Эхлэл        Байгаль орчин        Боловсрол        Гэмт хэрэг        Гэр бүл        Нийслэл        Орон нутаг        Хөдөө аж ахуй         Хууль, эрхзүй        Шашин        Эрүүл мэнд
Image
Б.БАТДЭЛГЭР: ЖИЛ БОЛГОН УЛСЫН ТӨСВИЙН ХӨРӨНГӨ ОРУУЛАЛТЫН 10 ХУВИЙГ ЖДҮХС-Д ХУВААРИЛНА
Image
С.МӨНХБАТ: МОНГОЛЫН ХӨГЖЛИЙН ИРЭЭДҮЙ БОЛ СУДАЛГААНД СУУРИЛСАН БОДЛОГО, ТҮҮНИЙГ ДЭМЖСЭН ТӨР, ШИНЖЛЭХ УХААНЫ ТҮНШЛЭЛ ЮМ
Image
МОНГОЛ УЛСЫН ЗАСГИЙН ГАЗАР АЖЛАА ТАЙЛАГНАЖ БАЙНА
Image
Н.ОЮУНДАРЬ: СОНГОГЧИД ХҮСВЭЛ УИХ-ЫГ ТАРААХАД АСУУДАЛГҮЙ ГЭЖ БОДОЖ БАЙНА
Image
ЗАСГИЙН ГАЗРЫН НЭЭЛТТЭЙ ӨДӨРЛӨГ БОЛНО
Image
ГАЦУУРТЫН ОРДЫГ ОНИЛОХ СОНИРХОЛ ХЭНД БАЙНА ВЭ?
Image
АРДЫН АВЬЯАСТНУУДААС УУЧЛАЛТ ГУЙХЫГ ШААРДЛАА
Image
УИХ-ЫН ТОГТООЛЫН ТӨСӨЛ БОЛОВСРУУЛАХ АЖЛЫН ХЭСЭГ БАЙГУУЛАХ ЗАХИРАМЖ ГАРГАЛАА
Image
ГЭР БҮЛИЙН ТУХАЙ ХУУЛЬД ЯМАР ӨӨРЧЛӨЛТ ОРОХ ВЭ
Image
ӨНӨӨДӨР БОЛОХ ҮЙЛ ЯВДЛЫН ТОЙМ:
Image
ЭЛЧИН САЙД Н.ТУЛГА ИРЛАНДЫН ЕРӨНХИЙЛӨГЧИД ИТГЭМЖЛЭХ ЖУУХ БИЧГЭЭ БАРИЛАА
Image
УЛААНБААТАРТ ӨДӨРТӨӨ 13-15 ХЭМ ДУЛААН
Image
СЭВЛЭГ ҮРГЭЭХ БОЛОН ҮС ЗАСУУЛБАЛ ТОХИРОМЖГҮЙ
Image
ЭЛЧИН САЙД Н.ТУЛГА ИРЛАНДЫН ЕРӨНХИЙЛӨГЧИД ИТГЭМЖЛЭХ ЖУУХ БИЧГЭЭ ӨРГӨН БАРИВ
Image
“БИ ХАРИУЦЛАГАТАЙ ААВ ЭЭЖ” ЖИЛИЙН АЯНЫ НЭЭЛТ БОЛЛОО
Image
ХҮЧИРХИЙЛЛИЙН УЛМААС НЭГ ЭМЭГТЭЙ АМИА АЛДЖЭЭ
Image
"УЛААН БУУДАЙН УРАМШУУЛЛЫГ ТОНН ТУТАМД 100 МЯНГАН ТӨГРӨГ БОЛГОН НЭМЭГДҮҮЛНЭ"
Image
ЗАСГИЙН ГАЗАР АЖЛАА ТАНИЛЦУУЛЖ БАЙНА
Image
“МЭРГЭЖЛИЙН АВРАГЧ-2019” -Д НИЙСЛЭЛИЙН “АВРАХ АНГИ-105”-ЫНХАН МАНЛАЙЛЛАА
Image
МЖБХ-НЫ ЕРӨНХИЙ ДАСГАЛЖУУЛАГЧААР Х.БОЛДБААТАР АЖИЛЛАНА
Image
АВЛИГЫГ ИЛЧИЛСЭН ХҮНД 10 ХУВИЙН УРАМШУУЛАЛ ОЛГОХ ХУУЛИЙН ТӨСӨЛ САНААЧИЛЖЭЭ
Image
ХУРДНЫ ЗАМЫН ЗОРЧИХ ХЭСГИЙГ НЭЭЖЭЭ
Image
ДӨРВӨН ЭГНЭЭТЭЙ, 477 МЕТР УРТТАЙ ГҮҮРЭН ГАРЦЫН ХӨДӨЛГӨӨНИЙГ НЭЭЛЭЭ
Image
Х.УНДРАМ, Ц.САРУУЛ НАР АНХ УДАА ДАШТ-НД ОРОЛЦОЖ БАЙНА
Image
МУИС "ГАРААНЫ ДИЖИТАЛ СОЛЮШНС ХХК”-ТАЙ ЛИЦЕНЗИЙН ГЭРЭЭ БАЙГУУЛЛАА
Image
