Эхлэл        Байгаль орчин        Боловсрол        Гэмт хэрэг        Гэр бүл        Нийслэл        Орон нутаг        Хөдөө аж ахуй         Хууль, эрхзүй        Шашин        Эрүүл мэнд
Image
“Эрдэнэс МГЛ”-д “Багануур”-ийг шилжүүлэх бүртгэлийг хийж дууслаа
Image
Монгол Улс, Бүгд Найрамдах Энэтхэг улс хоорондын Стратегийн түншлэлийг улам бэхжүүлэх тухай дараах хамтарсан мэдэгдлийг гаргаж байна
Image
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулгын Төрийн айлчлалын хүрээнд зарим баримт бичигт гарын үсэг зурлаа
Image
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга, Бүгд Найрамдах Энэтхэг улсын Ерөнхийлөгч Рам Натх Ковинд нар уулзлаа
Image
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга Монгол, Энэтхэгийн бизнес уулзалтад оролцож, үг хэлэв
Image
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга, Бүгд Найрамдах Энэтхэг улсын Ерөнхий сайд Нарендра Моди нар уулзлаа
Image
Ард нийтийн санал асуулга явуулах, Монгол Улсын Үндсэн хуулийн нэмэлт, өөрчлөлтийн эхийг батлах тухай Улсын Их Хурлын 73 дугаар тогтоолд хориг тавилаа
Image
Г.Батбаатар АШУҮИС-ын захирлын ажлыг эргүүлэн авахаар мөнгө цацаж эхлэв үү?
Image
Г.Батбаатар гэгч Анагаахын сургуулийн ажлыг хийлгэхгүй нь ээ
Image
МАЛ ТӨХӨӨРӨХ ГАЗАР, МАХ БОЛОВСРУУЛАХ ҮЙЛДВЭРҮҮДЭД ЗӨРЧЛИЙН ХЭРЭГ НЭЭЖЭЭ
Image
С.АМАРСАЙХАН: НИЙТИЙН ТЭЭВРИЙН ҮЙЛЧИЛГЭЭНИЙ ЗОХИОН БАЙГУУЛАЛТЫГ САЙЖРУУЛ
Image
ДАШТ: С.БАТЦЭЦЭГ, Т.ТУЛГА НАР ОЛИМПЫН ЭРХТЭЙ БОЛЛОО
Image
ӨМНӨГОВЬ АЙМГИЙН МАЛЧИД БОД МАЛАНД ЦАЦРУУЛАГЧ ЗҮҮХ АЯНЫГ ЭХЛҮҮЛЖЭЭ
Image
СОНСГОЛОНГИЙН ХУУЧИН ГҮҮРИЙН ХӨДӨЛГӨӨНИЙГ НЭЭЛЭЭ
Image
ЦЭЦ ҮНДСЭН ХУУЛЬ ЗӨРЧӨӨГҮЙ ГЭСЭН ШИЙДВЭР ГАРГАЛАА
Image
ГОВЬД БУЛГИЙН УНДАРГЫГ СЭРГЭЭЖ БАЙНА
Image
