Эхлэл        Байгаль орчин        Боловсрол        Гэмт хэрэг        Гэр бүл        Нийслэл        Орон нутаг        Хөдөө аж ахуй         Хууль, эрхзүй        Шашин        Эрүүл мэнд
Image
Apple компани 399 ам.долларын үнэтэй iPhone худалдаанд гаргалаа
Image
Д.БАТТӨР: МИАТ компани нэмэлт орлого олохын тулд олон улсын карго нислэг, гадны агаарын тээвэрлэгчийн онгоцнуудыг засварлаж байна
Image
Шинэ хөдөөгийн жентельмэн
Image
Фото: АНУ-ын жагсагчид CNN-ийг эвдлэн сүйтгэлээ
Image
Гурван сартай охинтойгоо хамт амиа хорлосон эмэгтэйн гэрээс ГЭРЭЭСЛЭЛ олджээ
Image
Хүүхдүүдтэйгээ хамт аялалд явах нь тэдний сурлагад эерэг нөлөө үзүүлдэг
Image
Мөрөөдлийн зүйл: Алдарт анимуудын архитектурыг харуулсан “Anime Architecture” ном
Image
Эдвард Хоппер - коронавирусын үеийг төгс илэрхийлэх зураач
Image
Gucci загварын долоо хоногуудад оролцохгүй
Image
Олимпыг COVID-19-ийг ялан дийлсэн баяр болгон хийх саналыг Япон гаргажээ
Image
Ерөнхийлөгч нэр дэвшиж буй зөвлөхүүдээ үүрэгт ажлаас нь чөлөөлжээ
Image
Улсын дугаар нь 5, 0-өөр төгссөн тээврийн хэрэгсэл эзэмшигчийн татвараа төлөх хугацаа дуусахад 2 өдөр үлдлээ
Image
“Увертюра” хамтлагийн тоглолтыг шууд дамжуулна
Image
Яармагийн замд хурд хэтрүүлсэн жолоочийг саатуулжээ
Image
Албан хаагчдыг байршил харгалзахгүй байранд оруулахаар төлөвлөжээ
Image
Тоглоом хүүхдийг харааны болон гарын хөдөлгөөний эвсэлтэй болгодог
Image
Хүний ур ухаан дуусашгүйг илтгэх орчин үеийн гайхалтай уран баримлууд
Image
Холливудын кино бүтээгчид хэрхэн өнгөөр "нааддаг" вэ?
Image
Ямар ч үнэтэй авсан "хямд" харагддаг 10 төрлийн хувцас
Image
Монгол Улсын гадаад өр I улирлын байдлаар 30.5 тэрбум ам.доллар байна
Image
Карантины үеэр хэрхэн гэртээ хүүхдийн баяр зохион байгуулах вэ?
Image
Та үүнийг мэдэх үү?: Эмэгтэй хүний бие
Image
Б.Болдсайхан: Нэг биш хэдэн зуун хүүхдэд мэс засал хийж, эрүүл болгомоор байна. Та бүхэн туслаач
Image
Хүүхдийн баяраар хүүхдүүддээ зориулан бэлтгэх 5 хялбар жор
Image
Хүүхдийн сэтгэл хөдлөлтэй холбоотой таны мэдэх ёстой зүйлс
Image
Хорио цээртэй үед бид ингэж сонгуулиа өгнө
Image
Дэлхий даяар нийт халдвартай хүний тоо ЗУРГААН САЯЫГ давлаа
Image
Сонгогчдын нэрийн жагсаалтад бүртгэгдсэн эсэхээ ингэж баталгаажуулаарай
Image
Грек 29 орны жуулчдад хилээ нээнэ
Image
“Дүрслэх урлагийн хөгжилд хувь нэмрээ оруулахаар зорьж байна”
Image
ВВС: Бидний мэдэх Хонконгийн төгсгөл ирлээ
Image
Д.Нямхүү: Нэг хүн эдгэрч ХӨСҮТ-өөс гаран, дараагийн ажиглалт руу шилжлээ
