОНГОЛ УЛС ХАГАС ЖИЛД 217 МЯНГАН ЖУУЛЧИН АВЧЭЭ
Image
“ИРГЭДИЙН ЭРҮҮЛ, АЮУЛГҮЙ, АЯ ТУХТАЙ ОРЧНЫГ ХАНГАХАД ЧИГЛЭСЭН ЗАРИМ АРГА ХЭМЖЭЭНИЙ ТУХАЙ” АЛБАН ДААЛГАВРЫГ БАТАЛЛАА
Image
ХЭЭРИЙН ТҮЙМЭР ГАРАХ ЭРСДЭЛИЙГ ТАСЛАН ЗОГСООВ
Image
ХАР ТАМХИНЫ ТОЛГОЙЛОГЧ ЯЛ СОНСОВ
Image
Амласан 1.8 тэрбумаа хэзээ өгөх вэ С.Амарсайхан дарга аа
Image
ТҮРЭЭСИЙН ОРОН СУУЦНЫ БҮРТГЭЛ 07-Р САРЫН 22-НООС 8-Р САРЫН 5-НЫГ ХҮРТЭЛ ЯВАГДАНА
Image
СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ
Image
ТҮРЭЭСЛЭЭД ӨМЧЛӨХ БАЙРНЫ САРЫН ТӨЛБӨР 284 МЯНГАН ТӨГРӨГӨӨС ЭХЭЛНЭ
Image
ЧИНГЭЛТЭЙ ДҮҮРЭГТ СУРГУУЛЬ, ЦЭЦЭРЛЭГИЙН 10 БАРИЛГА ШИНЭЭР АШИГЛАЛТАД ОРНО
Image
Б.НЭРГҮЙ: ЦАГДАА ГЭХ НЭР ХҮНДИЙГ СЭВТЭЭХГҮЙН ТӨЛӨӨ ӨДӨР БҮР ХАМГИЙН САЙНААР АЖИЛЛАХЫГ ХИЧЭЭДЭГ
Image
Э.СОДНОМПИЛЖЭЭ ДЭЛХИЙН РЕКОРДЫГ ШИНЭЧИЛЖ, ДЭЛХИЙН АВАРГА БОЛЛОО
Image
4 ХҮН ХҮНД ГЭМТЭЖ, 4 ХҮН НАС БАРСАН НОЦТОЙ ОСОЛ ГАРЧЭЭ
Image
ТОСТ, ТОСОН БУМБАД АЮУЛ АВЧИРСАН УИХ-ЫН ГИШҮҮН Б.ЧОЙЖИЛСҮРЭНГИЙН УУРХАЙ ЗОГСЖЭЭ
Image
Ж.ТЭМҮҮЖИН: ЭРЭГ ДЭЭР ОЛОН ХҮН БАЙСАН. ГЭВЧ ГОЛ РУУ ОРОХ ЗОРИГТОЙ ХҮН БАЙГААГҮЙ
Image
ЦАГДАА, ДОТООДЫН ЦЭРГИЙН АЛБА ХААГЧДАД ЦОЛ, ШАГНАЛ ГАРДУУЛАХ ЁСЛОЛЫН АЖИЛЛАГАА ЗОХИОН БАЙГУУЛАГДЛАА
Image
ЭРҮҮГИЙН ЦАГДААГИЙН АЛБАНЫ ТҮҮХТ 85 ЖИЛИЙН ОЙН БАЯР ТОХИОЖ БАЙНА
Image
ОГТЛОЛЦОЛ
Image
ТӨВ АЙМАГТ 4.6 МАГНИТУДЫН ГАЗАР ХӨДЛӨЛТ БОЛЖЭЭ
Image
ДУРАНГААР БӨӨР АВАХ МЭС ЗАСЛЫГ ОРОН НУТАГТ АНХ УДАА ХИЙЛЭЭ
Image
БЗД ЗАМЫН ЦАГДААГИЙН ХЭЛТЭСТЭЭ ХОЁР МОТОЦИКЛ ӨГӨВ
Image
ЦАХИМ ДУУДЛАГА ХУДАЛДААГААР ЗАРАХ ДОЛООН ГАЗАР
Image
Э.МӨНХБАЯР: ГЭР БҮЛИЙН ХҮЧИРХИЙЛЛИЙН ТУХАЙ ХУУРАМЧ ДУУДЛАГА ОЛШРООД БАЙНА
Image
А.ДАВААНЯМ: БИ 16-ХАН НАСТАЙДАА УЛСЫН НААДАМД ХОЁР ДАВСАН. СОНИН ДУРСАМЖ ШҮҮ
Image
Ц.ТҮВШИНЖАРГАЛ: ЗУРАХГҮЙ Л БОЛ ТАЛ БИЕГҮЙ ЮМ ШИГ ДУТУУДДАГ
Image
ЗАСГИЙН ГАЗРЫН ЭЭЛЖИТ ХУРАЛДААНААР ДАРААХ АСУУДЛУУДЫГ ХЭЛЭЛЦЭН ШИЙДВЭР ГАРГАЛАА
Image
ИНСТАГРАММ ЛАЙК НУУЦАЛНА
Image
УС ИХЭЭР ТОГТДОГ БАЙРШЛУУДЫН УСЫГ СОРУУЛЖ БАЙНА
Image
ӨНӨӨДӨР ЦАХИЛГААНЫ ХЯЗГААРЛАЛТ ХИЙГДЭХ ГАЗРУУД
Image
Мобикомоос татгалзъя
