Эхлэл        Байгаль орчин        Боловсрол        Гэмт хэрэг        Гэр бүл        Нийслэл        Орон нутаг        Хөдөө аж ахуй         Хууль, эрхзүй        Шашин        Эрүүл мэнд
Image
Хөвсгөлд мотоциклын хөдөлгөөнийг түр хориглов
Image
Хүүхдийн шүд угаалтын аварга шалгаруулах тэмцээн боллоо
Image
Зам, тээврийн хөгжлийн яамнаас сэрэмжлүүлж байна
Image
АНХААР: Нийслэлийн бүсэд баавгай дахин орж иржээ
Image
Д.Чойжамц ном айлдаж байна
Image
Мал тооллого эхэллээ
Image
Уулархаг нутгаар цас орж шуурна
Image
УИХ-аар ирэх долоо хоногт хэлэлцэх асуудлын жагсаалтыг батлав
Image
Монгол Улс, Евразийн эдийн засгийн холбоо хооронд Чөлөөт худалдааны хэлэлцээр байгуулах саналыг дэмжив
Image
Байгалийн хийн хоолойг Монголоор дамжуулах төслийн маршрут нь Төмөр замын дагуу байхаар тохиролцжээ
Image
“Тээврийн хэрэгслийн төлбөр тооцооны ухаалаг шийдэл” хэлэлцүүлэг боллоо
Image
Хан-Уул дүүргийн 167 айл зуух, яндангийн ан цав үүссэн нөхцлөөс бол угаарын хийнд хордох эрсдэлгүй боллоо
Image
Иргэд дүүргийнхээ 2020 оны төсвийн төсөлд саналаа өгөв
Image
“Эко Алтан заамар” компанид дахин осол гарч, 26 настай залуу амиа алджээ
Image
Ерөнхийлөгч Х.Баттулгын ээжийн шинэ байшин
Image
В.Путин Монголоор дамжуулж Хятад руу хийн хоолой барих боломжийг судлахыг даалгажээ
Image
Хадам аавынхаа тэтгэврийн зээлээр эхлүүлсэн жижиг дунд үйлдвэр
Image
Өвөрхангай аймагт охидыг хээр аваачин хүчирхийлсэн хэрэг гарчээ
Image
Ач буяныг нь хүртчихээд ардчиллыг үзэн ядаж болох уу?
Image
Б.Батзоригт 2 жилийн ял төлөвлөжээ
Image
"Чи наанаа өлсөөд үхээрэй" гэж байсан
Image
Хийн хоолой ярьж хий хоосон хөөрцөглөгсөд
Image
Залуу хосууд автомашин дотроо угаартаж нас баржээ
Image
Цагийн гарз
Image
Эрдэнэт үйлдвэрт эрээний хятадуудын наймааны лангуу болов...
Image
Хий дамжуулах хоолойг Монголоор дайруулахаар тохиролцов
Image
Цагдаагийн хурандаа Ж.Амгалан жагсагч Б.Цэгмэдийг заналхийлжээ
Image
Сонгуулийн хуулийг хэлэлцэж эхэллээ
Image
ХУД-ийн хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэд эрүүл мэндийн урьдчилан сэргийлэх үзлэг оношлогоонд хамрагдлаа
Image
Олон тооны хятад иргэний гадаад паспорт болон Монгол Улсад оршин суух үнэмлэхийг хилээр оруулсныг илрүүлжээ
Image
УИХ-ын дарга Г.Занданшатар Архангай аймгийн Малчдын зөвлөгөөнд оролцлоо
Image
Ж.Батзандангаас Ч.Сайханбилэг нь илүү эх оронч
Image
Нэгдүгээр сарын 1-нээс Нийгмийн даатгалын шимтгэл хоёр хувиар, авто зам ашигласны төлбөр тав дахин нэмэгдэнэ
Image
НӨАТ-ын урамшууллыг улирал тутамд олгохоор болжээ
