Эхлэл        Байгаль орчин        Боловсрол        Гэмт хэрэг        Гэр бүл        Нийслэл        Орон нутаг        Хөдөө аж ахуй         Хууль, эрхзүй        Шашин        Эрүүл мэнд
Image
Д.ЧОЙЖАМЦ:700 ЖИЛИЙН ӨМНӨ НЭГЭН СУДАР ДЭЭР САРЬСАН БАГВААХАЙН ЗУРАГ ТАВИАД ИРЭЭДҮЙД ИХ ХИЖИГ ӨВЧИН ГАРНА ГЭСЭН БАЙДАГ
Image
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга Сар шинийн баярын мэндчилгээ дэвшүүллээ
Image
ЗӨВЛӨМЖ: Халдваргүйжүүлэлт хэрхэн хийх вэ?
Image
Монголын тахилгат хайрхануудын домог, түүх
Image
ЭРЧҮҮД ЯАГААД КОРОНАВИРУСЭЭР ИЛҮҮТЭЙ ӨВДӨЖ БАЙНА ВЭ?
Image
Сар шинийн баярын өдрүүдэд нийтийн тээврийн хөдөлгөөнийг хэсэгчлэн зогсооно
Image
Битүүлэх ёсон
Image
"Төмөр хулгана" жилийн шинийн нэгний өглөө зүг мөрөө хэрхэн гаргах вэ?
Image
Битүүний болон шинийн нэгний өдөр цээрлэх зүйлс
Image
Сурвалжилга: Эрүүл мэндээс илүү тэтгэврийн зээл авах нь чухал юм уу
Image
Токио 2020-ийн сайн дурынхны сургалтыг хойшлуулжээ
Image
Хятад: Халдвар тээж болзошгүй мөнгөн тэмдэгтүүдээ устгаж эхэллээ
Image
НОК: Нийтийн тээврийн үйлчилгээг цагаан сарын өдрүүдэд бүрэн зогсооно
Image
БНСУ-д халдвар авсан хүний тоо 433 болжээ
Image
ЭМЯ: Дэгү хотоос ирсэн зургаан оюутны шинжилгээний хариу сөрөг гарсан
Image
Гараа хэзээ угаах вэ
Image
Ханхөхийн нурууны зэрлэг амьтдад давс, хужир тавьж өгчээ
Image
Одой хэмээн дээрэлхүүлдэг 9 настай хүүгийн бичлэг цахим орчныг шуугиулж байна
Image
БНСУ-ын алдарт “YG” энтэртайнменттай гэрээ байгуулсан Г.Амарболдтой ярилцлаа
Image
ЕХ олон жилийн төсвийн талаар тохиролцоонд хүрч чадсангүй
Image
Нийслэлийн эрүүл мэндийн байгууллагуудын сар шинийн баярын өдрүүдэд ажиллах хуваарь
Image
ОБЕГ-ын шинжээчид Буянт-Ухаа нисэх буудлын эрсдэлийн зэргийг тогтоож байна
Image
Л.Оюун-Эрдэнэ: Засаг дарга өрөөндөө согтууруулах ундаа оруулсан нь тогтоогдсон тул чөлөөлж байна
Image
Н.Батсүмбэрэл Засаг дарга, Т.Аюурсайхан дүүргийн МАН-ын хорооны дарга болов
Image
Дархлаа тань сул байгааг илэрхийлэх 15 ШИНЖ ТЭМДЭГ
Image
Бага насны хүүхдээ болзошгүй эрсдлээс хамгаалаарай
Image
Монголбанкны ГАЗРЫН ДАРГА нар манжийн үеийн “МӨНГӨ ХҮҮЛЭХ” ажиллагааг үргэлжлүүлээд байгаа юм биш биз!!!
Image
“Хаан банк”-д оногдуулсан 493 сая төгрөгийн торгуулийг хэвээр үлдээлээ
Image
НИТХ-ын төлөөлөгч Т.Цэрэнноров 16 дахин өссөн хадгаламжаа тайлбарлаж чадахгүй байна
Image
Э.Халиун: Mонгол Улсын Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх танаа!
Image
"Хаан банк" ахмадуудыг бөөгнөрүүлж, онцгой байдал цуцлагдсан уу?
Image
Залилангаар овоглогдсон Ардчилал Шинэчлэлийн Намын нууц ноёнтон нь Н.Алтанхуяг
Image
Нутгийн залуу дуучинг дэмжсэн Архангайчууд
Image