С.ДОРЖДЭРЭМ: “БУЯНТ-УХАА 2”-ЫН СОНГОН ШАЛГАРУУЛАЛТАД ГАДНААС ХАЛДАХ ОРОЛДЛОГО ХИЙСНИЙГ ИЛРҮҮЛСЭН
Image
"УЛААН БУУДАЙН УРАМШУУЛЛЫГ ТОНН ТУТАМД 100 МЯНГАН ТӨГРӨГ БОЛГОН НЭМЭГДҮҮЛНЭ"
Image
ЕРӨНХИЙЛӨГЧ Х.БАТТУЛГА ЭНЭТХЭГ УЛСАД ТӨРИЙН АЙЛЧЛАЛ ХИЙНЭ
Image
НИЙТ ДААТГУУЛАГЧДЫН 40.7 МЯНГА НЬ УУЛ, УУРХАЙ ОЛБОРЛОЛТЫН САЛБАРЫН АЖИЛЛАГСАД БАЙНА
Image
441.9 МЯНГАН ТОНН ҮР ТАРИА ХУРААН АВНА
Image
ГАМШГААС ХАМГААЛАХ ТӨРИЙН ҮЙЛЧИЛГЭЭГ СУРТАЛЧЛАН АЖИЛЛАЖ БАЙНА
Image
ХҮҮХЭД ХАМГААЛЛЫН ЯВУУЛЫН ҮЙЛЧИЛГЭЭ НЭЭЛТЭЭ ХИЙЛЭЭ
Image
ЦАГААНХАДАНД ХОЁР МАШИН, ХОЁР ГЭР ШАТАВ
Image
НЭГДҮГЭЭР ЦЭЦЭРЛЭГИЙН ХҮҮХДҮҮД ЦУСАН СУУЛГАЦ ӨВЧНӨӨР ӨВЧИЛЖЭЭ
Image
ТҮҮНД ОДОО Л ТУСЛАМЖ ХЭРЭГТЭЙ, ЭС БӨГӨӨС ХОЖИМДОНО
Image
"ГУРВАН БҮДҮҮН” ХАМТЛАГИЙН ДУУЧИН ШАГАЙГ СҮҮЛИЙН ЗАМД НЬ ҮДЛЭЭ
Image
“ЯЛАГЧДЫН ЦУВАА-УЛААНБААТАР” НЭГ ХҮНИЙ ЖҮЖГИЙН ОЛОН УЛСЫН ФЕСТИВАЛЬ БОЛНО
Image
ШИНЭ ДАГУУЛ ХОТЫН БҮТЭЭН БАЙГУУЛАЛТЫН АНХНЫ САНАМЖ БИЧИГТ ГАРЫН ҮСЭГ ЗУРЛАА
Image
ХОТЫН ДАРГА АА, УСАНД АВТСАН ИРГЭДЭЭ АВРАХГҮЙ ЮМ УУ
Image
ВИКТОР ТАДАШИ ИТАКҮСҮ: МОНГОЛЧУУД ЯАГААД ХҮЧТЭЙ БАЙДГИЙГ МЭДЭХИЙГ ХҮСЭЖ БАЙНА
Image
Г.ЗАНДАНШАТАР, У.ХҮРЭЛСҮХ НАРЫН ЗӨРЧИЛ ИЛРЭВ ҮҮ
Image
200 ГАРУЙ САЯ ТӨГРӨГИЙН ХАДГАЛАМЖТАЙ ГАЗРЫН ДАРГА Ч.АЛТАНХУЯГ
Image
ӨНӨӨДРӨӨС ЗАСГИЙН ГАЗАР СҮХБААТАРЫН ТАЛБАЙД НЭЭЛТТЭЙ ӨДӨРЛӨГ ЗОХИОН БАЙГУУЛЖ, ҮЙЛ АЖИЛЛАГААГАА ТАНИЛЦУУЛНА
Image
ТАВАНТОЛГОЙ-ЗҮҮНБАЯН ЧИГЛЭЛИЙН ТӨМӨР ЗАМЫН БҮТЭЭН БАЙГУУЛАЛТЫН АЖИЛ УЛИРАЛ ХАРГАЛЗАХГҮЙ ҮРГЭЛЖИЛНЭ
Image
ГАВЬЯАТ ТАМИРЧИН Э.СОДНОМПИЛЖЭЭГИЙН АМЖИЛТ ГИННЕСТ БҮРТГЭГДЖЭЭ
Image
2020 ОНЫ СОНГУУЛИЙН ХОЁР ТОМ ЯЛГАА
Image
УИХ ҮНДСЭН ХУУЛИЙН ӨӨРЧЛӨЛТИЙГ ХИЙХ ЧАДАМЖТАЙ ЮУ
Image
ӨНӨӨДӨР ЦАХИЛГААНЫ ХЯЗГААРЛАЛТ ХИЙГДЭХ ГАЗРУУД
Image
Д.НОМИН-ЭРДЭНЭ ДЭЛХИЙН ШАТРЫН НОЁН ОРГИЛД ГАРЛАА
Image
УЛААНБААТАРТ ӨДӨРТӨӨ 15-17 ХЭМ ДУЛААН
Image
Бусдаас нууц ганцаараа үзэх 10 кино
Image
“Оюутолгой” компанийн ТУЗ-ийн гишүүдийг томилжээ
Image
Иргэдээс ирүүлсэн мэдээллийн дагуу жолооч нарт хариуцлага тооцож эхэллээ