Image
У.Хүрэлсүхийн гадаад айлчлалд УИХ-ын ихэнх гишүүд багтаж, Г.Занданшатар чуулганыг ирцгүй хуралдуулж булхайцав
Image
Ерөнхийлөгчийн нэрэмжит тэтгэлэг хүртсэн 30 оюутан
Image
АН-ын удирдлагууд БНХАУ-д ажлын айлчлал хийв
Image
ТЦА: Зам тээврийн осол 36.3 хувиар буурчээ
Image
Ирцгүй хуралдаж, С.Эрдэнийн санаачилсан төслийг унагав
Image
АН сонгуулийн санхүүжилтээ зарлалаа, МАН яав!
Image
Гал түймэр гарч болзошгүй 102.241 зөрчил дутагдлыг илрүүллээ
Image
Монгол Улс, ОХУ-ын аж ахуйн нэгжүүд хамтран ажиллана
Image
Мөсөнд авиралтын тэмцээн Орхоны хүрхрээд зохион байгуулагдана
Image
Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх ОХУ-ын Ерөнхийлөгч В.Путинтэй уулзахаар Сочиг зорилоо
Image
Монгол тээвэрчид гуравдагч улс орнууд руу тээвэрлэлт хийж, дэлхийн зах зээлд өрсөлдөх боломжтой
Image
ОБЕГ архивын бүрдүүлэлтээрээ
Image
Б.Махбалд холбогдох хэргийн шүүх хурал маргааш болно
Image
О.Батбилэг шилдгийн шилдэг уяачаар дахин шалгарлаа
Image
100 гаруй иргэний амь насыг авран хамгаалжээ
Image
“Өвлийн идэш” махны худалдаа "Сансар", “Саруул” худалдааны төв, “Скай” их дэлгүүрт гарч эхэллээ
Image
Мөсөн хотхон байгуулж байна
Image
“Монгол газар” компаний захирлын мисс бүсгүйн тохойнд зөөлхөн гэгч нь хүрээд нүд унагаж байгаа харцыг харуулсан энэ зураг цахимд алдаршиж байна.
Image
Шөнийн тариф тэглээд утаа хэдэн хувиар буурах вэ?
Image
0-3 насны хүүхдээ асарч байгаа эхэд сар бүр цалин олгохоор шийдвэрлэлээ
Image
Яллах дүгнэлтийг уншиж дуусгажээ
Image
Богд хааны ордон музейд тууль хайлна
Image
Хүний эр бэлэг эрхтэн ясгүй болсон шалтгааныг эрдэмтэд тайлбарлажээ
Image
Та урьд насандаа хэн байсан бэ? /сонирхолтой СОНЖОО/
Image
250 мянган иргэн буруу бүртгүүлжээ
Image
2016 сүүлчийн арилжааны дүн
Image
Дональд Трамп давхар эрүүтэй зургийг нь нийтлэхгүй байхыг хүсжээ
Image
Ардчилал.мн сайт 2016 оны Оны онцлох есөн үйл явдалыг нэрлэлээ
Image
Хөөрхий охин хуруугаа тайруулжээ
Image
ГАРГҮЙ ЭМГЭН /ӨГҮҮЛЛЭГ/
Image
“Шилмэл буйдан”-г сонголтоосоо хасъя
Image
Энх-Эрдэнэ шинэ уран бүтээл White Christmas
Image
Маргаашнаас хөнгөлөлттэй эмийг өдөр бүр худалдаална
Image
“ХӨДӨӨНИЙ ОХИН” ДЭЛХИЙН МИССИЙН ТИТМИЙГ ЗҮҮХЭД ОЙРХОН БАЙНА
Image
Машин дотор секс хийх 7 шилдэг байрлал
Image
ШӨНӨЖИН 2 ХҮҮХЭНТЭЙ ҮЗЭЭД ҮҮР ЦАЙХ ҮЕД…
Image
Ерөнхий Консул Э.Галбадрал Орбис “нисдэг” нүдний эмнэлэгийн үйл ажиллагаатай танилцлаа.
Image
Маалинганы үр гэж юу вэ? Ямар ид шидтэй вэ?
Image
Хүүхдийг хөлдөөгөөд эд эрхтэнг нь зарах гэж яваад баригдав.