Image
ТАНЫ ГАР УТСЫГ ТАГНАЖ БАЙГАА ЭСЭХИЙГ ХЭРХЭН МЭДЭХ ВЭ?
Image
Өргүй Монгол хөдөлгөөн "өр"-өө тэглэхийг шаардлаа
Image
Г.Эрхэмбаяр хамтлагийнхаа бүсгүйтэй хайр сэтгэлийн холбоотой болжээ
Image
Ц.Энхбаяр: С.Баярыг эргүүлэн тат, надад одоо айх зүйл байхгүй
Image
Б.Шижирбат "Авьяаслаг Америкчууд" шоунаас хасагдлаа
Image
Ерөнхийлөгч Х.Баттулга Батсүмбэрт ажиллана
Image
Хорхог бол Хор+Хог биш, Харин…
Image
Үсийг эрүүл болгох үс уналтын эсрэг жорууд хадгалаад аваарай
Image
Хүн дайраад осолын газраас зугтажээ
Image
ТӨВӨД ХҮМҮҮСИЙН УРТ НАСЛАДАГ НУУЦЫГ ЭРДЭМТЭД ИЛРҮҮЛЖЭЭ!
Image
Б.Бат-Энэрэл хүү 7 сарын 7-ны өдөр 7 цагт төрсөн
Image
Жүжигчин И.Одончимэг өдгөө 50 нас хүрч байгаа хэдий ч гэрлэх санал хүлээн авч олныг ангайлгав.
Image
Х.Баттулга: Эв нэгдлийг эрхэмлэсэн Ерөнхийлөгч байна
Image
Энэ зуны ээлжит одоор Б.Баярмаа тодров уу?
Image
Өнөөдөр ихэнх нутгаар бороотой
Image
Х.Баттулгын дараагийн зөвлөхөөр Д.Пүрэвдаваа томилогдох уу?
Image
Элчин сайд нарыг эгүүлэн татах тухай албан бичигт хариу өглөө
Image
Зөвхөн нийтийн галт тэргэнд харах боломжтой зүйлс /27 фото/
Image
С.Батцэцэг Хөдөлмөрийн баатар боллоо
Image
Энэ гайхалтай тенүүдийг хэрхэн тавмдаг гээч Тень тавих 20 санаа
Image
Голомт банкны зэс картын эзэмшигчид Эх орноороо хөнгөлөлттэй аялах боломжтой
Image
МУ-ын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга: Зөвлөхүүдээ томилоно
Image
Түймэрт явсан залуусаараа аархая
Image
УИХ-ын гишүүн Л.Энх-Амгалан Ц.Содномдоржид хаш цагаан хөөргөө бэлэглэлээ
Image
Чингэлэгт даруулсан хүүхдийн биеийн байдал хүнд байна
Image
Түймэр тавьсан этгээдээр хохирлыг төлүүлжээ
Image
Дуучин бүсгүй тайзан дээр тогонд цохиулан нас баржээ
Image
Түрийвчинд тань мөнгө тогтохгүй байгаа бол та эдгээрийг хэрэгжүүлээд үзээрэй
Image
Маск "Энэ миний наадам" хошин шог
Image
Таны Facebook саяхан болж өнгөрсөн хакерын халдлагад өртсөн эсэхийг хэрхэн мэдэх вэ?
Image
Ж.Нандинцэцэг: Нэгдүгээр байр эзэлсэн сурагч маань хятад хэл дээр зохион бичлэгээ сайхан уншлаа