Жүжигчин Ж.Баясгалан АН-д элслээ
Image
Тэтгэврийн зээлийг тэглэж, зээлгүй иргэдэд олгох нэг сая төгрөгийн албан бичгийг баталгаажууллаа
Image
Цагаан сарын мэндчилгээ үгс
Image
БНСУ-д Covid-19 тахал эрчимтэй тархаж байна
Image
Х.Баделхан: СӨХ-г татан буулгаж, орон сууцны хураамжийг бүх орон сууцанд ижил тогтооно
Image
В.Рэнцэндоржийг ажлаас нь чөлөөлжээ
Image
Импортын өндөгний татварыг ТЭГЛЭЖ, үндэсний үйлдвэрлэгчдээ дампууруулах Засгийн газрын МУЛГУУ шийдвэр
Image
Ардын Уран Зохиолч Б.Лхагвасүрэн агсны “Морин зэрэглээ” ном оны шилдгээр шалгарчээ
Image
Дэлхийд гайхагдаж буй Монгол гэр
Image
Төв аймагт нэр дэвших горилогчид 2020 оны УИХ-ын сонгуульд нэр дэвшихээр горилогчдын нэрс тодорч эхэлжээ.
Image
ШИЙДВЭР: 3 сая хүртэлх цахим гүйлгээний шимтгэлийг шинийн 1 - 4-ний хооронд ТЭГЛЭНЭ
Image
Б.Энх-Амгалан: Дарханы замыг барьж байгаа компаниудад ажлаа хий, эсвэл гэрээгээ цуцал гэсэн шаардлага тавьсан
Image
Хүүхдэд зориулсан "Монголын Нууц товчоон" худалдаанд гарна
Image
Шинийн нэгний өглөө зүг мөр гаргах ёс ба суудлын засал
Image
М.Энхсайханд "бүх насаар нь хорих" зүйлчлэлтэй ял тулгажээ
Image
МАН-ын генсек Д.Амарбаясгалан тавиулуудынхаа тарьсан балгыг цайруулахаар ажиллаж эхэлсэн үү?
Image
УЕП-ын газраас С.Эрдэнийг яллагдагчаар татахаас татгалзжээ
Image
Үе үеийн “дэлхийн Мисс” титмийн эзэд
Image
Сингапур улс нүүрсхүчлийн хийнээс татвар авдаг зүүн өмнөд Азийн анхны улс болно
Image
ОРЛОГИЙН ҮҮД НЭЭХ НУУЦ ДОМЫН АРГУУД ХАДГАЛААД АВААРАЙ
Image
Н.Цэлмүүн: Эцгийнхээ үхлээр нэр хүнд олох гэсэн арчаагүй залуучууд!
Image
ХҮРЭН МАНЖИНГИЙН ДЭГЛЭМЭЭР ӨДӨРТ 1 КГ ХҮРТЭЛ ЖИН ХАЯХ БОЛОМЖТОЙ
Image
Өвлийн олимпийн шилдэг зургууд
Image
Улс төрч Х.Баттулгын хүүгийн гэрийн цонхоор жүжигчин Б.Баатархүүгийн хүү унаж амиа алджээ
Image
МОНГОЛ ОХИН БАНАНА ХИЙЖ БАЙГАА БИЧЛЭГ ШУУГИАН ТАРЬЖ БАЙНА
Image
Е.МЕДВЕДЕВА: БИ ЧАДАХ БҮХНЭЭ ХИЙСЭН
Image
Хүний журамт эхнэрийг өөрийн азарга дор хийж авсан юм даа...+18
Image
Ж.Батзандангийн хуйвалдаан илэрч “би үхсэн нь дээр” гэж өөрийгөө зүхжээ
Image
Ердөө 5-хан секундын хугацаанд дэлхийг хүчилтөрөгчгүй байлгавал …
Image
Амгаланбаатар дүүд маань "шорон хэсээд явж байх сайхан байна уу П... минь" гэж хэлээд гарсан гэсэн
Image
"ОЮУТОЛГОЙ" ТАВАНТОЛГОЙН ЦАХИЛГААН СТАНЦЫН ТӨСЛИЙН ГЭРЭЭГ ИЛ БОЛГОВ
Image
ЗАСГИЙН ГАЗАР ЭЭЛЖИТ БУС ХУРАЛДААН ЗАРЛАВ
Image
УНГАР УЛС "ПЁНЧАН-2018"-ААС АНХНЫ АЛТАН МЕДАЛИА ХҮРТЛЭЭ
Image
Олны танил бүсгүйчүүдийн ээдрээт амьдрал буюу дуулианы эзэд
Image
Тусгай зөвшөөрөл олгох үйлчилгээг цахимжуулах ажлыг эхэллээ
Image
МЕДАЛИЙН ТООГООР НОРВЕГИ УЛС ТЭРГҮҮЛСЭЭР БАЙНА
Image
Банкны ерөнхийлөгчийн ажлаа орхин луу болохыг хүссэн нь
Image