ЗАМ ТЭЭВРИЙН ОСЛООР АМЬ НАСАА АЛДСАН ТОХИОЛДЛЫН 18 ХУВИЙГ МОТОЦИКЛИЙН ОСОЛ ЭЗЭЛЖ БАЙНА
Image
ЭЕРЭГ, ЭРТЭЧ, ЭРҮҮЛ МОНГОЛЫН ТӨЛӨӨ УРИАН ДОР ЗАЛУУС НЭГДЛЭЭ
Image
ЕРӨНХИЙЛӨГЧ Х.БАТТУЛГА РАЖ ГАТ ЦОГЦОЛБОРТ ЦЭЦЭГ ӨРГӨЖ, ХҮНДЭТГЭЛ ҮЗҮҮЛЛЭЭ
Image
СУРГУУЛЬ, ЦЭЦЭРЛЭГ, ЭМНЭЛГИЙН ГАЗРААС ХЭСЭГЧЛЭН ИРГЭН, АЖ АХУЙН НЭГЖИД ШИЛЖҮҮЛЖЭЭ
Image
НИЙСЛЭЛИЙН 169 ХОРООНД АЖИЛЛАХ “СОЁЛЫН ЭЛЧ” НАРЫГ БҮРТГЭЖ ЭХЭЛЛЭЭ
Image
ШИНЭ УРГАЦЫН ЖИМС, ХҮНСНИЙ НОГООНД НЯН СУДЛАЛ, ЦАЦРАГЫН ТАНДАЛТ СУДАЛГАА ХИЙГДЭЖ БАЙНА
Image
О.БАТНАСАН ГИШҮҮНИЙ “ДАРУУХАН” ХОМ
Image
ОУХМ Б.ШООВДОР ДЭЛХИЙН АВАРГЫН ХОШОЙ ХҮРЭЛ МЕДАЛЬТАН БОЛЛОО
Image
Л.БОЛД: ТӨРИЙН НУУЦ ЗАДЛАЯ
Image
ДУУЧИН Б.АМАРХҮҮ ХАР ТАМХИ ХЭРЭГЛЭЖ БАЙГААД БАРИГДЖЭЭ
Image
ЕРӨӨ СУМЫН ЗАСАГ ДАРГА М.ГАНБААТАРЫГ АЛБАДАН СААТУУЛЖЭЭ
Image
НИЙСЛЭЛИЙН ТОХИЖИЛТ, ҮЙЛЧИЛГЭЭНИЙ КОМПАНИУДЫН УР ЧАДВАРЫН ТЭМЦЭЭН БОЛНО
Image
МАЛ АЖ АХУЙ ЭРХЛЭХИЙГ ХОРИГЛОСОН БҮСЭЭС 10 ӨРХИЙН НИЙТ 101 ТОЛГОЙ МАЛЫГ ГАРГАВ
Image
‘’УС-АМИН-ЭРДЭНЭ’’ ГАР ЗУРГИЙН УРАЛДААНД ИДЭВХТЭЙ ОРОЛЦОНО УУ
Image
УБТЗ ХӨДӨЛГӨӨНТ ЭМНЭЛЭГ АЯЛУУЛЖ ЭХЭЛЛЭЭ
Image
Б.МАРАЛ: БАЛЕТАД ӨРСӨЛДӨХӨӨС ИЛҮҮ ӨӨРТЭЙГӨӨ ТЭМЦЭХ НЬ ЧУХАЛ
Image
Р.БОЛОРМАА: ЧАНАРГҮЙ ЗАМ БАРЬДАГ КОМПАНИУДАД ЭРХ ОЛГОСОН ХҮМҮҮСТ ХАРИУЦЛАГА ТООЦЪЁ
Image
ЕРӨНХИЙ САЙДЫН ЭРХ МЭДЛИЙГ ХУМЬСАН ҮНДСЭН ХУУЛИЙН ӨӨРЧЛӨЛТ
Image
АНУ ХЯТАДЫН ТӨЛӨӨЛӨГЧИД ХУДАЛДААНЫ ДАЙНЫГ ЗОГСООХ ГАРЦ ЭРЭЛХИЙЛЖ ДАХИН УУЛЗЖЭЭ
Image
Б.МӨНХБААТАР: АЖЛАА БҮРЭН ГҮЙЦЭТГЭЖ ЧАДАХГҮЙ БОЛ “ХАР ЖАГСААЛТ”-Д ОРУУЛЖ, ХАРИУЦЛАГА ТООЦОХ АРГА ХЭМЖЭЭ АВНА
Image
ӨНӨӨДӨР БОЛОХ ҮЙЛ ЯВДЛУУД
Image
МАРГААШ ҮХЦ-ИЙН ДУНД СУУДЛЫН ХУРАЛДААН БОЛНО
Image
СҮХБААТАР АЙМГИЙН ЦАГДААГИЙН АЛБА ХААГЧИД ЗЭРЭГ ХУРИМЛАЛАА
Image
"НАМУУН" ХҮҮХДИЙН САНГААС 14 АЙМАГ, ЗУРГААН ДҮҮРГИЙН ӨРХИЙН ЭМНЭЛЭГТ 20 МАШИН БЭЛЭГЛЭЛЭЭ
