Эхлэл        Байгаль орчин        Боловсрол        Гэмт хэрэг        Гэр бүл        Нийслэл        Орон нутаг        Хөдөө аж ахуй         Хууль, эрхзүй        Шашин        Эрүүл мэнд
Image
Carly гэж ямар хүмүүсийг хэлэх вэ: Маркетерууд "Z" үеийнхэнд шинэ нэр бодож олжээ
Image
Сан-Диегод усан онгоцонд гал гарсны улмаас олон хүн гэмтжээ
Image
Төгрөг суманд бүртгэгдсэн тарваган тахлын сэжигтэй тохиолдлын онош батлагджээ
Image
БНХАУ АНУ-ын байгууллага, иргэдийн эсрэг хориг арга хэмжээ авахаар болжээ
Image
"Коронавирусийн халдварын нас баралтын түвшин 2.3% бол тарваган тахлынхыг дэлхийд 4.9% гэж үздэг"
Image
Цагдаагийн алба хаагчид шуурхай ажиллаж 11 настай хүүхдийн амь насыг аварлаа
Image
Сэрэмжлүүлэг: Архангайн шороон замд осол гарч 31 настай залуу нас баржээ
Image
10 их наяд долларын 5G дайнд Хятад ялж байна
Image
ТЦА: Тэрэлж чиглэлийн зам ачаалал ихтэй байна
Image
Эх дэлхий минь Ногоон байгаасай
Image
Говь-Алтай аймагт бүртгэгдсэн тарваган тахлын сэжигтэй тохиолдлын онош молекул биологийн шинжилгээгээр батлагджээ
Image
ХӨСҮТ: Гэрийн тусгаарлалтад шилжсэн иргэн коронавирусийн улмаас нас бараагүй
Image
Үерийн аюулаас сэрэмжтэй байхыг онцгойлон анхааруулж байна
Image
Путиныг огцрохыг шаардан 30 мянган хүн жагсчээ
Image
Жак Ма хувьцаагаа зарж их ашиг олжээ
Image
АНУ-ын Калифорни муж хорио цээрийн дэглэмээ буцааж сэргээлээ
Image
ЭМЯ: Тарваган тахал коронавирусээс ч аюултай тахал
Image
Арабууд анхны сансрын хөлгөө маргааш Ангараг гараг руу нисгэнэ
Image
Туул голд нэг иргэн усанд осолджээ
Image
Коронавирусийн дархлаа хэдхэн сарын дараа устдаг байж болзошгүйг эрдэмтэд тогтоожээ
Image
ОХУ-д “COVID-19”-ийн вакцины эмнэлзүйн туршилт дуусжээ
Image
Хэсэг саятнууд өөрсдөөс нь авдаг татварыг нэмэхийг уриаллаа
Image
Мөрөн-Хатгалын туслах замыг нээв
Image
Д.Нямхүү: 13 хүнээс коронавирусийн халдвар шинээр илэрснээр нийт батлагдсан тохиолдол 243 боллоо
Image
БНХАУ АНУ-ын байгууллага, иргэдийн эсрэг хориг арга хэмжээ авахаар болжээ
Image
ДЭМБ: Цар тахалтай тэмцэхэд олон орон буруу чиг шугaмыг баримталж байна
Image
Мөрөн-Хатгал чиглэлийн авто замын хөдөлгөөнийг түр хаалаа
Image
Ховд аймгийн наадамд 270 орчим морь уралдав
Image
Сураггүй алга болоод байсан жүжигчин бүсгүйн цогцсыг олжээ
Image
Ховд аймгийн наадамд аймгийн заан Ц.Төмөрцоож түрүүллээ
Image
Говь-Алтайн наадамд Я.Бумбаяр түрүүлж Аймгийн арслан цол хүртлээ
Image
15 настай хүү тарваган тахлын үжил хэлбэрээр нас барсан нь батлагдлаа
Image
Үндэсний сурын харваанд шинэ мэргэчүүд төрлөө
Image