Японы комик сэтгүүл “Чингис” хааныг доромжлов
Image
Автомашины татвар, төлбөрөө Улаанбаатар хотын банкаар шууд төлөх боломжтой
Image
Пёнчоны олимпийн гоо сайханы бурхад
Image
iPhone-оо хамгийн хурднаар цэнэглэх амархан 4 арга
Image
Нүүрсэн эмний гайхалтай ач тус
Image
Ж.Цолмон та муухай харагдаж байна
Image
Бөхийн шүлгээр бөгсөө арч
Image
Лаврын навчин дээр хүслээ бичээд шатаагаад үз та лав итгэхгүй дээ…
Image
М артагдашгүй, бас ухаан балартуулсан хэдхэн минут...+18
Image
Цагаан сарын барилдаанд дархан аварга Б.Бат-Эрдэнэ хамгийн олон түрүүлжээ
Image
ЦУСНЫ ДАРАЛТ ИХДЭЛТИЙН ЭРТ ИЛРҮҮЛГИЙГ 80 ХУВЬД ХҮРГЭНЭ
Image
БРИКС-ИЙН ДЭЭД ХЭМЖЭЭНИЙ УУЛЗАЛТЫН ҮЕЭР В.ПУТИНТАЙ УУЛЗАНА ГЭЖ МЭДЭГДЖЭЭ
Image
Ерөнхийлөгч: Хүүхэд харах үйлчилгээний санхүүжилтийг олгох нь зөв
Image
БАНГЛАДЕШИЙН СӨРӨГ ХҮЧНИЙ УДИРДАГЧИД ШОРОНД ХОРИХ ЯЛ ОНООЖЭЭ
Image
Ахмад гэрэл зурагчин Л.Санжмятав "Хот,хотынхон" сэдэвт үзэсгэлэн нээгдэнэ
Image
Х.Тэмүүжин: АН-д амбийцаа дарж чаддаг лидер хэрэгтэй байна
Image
Н.Энхбаярын “хүргэн” А.Ганбатын луйврууд
Image
ЯПОНЫ ЭРХ БАРИГЧДЫГ БУСДЫН ХЭРЭГТ ХӨНДЛӨНГӨӨС ОРОЛЦОХГҮЙ БАЙХЫГ АНХААРУУЛЖЭЭ
Image
Таван настай охиныг хулгайлсан этгээдийг илрүүллээ
Image
Папарацчдын нэг зураг хэд хүрдгийг мэдэх үү
Image
Хогоор орон гэргүй хүмүүст байшин барьж өгчээ
Image
МАРГААШ ТЭГШ ТООГООР ТӨГССӨН ДУГААРТАЙ АВТОМАШИН ЗАМЫН ХӨДӨЛГӨӨНД ОРОЛЦОНО
Image
Европын Холбооны татварын ил тод байдлын стандартыг хангана
Image
Өдөр бүр 30 минут алх, зүрх "баярлана"
Image
Отгонцэцэг, Одбаяр нарын найз тэднийг амрагийн харилцаатайг мэдсэнгүй юу?
Image
Өнөөдөр 69100 сурагч сургуулийн босго давж байна
Image
УГИЙН БИЧИГ ХӨТЛӨХ СУРГАГЧ БАГШААР 150 ХҮНИЙГ БЭЛТГЭЛЭЭ
Image
Морин хуурын олон улсын наадам болно
Image
Та өөрийн ОРДЫН СЭТГЭЛ БУЛААМ бусдыг ДУРЛУУЛДАГ зан чанарыг сонирхоорой
Image
Д.ОТГОНДАЛАЙ: ОДООГООР АЛБАН ЁСНЫ ГЭРЭЭ ХИЙГЭЭГҮЙ, “ТОП РАНК”-ИЙГ ХҮЛЭЭЖ БАЙНА
Image
МОНГОЛ УЛСААР ДАМЖИН ӨНГӨРӨХ ТЭЭВРИЙН ХЭРЭГСЭЛД БИЧИГ БАРИМТ ОЛГОХ АЖЛЫГ ТББ ШИЛЖҮҮЛЛЭЭ
Image
Буриадын дисконы чармай шалдан оюутнууд
Image
Д.Оюунхорол: Цахилгаан халаагуур болон шөнийн тарифт тоолуурыг лизингээр авах боломжийг бүрдүүлнэ
Image
Минжийг өгөөш болгодог Бангладешийн загасчдын харгис уламжлал
Image
Агаарын бохирдол хүүхдийн тархины хөгжилд сөргөөр нөлөөлдгийг тогтоожээ
Image
ХӨВСГӨЛИЙН ЦУСНЫ САЛБАР ТӨВ УЛСАД ТЭРГҮҮЛЖЭЭ
Image
“НҮҮДЭЛЧИН-МОНГОЛ 2018” СОЁЛЫН БИЕТ БУС ӨВИЙН ИХ НААДАМ ЭХЭЛЛЭЭ
Image
Л.Энх-Амгалан: Чуулганы танхимд нэг цаг хүлээхэд ирц бүрдсэнгүй
Image
Хятадад Занабазар бурхан 26 тэрбум төгрөгөөр зарагдлаа
Image
МОНГОЛ УЛС, БНХАУ-ЫН ГУРАВ ДАХЬ УДААГИЙН ЭКСПОГ ИРЭХ САРД ЗОХИОН БАЙГУУЛНА
Image
Image

