Эхлэл        Байгаль орчин        Боловсрол        Гэмт хэрэг        Гэр бүл        Нийслэл        Орон нутаг        Хөдөө аж ахуй         Хууль, эрхзүй        Шашин        Эрүүл мэнд
Image
Ц.Цолмон: Уучлаарай, Монгол Улс дампуурлын ирмэгт ирчихээд байна
Image
"Алтан өргөө 2020"-ын бүтээлүүд эхнээсээ тодров
Image
Д.Лхамжав нарын зургаан хүнийг УИХ-ын Тамгын газрын дээд шагналаар шагнав
Image
15 суманд төрийн үйлчилгээг цахимаар авах боломж бүрдлээ
Image
Их Британид олон хүнийг баривчилжээ
Image
Байдрагийн гүүр-Алтай чиглэлийн авто замын суурийн ухмал, завсрын тулгуур байгуулах ажил 100% хийгджээ
Image
Ухаалаг нэрийн хуудас - Цаасаа хэмнэж, хэрэглээгээ ухаалаг болгоё
Image
Хувийн санхүүгээ удирдах зургаан арга
Image
Дэлхийн хамгийн залуу улстөрчдийг танилцуулах нь + Тэднээс юу сурч болох вэ?
Image
Н.Номтойбаярыг цагдан хорих шийдвэр гаргажээ
Image
Яг одоо Франц бүсгүйчүүдийн бүрдүүлж бүй 7 төрх
Image
Олон улсын энхийг сахиулагчдын өдөр тохиож байна
Image
Колумбийн дизайнерууд авс болдог эмнэлгийн орыг хатуу цаасаар бүтээжээ
Image
УБТЗ-ын ХХН-ийн дарга асан Л.Пүрэвбаатарыг эрүүгийн хариуцлагаас чөлөөлжээ
Image
ХОТЫН ДАРГА С.АМАРСАЙХАНЫГ НЭН ДАРУЙ ОГЦРУУЛЪЯ, ЕРӨНХИЙ САЙД АА
Image
Ши Жиньпин цэргийн бэлтгэлээ сайжруулахыг хүсэв
Image
Дундговь аймагт анхны дугуйн зам ашиглалтад орно
Image
Таныг хормын дотор тодорхойлох "Дөрвөн хаалга"-ны сонжоо
Image
"Саарал жагсаалтаас гарвал Европын холбооны жагсаалтад орохгүй байхад давуу байдал үүснэ"
Image
Дундговь аймагт анхны дугуйн зам ашиглалтад орно
Image
Зэсийн үнэ өсөж, алтны ханш буцаж сэргэв
Image
Интернетээр "хулхидуулсан" хүмүүсийн хөгжилтэй зургууд
Image
“COVID-19” халдвар хүндрэх эрсдэлийг нэрлэжээ
Image
Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэнгийн захирал С.Эрдэнэтуулыг үүрэгт ажлаас нь чөлөөллөө
Image
Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэнгийн захирал С.Эрдэнэтуулыг үүрэгт ажлаас нь чөлөөлөв
Image
Хятад-Монгол-Оросын эдийн засгийн зурвасын хэтийн төлөвийг хэлэлцэв
Image
Венесуэл хоол хүнс, эм тариа алтаар худалдан авахаар тохиролцжээ
Image
Ө.Энхтүвшин: Казахстан улс руу зургадугаар сарын эхний хагаст нислэг үйлдэх төлөвлөгөөтэй байна
Image
Ц.Баатархүү: АН-аас нэр дэвшүүлсэн 76 хүнийг СЕХ бүртгэсэн болохыг албан ёсоор мэдэгдье
Image
Дэлхийн стартап экосистемийн 2020 оны тайланд Улаанбаатар хотыг онцолжээ
Image
Зургаан байршилд хурд хэмжиж байна
Image
COVID-19 халдвар хүндрэхэд таргалалт ихээр нөлөөлж байна гэж АНУ-ын судлаачид үзжээ
Image
Хүүхэд юу хүсдэг вэ?
Image