Шагайн харвааны төрөлд 6 багийн 48 харваач цэц мэргэнээ сорилоо
Image
Наадмын түрүү бөхөд шагнал гардуулах ёслол боллоо
Image
Говь-Алтай аймгийн Жаргалан сумын Анандын Батсайхны зээрд халзан түрүүллээ
Image
Сэрэмжлүүлэх самбар байршуулж байна
Image
Тарваган тахлын сэжигтэй тохиолдлын 1, 2-р хавьтлын иргэдийг тусгаарлалаа
Image
Улаанбаатарт 28-30 хэм дулаан байна
Image
Сэвлэг үргээх, үс засуулахад тохиромжгүй
Image
Сур харваачид цэц мэргэнээ сорьж байна
Image
#СПОРТАЯЛАЛ: Монгол хүн нум сум бариад босоход эвийг нь олоод харваж чадна
Image
БНХАУ гадаадын 23 компаниас махан бүтээгдэхүүн импортлохоо түр зогсоожээ
Image
ОХУ-ын Гадаад хэргийн сайдын илгээлтийг уламжлав
Image
НҮБ-ын АЗ Сирид хүмүүнлэгийн тусламж хүргэхтэй холбоотой асуудлаар тохиролцож чадсангүй
Image
Наадмын үеэр эмнэлэг 10-16 цагт үйлчилнэ
Image
Япон, АНУ сарыг эзэмшихэд хамтран ажиллахаар болов
Image
Энэ долоо хоногт Алтанбулаг боомтоор 2615 тн бодис, бараа бүтээгдэхүүн импортолжээ
Image
Ч.Уранхолбоо: Аав минь наадмын хамгаалалтад гарчихаад орой гэртээ тоосонд даруулчихсан орж ирдэг байж билээ
Image
БНХАУ-ын Эквадор улсаас импортолсон хөлдөөсөн сам хорхойн баглаа боодлоос коронавирус илэрчээ
Image
Мобикомоос татгалзъя
Image
ТАНЫ ГАР УТСЫГ ТАГНАЖ БАЙГАА ЭСЭХИЙГ ХЭРХЭН МЭДЭХ ВЭ?
Image
Өргүй Монгол хөдөлгөөн "өр"-өө тэглэхийг шаардлаа
Image
Г.Эрхэмбаяр хамтлагийнхаа бүсгүйтэй хайр сэтгэлийн холбоотой болжээ
Image
Ц.Энхбаяр: С.Баярыг эргүүлэн тат, надад одоо айх зүйл байхгүй
Image
Б.Шижирбат "Авьяаслаг Америкчууд" шоунаас хасагдлаа
Image
Ерөнхийлөгч Х.Баттулга Батсүмбэрт ажиллана
Image
Хорхог бол Хор+Хог биш, Харин…
Image
Үсийг эрүүл болгох үс уналтын эсрэг жорууд хадгалаад аваарай
Image
Хүн дайраад осолын газраас зугтажээ
Image
Б.Бат-Энэрэл хүү 7 сарын 7-ны өдөр 7 цагт төрсөн
Image
ТӨВӨД ХҮМҮҮСИЙН УРТ НАСЛАДАГ НУУЦЫГ ЭРДЭМТЭД ИЛРҮҮЛЖЭЭ!
Image
Жүжигчин И.Одончимэг өдгөө 50 нас хүрч байгаа хэдий ч гэрлэх санал хүлээн авч олныг ангайлгав.
Image
Х.Баттулга: Эв нэгдлийг эрхэмлэсэн Ерөнхийлөгч байна
Image
Энэ зуны ээлжит одоор Б.Баярмаа тодров уу?
Image
Элчин сайд нарыг эгүүлэн татах тухай албан бичигт хариу өглөө
Image
Голомт банкны зэс картын эзэмшигчид Эх орноороо хөнгөлөлттэй аялах боломжтой
Image
Х.Баттулгын дараагийн зөвлөхөөр Д.Пүрэвдаваа томилогдох уу?
Image
Өнөөдөр ихэнх нутгаар бороотой
Image
Зөвхөн нийтийн галт тэргэнд харах боломжтой зүйлс /27 фото/
Image
С.Батцэцэг Хөдөлмөрийн баатар боллоо
Image
МУ-ын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга: Зөвлөхүүдээ томилоно
Image