Image
Цагаан хад боомт руу нөхрөө эргэж очсон эмэгтэй өрөвдөж шүлэг бичжээ
Image
Бүсгүйчүүдэд: Шинэ жилийн гоёлын үс засалтын шинэлэг санаанууд
Image
Хөдөлмөрийн баатар, Ардын аман зохиолч, СГЗ Б.Лхагвасүрэн гуайн хагалгааны зардлыг Монгол Улсын ерөнхийлөгч даахаар болжээ.
Image
Эзэгтэй хүний хийж сурсан байх ёстой 20 хоол
Image
ИРАКИЙН МИСС СЭЛФИНЭЭС БОЛЖ ГЭР БҮЛИЙНХЭНТЭЙГЭЭ ЭХ ОРНООСОО ДҮРВЭЖЭЭ
Image
Кофенд дурлагсад илүү урт насладаг бас өвчлөх нь бага гэдгийг батлажээ.
Image
ЭХНЭРТЭЙГЭЭ ХҮНДЛЭЛГҮЙ ХАРЬЦАСНААР АЗ ХИЙМОРЬ НЬ НҮҮР БУРУУЛДАГ
Image
Зарим нутгаар дуу цахилгаантай түр зуурын бороотой
Image
ЭДИЙН ЗАСГИЙН НӨХӨН СЭРГЭХ ЧАДВАРЫГ БЭХЖҮҮЛЭХЭД АНХААРНА
Image
УБЦТС компанийн гүйцэтгэх захирал Д.Баярсайхан ажилдаа орлоо
Image
Иргэдийн 68 хувь нь нийтийн эзэмшлийн талбайд ТҮЦ байлгахыг эсэргүүцжээ
Image
Жилд 500 гаруй хүн ходоодны хавдрын хагалгаанд ордог
Image
Сайд А.Цогцэцэг хоёр тэрбумын тендерийг хууль зөрчин олгожээ
Image
ЯПОН, ХЯТАД БОЛОН ӨМНӨД СОЛОНГОСЫН УДИРДАГЧИД ТОКИО ХОТОД УУЛЗАНА
Image
Эрэгтэйчүүдийн “нандин шүтээн” нь түрүү булчирхай
Image
АЗХ-ны Ерөнхийлөгчийн сунгаа эхлэв
Image
Хууль зүйн сайд хууль зөрчсөн үү?
Image
МЕКСИКИЙН ХОЙД ХЭСЭГТ НИСЭХ ОНГОЦ ОСОЛДЖЭЭ
Image
ЕРӨНХИЙ САЙД У.ХҮРЭЛСҮХ МЭНДЧИЛГЭЭ ДЭВШҮҮЛЭВ
Image
Дэлхийн 150 орныг онилсон вирусыг 10 ам.доллараар зогсоожээ
Image
МОНГОЛ КИНОНЫ ӨДӨРЛӨГ ЗОХИОН БАЙГУУЛАВ
Image
ЗАВХАН АЙМАГТ ТАРВАГА ХАМГААЛАХЫН ТУЛД ДРОН АШИГЛАЖ ЭХЭЛЖЭЭ
Image
ХОТЫН ЗӨВЛӨЛ ГАР БУУНЫ ХУДАЛДААГ ХОРИГЛОХЫГ ЗАСГИЙН ГАЗРААС ХҮСЧЭЭ
Image
С.Ламбааг сайдаар томиллоо
Image
МОНГОЛ УЛС БОЛОВСРУУЛСАН АЛТАА 100 ХУВЬ ИХ БРИТАНИД ГАРГАЖ БАЙНА
Image
ЭРДЭМТЭД НИЙСЛЭЛИЙН ӨМНӨ ТУЛГАМДСАН АСУУДЛЫГ ШИЙДВЭРЛЭХ ГАРЦЫГ ТОДОРХОЙЛНО
Image
"ХААНЫ ЭРЭЛД 2018" ОЛОН УЛСЫН ЦЭРГИЙН СУРГУУЛИЛТ МАРГААШ ЭХЭЛНЭ
Image
Америк бүсгүй бүр хөдөлж чадахгүй болтлоо таргалмаар байна гэнэ
Image
Дуучин Селена Гомез зул сарын баяраар хорт хавдартай хүүхдүүдийг баярлуулав
Image
НӨАТ-ын баримтын 2016 оны бүртгэл өнөөдөр дуусна
Image
ОЛНЫ ТАНИЛ ЭМЭГТЭЙ 7 ЭРЭГТЭЙТЭЙ ГРУПП СЕКС ХИЙЖ БАЙХАД НЬ.....................
Image
ЖИРЭМСЭН ЭМЭГТЭЙД ЯМАР АМИН ДЭМ ОНЦГОЙ ИХЭЭР ДУТАГДДАГ ВЭ
Image
"ОЮУТОЛГОЙ"-Н ГЭРЭЭГ ЦУЦЛАХ ТАЛААР УИХ-ЫН ДАРГАТАЙ УУЛЗАНА ГЭВ
Image
Хөрөнгө оруулагчдын дунд Монголын нэр хүнд сэргэж байна гэв
Image
Кока Кола уугаад “согтдог” болно
Image
Бэлгийн хүчирхийлэлд өртсөн хүүхдүүдийн сэтгэл шимшрэм гар зурагууд
Image
Зуслангийн нийтийн тээврийн үйлчилгээг зогсоолоо
Image
Image

