Эхлэл        Байгаль орчин        Боловсрол        Гэмт хэрэг        Гэр бүл        Нийслэл        Орон нутаг        Хөдөө аж ахуй         Хууль, эрхзүй        Шашин        Эрүүл мэнд
Image
Б.БАТДЭЛГЭР: ЖИЛ БОЛГОН УЛСЫН ТӨСВИЙН ХӨРӨНГӨ ОРУУЛАЛТЫН 10 ХУВИЙГ ЖДҮХС-Д ХУВААРИЛНА
Image
С.МӨНХБАТ: МОНГОЛЫН ХӨГЖЛИЙН ИРЭЭДҮЙ БОЛ СУДАЛГААНД СУУРИЛСАН БОДЛОГО, ТҮҮНИЙГ ДЭМЖСЭН ТӨР, ШИНЖЛЭХ УХААНЫ ТҮНШЛЭЛ ЮМ
Image
МОНГОЛ УЛСЫН ЗАСГИЙН ГАЗАР АЖЛАА ТАЙЛАГНАЖ БАЙНА
Image
Н.ОЮУНДАРЬ: СОНГОГЧИД ХҮСВЭЛ УИХ-ЫГ ТАРААХАД АСУУДАЛГҮЙ ГЭЖ БОДОЖ БАЙНА
Image
ЗАСГИЙН ГАЗРЫН НЭЭЛТТЭЙ ӨДӨРЛӨГ БОЛНО
Image
ГАЦУУРТЫН ОРДЫГ ОНИЛОХ СОНИРХОЛ ХЭНД БАЙНА ВЭ?
Image
АРДЫН АВЬЯАСТНУУДААС УУЧЛАЛТ ГУЙХЫГ ШААРДЛАА
Image
УИХ-ЫН ТОГТООЛЫН ТӨСӨЛ БОЛОВСРУУЛАХ АЖЛЫН ХЭСЭГ БАЙГУУЛАХ ЗАХИРАМЖ ГАРГАЛАА
Image
ГЭР БҮЛИЙН ТУХАЙ ХУУЛЬД ЯМАР ӨӨРЧЛӨЛТ ОРОХ ВЭ
Image
ӨНӨӨДӨР БОЛОХ ҮЙЛ ЯВДЛЫН ТОЙМ:
Image
ЭЛЧИН САЙД Н.ТУЛГА ИРЛАНДЫН ЕРӨНХИЙЛӨГЧИД ИТГЭМЖЛЭХ ЖУУХ БИЧГЭЭ БАРИЛАА
Image
УЛААНБААТАРТ ӨДӨРТӨӨ 13-15 ХЭМ ДУЛААН
Image
СЭВЛЭГ ҮРГЭЭХ БОЛОН ҮС ЗАСУУЛБАЛ ТОХИРОМЖГҮЙ
Image
ЭЛЧИН САЙД Н.ТУЛГА ИРЛАНДЫН ЕРӨНХИЙЛӨГЧИД ИТГЭМЖЛЭХ ЖУУХ БИЧГЭЭ ӨРГӨН БАРИВ
Image
“БИ ХАРИУЦЛАГАТАЙ ААВ ЭЭЖ” ЖИЛИЙН АЯНЫ НЭЭЛТ БОЛЛОО
Image
ХҮЧИРХИЙЛЛИЙН УЛМААС НЭГ ЭМЭГТЭЙ АМИА АЛДЖЭЭ
Image
"УЛААН БУУДАЙН УРАМШУУЛЛЫГ ТОНН ТУТАМД 100 МЯНГАН ТӨГРӨГ БОЛГОН НЭМЭГДҮҮЛНЭ"
Image
ЗАСГИЙН ГАЗАР АЖЛАА ТАНИЛЦУУЛЖ БАЙНА
Image
“МЭРГЭЖЛИЙН АВРАГЧ-2019” -Д НИЙСЛЭЛИЙН “АВРАХ АНГИ-105”-ЫНХАН МАНЛАЙЛЛАА
Image
МЖБХ-НЫ ЕРӨНХИЙ ДАСГАЛЖУУЛАГЧААР Х.БОЛДБААТАР АЖИЛЛАНА
Image
АВЛИГЫГ ИЛЧИЛСЭН ХҮНД 10 ХУВИЙН УРАМШУУЛАЛ ОЛГОХ ХУУЛИЙН ТӨСӨЛ САНААЧИЛЖЭЭ
Image
ХУРДНЫ ЗАМЫН ЗОРЧИХ ХЭСГИЙГ НЭЭЖЭЭ
Image
ДӨРВӨН ЭГНЭЭТЭЙ, 477 МЕТР УРТТАЙ ГҮҮРЭН ГАРЦЫН ХӨДӨЛГӨӨНИЙГ НЭЭЛЭЭ
Image
Х.УНДРАМ, Ц.САРУУЛ НАР АНХ УДАА ДАШТ-НД ОРОЛЦОЖ БАЙНА
Image
МУИС "ГАРААНЫ ДИЖИТАЛ СОЛЮШНС ХХК”-ТАЙ ЛИЦЕНЗИЙН ГЭРЭЭ БАЙГУУЛЛАА
Image
С.ДОРЖДЭРЭМ: “БУЯНТ-УХАА 2”-ЫН СОНГОН ШАЛГАРУУЛАЛТАД ГАДНААС ХАЛДАХ ОРОЛДЛОГО ХИЙСНИЙГ ИЛРҮҮЛСЭН
Image
"УЛААН БУУДАЙН УРАМШУУЛЛЫГ ТОНН ТУТАМД 100 МЯНГАН ТӨГРӨГ БОЛГОН НЭМЭГДҮҮЛНЭ"
Image
ЕРӨНХИЙЛӨГЧ Х.БАТТУЛГА ЭНЭТХЭГ УЛСАД ТӨРИЙН АЙЛЧЛАЛ ХИЙНЭ
Image
НИЙТ ДААТГУУЛАГЧДЫН 40.7 МЯНГА НЬ УУЛ, УУРХАЙ ОЛБОРЛОЛТЫН САЛБАРЫН АЖИЛЛАГСАД БАЙНА
Image
441.9 МЯНГАН ТОНН ҮР ТАРИА ХУРААН АВНА
Image
ГАМШГААС ХАМГААЛАХ ТӨРИЙН ҮЙЛЧИЛГЭЭГ СУРТАЛЧЛАН АЖИЛЛАЖ БАЙНА
Image
ХҮҮХЭД ХАМГААЛЛЫН ЯВУУЛЫН ҮЙЛЧИЛГЭЭ НЭЭЛТЭЭ ХИЙЛЭЭ
Image
ЦАГААНХАДАНД ХОЁР МАШИН, ХОЁР ГЭР ШАТАВ
Image