Image
ЕВРАЗИЙН ЭДИЙН ЗАСГИЙН ХОЛБООТОЙ ЧӨЛӨӨТ ХУДАЛДААНЫ ХЭЛЭЛЦЭЭР БАЙГУУЛАХАД ОХУ ДЭМЖЛЭГ ҮЗҮҮЛНЭ
Image
Америк бүсгүй бүр хөдөлж чадахгүй болтлоо таргалмаар байна гэнэ
Image
Б.ПҮРЭВДОРЖ:АМЬД МАЛ ГАРГАХ ҮЙЛ АЖИЛЛАГАА НУУЦ ЗОХИОН БАЙГУУЛАЛТТАЙ ХИЙГДЭЖ БАЙНА
Image
КОФЕНЫ АЯГА ЗУРАГ АВАЛТАД ОРУУЛСАН ''ХЭРГИЙН ЭЗЭН'' САНСА СТАРК БАЙЖЭЭ
Image
МАШИН АЧИЛТЫГ СМАРТ КАРТТАЙ БОЛГОНО
Image
Скарлет Иохансон өөртэйгээ адилхан эмээтэй киноны нээлтэн дээр уулзахаар болзжээ
Image
Монгол TV хоёрдугаар сувгаа “Volume plus” нэртэйгээр нээнэ
Image
ХӨРӨНГӨ ОРЛОГОО МЭДҮҮЛЖ ДУУСАХАД НЭГ ХОНОГ ҮЛДЛЭЭ
Image
Ордуудын шинэ долоо хоногийн өрнийн зурхай
Image
Үндэсний бөхийн “их эе”-ийг ням гаригт хуралдуулна
Image
Андуурагдсан гүйлгээний улмаас таван залуу ял авчээ
Image
ЦАГ АГААРЫН УРЬДЧИЛСАН МЭДЭЭ
Image
Б.ГАНХУЯГ: ЭТТ "ОЮУ ТОЛГОЙ” ШИГ МУУ ГЭРЭЭНИЙ ҮЛГЭР БОЛОХГҮЙ
Image
Багануур дүүрэгт 6.44 км авто зам ашиглалтанд орлоо
Image
БНСУ-аас утааг бууруулахад зориулан 500 сая ам.доллар зээлнэ
Image
БАЯНЗҮРХ ДҮҮРГИЙН ТАМГЫН ГАЗРЫН ДАРГЫГ ХУТГАЛЖЭЭ
Image
УРИН ДУЛААН ЦАГТ НАЙЗ БҮСГҮЙТЭЙГЭЭ МАШИНДАА ЮУ ХИЙХ ВЭ?
Image
Цагаан хад боомт руу нөхрөө эргэж очсон эмэгтэй өрөвдөж шүлэг бичжээ
Image
“Томуугийн эсрэг вакциныг дүүргийн ЭМТөвүүд, ХӨСҮТ-д хийж байна”
Image
ӨНӨӨДӨР ЦАХИЛГААНЫ ХЯЗГААРЛАЛТ ХИЙГДЭХ ГАЗРУУД
Image
Хосуудын харилцааг хэр удаан үргэлжлэхийг мэдэх хялбар арга
Image
ХОТЫН ДАРГА С.АМАРСАЙХАНД ХУУЛИА БИЕЛҮҮЛЖ АЖИЛЛАХ ШААРДЛАГА ХҮРГҮҮЛЛЭЭ
Image
МЕССЕЖ ЗАРААР ТАНИЛЦАЖ ЭМЭГТЭЙЧҮҮДИЙГ ДЭЭРЭМДДЭГ БҮЛЭГ ЗАЛУУСЫГ ИЛРҮҮЛЖЭЭ
Image
АЙМГИЙН ХЭМЖЭЭНД 1693 ИРГЭНД 122.45 ГА ГАЗАР ҮНЭ ТӨЛБӨРГҮЙ ӨМЧЛҮҮЛНЭ
Image
ХЯТАДЫН ХЭД ХЭДЭН ИРГЭНИЙГ ТАГНУУЛЫН МЭДЭЭЛЭЛ ХУЛГАЙЛСАН ХЭРЭГТ БУРУУТГАЖЭЭ
Image
Нийслэлийн зам талбайн үйлчлэгчдийн 5 дугаар зөвөлгөөн боллоо
Image
Ц.НЯМДОРЖ, Ж.БАТЗАНДАН, ЛУ.БОЛД НАР Б.ХУРЦАД ХОНЗОГНОХЫН УЧИР
Image
МОНГОЛ УЛСЫН ЕРӨНХИЙЛӨГЧ Х.БАТТУЛГА УВС АЙМГИЙН ИРГЭДТЭЙ УУЛЗЛАА
Image
Image