Жижиглэнгийн худалдаачид цементийг үйлдвэрээс авч зарахдаа үнийг нь хөөрөгдөж байна"
Image
Амиа алдсан хүүхдүүдийн хоёр нь ах дүүс байжээ
Image
Сонгинохайрхан дүүрэгт ДӨРВӨН МАШИН мөргөлдсөн ноцтой осол гарлаа
Image
"Улс төрийн чансаа тогтоох шалгаруулалт, санал асуулга явуулсан хувь хүнийг 20 сая, хуулийн этгээдийг 200 сая төгрөгөөр торгоно"
Image
Д.Нямхүү: ОХУ-аас ирсэн 13 хүнээс коронавирусийн халдвар илэрч, батлагдсан тохиолдол 161 боллоо
Image
Тэсэрч дэлбэрэх 230 гаруй галт хэрэгслийг аюулгүй болголоо
Image
Туйлын бүсэд амьдардаг Эскимочууд
Image
Тахалтай орнууд хөл хориогоо сулруулаад байх, манайх чангалаад байх аль нь зөв бэ
Image
Уок: нийт 570 оюутан эх орондоо ирлээ
Image
НАСА, SpaceX-ийн хамтарсан түүхэн нислэг цаг агаарын улмаас хойшлогдлоо
Image
Байгаль хамгаалах сангаас тусгай тоноглолын хоёр автомашин гардуулан өглөө
Image
Боловсролын байгууллагуудад хяналт, шалгалт явууллаа
Image
Цар тахлын үед зай барих бүтээлч шийдлүүд
Image
Хуульч Ж.Эрхэмбаатар хандивын аянаа эхлүүлэв
Image
Хонг Конгийн өөртөө засах статус үгүй болсныг Трампын засаг захиргаа зарлав
Image
Ө.Энхтүвшин: Казахстан руу 6 дугаар сарын эхний хагаст тусгай нислэг үйлдэж иргэдээ авах төлөвлөгөөтэй байна
Image
ОХУ-аас өчигдөр ирсэн 230 оюутан, иргэдийг Улаанбаатар хүртэл галт тэргээр тээвэрлэх ажил явагдаж байна
Image
Д.Дагвадорж: Эх оронч миний шүтээний сүнс амирлах болтугай!
Image
“Эх орноосоо урвасан” гэх хэргийн цаана…
Image
Иргэн бүрт хүрэх томоохон худалдааны төв нээлтээ хийнэ
Image
"Сити Их сургууль-Сошиал Солиорол"-ийг авьяас гэж андуурав
Image
Солонгос улсад ажиллаж байгаа эмэгтэй эрчүүддээ хандаж хэлсэн үг
Image
С.Гантогоо "Тарагтай боов"-ийг чимнэ
Image
МАХН-ын дарга СЕХ-нд бичиг баримтаа хүргэлээ
Image
“Автомашингүй өдөр”-өөр томоохон зах, худалдааны төвүүд амарна
Image
Хуулийн байгууллагууд иргэдэд үйлчилж байна
Image
Н.Цэлмүүн "Улаанбаатар Марафон 2018"-д хүч үзнэ.
Image
Хосуудын туршиж үзэх 64 байрлал
Image
“МОД ТАРИХ ҮНДЭСНИЙ ӨДӨР”-ИЙГ ОРОН ДАЯАР ЗОХИОН БАЙГУУЛНА
Image
ӨНӨӨДӨР “ОЛОН УЛСЫН СУВИЛАГЧДЫН ӨДӨР” ТОХИОЖ БАЙНА
Image
“ТАТВАР БИДНИЙ АМЬДРАЛД” УРАЛДААНЫ ДҮН ГАРЧЭЭ
Image
Өнөөдөр гахай өдөр
Image
Жүжигчин Ариукаагийн нөхөр шүүгч Наранзунг доромжлов
Image
Гэртээ хүнсний сода хэрэглээд, 10 насаар хурдан залуужаарай! Яг энэ заавраар нь хийгээрэй!
Image
Хөрсний бохирдол нь гэр хорооллын 200 000 нүхэн жорлонгоос зонхилж үүсчээ
Image
ЕС-ын айлчлал үргэлжилж байна
Image
18 настай модель бүсгүй дөнгөж танилцсан эмчтэй секс хийсний дараа нас баржээ
Image