Image
Шатахууны үнэ буурсан ч мах, ногооны үнэ өсчээ
Image
44 дэх иргэнээ эмчиллээ
Image
ЭМЯ-наас ээлжит мэдээллийг өглөө
Image
Сургуулиуд хичээллэхгүй байгаа ч засвар үйлчилгээгээ хийжээ
Image
Мал төллөлт 71,8 хувьтай байна
Image
Сурагчид өөрсдийн оёсон амны хаалтыг хандивлав
Image
Д.Баттөр: Миат компани нэмэлт орлого олохын тулд олон улсын карго нислэг, гадны агаарын тээвэрлэгчийн онгоцнуудыг засварлаж байна
Image
Нийслэлийн төрийн байгууллагуудын ажил 08.00 цагаас эхэлнэ
Image
Ажилтан, алба хаагчдад цахим сургалт зохион байгууллаа
Image
Хөдөлмөрийн баатар Ё.Норовсүрэн: Нийгэм хөгжиж, сайхан болж байна
Image
Газар тариалангийн 1000 гаруй АНН, иргэнд 17.1 тэрбум төгрөгийн дэмжлэг үзүүлжээ
Image
Согтуугаар жолоо барьсны улмаас хоёр хүүхэд хүндээр гэмтсэн ноцтой осол гарчээ
Image
Тамхины эсрэг хуулийн тэрслүү заалтууд
Image
Улаанбаатарын хүмүүс: Дундаж цалин авч цаг наргүй ажилласнаас хүүхдүүдээ өөрөө өсгөх нь чухал гэж боддог
Image
Энэтхэгт сармагчингууд Covid-19 шинжилгээний сорьцыг булаан зугтаажээ
Image
Энэ оны эхний улиралд эдийн засаг арван хувиар агшив
Image
Форбс сэтгүүл Кайли Женнерийг тэрбумтнуудын жагсаалтаас хасаж байгааг зарлажээ
Image
Аллага үйлдсэн цагдаад хүн амины хэрэг үүсгэж, Миннеаполис хотод хөл хорио тогтоожээ
Image
Д.Дагвадорж: Эх оронч миний шүтээний сүнс амирлах болтугай!
Image
“Эх орноосоо урвасан” гэх хэргийн цаана…
Image
Иргэн бүрт хүрэх томоохон худалдааны төв нээлтээ хийнэ
Image
"Сити Их сургууль-Сошиал Солиорол"-ийг авьяас гэж андуурав
Image
Солонгос улсад ажиллаж байгаа эмэгтэй эрчүүддээ хандаж хэлсэн үг
Image
С.Гантогоо "Тарагтай боов"-ийг чимнэ
Image
МАХН-ын дарга СЕХ-нд бичиг баримтаа хүргэлээ
Image
“Автомашингүй өдөр”-өөр томоохон зах, худалдааны төвүүд амарна
Image
Хуулийн байгууллагууд иргэдэд үйлчилж байна
Image
Н.Цэлмүүн "Улаанбаатар Марафон 2018"-д хүч үзнэ.
Image
“МОД ТАРИХ ҮНДЭСНИЙ ӨДӨР”-ИЙГ ОРОН ДАЯАР ЗОХИОН БАЙГУУЛНА
Image
Хосуудын туршиж үзэх 64 байрлал
Image
ӨНӨӨДӨР “ОЛОН УЛСЫН СУВИЛАГЧДЫН ӨДӨР” ТОХИОЖ БАЙНА
Image
“ТАТВАР БИДНИЙ АМЬДРАЛД” УРАЛДААНЫ ДҮН ГАРЧЭЭ
Image
Өнөөдөр гахай өдөр
Image
Жүжигчин Ариукаагийн нөхөр шүүгч Наранзунг доромжлов
Image
Гэртээ хүнсний сода хэрэглээд, 10 насаар хурдан залуужаарай! Яг энэ заавраар нь хийгээрэй!
Image
Хөрсний бохирдол нь гэр хорооллын 200 000 нүхэн жорлонгоос зонхилж үүсчээ
Image
ЕС-ын айлчлал үргэлжилж байна
Image