Хааны алтан бүс ба Хариуцлагагүй төр

Оршлын оронд:­­­­

Монгол Улсын Их Сургуулийн ойролцоох нэгэн газарт тал нутгийн хоёр их баатрын нэг Жамуха сэцэний онгон нойрсож буй.

Тодруулбал цаасан хайрцаганд хэд хуваагаад хийчихсэн энэхүү онгонийг саяхан “News” агентлагынхан “Жамухын онгоны мөрөөр” нэвтрүүлгээрээ олны хүртээл болгож “Нууц”-ыг ил болголоо.

Анх 1981 онд Архелогич, нэрт эрдэмтэн Д.Наваан Сонгинохайрханд байрлах Дадарт уулын баруун амнаас алтан бүстэй дайчин эрийн шарилыг олжээ. Тус олдворыг олсон Д.Наваан тухайн үед олноо хүндлэгдсэн ардын зураач Ү.Ядамсүрэн, ардын уран зохиолч Ц.Дамдинсүрэн нарт үзүүлэхэд “Жамухын бүс” гэсэн байдгийг тус нэвтрүүлэгт тодорхой үзүүлжээ. Сүүлд  АНУ-ын Монголч эрдэмтэн Х.Гомбожав ч эргэлзэх хэрэггүй “Жамухын бүс “ гэж тогтоосон байна. Энэ бүхэн бол нэгэнт олонд ил болчихсон “Нууц”.

Үлэг гүрвэлээс үнэгүй “Жамухын шарил”

Монгол омогшил гэх зүйл бидний цусанд бий, эх оронч үзлийг төлөвшүүлэх ёстой хэмээн хүн бүхэн цээжээ дэлдэх болсон ч энэхүү нэвтрүүлгийг үзээд үнэхээр харамсах сэтгэл төрж байна. Өвөг дээдсийн минь сүнс бидэнд хилэгнэх вий гэсэн айдас ч танд төрж магад. Алтан бүсийг нь авч Монгол банкны Эрдэнэсийн санд үүрд хадгалсан бол эзнийх нь шарилыг чингэлэгт хийгээд мартаж орхисон байна. Тухайн үе буюу 13-р зууны үед алтан бүсийг хэр баргийн хүн зүүдэггүй байсан гэдгийг түүхчид хэлдэг бөгөөд бидний хамгийн сайн мэдэх тэр үеийн сурвалж болох Монголын нууц товчоонд их эзэн Чингис хаан, Жамуха сэцэн нар алтан бүстэй байжээ. Улмаар тэр хоёр эдгээр бүсээ солилцож андын барилдлага тавьсныг түүх нотолно.

Гэвч энэхүү олдвор нь Жамухын онгон мөн эсвэл биш ч байж болно. Биш гэдгийг нь нотлох зүйл одоохондоо гарч ирээгүй учир мөн гэх дүгнэлтийг хүлээн зөвшөөрөхөөс гарцаагүй.  

Чингисийн онгоныг олон жил хайх хэрнээ тухайн үед амьдран аж төрж, цаашлаад хар бага наснаас нь Чингис хаантай анд барилцаж Монголын түүхэнд өөрийн нөлөөгөө, түүхтэйгээ бичилцсэн хүний онгон олдчихоод байхад үүнийг нь хадгалан хамгаалж бодитоор нотолж Монголын түүхийн том олдвор дурсгалт зүйлд яагаад тооцохгүй байна вэ?