Энэ гайхалтай тенүүдийг хэрхэн тавмдаг гээч Тень тавих 20 санаа
Image
Маск "Энэ миний наадам" хошин шог
Image
Түрийвчинд тань мөнгө тогтохгүй байгаа бол та эдгээрийг хэрэгжүүлээд үзээрэй
Image
УИХ-ын гишүүн Л.Энх-Амгалан Ц.Содномдоржид хаш цагаан хөөргөө бэлэглэлээ
Image
Дуучин бүсгүй тайзан дээр тогонд цохиулан нас баржээ
Image
Түймэрт явсан залуусаараа аархая
Image
ТА ЯМАР РАШААН СУВИЛАЛД, ЯМАР ҮНЭЭР, ЯАЖ ЯВАХ ТУХАЙ ТАНИЛЦААРАЙ
Image
Чингэлэгт даруулсан хүүхдийн биеийн байдал хүнд байна
Image
Нотебүүк онгоцонд авч орохыг АНУ зөвшөөрөв
Image
Шатахууны компаниуд шантаажаа зогсоо, одоо болно
Image
Г.Гансаруул, Г.Угалзцэцэг нар Азийн аварга боллоо
Image
Хэсэг залуус байрныхаа гадаа "Баавгай" агнажээ
Image
Ц.ЦОГЗОЛМАА:НАРНЫ ХОРООЛЛЫН СУРГУУЛЬ, ЦЭЦЭРЛЭГИЙГ УЛСЫН МЭДЭЛД АВАХ АСУУДЛЫГ ЗАСГИЙН ГАЗАРТ ТАВИНА
Image
БУЛГАН СУМЫН 137 МЯНГАН ГА ТАЛБАЙД МЕНЕЖМЕНТИЙН ТӨЛӨВЛӨГӨӨ БОЛОВСРУУЛНА
Image
ХАРХОРИН СУМАНД ХОРИО ЦЭЭРИЙН ДЭГЛЭМИЙГ ЦУЦАЛЛАА
Image
ЗАЛУУСТ ХОРТ ЗУРШЛААС УРЬДЧИЛАН СЭРГИЙЛЭХ ТАЛААР МЭДЛЭГ ОЛГОНО
Image
ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР ГҮЙЦЭТГЭХ ТУХАЙ ХУУЛИЙН ЗАРИМ ЗААЛТ ҮНДСЭН ХУУЛЬ ЗӨРЧСӨН ГЭВ
Image
Харцага одтой, цагаан нохой өдөр
Image
УЛААНБААТАРТ ҮЙЛДВЭРЛЭВ 2019” ҮЗЭСГЭЛЭН ХУДАЛДАА БОЛЖ БАЙНА
Image
Цаг агаарын мэдээ
Image
Брэд, Жоли нарын харилцаанд "төгсгөл" ирлээ
Image
Амьддаа тансаг оршуулга хийжээ
Image
БАГАХАНГАЙ ДҮҮРГИЙН ЗАСАГ ДАРГА С.ЭРДЭНЭБАЯР МЭДЭЭЛЭЛ ХИЙВ
Image
СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ!!! Таксины жолооч найзыг маань авч зугтаагаад хүчиндэх гэж завджээ
Image
400 грамм жинтэй төрсөн дутуу нярайг аварч чаджээ
Image
ХАМТ АЖИЛЛАДАГ ХҮН МААНЬ НЭГ АРГЫГ МЭДЭЖ АВСНААС ХОЙШ ДАХИЖ ЯДРАХАА БОЛЬСОН. АЛИВАА ӨВЧНИЙГ АНАГААХ ЭМЧИЛГЭЭНИЙ АРГА
Image
Ч.Гантулга: 100 айлын ил задгай худалдааг зогсоож,замыг 4-5 эгнээ болгоно
Image
Д.Нямхүү: 16 хүн эдгэрч өнөөдөр ХӨСҮТ-өөс гаран, дараагийн ажиглалт руу шилжлээ
Image
Нэгдүгээр эгнээгээр зорчсон тээврийн хэрэгслийн зургийг авч зөрчлийг илрүүлж байна
Image
Үзэсгэлэнтэй охид яагаад ганц бие байдаг вэ?
Image
Хайрлах урлаг
Image
Шөнөжин загас наадуулсан хоёр
Image
Нээлттэй ажлын байранд урьж байна
Image
ХӨСҮТ-ИЙГ “ЦЭВЭРЛЭХ” ЦАГ БОЛЖЭЭ
Image
Белгичүүд ДАШТ-аас хүрэл медаль хүртлээ
Image
12 настай хүүгээ түрүүвчнээс нь 300 төгрөг авсны төлөө 3 цаг тамлан зовоожээ
Image
Мэнгэ бие махбодид хэрэгтэй мэдээллийг дамжуулж, хэрэггvйг нь зогсоодог
Image
"Цэнэг хураагуурын систем байгуулахад АХБ-наас $100 саяын хөнгөлөлттэй зээл авахаар тохиролцсон"
Image
Image