18 настай модель бүсгүй дөнгөж танилцсан эмчтэй секс хийсний дараа нас баржээ
Image
Орхон аймаг өрсөлдөх чадвараараа тэргүүллээ
Image
“Фэйсбүүк” 3000 хүнийг хөлсөөр ажиллуулж байна
Image
Тэргүүн хатагтайн эрэлд
Image
Номоор амьсгалсан өдрүүд эхэллээ
Image
Д.Цогтбаатар: Хэт үндсэрхэг, туйлширсан үзлийг хамгийн сайн барих үзэл бол зүүн төвийн үзэл баримтлал
Image
Усыг хэзээ уухыг, хэдий хэмжээгээр уухыг хүний бие организм өөрөө мэддэг
Image
Элгэнд юу сайн болон элэг юунд дуртай вэ ? Хадгалаад аваарай
Image
Хятадууд Саран дээр амьдрахаар бэлтгэж байна
Image
Манай улсын нутгаар түүхий нефть тээвэрлэж эхэллээ
Image
БАЯНХОНГОРТ ОХУ-ЫН СОЁЛ, ШИНЖЛЭХ УХААНЫ ТӨВИЙН САЛБАРЫГ БАЙГУУЛЛАА
Image
Жэйми Фокс: Кейти Холмс бид хоёр гэрлээгүй
Image
ЖЮҮ ЖИЦҮГИЙН ДАШТ ЭМИРАТАД БОЛНО
Image
Д.Лхагвасүрэн: Хөдөлмөрийн зах зээл эмзэг байна
Image
Хүүхдийг садар самуунд уруу татагчдыг багш нар тэргүүлж байна
Image
Цахилгааны шөнийн хэрэглээ ихэсчээ
Image
ХАМГИЙН ХАЧИРХАЛТАЙ ЗУЛ САРЫН УЛАМЖЛАЛУУД
Image
Хохирогч нь хүүхэд
Image
“ОЛОН УЛСЫН ХАМТЫН АЖИЛЛАГАА" ДУРСГАЛЫН МӨНГӨН ЗООС ХУДАЛДААНД ГАРЛАА
Image
Х.БОЛОРЧУЛУУН: ЖДҮ АВСАН ХҮМҮҮС НИЙЛЖ БАЙГААД УУЧЛАЛТ ГУЙХ ЮМ УУ
Image
НИТХ-ын төлөөлөгч Ш.Үнэнбатын компанийн үнэн төрх
Image
С.БАТБААТАР: АРД НИЙТИЙН САНАЛ АСУУЛГА ЯВУУЛАХЫГ ШААРДАЖ БАЙНА
Image
Орос улсад 100 сая орчим хүн интернэт ашигладаг
Image
Gucci загварын долоо хоногуудад оролцохгүй
Image
ОРЧИН ЦАГИЙН ГАЙХАЛТАЙ ХАЙРЫН ТҮҮХИЙН ЭЗЭД
Image
Олимп дуусна, яах вэ?
Image
НББСШУБХ: АЖЛЫН ХЭСЭГ БАЙГУУЛАХ БАЙНГЫН ХОРООНЫ ТОГТООЛЫН ТӨСЛИЙГ БАТАЛЛАА
Image
Өнөөдөр болох үйл явдал
Image
Шар усны үерээс сэрэмжтэй байхыг анхааруулж байна
Image
МОДЕЛЬ С.ТӨГС: МОДЕЛИЙН АМЬДРАЛ ИХ ХЭЦҮҮ, ХАР ТАМХИ, АРХИНД ОРДОГ ГЭНЭ ҮҮ?
Image
УМАРД СОЛОНГОСЫН УДИРДАГЧИД ХУУРАМЧ ПАСПОРТААР ГАДААД УЛС ОРНУУД РУУ ЯВЖ БАЙЖЭЭ
Image
У.ХҮРЭЛСҮХ: ТАТВАРЫН ХУУЛИЙН ШИНЭЧЛЭЛЭЭР ТАТВАР НЭМЭХГҮЙ, ХАРИН Ч БУУРНА
Image
Маргааш "Хичээх өдөр" зам хаана
Image
Энэ өдрийн зурхай
Image
Монгол оюутнуудын хооллолтын ЗУРГААН алдаа
Image
Нүүрсний тээвэрлэлт хийдэг жолооч нарыг нэгдсэн зохион байгуулалтад орууллаа
Image
ШИНЭ КЛИП: ДУУЧИН Г.ДЭЛГЭРЦОГТ ШИНЭ УРАН БҮТЭЭЛ "ҮЛЭМЖИЙН ГОО"
Image
Боломж, аз гэгч чамайг олж харах хүртэл чинь хүлээдэггүй юм шүү!
Image
ХАЛААСНЫ ХУЛГАЙН ГЭМТ ХЭРЭГ ИХ ГАРЧ БАЙНА
Image
Ё.Баатарбилэг:Энэ жил сурагчдаас улсын шалгалт авахгүй
Image
Хий дамжуулах хоолойг Монголоор дайруулахаар тохиролцов
Image
Image