АНУ руу хууль бусаар алдаж эргүүлэн авчирсан Үлэг гүрвэлийн үнэт түүхэн олдворуудад зориулж “Үлэг гүрвэлийн музей” хүртэл байгуулж өөрийн гэсэн байр сууцтай болгосон. Үлэг гүрвэлийн үе 13-р зуунаас өмнө ч гэлээ Монголыг хүчирхэг гүрэн болгоход Чингис хааныг хурцалж, анд бололцсон Жамуха сэцэний онгонд гол анхаарлаа хандуулахгүй байгаа нь харамсалтай.

Төрд мартагдсан “Шинжлэх Ухаан”

Шинжлэх ухаан бол тухайн улсын нүүр царай өнгө төрхийг  илтгэгч гол хүчин зүйл. Манай улсын хувьд төрийн зүгээс  Шинжлэх ухаандаа зориулсан хөрөнгө оруулалт сул гэдгийг хамгийн сүүлийн жишээнээс харж болно. 13-р зуунд дэлхийг донсолгож явсан төдийгүй “Мянганы аугаа удирдагч”-ийн байлдан дагуулалд хүчирхэг нөлөө үзүүлж явсан “Жамуха сэцэний онгоны” чанарыг алдагдуулахгүй хадгалж хамгаалах орчин нөхцөл хэрэгтэй байна. Эртний Грекийн параончууд генийг нь судалж мөн гэдгийг нь баттай тогтоосон тохиолдолд занданшуулан хадгалдаг байна. Үүнийг Грекчүүдийн баримтат кинонуудаас хялбархан харж болох юм. Тэгвэл наанадаж Жамуха мөн гэдгийг нь нотлох тоног төхөөрөмжийг нь  60 мянган еврогоор авч өгч чадахгүй юмаа гэхэд хадгалж хамгаалах байр савыг нь бэлдээд өгөх төсөв санхүүгийн нөхцөл бололцоо Монголын төрд байдаггүй, тийм хэмжээний сэтгэлгүй учраас л энэ олон жилийн турш төмөр чингэлэгт хадгалсан биз. Чингис хааны онгон олдсон ч алтыг нь эрдэнэсийн сандаа хадгалан хамгаалж эзнийг нь бас л чингэлэгт цаасан хайрцаганд хийн хөсөр хаяхгүй гэсэн баталгаа алга.

Монголын түүхийн хосгүй үнэт бүтээлүүд ердөө л нэг төмөр дотор хадгалагдаж, зун нь халж, өвөл нь хөлдөж мөн чанар алдагдаж байгаа явдалыг бид цаашид ч бас зүгээр хараад суух уу? Мөнгө олоё гэсэн зальжин этгээдүүдийн олз болж хил дамнуулж алдагдахгүй гэх баталгаа ч алга.

Монголыг хүчирхэг гүрэн байсан юм шүү гэдгийг гэрчлэх Жамухын шарил цэнхэр өнгийн чингэлэг дотор хилэгнэн нойрсох нь эмгэнэлтэй. Түүнийг үгүйсгэхгүй хэрнээ ямар ч арга хэмжээ авахгүй бид өөрсдөө их түүх рүүгээ нулимахтай агаар нэгэн мэт...Эзгүйрсэн төрийн бодлого шинжлэх ухаанаа бурхан мартсан заяа мэт хөсөр хаяжээ.