Д.Дагиймаа: Мэдээллийг бүтээнэ гэдэг мэргэжлийн сэтгүүлчийн хийх ажил байдаг

“Цахим эрин ба сэтгүүл зүй, чиг хандлага” сэдэвт сэтгүүл зүй судлаачдын үндэсний 4-р  симпозиум гуравдугаар сарын 30-ны өдөр болж өнгөрсөн юм.

Симпозиумд цахим эрин хөгжиж байгаа энэ үед ямар зөрчил гардаг, ямар давуу талтай, тулгамдсан асуудлууд, баримтлах зарчим зэрэг сэдвээр сэтгүүл зүйн судлаач, эрдэмтэд илтгэл тавьсан.  

Энэ үеэр ХИС-ийн СМТТ-ийн эрхлэгч, доктор Д.Дагиймаатай сошиал медиагийн өнөөгийн орчин, нөхцөл байдлын талаар ярилцлаа.

Тэрээр Хэвлэл мэдээллийн хэрэгслийн зар сурталчигаа, сэтгүүл зүйн боловсролын чиглэлээр судалгаа хийдэг юм байна.

-Та цахим эрин үед сэтгүүл зүйн чиг хандлагыг олон улсын түвшинд судалж, сонирхолтой илтгэл тавилаа. Цахим орчны тухай орчин үеийн мэдээллийг сэтгүүлчдэд өглөө. Тиймээс цахим эрин үед Монголд болон олон улсад тулгамдаж байгаа ямар асуудал байна вэ?

-Хуурамч мэдээлэл сэтгүүл зүйн судлаачдын санааг зовоож байна. Үүнийг яаж шийдэх вэ  гэдэг асуудлаар ярилцаж байгаа. Үүний нэг шийдэл нь баримт нягтлах үйл ажиллагаанд анхаарал тавьж байна. Дэлхийд дахинд 120 баримт нягтлах вэб сайт байдаг. Бид үүнийг ашиглах хэрэгтэй. Гадаадын орнуудын зарим тэргүүлэх чиглэлийн мэдээллийн хэрэгслүүд ийм төрлийн вэб сайттай болоод үйл ажиллагаа явуулж байна. 

Ер нь хуурамч мэдээллийн асуудал ардчилал заналхийлж, жалга довны асуудлаас халиад хэн нэгний нэрийг гутаах ч юм уу, эсвэл хандалт авах зорилгоор мэдээллэж байна.

-Аль улсад ийм мэдээлэл давамгайлж байгаа вэ?