Image
Э.Бат-Үүл: С.Зоригийн үхэлд намайг сэжиглэж байна
Image
Төрийн банкны орлогч захирал Т.Дорждэрэм А.Шоовдорын хувь заяаг давтаж мэдэх нь
Image
Онлайнаар кино ҮНЭГҮЙ, ШУУД үзэх боломжтой 10 гадаад сайт
Image
Ямар ордны бүсгүйчүүд, сайн эхнэр болдог вэ?
Image
О.В.Белозёров Монголд ирлээ
Image
Өнөөдөр дөрвөн дүүрэгт цахилгаан түр хязгаарлана
Image
Д.Төрбат: Мэдээллийн санд орсон мэдээллийг засах боломжгүй
Image
Аймшигт могойг барьжээ
Image
Бэр эгчээ гэж мөрөөдлийн бүсгүй байх юмдаа…
Image
Долоон бурханд хүслээ буруу шивнэж болдоггүй
Image
Хамгийн ядуу бөгөөд өртэй одууд
Image
Эмчилгээ хийлгэхэд таниас гарсан зардлыг эргүүлэн авах боломжтой
Image
Чимээгүйхэн хуримласан драмын театрын үзэсгэлэн гоо
Image
Эротик өгүүллэг : Эгчийнхээ нөхөрт охин биеэ өгсөн бүсгүй +18
Image
Хүүгийн амийг хөнөөх захиалга өгсөн С гэгч хэн бэ?
Image
40-50 насанд явагдах физиологийн өөрчлөлт
Image
Сэтгүүлч Х.Уламбаяр эмэгтэй гишүүдэд зөвлөгөө өгч, галбиртаа анхаарахыг сануулав
Image
Монголчуудын шинэ “идэш”
Image
Өсвөр насны монгол охидын фэйсбүүк дэх хэт задгайрал
Image
Манай сайд, дарга нарын эхнэрүүд 14 ам.долларын цүнх барьдаг Xо хатагтайгаас суралцах зүйл их байна
Image
ӨВӨР МОНГОЛ ЭМЧ “МАСК” –Н ЖҮЖИГЧИДЭД ИЙНХҮҮ ХЭЛЖ ХЭЛГҮЙ БОЛГОЖЭЭ
Image
С.ЖАВХЛАНГИЙН ЭХНЭР: ЭРДЭНЭЧИМЭГИЙН ХЭЛСЭН ҮГ ХҮҮХНҮҮДИЙН ШЭЭСИЙГ НЬ ГОЙЖУУЛАХ ДӨХЖЭЭ
Image
Монголын халуухан охид
Image
Э.Бат-Үүлийн баг гэр хорооллын дахин төлөвлөлт нэрээр 104,0 тэрбум төгрөгийг үр ашиггүй зарцуулжээ
Image
ДИСНЕЙН ХҮҮХЭЛДЭЙН КИНОНУУДАД НУУГДСАН +18 ҮЗЭГДЛҮҮД
Image
Нууж үзэх эротик зурагнууд +18
Image
АГЛУУД ГОМДСОН ОНОН АГЛУУГ Х-ТҮЦЭЭС ГАРСАН ШАЛТГААНЫГ САЯ НЭГ АМ НЭЭЛЭЭ
Image
Шадар сайд Л.Хүрэлсүх 2,5 тэрбум төгрөг зарцуулж буй наадмын бэлтгэлийг шалгав
Image
"Coca-Cola" бүтээгдэхүүнийхээ савлагаанд ашигласан шил, хуванцар савыг дахин боловсруулдаг болно