Орхон аймаг өрсөлдөх чадвараараа тэргүүллээ
Image
“Фэйсбүүк” 3000 хүнийг хөлсөөр ажиллуулж байна
Image
Тэргүүн хатагтайн эрэлд
Image
Номоор амьсгалсан өдрүүд эхэллээ
Image
Д.Цогтбаатар: Хэт үндсэрхэг, туйлширсан үзлийг хамгийн сайн барих үзэл бол зүүн төвийн үзэл баримтлал
Image
Усыг хэзээ уухыг, хэдий хэмжээгээр уухыг хүний бие организм өөрөө мэддэг
Image
Элгэнд юу сайн болон элэг юунд дуртай вэ ? Хадгалаад аваарай
Image
Хятадууд Саран дээр амьдрахаар бэлтгэж байна
Image
Манай улсын нутгаар түүхий нефть тээвэрлэж эхэллээ
Image
БАЯНХОНГОРТ ОХУ-ЫН СОЁЛ, ШИНЖЛЭХ УХААНЫ ТӨВИЙН САЛБАРЫГ БАЙГУУЛЛАА
Image
Улсын нөөцийн агуулахыг засварлав
Image
ХҮҮХЭД, НЯРАЙН ТАСАГ АГААР ЦЭВЭРШҮҮЛЭГЧ ТӨХӨӨРӨМЖТЭЙ БОЛЛОО
Image
10 ДУГААР САРЫН 15-НД БОЛОХ ҮЙЛ ЯВДАЛ
Image
Т.Баярхүү: Эрдэнэтийн 49 хувьтай холбоотой хэрэгт 9.5 их наяд төгрөгийн хохирол яригдаж байгаа
Image
Дубай хотод автобусаар үйлчлүүлэхдээ бохь зажилж болохгүй
Image
Хүүхдийн төлөө газрын 28 албан хаагчийг халжээ
Image
Япон Улсын “Хүний нөөцийн Хөгжлийг дэмжих” тэтгэлэгт 20 хүнийг хамруулна
Image
ҮС ШИНЭЭР ҮРГЭЭЛГЭХ БУЮУ ЗАСУУЛАХАД ТОХИРОМЖГҮЙ
Image
ҮС ШИНЭЭР ҮРГЭЭЛГЭХ БУЮУ ЗАСУУЛБАЛ ЭД, ЭДЛЭЛ, ИДЭЭ, УНДАА ОЛНО
Image
ОРОСЫН ДАРХАН ЦААЗАТ ГАЗРЫН АЖИГЛАЛТЫН ДҮРС БИЧЛЭГТ ТАС ШУВУУ ӨРТСӨН БАЙНА
Image
Тагнуулынхан их хэмжээний хар тамхи илрүүлжээ
Image
Цэргийн үүрэгтний бүртгэл 44,5 хувьтай байна
Image
Б.ЯВУУХУЛАНГИЙН НЭРЭМЖИТ ЯРУУ НАЙРГИЙН НААДАМ БОЛНО
Image
ЭРХ МЭДЭЛТНҮҮД ЖИРИЙН ИРГЭНИЙГ “ЗОЛИГ”-Т ГАРГАХ ГЭЖ ОРОЛДОВ
Image
Улаанбаатарт 15 хэм дулаан байна
Image
“Тогтвортой хөгжил 2030” чуулган болно
Image
Солонгост ажиллаж, амьдардаг залуус хүнд өвчтэй хүүд тусалжээ
Image
Наадмын өдрүүдэд эмнэлгүүдийн ажиллах цагийн хуваарь
Image
ЗАЛУУ МАЛЧИД ӨМӨЗО-НООС ТУРШЛАГА СУДЛААД ИРЛЭЭ
Image
"АМГАЛАН” ДЦС УСАНД АВТАХ ЭРСДЭЛ ҮҮСЖЭЭ
Image
ДААТГАЛЫН ДЭВТЭР ШААРДАХГҮЙГЭЭР ҮЙЛЧИЛГЭЭ ҮЗҮҮЛЭХИЙГ ЧИГЛЭЛ БОЛГОВ
Image
М.Энхболд : Төвдийн асуудлаарх Хятад улсын байр суурийг дэмжинэ
Image
ЗЭЭЛЖИХ ЗЭРЭГЛЭЛ ТОГТООХ БАЙГУУЛЛАГЫН ТАЛААР ЯРИЛЦЛАА
Image
Сэвлэг үргээх буюу үс засуулбал өнгө зүс сайжирна
Image
Хацү башё: Хакүхо аварга башёг өнжиж, Тамаваши тэргүүлсээр байна
Image
Приусын татварыг буцаан олгохоор болжээ
Image
ЕРӨНХИЙ АУДИТОР Д.ХҮРЭЛБААТАРЫГ АЛБАН ТУШААЛААС НЬ ТҮДГЭЛЗҮҮЛЭХ НЬ ЗҮЙТЭЙ ГЭЖ ҮЗЭВ
Image
АШИГ СОНИРХЛЫН ЗӨРЧИЛТЭЙ НӨХЦӨЛ БАЙДАЛ ТОГТООГДООГҮЙ АЛБАН ТУШААЛТНУУД ХЭН БЭ?
Image
"Есөн Шижир" ББСБ-аас авилга авсан гэх АТҮТ-ийн ажилтнуудыг баривчлан шалгаж эхэлжээ
Image
“ШАР НАРСТ” КОМПАНИЙН ЖОЛООЧ УЛСЫН ӨМЧ СҮЙТГЭЖЭЭ
Image
Image