НЭГДҮГЭЭР ЦЭЦЭРЛЭГИЙН ХҮҮХДҮҮД ЦУСАН СУУЛГАЦ ӨВЧНӨӨР ӨВЧИЛЖЭЭ
Image
ТҮҮНД ОДОО Л ТУСЛАМЖ ХЭРЭГТЭЙ, ЭС БӨГӨӨС ХОЖИМДОНО
Image
"ГУРВАН БҮДҮҮН” ХАМТЛАГИЙН ДУУЧИН ШАГАЙГ СҮҮЛИЙН ЗАМД НЬ ҮДЛЭЭ
Image
“ЯЛАГЧДЫН ЦУВАА-УЛААНБААТАР” НЭГ ХҮНИЙ ЖҮЖГИЙН ОЛОН УЛСЫН ФЕСТИВАЛЬ БОЛНО
Image
ШИНЭ ДАГУУЛ ХОТЫН БҮТЭЭН БАЙГУУЛАЛТЫН АНХНЫ САНАМЖ БИЧИГТ ГАРЫН ҮСЭГ ЗУРЛАА
Image
ХОТЫН ДАРГА АА, УСАНД АВТСАН ИРГЭДЭЭ АВРАХГҮЙ ЮМ УУ
Image
ВИКТОР ТАДАШИ ИТАКҮСҮ: МОНГОЛЧУУД ЯАГААД ХҮЧТЭЙ БАЙДГИЙГ МЭДЭХИЙГ ХҮСЭЖ БАЙНА
Image
Г.ЗАНДАНШАТАР, У.ХҮРЭЛСҮХ НАРЫН ЗӨРЧИЛ ИЛРЭВ ҮҮ
Image
200 ГАРУЙ САЯ ТӨГРӨГИЙН ХАДГАЛАМЖТАЙ ГАЗРЫН ДАРГА Ч.АЛТАНХУЯГ
Image
ӨНӨӨДРӨӨС ЗАСГИЙН ГАЗАР СҮХБААТАРЫН ТАЛБАЙД НЭЭЛТТЭЙ ӨДӨРЛӨГ ЗОХИОН БАЙГУУЛЖ, ҮЙЛ АЖИЛЛАГААГАА ТАНИЛЦУУЛНА
Image
ТАВАНТОЛГОЙ-ЗҮҮНБАЯН ЧИГЛЭЛИЙН ТӨМӨР ЗАМЫН БҮТЭЭН БАЙГУУЛАЛТЫН АЖИЛ УЛИРАЛ ХАРГАЛЗАХГҮЙ ҮРГЭЛЖИЛНЭ
Image
ГАВЬЯАТ ТАМИРЧИН Э.СОДНОМПИЛЖЭЭГИЙН АМЖИЛТ ГИННЕСТ БҮРТГЭГДЖЭЭ
Image
2020 ОНЫ СОНГУУЛИЙН ХОЁР ТОМ ЯЛГАА
Image
УИХ ҮНДСЭН ХУУЛИЙН ӨӨРЧЛӨЛТИЙГ ХИЙХ ЧАДАМЖТАЙ ЮУ
Image
ӨНӨӨДӨР ЦАХИЛГААНЫ ХЯЗГААРЛАЛТ ХИЙГДЭХ ГАЗРУУД
Image
Д.НОМИН-ЭРДЭНЭ ДЭЛХИЙН ШАТРЫН НОЁН ОРГИЛД ГАРЛАА
Image
УЛААНБААТАРТ ӨДӨРТӨӨ 15-17 ХЭМ ДУЛААН
Image
Бусдаас нууц ганцаараа үзэх 10 кино
Image
“Оюутолгой” компанийн ТУЗ-ийн гишүүдийг томилжээ
Image
Иргэдээс ирүүлсэн мэдээллийн дагуу жолооч нарт хариуцлага тооцож эхэллээ
Image
Э.Бат-Үүл: С.Зоригийн үхэлд намайг сэжиглэж байна
Image
Төрийн банкны орлогч захирал Т.Дорждэрэм А.Шоовдорын хувь заяаг давтаж мэдэх нь
Image
Онлайнаар кино ҮНЭГҮЙ, ШУУД үзэх боломжтой 10 гадаад сайт
Image
Ямар ордны бүсгүйчүүд, сайн эхнэр болдог вэ?
Image
О.В.Белозёров Монголд ирлээ
Image
Өнөөдөр дөрвөн дүүрэгт цахилгаан түр хязгаарлана
Image
Д.Төрбат: Мэдээллийн санд орсон мэдээллийг засах боломжгүй
Image
Аймшигт могойг барьжээ
Image
Бэр эгчээ гэж мөрөөдлийн бүсгүй байх юмдаа…
Image
Долоон бурханд хүслээ буруу шивнэж болдоггүй
Image
Хамгийн ядуу бөгөөд өртэй одууд
Image
Эмчилгээ хийлгэхэд таниас гарсан зардлыг эргүүлэн авах боломжтой
Image
Чимээгүйхэн хуримласан драмын театрын үзэсгэлэн гоо
Image
Эротик өгүүллэг : Эгчийнхээ нөхөрт охин биеэ өгсөн бүсгүй +18
Image
Хүүгийн амийг хөнөөх захиалга өгсөн С гэгч хэн бэ?
Image
40-50 насанд явагдах физиологийн өөрчлөлт
Image
Сэтгүүлч Х.Уламбаяр эмэгтэй гишүүдэд зөвлөгөө өгч, галбиртаа анхаарахыг сануулав
Image
Монголчуудын шинэ “идэш”
Image
Өсвөр насны монгол охидын фэйсбүүк дэх хэт задгайрал
Image