LISTVERSE: Чингис хааны талаар таны сонсож байгаагүй 10 баримт

Их эзэн богд Чингис хаан 1206 онд нүүдэлчин Монгол овог аймгуудыг нэгтгэж Их Монгол буюу Монголын эзэнт гүрнийг байгуулсан дэлхийд ховорхон удирдагч билээ. Чингис хааны талаар түүх судруудад ихээхэн бичигдсэн байдаг ч гадныхан ямар ойлголттой байдаг нь бидэнд сонин. Ингээд гадны сайтууд дээр бичигдсэн Чингис хааны тухай 10 баримтыг ямар ч нэмэлт хачиргүйгээр орчуулан хүргэж байгааг сонирхоно уу.

"Агуу их эзэн Чингис хаан 30 жилийн турш Монгол болон Ази тивийг байлдан дагуулж дэлхийн талыг эзэлсэн агуу удирдагч. Дэлхий Монголыг Чингис хаан гэдгээр илүү мэднэ. Чингис хааны талаар таны сонсож байгаагүй 10 онцгой баримтыг хүргэж байна.

10. ЧИНГИС ХААН 14 НАСТАЙДАА АНХ ХҮН АЛСАН

 
Чингис хаан бол хүчирхэг овгийн удирдагчийн хүү байлаа. Эцэг нь нас барсаны дараа түүний эзлэх байр суурь огцом өөрчлөгдсөн юм. Овог аймгаасаа гадуурхагдсан жаал хүү гэр бүлээ харж халамжлах, хоол хүнс бэлтгэх, адуу малдаа явах гээд бүгдийг удирдан хийдэг байв. Ах дүүс эхийн хамт хоногийн хоолоо арай ядан аргацаан, загас жараахай барьж, голоо зогоодог байсан ч түүний эх өөр, эцэг нэгт дүү нар болох Бэгтэр, Бэлгүтэй нар ховдог, шунаг сэтгэл гарган, түүнийг гомдоож байв. Тэдний хувиа хичээсэн үйлдэл нь Тэмүүжинд тэвчишгүй зүйл байсан тул дүү Бэгтэрийгээ харван алжээ.

Чингис хааны ээж хүүгээ хараан зэмлэж "бид гэр бүлээ хөнөөдөггүй" хэмээн хэлсэн гэж түүхэнд бичигджээ. Энэ үйлдлээс харвал Чингис хаан шударга зантай, мууг тэвчдэггүй байсан болов уу гэмээр.

9. ЧИНГИС ХААН ТАТАР ЭРЧҮҮДИЙГ ҮХЭР ТЭРЭГНИЙ ДУГУЙТАЙ ЧАЦУУЛАН ХЯДСАН

 
Чингис хаан 20 настай байхдаа өөрийн хүчийг бий болгож эцгийг нь хөнөөсөн заналт дайснаа устгахаар дайлаар морджээ. Тэрээр Татар овгийнхныг буулган авч татар эрчүүдийг үхэр тэрэгний дугуйтай чацуулан хядсан гэдэг.