Image
Ж.БАТЗАНДАН: ШИНЭ НАМ УИХ ТАРАХЫГ ДЭМЖИЖ БАЙНА
Image
Б.ЖАРГАЛСАЙХАН: МАН-ЫН ГЕНСЕК ГЭЭД ШАЗРУУН БАЦААН ХЭН БИЛЭЭ? ТЭРЭНД ХЭЛЬЕ
Image
УЛААН ШОРООН ДЭЭР БОСГОСОН УЛААНЦАВ ХОТ
Image
ТАНИЛЦ: ТУСГАЙ ХАМГААЛАЛТАД ОРОХ ЕСӨН ГАЗАР
Image
У.ХҮРЭЛСҮХИЙН ДӨВЧИГНӨЛ ХЭТЭРЧ ДУУРЬ, ДРАМЫН ТЕАТР, ТӨВ НОМЫН САНГИЙН БАРИЛГУУДЫГ НУРААНА ГЭВ
Image
5 БУУДЛААС 7 БУУДАЛ ХҮРТЭЛХ АВТО ЗАМЫН ХӨДӨЛГӨӨНИЙГ МАРГААШААС ЭХЛЭН 2 ХОНОГ ХААНА
Image
ЭВХЭГДДЭГ ''SAMSUNG GALAXY'' 4856 АМ.ДОЛЛАРТ ХҮРЭВ
Image
ТА ӨДӨРТ 10000 АЛХААРАЙ
Image
“ЭРДЭНЭС-ТАВАНТОЛГОЙ” ХК ISO СТАНДАРТУУДЫН БАТАЛГААЖУУЛАЛТЫН ГЭРЧИЛГЭЭГЭЭ ГАРДАН АВЛАА
Image
МОНГОЛЧУУДЫН АМЖИЛТ БУУРСААР...
Image
Бусдаас нууц ганцаараа үзэх 10 кино
Image
“Оюутолгой” компанийн ТУЗ-ийн гишүүдийг томилжээ
Image
Иргэдээс ирүүлсэн мэдээллийн дагуу жолооч нарт хариуцлага тооцож эхэллээ
Image
Э.Бат-Үүл: С.Зоригийн үхэлд намайг сэжиглэж байна
Image
Төрийн банкны орлогч захирал Т.Дорждэрэм А.Шоовдорын хувь заяаг давтаж мэдэх нь
Image
Онлайнаар кино ҮНЭГҮЙ, ШУУД үзэх боломжтой 10 гадаад сайт
Image
Ямар ордны бүсгүйчүүд, сайн эхнэр болдог вэ?
Image
О.В.Белозёров Монголд ирлээ
Image
Өнөөдөр дөрвөн дүүрэгт цахилгаан түр хязгаарлана
Image
Д.Төрбат: Мэдээллийн санд орсон мэдээллийг засах боломжгүй
Image
Аймшигт могойг барьжээ
Image
Долоон бурханд хүслээ буруу шивнэж болдоггүй
Image
Бэр эгчээ гэж мөрөөдлийн бүсгүй байх юмдаа…
Image
Хамгийн ядуу бөгөөд өртэй одууд
Image
Эмчилгээ хийлгэхэд таниас гарсан зардлыг эргүүлэн авах боломжтой
Image
Чимээгүйхэн хуримласан драмын театрын үзэсгэлэн гоо
Image
Эротик өгүүллэг : Эгчийнхээ нөхөрт охин биеэ өгсөн бүсгүй +18
Image
Хүүгийн амийг хөнөөх захиалга өгсөн С гэгч хэн бэ?