- Жишээлбэл, АНУ-ын Ерөнхийлөгчийн сонгуульд Трамп сошиал медиаг, Хиллари Клинтон уламжлалт хэвлэл мэдээллийн хэрэгслийг ашиглаж сонгуулийн сурталчилгааг явуулсан. Трамп Хилларигийн эсрэг сошиал медиаг ашиглаж, олон хуурамч мэдээллийг тарааснаар ямар үр дүн гарсныг бид мэдэж байгаа. Энэ үр дүн нь ардчилалд заналхийлэх түвшинд хүрсэн байгааг харуулж байгаа юм.

-Сошиал медиа их дэлгэрсэн энэ үед фээсбүүк бас нэг тав дахь олон нийтийн мэдээллийн хэрэгсэл болчихоод байна. Энэ бол үнэхээр үнэн бодит нөхцөл байдал. Жишээ нь, энэ тэнд болж буй үйл явдлыг өрөөндөө сууж, ажиллаж байгаа зарим сэтгүүлчид мэдэхгүй өнгөрнө. Гэтэл гудамжинд явж байсан юм уу, худалдаа үйлчилгээний газарт ороод тэнд болж буй үйл явдлын зургийг нэг сэтгүүлч эсвэл иргэн хүн аваад фээсбүүктээ тавчихлаа. Энэ бол бас л мэдээлэл дамжуулж буй хэлбэр. Гэхдээ та судлаачийн хувьд үүнийг буруу гэж үзэх үү. Байр сууриа хэлнэ үү?

-Үүнийг юу гэж харж болох вэ. Болсон үйл явдлын зургийг нь аваад фээсбүүктээ шууд тавьж байгаа нь мэдээллийн эх сурвалж гэж харах ёстой. Энэ бол хувь хүний мэдээлэл. Гэхдээ тэр болсон явдлын баримтыг сэтгүүлч цааш нь нягтлах ёстой.

Ингэж нягтласны дараа фээсбүүкт тавьсан анхны эх сурвалжийн мэдээллийг мэргэжлийн сэтгүүл зүйн мэдээлэл болгох нь зөв юм. Болсон үйл явдлыг нягталж, баримтжуулж мэдээллэх нь хувь иргэн хүнээс мэргэжлийн сэтгүүлчийн ажлын ялгарах онцлог болдог.

-Фээсбүүк, твиттерт бичсэн үзэл бодол, байр суурь болон үйл явдлын болж буй зураг зэрэг зарим мэдээллүүд хуурамч байдаггүй. Энэ олон хувь хүмүүсийн мэдээлэл дотор үнэн бодитой мэдээлэл, зургууд олон байдаг шүү дээ?

-Хувийн аккуанттай бодит мэдээллүүд байдаг л даа. МУИС-ийн доктор Б.Болд-Эрдэнэ багш симпозиумын үеэр “Фээсбүүкт тавьсан мэдээлэл, зургууд хувь хүний сэтгүүл зүй болж байгаа юм. Гэхдээ бид гурван саяулаа сэтгүүлч биш.” гэж хэлсэн.

Цахим орчинд мэдээллийг түгээнэ гэдэг бүх хүний хийж чадах ажил болсон. Харин мэдээллийг бүтээнэ гэдэг мэргэжлийн сэтгүүлчийн хийх ажил байдаг. Жишээ нь, хэн нэгэн иргэн, сэтгүүлч ч юм уу өөрийн үзсэн, харсан зүйлээ фээсбүүктээ тавиад байж болно. Үүнд бид яаж хандах ёстой вэ гэдгийг ярилцах ёстой.

-Яаж хандаж, хүлээж авах ёстой болж байна вэ?

-Сэтгүүл зүйн нэг зарчим шуурхай байх ёстой. Одоо хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээс сошиал медиа шуурхай байдлаараа давчихсан. Ийм тохиолдолд сэтгүүл зүй яах ёстой вэ гэдэг асуудал тулгараад байна. Дэлхийн том хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүд олсон мэдээллийг шууд шуурхай мэдээллэж байна. Тэр мэдээндээ тамга дардаг болсон. Энэ тамга нь баталгаажаагүй, шалгагдаагүй мэдээ гэдгийг илтгэж байгаа юм. Дараачийн удаа энэ мэдээгээ баталгаажуулж мэдээллэж байна. Ийм л байдлаар гадаадын сэтгүүл зүй ажиллаж байна.