Б.Тамир: “Зүрхний хилэн” өнөөгийн бидний хилэн

“Өөр зочин” булангийн зочноор залуу найруулагч, жүжигчин Б.Тамирыг энэ удаа найруулагчийнх нь хувиар урилаа. Тэрээр хамгийн сүүлд “Зүрхний хилэн” киногоор үзэгчидтэйгээ уулзсан юм.

Юуны өмнө 2017 оны “Шилдэг найруулагч” болсонд баяр хүргэе?

-Баярлалаа. Кино бол хамтын уран бүтээл. Уран бүтээл бүхэнд минь баг болж ажилладаг авьяаслаг, хөдөлмөрч залуустаа хамгийн түрүүнд баярласнаа илэрхийлье. Залуу уран бүтээлчийн хувьд илүү ихийг хийж бүтээгээрэй гэсэн урам боллоо.

-“Зүрхний хилэн” үзэгчдээс өндөр үнэлгээ авсан. Кино бүтсэн түүхээс сонирхуулахгүй юу?

-“Фантастик” продакшн, “Монгол контент” компанийн хамтарсан анхны түүхэн кино үзэгчдийн хүртээл боллоо. Киноны зохиолыг Соёлын тэргүүний ажилтан, жүжигчин Э.Алдартай хамт бичсэн. Зохиол нь их хурдан боссон хэрнээ зохиолынхоо үндсэн үйл явдал, зөрчлийг гар­гахын тулд долоон сар ажилласан.

Кино нэрнээсээ эхлээд сонирхол татсан шүү?

-Өнөөдөр хүн бүр зүр­хэндээ хилэнтэй байна. Энэ бүтээл миний хилэн. Өөрийн үзэл бодлыг уран бүтээлээрээ хашгиръя гэж бодсон юм. Миний амьдралд тохиолдсон үйл явдлаас сэдэвлэсэн бүтээл гэж ойлгож болно. Кинондоо өөр нэр өгч болох байсан. Гэхдээ өөрийнхөө хэлэх гэсэн санааг базаад ойлгуу­лахад энэ нэр хамгийн тохиромжтой гэж үзсэн.

Таны хилэнг хөдөлгөсөн үйл явдлаас хуваалцахгүй юу?