Зохиогчийн эрхийн зөрчлийг таслан зогсоох, хариуцлага тооцох нь хамтын ажиллагаа юм

Зохиогчийн эрх бол таны бүтээл, бид бүгдийн эрх юм.  Энэхүү асуудлаар Япон Улсын Засгийн газрын харьяа Соёлын асуудал эрхэлсэн агентлагийн дэмжлэгтэй “Эдийн засаг,соёлын хөгжилд Зохиогчийн эрхийн болон түүнд хамаарах эрхийн гүйцэтгэх үүрэг”сэдэвт үндэсний семинар зургаадугаар сарын 5-ны өдөр болсон юм. Өнөөдөр / зургаадугаар сарын 6-ны өдөр/ энэхүү семинар үргэлжилж байна.

Өчигдрийн байдлаар илтгэл тавьсан гадаадын зочид зохиогчийн эрхтэй холбоотой асуудлаар юу  ярьсныг товчлон хүргэе.

Англи Улсын Цахим хэвлэл мэдээллийн салбарын хуульч, бизнесийн зөвлөх Брайн Николас Гарнет “Тоон систем ба технологийн орчин дахь Зохиогчийн эрх болон түүнд хамаарах эрхийн ойлголт, үзэл баримтлал”, мөн “Зохиогчийн эрх болон хамаарах эрхийн эдийн засаг, нийгэм,соёлын үр ашиг, тэдгээрийн үндэсний хөгжилд оруулж буй хувь нэмэр” сэдвээр илтгэл тавьж, Монголд хэрэг болохуйц маш чухал жишээгээр тайлбарласан юм.

Харин Япон улсын Соёлын асуудал эрхэлсэн агентлагийн харъяа Зохиогчийн эрхийн газрын олон улсын харилцааны хэлтсийн дэд дарга Акихико Нода “Зохиогчийн эрх болон Хамаарах эрхээр дамжуулан бүтээлч байдлыг дэмжих үндэсний бодлого, стратеги: Тухайн орны туршлага" сэдвээр илтгэл тавьж, санал солилцсон.