Image
40-50 насанд явагдах физиологийн өөрчлөлт
Image
Сэтгүүлч Х.Уламбаяр эмэгтэй гишүүдэд зөвлөгөө өгч, галбиртаа анхаарахыг сануулав
Image
Монголчуудын шинэ “идэш”
Image
Өсвөр насны монгол охидын фэйсбүүк дэх хэт задгайрал
Image
Манай сайд, дарга нарын эхнэрүүд 14 ам.долларын цүнх барьдаг Xо хатагтайгаас суралцах зүйл их байна
Image
ӨВӨР МОНГОЛ ЭМЧ “МАСК” –Н ЖҮЖИГЧИДЭД ИЙНХҮҮ ХЭЛЖ ХЭЛГҮЙ БОЛГОЖЭЭ
Image
С.ЖАВХЛАНГИЙН ЭХНЭР: ЭРДЭНЭЧИМЭГИЙН ХЭЛСЭН ҮГ ХҮҮХНҮҮДИЙН ШЭЭСИЙГ НЬ ГОЙЖУУЛАХ ДӨХЖЭЭ
Image
Монголын халуухан охид
Image
Э.Бат-Үүлийн баг гэр хорооллын дахин төлөвлөлт нэрээр 104,0 тэрбум төгрөгийг үр ашиггүй зарцуулжээ
Image
ДИСНЕЙН ХҮҮХЭЛДЭЙН КИНОНУУДАД НУУГДСАН +18 ҮЗЭГДЛҮҮД
Image
Нууж үзэх эротик зурагнууд +18
Image
АГЛУУД ГОМДСОН ОНОН АГЛУУГ Х-ТҮЦЭЭС ГАРСАН ШАЛТГААНЫГ САЯ НЭГ АМ НЭЭЛЭЭ
Image
Худалдаа хөгжлийн банкны нийт хувьцааны 2.12 хувийг л монголчууд эзэмшдэг
Image
"Монголын ард түмнийг хайрлаж яваарай"
Image
Николь Кидман амьд шавьжууд иджээ
Image
УДБЭТ-ын захирлаар МУГЖ Ц.Түвшинтөгс томилогджээ
Image
Өмнөд Хятадын тэнгист Америкийн тэнгисийн дроныг Хятадууд олзолжээ
Image
ДУЛААНЫ ШУГАМ СҮЛЖЭЭНИЙ АЖИЛТАЙ ХОЛБОГДУУЛАН ДАРААХ ЗАМЫГ ХААНА
Image
Хамар битүүг хэрхэн арилгах вэ
Image
Ш.Доржсүрэн:Бид монголын кино урлагийн салбарт шинэ зам гаргах гэж зорьсон
Image
Х.НЯМБААТАР: МЭДЭЭЛЭЛ БАТЛАГДВАЛ ШҮҮХ ЗАСАГЛАЛ БҮХЭЛДЭЭ ШИНЭЧЛЭГДЭЖ, ШЕЗ ОГЦРОХ ЁСТОЙ
Image
Ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшигч 3.9 тэрбумыг зарцуулна
Image
Амьсгалах агаар алга!
Image
Аргал тээвэрлэж явсан иргэнийг саатуулжээ
Image
“21000”: Ө.Мөөжиг Р.Адьяад гэнэтийн бэлэг барьж нулимсыг нь үзлээ
Image
МАЛЧДАД ТУСЛАМЖ ҮЗҮҮЛЛЭЭ
Image
"УЛААНБААТАР ТӨМӨР ЗАМ" ХНН-ИЙН ДАРГА Д.ЖИГЖИДНЯМАА САНХҮҮГЭЭ ШАЛГУУЛАХГҮЙ ГЭЖЭЭ
Image
Намрын улиралд арьсаа хэрхэн арчлах вэ
Image
МОНГОЛ, ОРОСЫН ЗАСГИЙН ГАЗАР ХООРОНДЫН XXI ХУРАЛДААН БОЛНО
Image
Орост 2 монгол иргэн учир битүүлгээр амиа алджээ
Image
Том АРДЧИЛАЛЫГ бүтээсэн ЖИЖИГХЭН хүн...