Image
Цэвэрлэхэд бэрх зүйлсийг цэмцийлгэх энгийн 10 арга
Image
Дамбадаржаа, Дэнжийн 1000 орчмыг хотын дэд төв болгон хөгжүүлнэ
Image
Цэмбэгэр “Шагай”
Image
Малын гаралтай бүх түүхий эдийн экспортыг татвараас чөлөөлөх хуулийн төсөл боловсруулна
Image
Гэмт этгээд шилжүүлэн авав
Image
“ДАШТ-2018”-ЫН ҮЙЛ ЯВДЛЫГ СУРВАЛЖИЛЖ БАЙСАН СЭТГҮҮЛЧИЙГ ҮНСЧЭЭ
Image
УИХ-ын даргын гэргийд захиа дайсан ээжүүдрүү салаа цэрэг илгээжээ
Image
РИО-2016: Олимпийн аваргын олныг шагшруулсан гайхалтай хариулт сенсаци тарив...
Image
Италид Монголын соёл урлаг, мэдээллийн төв байгуулна
Image
ЭЭЛЖИТ БУС ЧУУЛГАНЫ ХУГАЦААГ СУНГАЛАА
Image
САНХҮҮ, ШУУДАНГИЙН, ҮНЭТ ЦААСНЫ ҮЙЛЧИЛГЭЭГ НЭГ ДОРООС АВАХ ТӨВ НЭЭЛЭЭ
Image
Нас барсан цэргүүдийн ар гэрт мэдэгджээ
Image
ТАНИЛЦ: ЭЕШ АВАХ БАЙРШЛУУД
Image
Польшид амьдардаг монгол иргэдийн нийгмийн даатгалыг шийдлээ
Image
Хятадын иргэд Монголд визгүй зорчино гэх ташаа мэдээлэл таржээ
Image
Өглөө өлөн байхдаа идэж болохгүй хоол хүнс
Image
Дуучин Ану: "Би гайхалтай, халуухан секстэй учирч байсан…"
Image
ТОГТВОРТОЙ ХӨГЖЛИЙН ЗОРИЛГЫГ ХЭРЭГЖҮҮЛЭХИЙН ТУЛД ПАРЛАМЕНТ ӨӨРӨӨ ҮЛГЭРЛЭХ ЁСТОЙ
Image
БНХАУ-ААС БАЯН-ӨЛГИЙ АЙМАГТ НЭГ САЯ ЮАНИЙН ТУСЛАМЖ ҮЗҮҮЛЭХЭЭР БОЛЖЭЭ
Image
ТӨЛБӨРТЭЙ ҮЙЛЧИЛГЭЭ ҮЗҮҮЛЭХИЙГ БҮРЭН ЗОГСООХООР ШИЙДВЭРЛЭЖЭЭ
Image
"Youtube" -д хамгийн их хандалттай Монгол дуунууд
Image
ДЭД САЙД хөтөлбөрийг цуцалъя
Image
ХАР ТАМХИ ХИЛЭЭР НЭВТРҮҮЛЭХ ГЭМТ ХЭРЭГТ ИХЭВЧЛЭН МОНГОЛ ИРГЭД ХОЛБОГДОЖ БАЙНА
Image
Карт нь байхгүй, цэнэглэх цэг нь олдохгүй, жолооч нь хөөж буулгасан үйлчилгээг цуцлах уу, яах уу
Image
УЛААНБААТАР-ЛҮН ЧИГЛЭЛД ТҮР ЗАМ ГАРГАЖЭЭ
Image
БНСУ-д хулгай хийсэн монголчууд баригдав
Image
ТАВАНТОЛГОЙ-ГАШУУНСУХАЙТ ЧИГЛЭЛИЙН ЗАМ ЗАСВАР, ШИНЭЧЛЭЛИЙН АЖИЛ ДУУСЖЭЭ
Image
ХҮҮХЭДДЭЭ 10 НАС ХҮРТЭЛ НЬ ЭДГЭЭРИЙГ ЗААЖ ӨГӨӨРЭЙ. АЖИЛСАГ, ӨӨРТӨӨ ИТГЭЛТЭЙ БОЛОХ БОЛНО! ХАДГАЛААД АВ!
Image
Image