“МОНГОЛЧУУДЫН УЛАМЖЛАЛТ САВ СУУЛГА” ҮЗЭСГЭЛЭНГ ҮЗЭЖ, МОНГОЛ ДАРХЧУУДЫН ӨВ СОЁЛ, УР УХААНЫГ СОНЖООРОЙ

Өнөөдөр Монголын Үндэсний музейд өөрийн сан хөмрөгт хадгалагдаж байгаа ховор үзмэрүүд болох “Монголчуудын уламжлалт сав суулга” үзэсгэлэнгийн нээлт боллоо.

Тус музей өөрийн сан хөмрөг дэх үзмэрээс үзэгч олонд толилуулдаг уламжлал ёсоор энэ удаа Монголын олон газар нутгийн уран дархчуулын ухаан, нүд, гарын ураар бүтээсэн үе үеийн 170 гаруй үзмэрийг дээжлэн дэлгэн тавьжээ. Монголын ард түмний хэдэн мянган шилийг дамнан хойч үедээ уламжлуулж ирсэн эдийн болон оюуны соёлын өвийн салшгүй хэсэг болох сав суулгыг энэ үзэсгэлэнгээс та харж болно.



Тус музейн сан хөмрөгт нэн эртний чулуун зэвсгийн үеийн чулуу, шавар сав суулганаас эхлээд орчин үеийн гоёмсог сийлбэр бүхий модон хувин, шаазан аяга, таваг, Маршал Х.Чойбалсан, төрийн зүтгэлтэн Ю.Цэдэнбал нарын эдэлж хэрэглэж байсан уран сийлбэртэй мөнгөн аяга зэрэг сав суулганы цуглуулгыг дэлгэн тавьсан байна.