Image
УДИРДАХ АЖИЛТНУУД СТРАТЕГИ ТӨЛӨВЛӨЛТӨД СУРАЛЦАЖ БАЙНА
Image
МАЛ АЖ АХУЙГ ТҮШИГЛЭСЭН ХӨНГӨН ҮЙЛДВЭР ЭРЧИМТЭЙ ХӨГЖИЖ БАЙНА
Image
Шинжлэх ухаанаар батлагдаж нотлогдоогүй харанхуй мухар сүсэгт итгэдэгээ хэзээ болих бэ
Image
ХҮҮХДИЙН МӨНГИЙГ ДАРААХ ЖУРМААР ОЛГОНО
Image
Д.Отгонжаргал “Миний ээж тэмээчин” дууныхаа клипийг гаргажээ
Image
"ХО:13 БАРУУН ТҮРҮҮ-10 ДУГААР ХОРООЛОЛ" ЧИГЛЭЛИЙН АВТОБУС ХЭВИЙН ЯВЖ ЭХЭЛЛЭЭ
Image
Номны тухай маргаан нь нэг рүүгээ сүх барьж дайрснаар төгсчээ
Image
Р.Дагва: Хүн орлоготой, мөнгөтэй үедээ л "аз жаргалтай" байдаг
Image
ЧӨЛӨӨТ БӨХИЙН ӨСВӨРИЙН ТАМИРЧИД ТИВИЙН АВАРГЫН ТӨЛӨӨ ХҮЧ ҮЗНЭ
Image
МОНГОЛ БҮСГҮЙН ТӨРСНИЙ ДАРАА АНХААРАХ ЗӨВЛӨГӨӨ
Image
ЗҮҮНБАЯНД ШҮЛХИЙ ӨВЧИН ГАРЧ ХОРИО ЦЭЭР ТОГТООВ
Image
Image

Монголын нүүрс-Хятадын геополитикийн хэрэгсэл үү?

 
 
Монгол Улс ашигт малтмалаар баян. Ялангуяа сайн чанарын коксжих нүүрсний баялаг нөөцтэй. 2013 оны байдлаар нүүрсний батлагдсан нөөцөөр дэлхийд нэгт АНУ (260.5 тэрбум тонн, нийт нөөцийн 27.4 хувь), хоёрт ОХУ (173.1 тэрбум тонн, нийт нөөцийн 18.2 хувь), гуравт БНХАУ126 тэрбум тонн, нийт нөөцийн 13.2 хувь) орж байна. 2016 оны байдлаар Монгол улсын нүүрсний батлагдсан нөөц 37.4 тэрбум тонн. Энэ нь дэлхийн нүүрсний нөөцийн 3.2 хувь болох бөгөөд дэлхийд 9-д жагсжээ. Харин Монгол Улсын нүүрсний таамаг нөөц одоогоор 173.3 тэрбум тонн гэдэг. Энэ бол нутаг дэвсгэрийнхээ 30 орчим хувьд л хийсэн геологийн хайгуулын үр дүн юм. Үүнээс харахад ирээдүйд манай улсын нүүрсний нөөц үлэмж нэмэгдэх нь тодорхой. Нүүрс нь эрчим хүчний чухал эх үүсвэр болдог. 2020 он гэхэд дэлхийн эрчим хүчний хэрэглээний 40 хувь нь нүүрс байх төлөвтэй. Япон улсын эрчим хүчний хэрэглээний 27 хувь, БНСУ-ын эрчим хүчний хэрэглээний 29 хувь нь нүүрс байдаг. Харин Хятадын эрчим хүчний эх үүсвэрийн 70 хувь нь нүүрс. 2016 онд Хятад улс дэлхийд хамгийн их буюу 3792.8 сая тонн нүүрс олборлосон нь дэлхийн нийт олборлолтын 46.1 хувь болжээ. Харьцуулалт хийж зарим орныг дурдвал 2016 оны байдлаар дэлхийн нүүрс олборлолтод АНУ 10 хувь, ОХУ 5.3 хувь, Австрали 8.3 хувь, Энэтхэг 7.9 хувь, Индонези 7 хувийг эзэлжээ. Тэгэхээр нүүрсний олборлолт, экспорт яагаад геополитикийн бодлоготой холбоотой вэ? гэдгийг сонирхож үзье. Геополитик гэдэг бол география + политика гэдэг үгнүүдийн нийлбэр юм, Өөрөөр хэлбэл улс орны оршин тогтнох газар зүйн орон зай, түүнийг хамгаалах үндэсний болон эдийн засгийн аюулгүй байдалтай нягт