Үхэр тэрэгний дугуйг барагцаалж үзвэл 90 см бөгөөд нярай эрэгтэй хүүхдээс бусад бүх эрчүүдийг хөнөөсөн аж.

8. ТҮҮНИЙ ХЯДСАН ХҮМҮҮСИЙН ОВООЛСОН ЯС УУЛ ШИГ ХАРАГДДАГ БАЙСАН

 
1211 онд Чингис хаан одоогийн Хятад улсыг дайлаар мордож Жин эзэнт гүрнийг эзэлжээ.Тухайн үед Жин эзэнт гүрэн 53 сая хүн амтай, Монгол улс нэг сая хүн амтай байв. Энэ бол маш болчимгүй шийдэл мэт санагдсан боловч тэд ялалт байгуулсан байна.

Гуравхан жилийн дотор Монголчууд Жонду буюу одоогийн Бээжинд өөрсдийн замыг бий болгож, цагаан хэрмийг бариулжээ. Цагаан хэрмийн хана нь 12 метрийн өндөртэй, нийт 29 км үргэлжилдэг байв. Энэхүү цагаан хэрэм дэлхийн 7 гайхамшгийн нэгээр нэрлэгдсэн билээ.

Харамсалтай нь Монголчууд 1215 онд Жондугаас гарч хотыг шатаасан байна. Холоос харахад тэдгээр үхсэн хүмүүсийн овоолсон яс нь уул шиг харагддаг байсан хэмээн нэгэн эх сурвалжид бичжээ.

7. ЧИНГИС ХААНЫГ ХАРВАСАН ХАРВААЧ  ТҮҮНИЙ ИТГЭЛТ ДАЙЧИН БОЛСОН

 
Чингис хаан Тайчуудыг нэхэн байлдах үеэр Зэв түүний хүзүүг харван шархдуулсан байна. Тулалдаан төгссний дараа Чингис хаан олзлогсдсон хүмүүсээс өөрийг нь харвасан хүнийг олох гэж хэн харвасан талаар асуухад тэдний дундаас нэгэн хүн өөрөө үнэнээ хүлээн түүний морийг бус өөрийг нь харваснаа хэлж, хэрвээ амьд үлдээвэл түүнд үнэнчээр зүтгэхээ амлахад Чингис хаан ихэд сайшаан хүлээн авч, "Зэв" хэмээх нэр хайрлан өөрийн шадар хүмүүсийн нэг болгосон ажээ. Өмнө нь Зэв ноён Зургаадай хэмээх нэртэй байжээ.

Зэв нь Чингис хааны үнэнч анд бөгөөд 4 хошууч, 9 өрлөгийн нэг аж.

6. ТЭР ӨӨРИЙН ОХИДОО ДАЙСНУУДТАЙГАА ГЭРЛҮҮЛЖ ДАРАА НЬ АМИЙГ НЬ ХОРООДОГ БАЙЖЭЭ

 
Чингис хааны хүчирхэг бодлогын нэг нь өөрийн охидоо холбоотон улсуудын хаан, тэргүүнүүдтэй хурим хийлгэж ураг барилдсаны дараа устгадаг байв.

Чингис хааны охинтой гэрлэж байгаа удирдагчид энэ нь ихээхэн нэр төрийн хэрэг байв. Энэхүү хурим нь тэдэнд хүндэтгэлтэй үйлдэл байсан бол Чингис хаанд тийм биш юм.

Үүнээс үзвэл тэр өөрийн охидоо хаан ширээний төлөө ашигладаг байсан байна.

5. ЧИНГИС ХААН НЭГ ХҮНИЙ ӨШӨӨ АВАХ ГЭЖ 1,7 САЯ ХҮН ХӨНӨӨСӨН

 
Гэр бүл болох нь стратегийн ач холбогдолтой байсан ч ямар ч хайр сэтгэлгүй гэсэн үг биш байжээ. Үүний нэгэн жишээ нь Чингис хаан өөрийн хайрт охин Түмэнлүний нөхрийн үхэлд ихээхэн хонзогносон явдал байв. Түүний хүргэн Нишапур хотноо алагдсаны дараа Чингис хаан дайлаар мордож эл хотыг хүйс тэмтэрсэн байна. Зарим эх сурвалжид 1,748,000 хүн амиа алдсан гэдэг бол заримд нь тааралдсан амьд амьтан болгоныг хамт устгасан гэдэг.