Ж.Гончигсүрэн: Цагаан сар ёс заншлаа уламжлуулж үлдээх хариуцлагын баяр

“Тийн унжлагат” хэмээх шар нохой жилийн өнгө, зурлага, жилүүдийн засал, сүсэгтэн олны анхаарвал зохих зүйлүүдийн талаар Монгол зурхайн Түвдэнпэлжээлин хийдийн тэргүүн, хамба Ж.Гончигсүрэнтэй ярилцлаа.

-Ургаж буй нохой  жил монголчуудад юу авчрах бол. Зурхайн зурлагад юу гэж буусан талаар  яриагаа эхэлье?

-60 жил өөр, өөрийн гэсэн ёгт нэртэй. XVII жарны шороон нохой жил  “Тийн унжлагат” гэсэн тогтсон нэртэй. Ер нь жил жилийн байцыг зурхайн ухаанаар”Салан дагцал” буюу үхэр зургаар гаргадаг. Энэ жилийн ерөнхий төлөв  тариа будаа арвин, өвс ургамал өтгөн, ихэс дээдэс амгалан, цаг улирлын эхээр жаахан гандуу, улирлын сүүлээр салхитай. Хүн ардын ажил үйлс бүтэмжтэй, сүрэг малд ээлтэй  байна гэж зурхайд буусан.

ХҮМҮҮС СЭТГЭЛЭЭ ЗАСЧ ЧАДВАЛ БҮХ ЮМ САЙХАН БОЛНО

-Сүсэгтэн олонд  анхааруулвал зохилтой ямар зүйлүүд   байна?

-Морилон ирж буй жил бид гол нь эв эеэ хичээх хэрэгтэй байна. Гаднаас шалтгаалах зүйл гайгүй, харин дотроос шалтгаалах зүйлүүдээ бодох  хэрэгтэй юм. Онцгойлон анхаарах засалтай жилүүдийн хувьд жил бүр өөр гардаг. Жил орж буй бүх хүн ижил байдаггүй. Ихэр  төрсөн хүн ч төөрөг тавилан нь өөр байдаг гэж миний  багш  заасан учраас би бүх хүн адил байх ёсгүй гэж үздэг. Тухайлбал, жилийн 365 хоног 365  өөр юм. 12 жил ч өөр. Түүнчлэн есөн мэнгэ ч, суудал ч өөр байна. Тэгэхээр тухайн хүн л өөрөө анхаарах хэрэгтэй. Хувь хүн өөрийнхөө дотоод сэтгэл рүү   анхаарч чадвал бүх юм сайхан болно доо. Сэтгэлийнхээ бохирыг  арилгачихвал дагаад бүх юм сайхан болно.