Манай сайд, дарга нарын эхнэрүүд 14 ам.долларын цүнх барьдаг Xо хатагтайгаас суралцах зүйл их байна
Image
ӨВӨР МОНГОЛ ЭМЧ “МАСК” –Н ЖҮЖИГЧИДЭД ИЙНХҮҮ ХЭЛЖ ХЭЛГҮЙ БОЛГОЖЭЭ
Image
С.ЖАВХЛАНГИЙН ЭХНЭР: ЭРДЭНЭЧИМЭГИЙН ХЭЛСЭН ҮГ ХҮҮХНҮҮДИЙН ШЭЭСИЙГ НЬ ГОЙЖУУЛАХ ДӨХЖЭЭ
Image
Монголын халуухан охид
Image
Э.Бат-Үүлийн баг гэр хорооллын дахин төлөвлөлт нэрээр 104,0 тэрбум төгрөгийг үр ашиггүй зарцуулжээ
Image
ДИСНЕЙН ХҮҮХЭЛДЭЙН КИНОНУУДАД НУУГДСАН +18 ҮЗЭГДЛҮҮД
Image
Нууж үзэх эротик зурагнууд +18
Image
АГЛУУД ГОМДСОН ОНОН АГЛУУГ Х-ТҮЦЭЭС ГАРСАН ШАЛТГААНЫГ САЯ НЭГ АМ НЭЭЛЭЭ
Image
Эдийн засаг төсөөлснөөс өндөр өсөлттэй байна
Image
Д.Нямсамбуу: Зүг мөр гаргахгүй бол бүх зүйл балран доройтно гэдэгт би итгэдэггүй
Image
Монгол Улс 32500 морь, 300 кг цэвэр алт бэлэглэж байжээ
Image
Дотоожноосоо болж баригджээ
Image
БАЯН-ӨЛГИЙ АЙМГИЙН ЖОЛООЧ НАР ИЛҮҮ АЧАА ТЭЭВЭРЛЭДЭГ БАЙЖЭЭ
Image
КУРЕС БӨХ: TИВИЙН АВАРГА ШАЛГАРУУЛАХ ТЭМЦЭЭН ДҮНГЭЭ ГАРГАЛАА
Image
ШИЗҮОКА МУЖТАЙ ХАМТЫН АЖИЛЛАГААГАА ҮРГЭЛЖЛҮҮЛНЭ
Image
БАЯН-ӨЛГИЙН ҮЕРИЙН БҮСЭД 620 ХҮН АЖИЛЛАЖ БАЙНА
Image
ҮЕР УСНЫ ГАМШГААС СЭРГИЙЛЭХИЙГ АНХААРУУЛЖ БАЙНА
Image
Гай авчирч мэдэх гоёл чимэглэлүүд
Image
Амьд хөгжимтэй автомашингүй өдөр маргааш болно
Image
Өлсгөлөн венесуэльчууд Колумб руу дүрвэж байна
Image
Монгол охины нэрэмжит олон улсын уралдаан болно
Image
Дорноговь аймгаас Тяньжин руу нүүрс тээвэрлэж эхэллээ
Image
Криштиану Роналду шоронд орохоос зайлсхийх боломжтой
Image
Мянганы сорилтын корпорацийн төлөөлөгчдийг хүлээн авч уулзав
Image
ҮНДЭСНИЙ ИХ БАЯР НААДМААР ШИНЭ ТӨРСӨН ГАВЬЯАТУУДАД ХҮНДЭТГЭЛ ҮЗҮҮЛЭВ
Image
Н.ОЮУНДАРЬ: СОНГОГЧИД ХҮСВЭЛ УИХ-ЫГ ТАРААХАД АСУУДАЛГҮЙ ГЭЖ БОДОЖ БАЙНА
Image
“КАРИБЫН ТЭНГИСИЙН ДЭЭРЭМЧИД” КИНОНЫ ШИНЭ АНГИЙГ ХИЙХЭЭР ТӨЛӨВЛӨЖ БАЙНА
Image
ӨНӨӨДӨР: ТАВАНТОЛГОЙН ЦАХИЛГААН СТАНЦ БАЙГУУЛАХ ГЭРЭЭНД ГАРЫН ҮСЭГ ЗУРНА
Image
Дэлхийн банк: Монголын эдийн засаг 0,1 хувиар өснө
Image
БЗД 139 ИРГЭНИЙГ БҮРТГЭЛЖҮҮЛЖ, 40 ИРГЭНИЙГ БИЧИГ БАРИМТТАЙ БОЛГОЖЭЭ.
Image
Дорнод аймагт хээрийн түймэр гарчээ
Image
ҮНЭМЛЭХЭЭ ХУРААЛГАСАН МИКРОНЫ ЖОЛООЧ НАР ХАНГАРЬД ОРДНЫ ДЭРГЭД ЖАГСЛАА
Image
ВИДЕО: “Дэлхийн мисс 2017” -д оролцох Ц.Энхжингийн танилцуулгыг хамгийн олон удаа үзжээ
Image
Тагнуул нууцаа алдсан уу?
Image
Өнөөдөр туулай өдөр
Image
ДААТГАЛЫН ДЭВТЭР ШААРДАХГҮЙГЭЭР ҮЙЛЧИЛГЭЭ ҮЗҮҮЛЭХИЙГ ЧИГЛЭЛ БОЛГОВ
Image
Арилжааны банкууд амралтын өдрүүдээр дараах цагийн хуваариар ажиллана
Image
АЙМГИЙН ИТХ ҮЙЛ АЖИЛЛАГААНДАА MNS ISO 9001:2016 СТАНДАРТ НЭВТРҮҮЛНЭ
Image
Image