4. МОНГОЛЧУУД ОРОС ЯЗГУУРТНЫ ДЭЭР НАЙРЛАЖ БАЙСАН

 
1223 онд Монголчууд Орос орныг дайлаар мордож, Калка голын дайнд ялалт байгуулаад байв. Оросын армийг бут цохиж, оросын нэгэн генералыг цэргүүдийнх нь хамт баривчилсан монголчууд хачин жигтэй найр хийх нь тэр. Оросын язгууртан, генерал болон түүний цэргүүдийг том гэрийн шалан дор "дэвсэж" өөрсдөө дээр нь суун найрлажээ.

Тэд Орос язгууртанг амьсгал хураатал нь дээр нь сууж, идэж ууж, наргисан байна.

3. ДАЙСНЫХАА НУТГИЙГ ГАЗРЫН ЗУРАГ ДЭЭРЭЭС "АРЧДАГ" БАЙВ

 
Чингис хаан анх удаа Муслимын хаант улс Харизмтай дипломат харилцаа тогтоохыг хүсчээ. Гэвч Харизм улсын хаан Чингис хаанд итгэлгүй түүний илгээсэн элч нарыг хөнөөсөн байна. Үүнд уурссан хаан Харизмыг дайлаар мордон хүйс тэмтэрчээ. Тэр ердөө 200,000-хан цэрэгтэй очоод бүхэл бүтэн хаант улсыг газрын зураг дээрээс арчсан байна.

2. ТҮҮНИЙ ЭНЭ АМЖИЛТ, ОЛОН САЯ ХҮНИЙ ЦУСААР БҮТСЭН

 
Судлаачид Чингис хааныг Их Монгол улсыг нэгтгэх дайн тулааны үеэр ойролцоогоор 40 орчим сая хүнийг хөнөөсөн гэх судалгааг дэвшүүлсэн байна. Түүнчлэн Монголчууд дэлхийн нийт хүн амын 11 орчим хувийг устгасан гэж үздэг.

Түүнчлэн түүхэнд бичигдэн үлдээгүй олон олон үндэстэнг хөнөөсөн гэдэг.

1. ХЭН Ч ТҮҮНИЙГ ХЭРХЭН НАС БАРСАН, ХААНА ХӨДӨӨЛҮҮЛСНИЙГ МЭДДЭГГҮЙ.

 
Түүхийн ихэнх сурвалжуудад Чингис хааныг 1227 онд Тангудыг ялсны дараа мориноос унан нас барсан хэмээн тэмдэглэгдсэн байдаг бол Украйн сударт түүнийг Тангуудтай дайтаж байхдаа алагдсан хэмээн бичжээ. Түүний хэрхэн, хаана нас нөгчсөн нь өнөөг хүртэл тодорхойгүй бөгөөд ямар нэгэн баримт ч үлдээгүй юм.

Чингис хааны булшийг хайдаг археологичид дэлхийгээр нэг бий. Гэсэн ч тэдний нэг нь өнөөг хэр нь амжилт олоогүй юм. Магадгүй хэзээ ч олдохгүй нууцын нэг нь Чингис хааны онгон болов уу.

Өөр нэгэн баримтыг сонирхуулбал, Оросууд Чингис хааны түүхийг устгах гэж оролдож байжээ. Монголчууд ЗХУ-ын нөлөөнд байхад Чингис хааны нэрийг дурсахыг хориглож, сурах бичгүүдээс түүний тухай мэдээллийг үндсээр нь устгаж байсан гэдэг. Харин 1990 онд ардчиллын хувьсгал болж Их эзэн хааныхаа түүхийг сэргээсэн байна.

СЭТГЭГДЭЛ

Comments


Fatal error: Call to undefined function write_cache() in /var/www/html/xac/ww.focusmedee.mn/cache_footer.php on line 6