      Япон Улсын Эрүүгийн хуулиар зохиогчийн эрхийг зөрчвөл дээд тал нь 10 жил хүртэлх ял хүлээлгэдэг 

Ноён Акихико Нода: .....Зохиогчийн эрхийн зөрчлийг хувь хүн, Хэвлэл мэдээллийн байгууллага, зарим бизнесийн байгууллагууд голдуу гаргадаг юм. Би нэг жишээ татъя. Япон Улсад нэгэн сайт олон чиглэлийн ном, бүтээлийн үйл явдал, агуулгыг дэлгэрэнгүй нийтлэж, олон түмэнд хүргэж байсан. Энэхүү сайтын уншигч нэмэгдсэн хэдий ч, тус сайтаас болж ном бүтээл хэвлэдэг компани 100 сая ам долларын алдагдалд орсон юм. Тус сайтын иймэрхүү үйл ажиллагаа нь Япон Улсын орчин үеийн залуу үеийн дунд зохиогчийн оюуны бүтээлийг хуулбарлаж олон нийтэд түгээх болон зохиогчийн эрхийг зөрчих нь муу зүйл биш гэсэн санааг өгч, буруу үлгэр дууриал үзүүлсэн.

Иймээс тус сайтын үйл ажиллагааг өнгөрсөн тавдугаар сард  хаасан байгаа. Тус сайтын мэдээллийн бүх агуулгыг татаж авч хадагалсан тухай Японы сэтгүүлчид мэдээлж байсан. Тэгэхээр зохиогчийн эрхийг зөрчиж, хэвлэлийн компанид хамгийн том хохирол амсуулсан жишээ энэ юм. Тиймээс зохиогчийн эрхийн зөрчлийг таслан зогсоох, хариуцлага тооцох нь бидний хамтын ажиллагаа гэдгийг онцлон хэлье.

-Монголын ихэнх вэб сайтуудад эх сурвалжийг нь заагаад оруулсан мэдээллүүд маш их бий. Ингэж мэдээ оруулж байгаа учрыг ойлгоход ч хэцүү болж байна. Сэтгүүлч хүн өөрөө хөдөлмөрлөж бичсэн бүтээлээ олон түмэнд хүргэх үүрэгтэй байдаг. Тэгэхээр ийм жишээг Японд зохиогчийн эрх зөрчсөн гэж үзэх үү?

-Интернэт орчинд ажилладаг хэвлэл мэдээллийн вэб сайтууд бусдын оюуны өмчийн бүтээлийг хуулбарлах нь хориотой. Хэдийгээр хэвлэл мэдээлэл чөлөөт индэр гэдэг ч бусдын бүтээл, мэдээллийг хуулбарлахдаа линк заахаас өмнө зөвшөөрөл авах ёстой. Ер нь мэдээг дамжуулж байгаа хэдий ч бусад оюуны бүтээлтэй адил заавал зөвшөөрөл авдаг. Энэ нь аль ч улсын Хэвлэл мэдээллийн байгууллагад хэрэгжих ёстой юм. Япон Улсын Эрүүгийн хуулиар зохиогчийн эрхийг зөрчвөл дээд тал нь 10 жил хүртэлх ял болон 10 000 иены торгууль хүлээлгэдэг. 

Монгол Улс Сингапур шиг болох боломж бий

Ноён, зөвлөх Брайн Николас Гарнет: ....Англи Улсад 350 жилийн өмнө анхны арилжааны хөгжмийн тоглолт сүмийн гадна тоглодог байсан. Хөгжмийн алдартай зохиолчид хөгжмийн бүтээлүүдийг сүм хийдүүдэд, мөн хаад, ихэс дээдэст зориулж бүтээдэг байлаа. 18-р зууны үед Английн нийгэмд өөрчлөлт гарч, зохиогчийн эрхийн асуудлыг хөндөн ярилцаж эхэлсэн.

Зохиогчийн эдийн засгийн эрхийн үр нөлөөний хувьд хэлэхэд зохиогчийн эрхээр хамгаалагдах боломжтой эдийн засгийн үйлчилгээ, бүтээл, бүтээгдэхүүнүүд байдаг. Бидний бүтээсэн кинотеатр, телевиз, киногүйгээр нийгэм оршин тогтнохгүй....