Ер нь сав суулга бол хүн төрөлхтөний хөгжил, дэвшлийн түүхтэй салшгүй холбоотой билээ. Эртний хүмүүс хоол хүнсээ хадгалах, боловсруулах зорилгоор чулуу, шавраар сав суулгаа хийдэг байсан бол хожим нь шаврыг шатааж ваар сав хийх болжээ.



Энеолитийн үе буюу зэс, чулууны үед зэсийг хар, цагаан тугалгатай хольж хүрэл хайлах болсноор хүн төрөлхтөн Хүрэл зэвсгийн үед /НТӨ 3000/ шилжин орсон байна. Хүрлийн түрүү үеийн булшнаас ахуйн хэрэгцээний болон металл хайлуулах, цутгах зориулалттай ухаж, үрж өнгөлсөн, бариултай, бариулгүй, чихэвчтэй зэрэг боржин, асмалжин, занарлаг чулуугаар үйлдсэн чулуун сав, цутгуурын шанаганы зүйлс ч манай орны нутгаас цөөнгүй олджээ.



Олон зууны турш нүүдлийн мал аж ахуй эрхэлж ирсэн монголчууд сав суулгаа нийдлийн аян даах, бат бөх, авсаархан, хөнгөн чанартай хийдэг уламжлалтай билээ. Манай ард түмэн сав суулгыг ашиглах байдлаар нь өдөр тутмын, тусгай зориулалтын, ёслол хүндэтгэлийн хэмээн ангилахын зэрэгцээ юугаар хийсэн гэдгээс хамаарч чулуу, мод, шавар, төмөр, зэс, мөнгө, алт, гууль, арьс, ширэн, ноосон гэх мэтээр ангилдаг.



Манай уран дархчууд гэрийн тавилга, авдар, шүүгээ, хувин, савхан, торхон, таваг, даллагын модон сав, тэвш зэрэг олон төрлийн сав суулгыг ихэвчлэн хус, нарс, хуш, улиас, сухай, агар, зандан зэрэг модоор урлажээ. Мөн сад суулга хийх модыг байгалийн аргаар сүүдэрт хатаахаас гадна урсгал усанд хийх, тосонд чанах зэрэг уламжлалт аргыг хэрэглэдэг байна. Модон эдлэлийг үзэмжтэй харагдуулах зорилгоор хээ, угалз, дүрсийг өнгө ялган будаж, сийлбэрлэх, зүмбэрлэх аргаар чимэглэж иржээ.



Мал, ан амьтны арьс ширийг боловсруулан нүүдлийн ахуй амьдралд зохицсон эдэлгээ сайтай, хүнсний зүйл хадгалах сав суулга, хөхүүр, дашмаг, хөнөг, борви, арьсан тулам зэргийг эртнээс өнөөг хүртэл ашиглаж байна.  Монгол уран дархчууд ахуйн хэрэглээний сав суулга, данх, гүц, хувин зэргийг хийхдээ өөрсдийн ур хийцээр урлаж байсныг энд дэлгэн тавьсан үзмэрүүдээс харагдаж байв.



Өнгөрсөн зуунд “Артель, хоршоо” байгуулагдаж ардын урчуудын гараар урласан сав суулга үйлдвэрлэж эхэлсэн. Мөн 1955 онд манай анхны Шаазан ваарны үйлдвэр байгуулагдаж иргэдийн нэн хэрэгцээт хоол цайны авга, сав зэргийг 3 сая орчим ширхэгийг үйлдвэрлэсэн байдаг.

Энэ мэтээр Монол үндэсний сав суулга нь өөрийн өв соёл, уламжлалыг шингээн урласан эд зүйлийн дээжийг энэ үзэсгэлэнд дэлгэн үзүүлжээ.

Д.Өлзий

СЭТГЭГДЭЛ

Comments


Fatal error: Call to undefined function write_cache() in /var/www/html/xac/ww.focusmedee.mn/cache_footer.php on line 6