“Шим”-ийн Цандэлэг: Монголд мафи байхгvй болохоор улстөрчид давраад байна

Бизнест өөрийн гэсэн намтар түүх, гаргасан зам мөртэй, өнөөгийн баялгаа бvтээсэн хуруу дарам цөөхөн бизнесмэн байдгийн нэг нь “Шим”-ийн Цандэлэг.

Хэлэх гэснээ шулуухан хэлчихдэг, хэнд ч тал засаж, шарвагнадаггүй, шаардлагатай бол шанаа өгчихдөг, хийвэл хийчихдэг өнөө цагт ховордсон ойлгомжтой араншин энэ ноёнтных. Ямартаа л 90-ээд оны эхэн vед тарваганы арьс зөөж, гахай ганзагалж явахдаа Оросын мафиудаас “шийртэй Монгол” нэр авч явсан цөс ихтэй эр. Монголын шинэ vеийн баячуудыг оройлж, хамгийн анх хаус гээчид амьдарсан нь мөн л Л.Цандэлэг ноёнтон. Хvн ганц амьдрах насандаа сайхан морь, эмээл, сайхан байр, машин ер сайн сайхан бvхнийг эдэлж хэрэглэх ёстой гэж vздэг тэрээр мөнгөтэй хэрнээ уруу дорой амьдардаг, Гобсек шиг хvмvvсийг ойлгодоггvй гэсэн.

Зах зээлийн нийгэмд хvмvvс машин унаа байтугай талхныхаа мөнгийг хэрхэн олохоо мэдэхгvй байх vед тэрээр Монголд байтугай Орост нүдний гэм болсон үнэтэй, чамин тэрэг хөлөглөж олныг гайхуулж явсан. Төмөр хүлгийн төдийгүй хурдан хүлгийн хоббитой ноён Л.Цандэлэгийг манайхан алдартай уяач гэдгээр нь сайн мэднэ. Муу хүнтэй нөхөрлөснөөс адуунд дурласан нь хамаагvй дээр гэж үздэг тэрээр хойно инженер, эдийн засагч мэргэжил эзэмшсэн. Ингээд энэ яриаг сонирхъё.

-Ноён Л.Цандэлэгийн ажлын нэг өдөр хэр өрнөлтэй өнгөрдөг бол? Энэ тухайгаа манай уншигчидтай хуваалцвал ямар вэ?

-Хувийн бизнес эрхэлдэг болохоор цаг нар нэг их хязгаартай биш. Их ажилтай үедээ өглөө хар үүрээр босоод шөнө 2, 3 цаг хүрч амрах нь бий. Ачаалал багатай vед гэртээ амраад, үр хүүхдүүдтэйгээ тоглож наадаад ажлаа хийхгvй байсан ч болдог. Жишээлбэл, морь, мал уяж байгаа зуны цагт эрт босно. Өвөлдөө бол унтах дуртай.