Бусдыг харах бус  өөрийнхөө сэтгэл рүү маш сайн  өнгийж харах л чухал юм даа. Би ямар билээ, хэн билээ, сэтгэлээ яаж засах вэ, сэтгэлийн гэм хороо яаж ариусгах вэ, гэр орон, хамт олон, өөр зуураа эвтэй байя, улс үндэстнээрээ эвтэй байя гэсэн сайхан сэтгэлээр бүгд эвлэвээс  гаднаас шалтгаалах юм гайгүй дээ.

 -Ёс заншлын тухайд та юу хэлэх вэ?

-Монголчуудын үе үеэрээ тэмдэглэж ирсэн баяр шүү дээ, Цагаан сар. Нэгдүгээрт, нас нэмсэний баяр, ураг төрлөө мэддэг баяр. Наслахуй өглөгийн баяр гэж би ойлгодог. Хүн байгаа юмаараа, сэтгэлээрээ дайлдаг, хүндэлдэг. Дээр нь байгаль дэлхий, орчин тойрноо цэвэр сайхан байлгадаг, хот хороогоо цэвэрлэж,  хир буртагтай байвал тэр бүхнээ  угаадаг. Өөрийн сэтгэл дотор хир буртаг байвал түүнийгээ арилгадаг. Ийм учраас Цагаан сар гэж нэрлэдэг шүү дээ. Тэгэхээр ганц нэг хүний бус нийт монголчуудын уламжлалт соёл, зан заншлаа авч үлдэх хариуцлага, үүрэг давхар байгаа юм. Залуус, хойч үедээ ёс уламжлалаа сургаж, үлдээж  байвал сайн байна. Үүнийг нэг хүн хэлээд засчихдаг юм уу, үлдээчихдэг ажил хараахан биш учир хүн бүхэн анхаарах хэрэгтэй юм. Шинийн 1-ний өглөө  гэр орон, орчин тойрноо цэвэрлэх хэрэгтэй. Дотоод сэтгэлийн бохироо ч цэвэрлэчих хэрэгтэй. Хүнд гэм хор үйлдэхгүй, худал хэлэхгүй, хулгай хийхгүй байхаас өгсүүлээд дор бүрдээ анхаараад сурчихвал нэн сайн. Жишээ нь, байгаль дэлхийтэйгээ сайхан харилц. Бид сүйд болоод уул  овоондоо гарч  тахиж хүндэтгэж  мөргөдөг. Тэгсэн атал дороо хогоо хаячихдаг байж болохгүй. Хогоо хаяхгүй байгаад хэвшчихвэл бидний дээд бөгөөд нэн сайн юм даа. Бусдыг харах бус  өөрийнхөө сэтгэл рүү маш сайн  өнгийж харах л чухал юм даа. Би ямар билээ, хэн билээ, сэтгэлээ яаж засах вэ, сэтгэлийн гэм хороо яаж ариусгах вэ, гэр орон, хамт олон, өөр зуураа эвтэй байя, улс үндэстнээрээ эвтэй байя гэсэн сайхан сэтгэлээр бүгд эвлэвээс  гаднаас шалтгаалах юм гайгүй дээ.

 

БУСДАД ХОРСОХЫН ОРОНД САЙХАН ЕРӨӨЖ СУРВАЛ ӨӨРТ НЬ Л САЙН

 

-Цагаан сар гэхээр бүгд л буяныг боддог, эрхэмлэдэг. Бусад үед мартчихдаг гэм зарим хүнд  байх шиг?