Чингис хааны алтан бүс олдлоо

Алтан ургийн их хаадуудын эдэлж хэрэглэж байсан хэрэглэлүүд нь тухайн үедээ төдийгүй одоо ч хосгүй үнэт өвд багтдаг.  Сонгинохайрханы Дадарт хэмээх уулаас Жамуха сэцэний шарил алтан бүстэйгээ олдсон гэдгийг дээр өгүүлсэн. Их талын хоёр баатар хоорондоо бүсээ солилцож анд барилдсан түүхийг бид хөгшин залуугүй мэднэ. Тэгвэл дэлхийд гайхагддаг Монгол түүхээрээ хий хоосон бахархаж, цээжээ дэлдэж суулгүй эх түүхийн үнэт олдвороо дэлхийд таниулах цаг хэдийн иржээ. Хэрэв тэрхүү онгон Жамуха сэцэнийх мөн бол “алтан бүс” нь Чингис хааны эдэлж , хэрэглэж байсан бүс гэдэг нь гарцаагүй.Тэрхүү бүсийг нь эрдэнэсийн санд хийж нуулгүйгээр олон нийтэд дэлгэж жуулчдыг татах том нөхцөл бололцоо бидэнд нээлттэй байна. “Жамуха сэцэний шарил”-ыг  “алтан бүстэй нь”дэлгэн тавьж олон мянган жуулчдыг татаж, эдийн засаг ч тодорхой хэмжээгээр сэргэх нь дамжиггүй. Үйлдвэрлэж чадахгүй юм бол ядахдаа түүхийн олдвороороо жуулчдыг татая. Мөнгөгүй гэж бусдын халаасыг харж, өр зээлэнд баригдахгүйгээр байгаа нөөц бололцоогооо ашиглаж эх түүхээ олонд сурталчилах нь чухал. Тэр ч бүү хэл орчин үеийн технологийг шинжлэх ухаанд өргөнөөр ашиглах болсон өнөө үед үнэхээр “Жамухын шарил мөн”, алтан бүс нь харин хоорондоо солилцсон Чингис хааны бүс хэмээх ойлголтыг дэлхий нийтэд өгч, жуулчдыг татах томоохон зүйл болгож болохоор байгаа юм. Өвөрмонголын өөртөө засах орны Ордост байрлах “Чингисийн онгон” гэх газар бол түүхэнд эзэн хаан ташуураа унагаасан гэх ганцхан өгүүлбэрээс үүдэлтэй. Гэвч өнөөдөр тус газарт хэдэн саяар тоологдох жуулчид очиж, тухайн улсын төсөв санхүүд тодорхой хэмжээний хөрөнгө оруулалт хийсээр байна.  Манай ард тvмэн аливаад их туйлшрамтгай. Тэнд гайхамшигтай сайхан зvйл бий болчихож гээд л шуурч, хадаг яндар болон гүйлддэг. Яг л үүн шиг өөрсдөө ч гэсэн гадны жуулчдыг ингэж туульширтал нь татдаг болоё л доо. Бидэнд тийм нөөц бололцоо, нөхцөл байдал гарч ирчихээд байна. Сульдсан эдийн засгаа эх түүхийнхээ ачаар сэргээж, Монгол гэж омогшихдоо харийн хүнд үзүүлэх зүйлтэй байя. Үр хойч маань хараад баярлаж яваг.

Н.Мичидмаа

СЭТГЭГДЭЛ

Comments

  • Image

    11:51:38 103.57.95.39

    Баяр Элбэгдорж Энхболд гуравт Баттулга хандаж эбэгээр дамжуулан миний ялыг хүчингүй болговол энхболдыг гаргахад би нэр дэвшиж бууж өгье гэжээ. Ингэж хэлэхдээ херо баатар сэтгүүлзүйн авилгалын загалмайлсан эх шулам хоёрын нэвтрүүлгээр цуглуулсан хар цагаан материалдаа найдаж нэр дэвшиж авбал гарах нь гарцаагүй гэж тооцсон байна. Баяр сандарч мэдээд баттулгатай уралцуулах хамгийн сайн фигурээр ганбааг сонгож. Нөгөөх нь мөнгө байдаггүй түүнийг баярэбэ санхүүжүүлж. Баттулгыг дарах хэрэгтэй саналыг нь хуваах хэрэгтэй дундуур нь миэ гарна гэж тооцож байна. Одоо яах уу. Баттулга гарвал баярэбэ хоёрт хуримтлагдсан баялгийг дээрэмдэж өөртөө авна ардууд орилолдоод үлдэнэ харин босоо гарвал арай дээр байх болов уу. Баярэбэ хоёрыг ямар ч байсан шоронд хийж чадна энэ удаагийн сонгуулиар энэ хоёрыг шоронд хийж авбал том дэвшил


Fatal error: Call to undefined function write_cache() in /var/www/html/xac/ww.focusmedee.mn/cache_footer.php on line 6