-Энэ талаар хүмүүс их асуудаг ч би хэнд нь ч хэлэхгүй. Энэ бол ганцхан миний асуудал. Гэхдээ киноноос хараад ойлгох байх. Би өнөөдөр үүний эсрэг сэлэм бариад босч чадахгүй. Өнөөдөр тэгдэг цаг нь ч биш. Үүнийг зөвхөн оюун ухаанаараа хүмүүст ойлгуулж, урлагаар дамжуулж хэлэх ёстой. Бид өөрсдөө залуучуудыг сэрээж, дуугарч, дохио өгөх гэж л энэ сэдвийг барьж авсан.

Киног үзэхэд их хөдөлмөр шаардсан нь ажиглагдсан. Жилийн дөрвөн улирал дамнаж зураг авалтаа хийсэн байсан?

-Энэ бүтээлд олон хүний хүч хөдөлмөр шингэсэн. Жилийн дөрвөн улирал дамнаж зураг авалт хийснээс гадна маш их судалгаа хийлээ. Учир нь кинонд 1867 оны үйл явдлыг харуулдаг. Тухайн үеийг бүтээхийн тулд судалгаа их хэрэг болсон.

Жүжигчид манж хэлээр ярьж байсан. Энэ хэлийг сурахад мэдээж бэрхшээлтэй байсан байх?

-Зохиол бэлэн болсны дараа МУИС-ийн түүхийн ухааны доктор, профессор Ц.Цэрэндорж ахтай уулзсан. Ийм сэдэвтэй кино хийх гэж байгаа бол жүжигчдээ манж хэлээр яриулах хэрэгтэй гээд манж судлалаар мэргэшсэн, хэл шинжлэлийн ухааны доктор М.Баярсайхантай холбож өгсөн юм. Ингээд жүжигчид маань гурван сар манж хэл судалж, зохиол дээр гарч байгаа үгүүдээ цээжилсэн. Энэ их хөдөлмөр шаардсан ажил байлаа. Жүжигчид манж хэлээр ярьсан учир кино илүү бодит, хүмүүст хүрсэн байх.

Манжийн дарлалд байсан 200 жилийн түүх танд юу бодогдуулсан бэ?

-Манжууд Монголыг 200 жил дарлахад бид эрлийз болж болох байсан. Гэхдээ бид цусаа цэвэр авч үлдсэн. Манжийн Монголд барьж байсан том бодлого нь монголчуудыг өөрсдөөр нь үгүй хийлгэх. Манж Чин улсад хар тамхины дайн эхлээд суурь нь ганхчихсан байсан үе. Гэтэл яагаад Монголыг хар тамхинд оруулахгүй, мансууруулахгүй байсан юм бол. Мөн хятад хүн монгол хүнтэй сууж болдоггүй байсан үе. Үүний гогцоог тайлахын тулд түүх судалж үзтэл Монгол эрсдэлтэй улс байж. Хойноо Орос хэмээх том гүрэнтэй. Уг гарал нь дайчин улс. Манжууд Хятадыг эзлэхэд 17 жил зарцуулсан байдаг. Харин Монголыг эзлэхэд 150 гаруй жилийг зориулсан. Энэ тухай кинонд тод өгүүлсэн байгаа.

Энэ киног хийхэд түүхэн үнэн бодит баримт оруулахаас гадна өөрсдөө санаанаасаа зохиох хэрэг гарсан байх. Түүхийг гуйвуулахгүйгээр яаж хийв?

-Түүхэнд ийм байсан гээд баригдчихвал бид баримтат кино хийсэн болчихно. Гэвч уран сайхны кино хийж байгаа болохоор уран сайхны хэтрүүлэг хийх шаардлагатай болно. Ихэнх нь зохиомол дүр ч энд түүхэн нэг дүр бий. “Содура” киноны ёс жаягийг уран бүтээлчид нь өөрсдөө зохиосон шиг энэ киноныхыг ч бас зохиосон. Гэхдээ монгол ахуйг зохиож болдоггүй. Мөн Манжийн ёс жаяг. “Монгол хүү” кинон дээр Манж амбаны нэг үзэгдэл бий. Тэр хэсгээс манжуудыг ямар аймаар хүмүүс байсныг харж болно. Энэ мэт тойруу замаар ямар нэг санаа илэрхийлж буй үзэгдлүүд байгаа. Харин үүнийг хэр ухаж ойлгох вэ гэдгийг мэдэхгүй байна.