-Уг  нь өдөр бүхэн буяныг бодож гэм  үйлдэггүй   байвал сайн сан. Бүх өдөр тийм биш ч ганц хоёр өдөр ч  болтугай  буяныг бодож байгаа бол бас яах вэ сайн  л юм. Яагаад гэвэл, бурхан багш хувилгаан үзүүлсэн 15 хоногийн дүйцэн хурал, их ерөөл хурж байна. Бүх хийд, орон балингаа сольж, хүрээ хийдээ цэвэрлэн ариутгалын ном уншлагаа хийж, бурхан сахиусаа залж байхад тэнд явж буй хүмүүсийг буруу гэх аргагүй.

– Зууны мэдээ сонин  “Монголчууд өөрсдийгөө судалъя” гэсэн уриа дэвшүүлэн ярилцлага, нийтлэлүүд хүргэж байгаа юм. “Бид өөрийн сэтгэл рүү л өнгийж  хардаг баймаар байна” гэсэн  таны үг бидний дэвшүүлсэн уриатай яв цав нийлж байна? 

-Маш зөв, сайхан үйл хэрэг байна. Монголчууд маань өөрийн сэтгэл рүү өнгийж хэн болохоо цэгнэдэг байх их чухал. Хүний ажил үйлсийг сайхан ерөөж,  бусдыг, бие биеэ  сайн сайхан болоосой, өвчин зовлонгүй, барцад саадгүй байгаасай гээд ерөөгөөд сурчих хэрэгтэй байна. Түүнээс бусдад атаархаж, хорсч, мууллаа гээд өөрөө сайжрахгүй шүү дээ. Хий бухимдаж, өөрийнхөө бие сэтгэлийг бохирдуулж, Доржийг эсвэл Дулмааг муулснаар ямар ч ашиггүй.Тиймээс биеэр, сэтгэлээр, хэлээр хийж байгаа үйлдээ  хянамгай байя гээд байгаа юм шүү дээ.

 

10 ХАР НҮГЭЛИЙГ ТЭВЧ, 10 ЦАГААН БУЯНЫГ ХИЧЭЭ

Юм ганцаар дуусахгүй, үргэлжлэлтэй шүү  дээ. Энэ насаар бүгд дуусчихгүй, дараа дараагийн төрөлд дахин төрдөг, хэзээ ч шавхагдашгүйг  бодож яв.

-Нийгмийн ёс зүйг яаж тогтоох вэ. Социализмын үед үзэл суртлаар барьдаг байлаа. Ардчилал, эрх чөлөөг тунхагласнаас хойш замбараагүй болсон. Одоо хариуцлага, ёс суртахуун  гээч  юм бүх шатанд  дутагдаж  байна. Шашин ёс суртахуунд нөлөөлж чадах уу?

-Ёс суртахуун  нь хувь хүнтэй холбоотой юм. Жишээ нь, эрх мэдэлтэй хүн байхад тэр өөрийн хэр  хэмжээг тохируулах асуудал чухал. Хэт ихэд шунахгүй, бусдыг боддог, бүгд тийм нэг  асрах сайхан сэтгэлтэй болчихвол хэн хэндээ төвөг удахгүй биз дээ. Миний хэлээд байгаа бол ерөөсөө л тэр. Хэн нэгнийг муу хэлээд байвал өөрийн муу явахын үндсийг тавиад  байна  гэсэн үг.  Түүний оронд бие биеэ дэмжиж, хүндэтгэж явбал бүх юм сайхан болно. Болохгүй байгаа бол тэвчээрийг бариад амгалан сайхан бай. Бухимдлаа гээд сайн сайхан болчихгүй. Тэгэхээр хувь хүнээс бүх зүйл шалтгаалж  байгаа юм. Энэ талаар уламжлалт түүх, соёл, зан заншил руу эргэж харах нь зохистой.  Байгаль  дэлхийтэйгээ ч үүнийг  бодож, энэ үүднээс  харилцах нь зүйтэй. Юм ганцаар дуусахгүй, үргэлжлэлтэй шүү  дээ. Энэ насаар бүгд дуусчихгүй, дараа дараагийн төрөлд дахин төрдөг, хэзээ ч шавхагдашгүйг  бодож яв. Бид 70 жил хойд нас гэж байхгүй, сүнс гэж байдаггүй гэж  үзэж ирсний гай нь хэнээс ч айхгүй гэх үзэл. Ганц өнөөдөр л болчихвол хойшдоо ч болчихно  гэдэг хармын сэтггэл байж болохгүй. Шашны номд үүнийг хурааж  хамгийн товчоор “10 хар нүгэл, 10 цагаан буян” гэж хэлсэн байгаа. Энэ нь бие,хэл, сэтгэлээр үйлддэг үйл. Иймд бүгдээрээ сэтгэлээ л харъя. Бурууг бусдаас эрэхээ болъё. Өөрийгөө хар гэж хэлэх байна.