уялдаатай улс төрийн бодлого билээ. Тэгвэл энэ бодлогод нүүрс ямар хамааралтай вэ? Нүүрсний үнийг хэн, яаж тогтоож байгаа нь Монгол Улсын хувьд маш чухал геополитикийн асуудал болж хувирчээ. Монгол Улс ашигт малтмалаа экспортолж валют олдог. Монгол Улс 2016 онд 35.9 сая тонн нүүрс олборлосон нь дэлхийн нүүрс олборлолтын 0.4 хувь болж, дэлхийд 16 дугаар байранд орсон байна. Манай улсын нийт экспортын 86 хувь нь ашигт малтмал бөгөөд нүүрс дангаараа 23 хувь болж байгаа нь 38 хувьтай байгаа зэсийн баяжмалын дараа 2 дугаарт орж байна. Үүнээс харахад манай эдийн засгийг тодорхойлох нэг гол бүтээгдэхүүн, валютын эх үүсвэр юм. Хятад улсын эрчим хүчний гол эх үүсвэр нь нүүрс бөгөөд Монголын сайн чанарын нүүрсийг худалдан авах сонирхолтой байдаг. Нэг тонн нүүрсний үнийг яаж тооцож Хятад, Монголын компаниуд наймаагаа хийж байгаа вэ? Дэлхийн зах зээлийн үнийг баримтлах нь шударга худалдаа болно. Гэтэл ийм боломж Монголын компаниудад байхгүй гэдгийг шулуухан хэлчихэд буруутахгүй байх. Сүүлийн жилүүдэд нүүрсний үнэ өсч дэлхийн зах зээлд 1 тонн коксжих нүүсний үнэ 200- 300 доллар хүрлээ. Харин Монголын компаниудын зарж байгаа 1 тонн коксжих нүүрсний (угаагаагүй) үнэ үнийн хэлбэлзэлээс шалтгаалаад 45-70 орчим ам. доллар. Яагаад? Хариулт нь маш амархан. Хятад одоогоор цорын ганц худалдан авагч. Энэ худалдан авагч маань дэлхийн зах зээлийн үнийг үл харгалзан Монголын нүүрсэнд ийм хямд үнэ тогтоожээ. Хоёрхон хөрштэй, далайд гарцгүй манай улсын газар зүйн онцгой нөхцөл байдал Хятадад ийм давуу байдал үүсгэж байна. Газар зүйн байршил ингэж нөлөөлж байгаа бол хөрш улсын улс төрийн бодлогын ямар нөлөөлөл байгаа вэ ? Энэ бол геополитикийн асуудал. Дэлхийн улс төр эдийн засгийн бодлогыг  тодорхойлж байгаа ОХУ, БНХАУ гэдэг хоёр их гүрний дунд Монгол Улс байршилтай. Монгол Улсын өвөрмөц газар зүйн байршил эдийн засгийн хувьд бусад оронтой шууд харилцах боломжийг хаасан ч тусгаар тоггнолын эх сурвалж болсон. Энэ байршил л Оросын зүгээс Монгол Улсыг тусгаар байлгах геополитикийн бодлогын үндэс нь болж дэлхийн 2 дугаар дайны дараа Ялтад болсон Их гүрнүүдийн хэлэлцээрээр ЗХУ, Ар Монголын (тухайн үед хөрш орнууд Монголыг ингэж нэрлэж байв) тусгаар тогтнолыг хамгаалсан. Монгол Улсын газар зүйн өвөрмөц байршил, түүнийг үнэлсэн Оросын геополитикийн бодлого л Монголыг тусгаар тогтносон улс болж, Өвөр Монгол, Түвд, Шинжаан Уйгарын хувь заяанаас өөрөөр явах боломж болсон.