-Цандэлэг гээд тийм ч түгээмэл биш нэр. Таны нэрний утга, учрыг сонирхож болох уу?

-Би эхээс дөрвүүл. Манай өвөө аав их чадалтай лам хvн байсан юм. Цандэлэг гэдэг нь өвөөгийн маань хайрласан нэр. Төвд номын нэр гэнэ лээ. Өдөр сайхан, өдрийн од ч гэж орчуулагддаг. Аав маань тухайн үед “миний хүүд их сонин нэр өглөө” гэхэд нь өвөө “Би нэг хүүхдэд толгойг нь мэдээд нэр хайрлачихья” гэж уурлаж байсан юм гэсэн. Өвөө маань ном судар, хөөрөг даалингаа надад нэр зааж үлдээсэн байдаг юм. Өвөөгийн өмчилсөн хүүхэд байсан гэх үү дээ.

-Та бол Монголын анхны бизнесмэнvvдийн нэг. Орос, Монголын хооронд жим гартал тарваганы арьс зөөж, амаргүй замыг туулж хөл дээрээ боссон хvний нэг нь. Оросын мафиудаас “шийртэй Монгол” нэр автлаа явж байсан тэр цагийг эргэж дурсвал сонин байх болов уу?

-80-аад оны vе хаалттай нийгэм байсан. Хоёр нийгмийн зааг дээр хойно сурч, бас амьдрах гэж vзэж байлаа. Тэнд сурдаг оюутнуудын нэг хэсэг нь ээж, аавынхаа явуулсан мөнгө, стипендийнхээ хvрээнд даруухан амьдарна. Мань мэтийн нэг хэсэг нь арай илүү харж, юухан, хээхэн зөөж мөнгө олчихдог байлаа. Илүү сайхан амьдарчих юмсан, арай илүүг өмсөж, эдэлчих юмсан гэж тэмүүлж явсан залуу нас. Хос жийнс, өдөн куртка, алтан цаг зүүгээд охидод харагдчих гэсэн хүсэлтэй. Тэр хүсэлдээ хөтлөгдөж бизнест хөл тавьж байлаа. Москва, Бээжин, Улаан-Үд, Новосибирск, Одесс гэх мэт хотуудаар явж мөнгө олдог байлаа.

Тарваганы арьс зөөнө. Оросын мафиуд дээрэлхэх гэж vзнэ. Ангарск, Сибирь чинь тэр аяараа Оросын цөллөгийн газар нутаг шvv дээ. Сибирьт том том шоронгууд байдаг. Тэндээс гарсан улсууд голчлон Сибириэр амьдардаг. Хулгай дээрэм, хүн амины хэрэг, хүчирхийлэл гаарчихсан газар. Тийм газар бид амьдарч, наймаа хийнэ. Хэцүү ш дээ. Залуу байж дээ, юмнаас айдаггvй. Тэгээд бас нэлээн хөдөлгөөнтэй, спортоор хичээллэдэг байсных Оросуудтай нэлээн үздэг байлаа.

Багаасаа л хүнд дээрэлхүүлэхгvй, хүний дор амьдрахгvй гэсэн хүсэл эрмэлзэлтэй амьдарч ирсэн дээ. Тэр шарандаа л нэлээн үздэг. Машинаас зvvгдэж 2 км явсан ч тvvх бий. Хэдэн Оросууд арьсыг чинь vзье гэж машиндаа оруулчихаад зугтчихдаг юм байна. Тэгээд л машинаас нь зүүгдээд 2 км шахуу явчихсан. Сүүлдээ нөгөө хэд чинь төв зам руу орж ирээд аргаа барахдаа миний арьсыг өгч, танилцаад нэмж мөнгө өгч байсан юм даг.

-Ёстой аймаар юм байна. Таныг ааг омогтой, юмнаас айдаггvй зан чинь сүүлдээ Оросын мафийнханд таалагдаж, таньтай бүр найз нөхөд болж, эр хvний ёсоор нөхөрлөж явсан гэдэг vнэн юм байна?

-Хүнийг айлгаж ичээдэг, доромжилдог хэсэг байхад томчууд нь бол арай өөр. Бид сүүл рүүгээ ганц хоёроор биш их хэмжээгээр арьс зөөж эхэлсэн л дээ. Тэгээд том гаруудтай найзалж эхэлсэн, Зориг зүрхтэй байсан ч юм уу, өөрийгөө зөвөөр ойлгуулснаар Ангарскийн том гаруудтай итгэлтэй түншүүд болж ирсэн л дээ. Ер нь хүн болгонд бизнес хийх өөр өөрийн чанар гэж байдаг. Итгэл гэдгийг би Оросуудад мэдрүүлж чадсан. Сүүлдээ 500 ширхэг булган малгай авчраад, мөнгийг нь өгөөрэй гээд явчих жишээний байлаа.

-Тийм эрт бизнест хөл тавьсаныг бодсон ч найз нөхдийн хүрээлэлдээ хэнийг голдуу оруулдаг вэ? Ялангуяа эрчvvдийн нөхөрлөл нэлээн өндөр шалгууртай байдаг юм шиг?