-Фээсбүүк, твиттер дэлхийн дахинд зөвшөөрөгдсөн албан ёсны хуудас болсон. Энэ утгаараа нэг ёсны дэлхийн ард түмний чөлөөт индэр гэсэн үг. Жишээ нь, нэг арга хэмжээнд нэг нөхөр нөгөөгөө цохилоо, хоёр хүн зодолдлоо, эсвэл хэн нэгний зүүж, эдлэж хэрэглэдэг зүйлийг нь булаалаа. Энэ үйл явдлыг фээсбүүктээ бичиж, зургийг нь тавилаа. Гэтэл нөгөө талын хүн нэр төр гутаалаа гэж бухимдаж ханддаг. Иймэрхүү зөрчлүүдийг яаж зохицуулвал зөв хандлага болох юм бэ?

-Иймэрхүү болсон үйл явдлыг хувийн фээсбүүктээ тавьж болно. Гэхдээ энэ үйл явдлыг хувь хүний харах өнцөг өөр. Шүүх хэн буруутайг тогтоох тул шүүгчдийн харах өнцөг бас өөр.

Та хүчирхэг редактор байлаа гэж бодоход энэ үйл явдлыг мэргэжлийн сэтгүүл зүйн мэдээлэл болгохын тулд баталгаажуулна. Хүмүүс энэ мэдээллийг баталгаажаагүй гэж л ойлгох хэрэгтэй. Жишээлбэл, би тэр үйл явдлыг буруу гэж үзэж болно, буруугүй  гэж ч хэлж болно. Хүмүүс фээсбүүкээр харилцах, үзэл бодлоо илэрхийлж, хуваалцах л индэр шүү дээ. Энэ цахим орчинг ажиглаад байхад хүмүүс юу дуртайгаа хэлж, ярьж байна. Гэхдээ нэг хүний эрх нөгөө хүнийхээ эрхээр хязгаарлагдана гэдгийг хүмүүс ойлгох ёстой. Хамгийн чухал нь хүмүүсийг мэдээллийн боловсролд сургах шаардлагатай болж байна.  Фээсбүүк орчинд болж буй харилцаа хэрээс хэтэрч байгаа юм. Харин цахим орчинд тодорхой хэмжээний стандарт байх ёстой гэж зарим орнууд үзээд хууль батлачихлаа. Манайд ч гэсэн хэдэн жилийн дараа хууль гарч, зохицуулалт хийгдэнэ.

-Тухайлбал, болсон үйл явдлыг зөвхөн товч бичээд хэн нэгний нэрийн эхний үсгийг тавчихлаа. Ийм тохиолдолд нэр төрд халдлаа гэж үзэх нь зөв үү?

-Зөрчлийн тухай хуулинд сошиал медиа орчинд хүнийг гүтгэх, доромжлох, нэр төр гутаасан бол хариуцлага тооцдог болсон.

Харин танигдах байдлаар бичээгүй тохиолдолд, жишээ нь хүний нэрний эхний үсгийг бичсэн бол нэр төрд халдсан гэж үзэхгүй. Бид сэтгэл хөдлөлөөр юманд хандах ёсгүй. Гэхдээ цаад баримт бодитой байх ёстой.

Ер нь монголчуудын оюуны түвшин, харилцаа их доогуур байна. Хөгжсөн орны сэтгүүл зүйтэй харьцуулахад манай орны сэтгүүл зүй ч их хойно явж байгаа. Тиймээс бид мэдээллийн боловсролоо дээшлүүлэх шаардлагатай.

-Баярлалаа

Б.Баярмаа

 

СЭТГЭГДЭЛ

Comments


Fatal error: Call to undefined function write_cache() in /var/www/html/xac/ww.focusmedee.mn/cache_footer.php on line 6