Б.Тамир кинондоо дандаа найзуудаа тоглуулдаг гэсэн яриа бий. Киноныхоо дүр сонголтыг хэрхэн хийсэн бэ?

-Бидний хувьд анхны түүхэн кино байсан учраас хичээж ажилласан. Жү­жигчдийн хувьд алтан үеийн жүжигчдийг тоглуулахыг эрмэлзсэн. Киноны нэг шигтгээ нь дүүгүүр Лодойн дүрийг бүтээсэн, гавьяат жүжигчин Г.Золбоот ах байсан. Мөн манай “Фантастик” продакшны залуус бүгд өөр, өөрийн дүрийг сайн гаргахыг хичээсэн.

Та дөнгөж оюутны ширээнээс босоод “Амингоо” богино хэмжээний түүхэн кино хийж байсан санагдах юм. Тэгэхээр энэ бүтээл таны хоёр дахь энэ сэдвээр хийсэн бүтээл гэж хэлж болох уу?

-Тухайн үед дөнгөж сургуулиа төгсч байсан учир бүрэн хэмжээний кино хийхээс өмнө өөрийгөө туршиж үзсэн. Тэр бүтээлд ажиллаж байхдаа анх түүхэн кино хийж болох юм байна гэсэн санаа төрсөн. Цаг нь болохоор заавал түүхэн кино хийнэ гэж өөртөө хэлсэн. “Амингоо” киноны зохиолыг өөрөө бичиж, жүжигчин Ц.Цэрэнболд, Д.Ганцэцэг, С.Дамдин, Н.Ялалт нар тоглож байсан.

Найруулагчийн хувьд та ямар зарчим баримталдаг вэ. Таныг зарим нь их хатуу гэх юм билээ?

-Уран бүтээлийн төлөвлөгөөгөө нарийн гаргаж байж зургийн талбай дээр гардаг. Зарим хүн намайг ууртай найруулагч гэх нь бий. Гэхдээ энэ бүхэн ажлын шаардлага гэдгийг ойлгох хэрэгтэй. Зураг авалт эхлэхийн өмнө кино багаараа ярилцаж, зохиолын задаргаа хийдэг. Зураг авалтын үед хэн ямар үүрэгтэй болоод хэрхэн хариуцлага тооцох гээд бүгдийг нарийн ярилцаж, төлөвлөх нь чухал шүү дээ. Ингэж байж л ажил урагшилдаг.

Нэг хэсэг инээдмийн олон кино нээлтээ хийсэн. Харин үзэгчид илүү үнэтэй, агуулга хөөсөн өөр зүйлийг уран бүтээлчдээс хүсдэг болж ээ?

-Хүмүүс инээдмийн кино хийх их амархан гэж боддог. Харин ч эсрэгээрээ шүү дээ. Хүнийг уйлуулахаас илүү инээлгэх хэцүү. Муу кино хийлээ гээд үзэгчдийн халаас­наас мөнгө нь ур­сахгүй. Манайхан хийж байна. Хийх тусмаа туршлагажиж байна гэж боддог. Өнөөдөр энэ салбарынханд нэгэн дээвэр дор багтах хууль ч алга. Бор зүрхээрээ л явж байна. Хамаг хүч хөдөл­мөрөө шингээж хийсэн бүтээлийг нь хулгайлаад цахим ертөнцөөр цац­чих­даг. Энэ чинь бидний оюуны өмч шүү дээ. Үүнийг хамгаалах хэрэгтэй байна.

Ч.Гантулга

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

СЭТГЭГДЭЛ

Comments


Fatal error: Call to undefined function write_cache() in /var/www/html/xac/ww.focusmedee.mn/cache_footer.php on line 6