-Морь мал уядаг, хөдөө гадаа их явдаг хүний хувьд хөдөө тал руугаа найз нөхөд их бий. Шоронд ч найз нөхөд байна. Их хуралд ч сайхан найзууд байна. Хүний найз, нөхөр гэдэг хэмжээ хязгаар, өнгө мөнгө, нэр хvндийн асуудал биш. Хvн ер нь ямар явснаа мартаж болохгvй. Нөхөрлөл гэдэг цаг хугацааны хэмжүүрээр шалгарч үлддэг зvйл. Хүний амьдралд зовлон ч их, жаргал ч их. Зарим нь мөнгөтэй хөрөнгөтэй болоод, албан тушаал, vерхэл нөхөрлөл, эхнэр хүүхдээ хүртэл сольчихсон байдаг. Зарим нь алдаж эндээд, наашаа цаашаа болчихсон нь ч байна. Энэ бvхэнд эр хүний нөхөрлөлийн үнэ цэнэ харагддаг. Ядарсан vед нь харж ханддаг, даварсан vед нь ганц шанаа өгөх жишээний. Ийм нөхөрлөл их сайхан байдаг даа.

-Таныг “Шим”-ийн Цандэлэг гэхээс гадна уяач гэдгээр чинь хvмvvс андахгvй. Өнгөрсөн наадмаар алдарт уяач цол авсанд тань хожимдсон ч гэсэн баяр хүргэе. Ер нь морь мал, хурдан хүлэгтэй амьдралаа холбосон vе хэдийнээс вэ?

-1997 оноос хойш морь малтай ойр явна. Цэргийнхээ нэг сайн найзтайгаа хөдөөгvvр явж байгаад нэг ядарсан айлаас морь худалдаж авсан. Худалдаж авъя ч гэж бодоогvй юм аа. Жаахан уучихсан явж байхад нэг ядарсан залуу шар тайлж, хоол хийж өгсөн. Удалгvй л морио магтаад эхэлсэн. Тэгээд л авчихсан хэрэг. Тэр нь улсад айрагдсан. Тэгж л моринд “орсон” доо. Алдарт, манлай уяач гэдэг нь хvрч болшгvй өндөрлөг гэж боддог байлаа. Моринд мөнгө хөрөнгө, цаг заваа хайргvй зарж ирсэн. Эцэст нь үр дүнг нь vзэж байна. Хүн ямарваа нэг зvйлд зориглоод тууштай байвал үр дүнд хүрч болдгийг эндээс харж болно.

-Монгол эрийн чимэг сайн морь, сайхан хүүхэн гэж үгтэй. Үнэхээр л харж байхад мөнгөтэй, амбицтай, хийморьлог эрчүүд хурдан хүлэг илүү сонирхдог нь ажиглагддаг?

-Морь, бөх, сур гэдэг Монгол эр хvний цусанд байдаг хобби. Хааяа боддог юм, муу хүнтэй нөхөрлөхийн оронд адуунд дурласан нь дээр гэж. Адуу бол эр хүний хийморь. Төрийн сүлдэнд адуу байдаг нь их учиртай шүү дээ. Бидний тvvхэнд их vvрэг гvйцэтгэсэн амьтан. Дайн байлдаан, ард тvмний ахуй амьдрал гээд ярьвал адуу бидний түүхтэй салшгүй холбоотой. Ялангуяа, хурдан морь гэдэг онцгой төрсөн, онцгой хувь зохиолтой амьтан л даа.

-Уяачид хурдан хүлэг гэдэг хүнийг сайн, сайхан эрчүүдтэй нөхөрлүүлдэг буянтай амьтан гэх нь элбэг. Хурдан хүлгүүд тань таны нөхөрлөлийн хүрээг чамгvй тэлсэн биз?

-Үүн дээр нэг л юм хэлье. Нэг удаа их хурлын 2 гишүүнтэй хамт чонын авд явж байтал машин цасанд суучихдаг юм байна. Тэгээд хажуу талын айлаас тракторыг нь гуйгаадах гээд нөгөө хоёроо явуулчихаад би жолоочтойгоо цасаа ухаад vлдлээ. Тэгтэл нөгөө айл маань шатахуун дууссан, чадахгvй гээд шалтгаан тоочоод хөдөлдөггүй гэнэ. Тэгэхээр нь би очоод танилцаад морь, мал уядаг гэсэн чинь трактор нь асаад очоод татаад гаргаад өгчихсөн. Ялангуяа хөдөөний ард түмэн, Монголчууд морио тэгж дээдэлдэг. Хотод мэдээж би ялагдаж, нөгөө хоёр маань дийлнэ л дээ. Би 300-аад адуу, 20 гаруй азаргатай. Үнэ хаяж авсан адуу гэвэл 2006 онд 35 саяар адуу авч байлаа.

-Таныг ойр дотныхон чинь хэлэх гэснээ хэлчихдэг, жинхэнэ мужик гэдэг юм билээ. Тухайн vедээ Монголдоо байтугай Орост байхгүй ганган машин унаж байсныг тань мэдэх юм. ?