 

БУСДЫГ ДУУРИАХ ХЭРЭГГҮЙ, ДУУРИАЛГАХ Ч ХЭРЭГГҮЙ

 

-Таваг идээгээ засахаас эхлээд бид  яавал  зөв байх вэ?

-Цагаан сар бол олон жил тэмдэглэж ирсэн баяр. Байгаагаараа, сэтгэлээрээ өглөг өгч байна гэж бодож хийвэл зөв болно. Түүнээс олон үе өндөр таваг тавьснаар юм уу, том ууц тавьснаараа биш юм. Байгаа юмаараа сэтгэлээсээ хандах нь  энэ баярын гол утга учир. Бусдыг дууриах хэрэггүй, дууриалгаад ч хэрэггүй.

  -Ингэхэд шинийн 1-ний өглөө  хүн болгон мөр гаргах ёстой юу?

-Энэ  нь  цаг үеийн ажил. Орчин цагт гадаад, дотоод томилолт, аялал жуулчлал гээд хүмүүс 10 зүгт явж, Цагаан сараар гэртээ байх байхгүй таардаг болчихож. Дөрвөн зүг, найман зовхис гэж ярьж байгаагийн  тухайд цээрийг арилгаж  байгаа нь мөр гаргах юм. Хуучин цагт тодорхой цагт гэрийн эзэн юм уу, ахмад хүн эхэлж мөрөө гаргачихаад золгодог уламжлал байсан. Энд мөрөө гаргаж багаа бусад улсыг болохгүй гэх юм байхгүй. Тэр чинь сэтгэлээрээ хийж байгаа ажил үйл, 10 зүгийн гурван оршилтой зүйл  юм шүү дээ.

-Золгоход бас ёс бий. Та бол лам хүн эхэлж хэнтэй золгодог вэ?

-Хүрээ хийдүүд онцлогтой. Битүүнд ирээд хурал хурдаг. Хурлаа хурж дуусаад өглөө нар гарахад хийд дээрээ золгочихоод гэр гэрүүгээ явдаг. Эхлээд багш, ахмад настанд золгоно. Би хийдээ нар зөв тойроод гороолчихдог. Миний мөр гаргаж байгаа нь тэр болчихдог.  Түүнээс тусгайлан тэндээс эндээс мөрөө гаргана гэдэггүй. Тусгайлсан золголт  байдаггүй. Цагаан сар ахмад настан, ураг төрлөө мэддэг сайхан баяр. Сайхан сэтгэл өвөрлөж зорьж очдог нь  сайхан. Ахмадаа зориод очно, монголчуудын асрах сэтгэл тэр. Бэлэг буюу өглөг  өгнө. Хармын сэтгэл байхгүй, тэр л хамгаас сайхан даа.

– Бидний ярилцлага энэ хүрээд өндөрлөж байна. Та монголчууддаа хандаж нэг  сайхан ерөөл айлдана уу?

-XVII жарны тийн  унжлагат хэмээх шар нохой  жилдээ монгол түмэн элгээрээ энх амгалан, төрлөөрөө төвшин амгалан орох болтугай. Хүн бүхэн өөрийгөө харж, сэтгэлээ таньж, их үйлсэд зорьж  бүтээхийг ерөөе.

Ч.Үл-Олдох

Эх сурвалж: www.polit.mn  

СЭТГЭГДЭЛ

Comments


Fatal error: Call to undefined function write_cache() in /var/www/html/xac/ww.focusmedee.mn/cache_footer.php on line 6