Харин зохиогчийн эрхийн нийгмийн үр нөлөө нь Дэлхийн Оюун өмчийн газраас нийгмийн харилцаанд шууд ба шууд бус байдлаар нөлөөлдөг. Хамгийн гол нь бид бүтээлээ хамгаалж чадснаар нийгэмд соёлын үр нөлөөг авчирна.

Нөгөө талаас зохиогчийн эрхийн соёлын үр нөлөө гэвэл аливаа соёлын илэрхийлэл нь тухайн бүтээлийг бүтээж буй хамт олонд хөрөнгө оруулалтыг авчирдаг. Зохиогчийн эрх зүйн хүрээнд тухайн зохиогч болон бусдын соёлыг хүндэтгэх эрх, үүргийг олгодог. Ингэхэд зохиогчийн эрх нь эдийн засаг, соёлын үр нөлөөгөөр бүтээгддэг юм.

Би энэ илтгэлдээ зохиогчийн эрх нь эрх зүй, соёл, нийгэм, эдийн засгийн үр нөлөөг бүрдүүлдэг гэдгийг онцлон хөндөж байна. Нэг жишээ татъя. Сингапур Улсад зохиогчийн эрхийн эрх зүйн орчин, зохиогчийн эрхээс үүссэн эдийн засаг, нийгмийн үзүүлэлтүүд тодорхой гарсан байдаг. Миний хувьд 30 жилийн өмнө Сингапур Улсад ажиллаж байлаа. Тэнд ажиллахдаа хөгжмийн салбарын зохиогчийн эрхийн асуудал, зөрчлийн судалгаа хийж байсан. Гэтэл энэ улс тэр үед хулгайгаар ашигласан үйлчилгээ, үйлдвэрлэл явуулдаг төв байв. Судалгаагаар тухайн үед Сингапур Улсаар дамжиж, Африк болон Азийн орнууд, Европын иргэд хууль бус хөгжмийн хэрэгцээгээ авч, хэрэглэдэг байсан нь тогтоогдсон юм.

Гэтэл Сингапур Улс 30 жилийн дараа зохиогчийн эрхийг хамгаалдаг, оюуны өмч, зохиогчийн эрхийг дээдэлж, хүндэтгэдэг дэлхийн эдийн засгийн ТОП орон болсон байна. Сингапур ямар шалтгаанаар ТОП орон болов оо гэдэг бас сонирхолтой. Учир нь тус улс дэлхийн эдийн засгийн төв болох сонирхолтой байлаа. Тиймээс бусад зарим орнуудын Засгийн газар “Танай улс бидний оюуны бүтээл болсон эдийн засгийн болон зохиогчийн эрхийг хүндэтгэх ёстой. Зөвшөөрөлгүй хуулбарлах үйлдлээ зогсоох шаардлагатай” гэсэн шаардлагыг тавьж, тохиролцсон байдаг.

Ингээд Сингапур Улс энэхүү шаардлагыг хэрэгжүүлж, оюуны өмчийг дээдэлсэн, эдийн засгийн системийг нэвтрүүлж чадснаар маш олон хөрөнгө оруулагчид тус улсад орж эхэлсэн түүхтэй. Хүн ам нь ч өссөн. Тиймээс Монгол Улс Сингапур шиг болох боломж бий. 

Түүнчлэн би Солонгос Улсад 1984 онд очиж, судалгаа хийлээ. Тэр үед тус улс Зохиогчийн эрхийн тухай хуучирсан хуультай байсан. Солонгосчууд энэ тухай хэлэхдээ“Бид бусдаас суралцаж яваа улс. Мэдэхгүй зүйл их байна. Мэдэхийг хүсч байна” гэдэг.

Гэтэл одоо Сөүл хот орчин үеийн олон улсын том хот болж хөгжсөн нь зохиогчийн эрхийг дээдэлсэнтэй холбоотой юм. Солонгос Улсын Засгийн газар “Солонгосын давалгаа” хөтөлбөр хэрэгжүүлсэн. Энэ хөтөлбөрийн хүрээнд дотоодын эдийн засгаас гадна олон улсын, бүс нутгийн зах зээлээс маш их ашиг орлого олдог болсон. Гэхдээ жишээлбэл, хөгжмийн салбар нь олон улсын зах зээлд уруудаж явж байна.