-Гоё машин унах дуртай. Унаж vзээгvй машин гэж байхгүй дээ. Хүн ер нь амьд яваа насандаа сайхан морь, сайхан эмээл хазаар, сайхан гэр орон, сайхан унаа тэрэг эдэлж хэрэглэж байх ёстой гэж би боддог. Сайн, сайхан амьдрах нь хүний амьдралын зорилго юм даа. Өөрөөсөө юм харамладаг, нэг сонин хувцас өмсчихөөд, эхнэртээ ч нэг сонин машин унуулчихаад яваад байдаг эрчvvд байдаг. Гобсек шиг. Би тийм хүмүүсийг ойлгодоггvй. Хүний нас богинохон, тиймээс байгаа vедээ байгаа юм шиг амьдарч, байгаа юм шиг эдэлж хэрэглэж амьдрах хэрэгтэй гэж боддог.

аны зүүж байгаа алтан цаг таны бэл бэнчин, имижийг илтгэж байна. Нууц биш бол энэ цагийн үнийг сонирхож болох уу?

-Энэ чинь Rolex, яахав дээ, 60 мянган долларын vнэтэй эд.

орь, мал эр хүний чимэг гэдэг. Тэгвэл орчин vеийн эр хvний хувьд та юугаар гангардаг вэ?

-Одоо бидний нас явчихжээ. Залуудаа бол хос жийнс л өмсөхгvй бол болдоггүй байлаа. Хувцас бурхан, бие чөтгөр гэдэг. Тиймээс хувцсандаа анхаардаг аа. Монгол хувцасны тухайд чанар, чансааг нь мэднэ. Европ хувцасны тухайд мэдээж брэнд гэдэг vнэхээр чанартай болохоор л товойгоод гараад ирчихсэн байгаа шvv дээ. Үнэ мөнгө нь нэг их чухал биш, биед тохиромжтой байхыг чухалчилдаг.

-Ноён Цандэлэгийн гэр бvлтэй танилцаж болох уу?

-Миний гэргий сайхан бvсгvй бий. Миний сайн яваагийн 50 хувь миний эхнэрийн хvч.

-Амьдралын тав тух гэж чухал юм бий. Таныг хаусад амьдарч байсан анхны хvн гэдэг юм билээ. Ер нь амьдралынхаа тав тух, орчин нөхцөлд хэн нь илvv санаа тавьдаг вэ?

-Тэр vед Оргил рашаан сувиллын тэнд хувийн орон сууц байдаггvй байлаа. Тэнд Сономпил, манай Энхбат, авто тээврийн газрын дарга байсан Рэнцэндорж гэдэг хурандаа бид 4 анх хувийн орон сууц гэдгийг барьж орж байлаа. Эхний vед манай авгай, хүүхдүүд хүнгvй зэлүүд газар эвгүй байнаа, хурдан ирээч ээ гэдэг байсан. Одоо бол тэнд хөл тавих зайгүй болсон. Гэр орны тохижилтын хувьд гэргийн маань ихэнхийг нь нугалдаг даа.

-Ингэхэд мөнгө гэж ноён Цандэлэгийнхээр юу вэ?

-Мөнгө бол эрх чөлөө. Мөнгөгүй эрх чөлөө гэж байдаггүй. Гараад нэг гэдсээ цадтал сайхан хооллое гэхэд мөнгө хэрэгтэй. Сайн боловсрол эзэмшье, аятайхан машин аваад уначихъя гэхэд мөнгө хэрэгтэй. Найзынхаа зовлонг хуваалцъя гэхэд мөнгө хэрэгтэй. Хvн мөнгөгүй байж болохгvй. Мөнгө олдог байх хэрэгтэй. Мөнгөөр хүмүүсийн зовлон бас жаргалыг хуваалцаж чадна. Тиймээс мөнгө тэр чигээрээ эрх чөлөө. Амьд явахын баталгаа.

-Ер нь иргэн хүнийхээ хувьд өнөөгийн улс төрд үнэлэлт дүгнэлтээ өгч суудаг биз дээ?

-Улс төр болохгvй байнаа. Бизнес, улс төр 2 нэг хөнжилд ороод байна. Эрхээ авсан нам хүмүүсээ тарааж байршуулаад, бизнес хийчихэж байна. Авлигал дээд цэгтээ хvрчихлээ. Маш сонин сонин хvмvvс дээшээ гарч байна. Бараг миний жолооч байсан хvмvvс өнөөдөр улс төрийн алба хашаад, аймаар их мөнгөтэй болчихсон явж байна. Цагдаа, шvvх, гааль, хянан шалгах газар гээд төрийн нэрийг барьсан рекетүүдээр Монгол дvvрсэн. Энэ арай гаарчихлаа.
Ингэж болохгvй. Эд нарыг давраачихсан байхгvй юу. Монголд мафи байхгvй болохоор улстөрчид давраад байна. Энэ хатуу болоод хамгийн үнэн үг шvv. Мафи байж байж энэ идэж, уугаад байгаа хүмүүсийг хазаарладаг. Гаргаж тавьдаг, бас хуваалцдаг. Монголд одоохондоо мафи байхгvй л дээ. Уг нь бол байх ёстой. Улаанбаатарын газар дуусчихлаа л гээд байдаг, гэтэл над дээр 23 газар барьчихсан залуу орж ирлээ. Тэрний дундаж vнийг бодоход ойролцоогоор хэдэн арван сая доллар хүрнээ. Миний мэддэг нэг хүүхэд 3 сая доллараар ашигт малтмалын лиценз зарсан.
Яахав дээ, энэ ард түмний өмч мөн л дөө. Гэхдээ цөөхөөн эрх мэдэл авсан хүмүүсийн хvрээнд хэт замбараагvйгээр эргэлдэж байгаа нь шударга бус. Болдогсон бол их хурлын гишvvн болоод, над шиг хэдэн хүнтэй нийлж байгаад энэ хууль бусаар баяжсан хүмүүсийг буцаагаад байранд нь тавьж vзэхсэн. Надтай адилхан ганзага үүрээд, улаан гараараа, бор зүрхээрээ амьдралд хүрсэн хүмүүс бий. Гэхдээ цөөхөөн улсууд байдаг юм, 50, 60-д л эргэлдэнэ. Ийм хүмүүсийг би хүлээн зөвшөөрдөг.