Тусгаар тогтносон Монгол Улс нь Хятадын үндэсний цөөнх ард түмэнд жишиг болж тэд Монголын зүг харан бид яагаад ингэж чадаагүй, яагаад ингэж тусгаар тогтнож болохгүй вэ? гэдэг сэдэл, санаачилга байнга үүсгэнэ. Монгол Улс ардчилсан, хүмүүнлэг, хүний эрх, эрх чөлөөг дээдэлсэн өндөр хөгжилтэй улс болон хөгжих тусам БНХАУ-ын үндэсний цөөнхөд жишээ болно гэсэн агуулгатай юм. Энэ нь Хятадын дотоодод нийгмийн тогтворгүй байдал үүсгэх нөхцөл болно гэж тэд болгоомжилдог. Тиймээс үндэсний цөөнх ард түмэнд эрх чөлөө, тусгаар тогтнолын жишиг болохоос сэргийлэх Хятадын бодлого нь эдийн засгийн аргаар Монгол Улсын хөгжлийн бололцоог багасгах билээ. Тиймээс Хятадын бодлого нь тусгаар тогтносон Монгол Улс хөгжлийн хувьд бүх талаараа Өвөр Монгол, Түвд, Шинжаан Уйгараас хол хоцорч байх ёстой. Ер нь бол Монгол Улс хөгжихгүй байх тусмаа сайн гэсэн үг. Үүний тулд эдийн засгийн гол бүрэлдэхүүн экспортын гол түүхий эд, орлогын эх үүсвэр болох нүүрсний нөөцийг хяналтандаа авах, түүний үнийг тогтоох аргаар эдийн засгийн хөгжлийг хянах, цаашдаа улс төрийн хяналт тогтоох явдал гол зорилт нь гэж хардаж болно. Тиймээс Монгол Улсын экспортын гол бүтээгдэхүүний нэг нүүрсний үнэ ямар байх нь Монгол Улсын ирээдүйн хөгжил дэвшил, эдийн засгийн аюулгүй байдал гээд улс төр, нийгмийн тогтолцоонд нөлөөлөх маш чухал хүчин зүйл болжээ. Монголын нүүрсний олборлолт, борлуулах үнэ нь Хятадын зах зээлээс хамааралтай байх нь Хятадын геополитикийн бодлого бөгөөд энэ бодлого маш амжилттай хэрэгжиж байна.