Энэ салбараас өмнө нь их ашиг олдог байсан бол сүүлийн жилд ердөө 20 хувийн ашигтай болжээ. Тэд инновацийг хөгжүүлж байна. Мөн  Солонгосын хип хопыг сонсдоггүй дэлхийн улс орнуудын залуус гэж бараг байхгүй биз дээ. Энэ бүх хөгжлийн нууц юу байна вэ гэхээр олон зүйл нөлөөлж байгаа юм. Тэгэхээр солонгосчууд Зохиогчийн эрхийн тухай хуулийг иргэний үүргээ болгож хэрэгжүүлсэн нь тэдний хөгжилд гол нөлөө үзүүлсэн.

Энд би Монголын зохиогчийн эрхийн салбарт энэ жишээнүүдийг санал болгомоор байна. Монгол Улс дэлхийн бусад орнуудтай харьцуулахад дундаж орлоготой орон. Ийм орлоготой оронд ард иргэдийн бүтээлч оюуны бүтээл, үйлдвэрлэлийг бүтээж, хөгжүүлэх нь чухал гэдэг нь харагдаж байна. Шинэ технологи, шинэ мэдээлэл, шинэ бүтээлээ өөрсдийн оюунаар хийж, хадгалж, хамгаалах нь тун чухал юм. Дэлхийн ард түмэн бид ямар нэгэн шинэ зүйлийг авчирч, хийж бүтээх эрин зунд амьдарч байгаа гэдгээ ойлгох ёстой. 

АНУ-ын "Apple"-ийг үүсгэн байгуулагч Стийв Жобс компаниа бүр мөсөн өөрчилж, дэлхийн хамгийн үнэ цэнэтэй компани болгосон түүхийг бүгд мэддэг. Энэ компани нь дандаа шинэ инновацийг бүтээж зах зээлд нийлүүлдэг байсан учир дэлхийн ТОП компани болж чадсан.

Сүүлийн 30-35 жилийн хугацаанд Азийн бүс нутгуудад түгээмэл үзэгдэл юу байв гэдэг сонирхолтой сэдэв юм. Хөгжсөн орнуудыг ажиглаж байхад шинэ инноваци бүтээснээр хөгжил, дэвшилд маш богино хугацаанд хүрэх боломжтой үзэгдэл болж байна.  Жишээ нь, Шанхай хот 30 жилийн өмнө ямар хот байлаа. Машины түгжрэл тэнд байдаггүй байсан. Гэтэл одоо дэлхийн ТОП хот болсон.

Мөн Хятад Улс олон жилийн өмнөөс л дэлхийд зохиогчийн эрхийг зөрчигч орны нэг байсан. Хятадын онлайн худалдааны 80 хувийг эзэлдэг Алибаба компани зохиогчийн эрхийг дээдэлсэн үйл ажиллагаагаар хятадуудад үлгэр дууриал болж, дэлхийн компани болж чаджээ. Эдгээр компаниуд нь соёлын бүтээлч салбар болж чадсан учир дэлхийд эдийн засгийн том суурийг тавьсан юм.

Энд би зохиогчийн эрх бол аливаа улсын соёл, эдийн засагт оруулах хувь нэмэр нь дээшилж, тэндээс гарах үр нөлөө нь нийгэмд нэмэгддэг гэдгийг онцлон тэмдэглэж байгаа юм. Тэгэхээр Монгол Улс үндэсний бодлогдооо зохиогчийн эрхийн асуудлыг тусгаж хэрэгжүүлэх нь хамгийн том ололт болно.

Б.Баярмаа

СЭТГЭГДЭЛ

Comments


Fatal error: Call to undefined function write_cache() in /var/www/html/xac/ww.focusmedee.mn/cache_footer.php on line 6