-Нээрэн л тань шиг бор зүрхээрээ баялгаа бүтээсэн хvмvvс цөөхөн шvv?

-Би жишээлбэл, улсын өмчөөс ганц үйлдвэр, ганц газар авч үзээгvй хүн. Гэхдээ би өөрийгөө хоцорсон гэж боддоггүй. Би шударга хөдөлмөрөөр мөнгө олдог. Мөнгийг үнэргvй гэдэг. Мөнгө үнэртэй. Би зөв үнэртэй мөнгө үр хүүхдүүддээ үлдээе гэж боддог. Аав нь зовж байсан юм чинь, миний хүүхдүүд үнэтэй машин унаад бардам яваг л дээ. Тэгэхэд өнөөдөр буруу, муухай үнэртэй мөнгөөр авсан хаус, машин уначихсан явж байгаа хүмүүсийг хараад дотор муухайрдаг. Дургүй хүрдэг. Ард түмэн үүнд чинь бухимдаад яриад л байна шүү дээ.
Ардчилсан нам, Ардын намын 200-гаад өрх Монголоор тоглож байна. Цагдаа шүүх, хил гааль, яам тамгын газруудыг хэдхэн өрх хуваагаад эзэмшчихсэн.
Үүнийг би жагсаалтаар нь ч гаргаж чадна. Ийм байж болохгүй ээ. Мафи хэрэгтэй байна, эд нарыг цээрлүүлэх ёстой. Буруу замаар олсон их мөнгийг хорвоо даадаггүй ш дээ. Цөмрөөд, цөмрөөд уначихдаг. Үүнтэй адил энэ буруу аргаар мөнгө олчихсон хүмүүст бурхан гэж байдаг юм шүү гэж хэлмээр санагддаг юм. 2007 онд гэхэд л 30, 40 дээд тал нь 100 сая доллартай болчихсон хүмүүс Монголд байсан. Тэд цадаж, ханахгvй улам л цаашаа яваад байна. Тэр мөнгөнөөсөө ядарсан ард тvмэнтэйгээ хуваалцвал хичнээн их ядарсан айлын тогоотой хоолонд махыг нь нэмж, буян үйлдэнэ гээч.

-Та их өөрийнхөөрөө, хэтэрхий шударга араншинтай хvн санагдлаа. Яг vнэндээ Монголд бизнесээ ашигтай явуулъя гэвэл ямар нэг улс төрийн “малгай” хэрэгтэй гэж ярьдаг. Магадгvй таны энэ араншин бизнест чинь нөлөөлдөг vv?

-Яг үнэн. Нөлөөлчихөж байгаа байхгvй юу. Би ажлаа бvтээхийн тулд хүмүүст тал засаж мөнгө өгч чаддаггүй. Ядаад л хүмүүс айгаад авч чаддаггүй. Энэ сахалтай нөхөр айхтар гэдгийг хараад мэднэ ш дээ. Энэ утгаараа миний бизнесүүд хумигдаж эхэлж байна. Би дэлгүүрийн сvлжээ хийж vзсэн. Хаагдсан. Бараа оруулаад ирнэ. Татвараа хууль ёсоор нь төлөхөд 1000 төгрөгөөр зарагдахаар бараа байдаг. Гэтэл нөгөө барааг өөр дэлгvvрт 800-аар зараад эхэлдэг. Яасан гэхээр, тэд татвараас нуугдчихсан байдаг. Монголд өнөөдөр шударга бизнес эрхлэх нөхцөл алга. Улс төртэй холбогдож эсвэл авлигалтай нөхөрлөх замаар л бизнес эрхэлж байна. Үүнийг цэгцлэх цаг нь болсон. Монголд шударгаар бизнес эрхлэх боломжгvй гэдгийг би яс махаараа мэдэрсэн хүн. Тиймээс хэлдгээ хаана ч хэлнэ.
-Цаг зав гаргаж ярилцлага өгсөнд баярлалаа.

http://tovchoo.mn/

СЭТГЭГДЭЛ

Comments


Fatal error: Call to undefined function write_cache() in /var/www/html/xac/ww.focusmedee.mn/cache_footer.php on line 6