Дэлхийн зах зээлд нүүрсний үнэ хичнээн өндөр үнэ хүрсэн ч зөвхөн Хятад гэдэг ганцхан худалдан авагчтай байгаа учир Монголын сайн чанарын коксжих нүүрсний үнэ үргэлж хямд байх болно. Өөрөөр хэлбэл, урд хөршийн геополитикийн бодлого Монголын эдийн засгийн хөгжлийн хэмжүүр байх юм. Энэ зорилгыг хэрэгжүүлэх үүднээс Монголын нүүрсний зах зээлд Хятадын талаас төрийн өмчит компаниуд нь оролцож байна. Харин энэ зах зээлд ганцхан төрийн өмчит “Эрдэнэс Тавантолгой” компанийг үл тооцвол Монголын талаас дандаа хувийн компаниуд оролцож байна. Монголын талаас оролцож байгаа хувийн компани зөвхөн мөнгөөр тоологдох ашиг харах учир улс төрийн бодлого, улс орны эдийн засгийн бодлого, геополитик, эдийн засгийн аюулгүй байдал ярьдаггүй билээ. Нүүрсний салбарт Хятадын тал аль болох Монголын хувийн компанитай хамтран ажиллах сонирхолтой байдаг учир нь энэ. Тиймээс ч Тавантолгойн ордыг эзэмшдэг төрийн өмчйт “Эрдэнэс Тавантолгой" ХК-ийг оффшорт байдаг хувийн компаниар солихыг оролдсон. Тэгэхээр Монгол Улсын хувьд нүүрс нь зүгээр нэг ашигт малтмал биш, стратегийн чухал ач холбогдолтой болохыг нь үнэлж нүүрсэн дээр төрөөс улс төр, эдийн засгийн тусгай бодлого гаргаж ажиллах ёстой болжээ. Учир нь нүүрс зарж байгаа компани цаашид Монгол улсын эдийн засагт голлох үүрэг гүйцэтгэнэ. Нүүрсний экспорт, борлуулж буй үнээс шалтгаалж Монгол улсын валютын нөөц ямар байх, долларын ханш хэлбэлзэх, иргэд ажилтай, орлоготой байх улмаар улс орны нийгэм, эдийн засгийн хөгжлийн төвшин тогтоогдоно. Цаашилбал нүүрсний бизнес эрхэлдэг компаниуд мөнгөө улс төрд ямар менежментээр оруулж аль нам, хэн гэж улс төрчийг дэмжихээс шалтгаалаад УИХ, Засгийн газрын гишүүд бүрэлдэх жишиг бий болжээ гэж дүгнэж болно. Улс биш субьектуудын (үндэстэн дамжсан компани, гадны хөрөнгө оруулалттай компани, гадаад улсын төрийн өмчит компани) улс төрд гүйцэтгэх үүргийн талаар анхаарч, төрийн бодлогоор тусгаартогтнол, эдийн засгийн аюулгүй байдал, үндэсний язгуур эрх ашгаа хамгаалах асуудалтай Монголын төр нүүр тулаад байна.
Монгол Улсын нүүрсний баялаг нь бидний хөгжлийн гарц болон хувирч буй энэ цаг үед зөвхөн мөнгөөр тооцох ашиг биш, үндэсний аюулгүй байдлаа хамгаалсан бодлого гаргаж байж бид оршин тогтнох язгуур эрх ашгаа хамгаалах боломжтой билээ. Гэхдээ энэ сэдвийг олон нийтээс нуудаг, эсэргүүцэн тэмцдэг монгол хүмүүс улс төр болон бизнест байгаа нь харамсалтай.... “Монгол Улсын Ерөнхийлөгч ОХУ-д айлчилж, ОХУ-ын нутгаар төмөр замаар ачаа тээвэрлэн дамжин өнгөрөх гэрээг байгуулах нөхцлийг тохирч, Восточный боомтыг ашиглах боломжтой боллоо” гэдэг мэдээг зохион байгуулалттайгаар эсэргүүцэн улс төржүүлэн тэмцэж эхэлж байгаа нь бодит жишээ боллоо. Тэд хэний эрх ашгийн төлөө дуугарч байна вэ?
 
 
Улс төр  судлаач Б.Энххүслэн

СЭТГЭГДЭЛ

Comments


Fatal error: Call to undefined function write_cache() in /var/www/html/xac/ww.focusmedee.mn/cache_footer.php on line 6