Эхлэл        Байгаль орчин        Боловсрол        Гэмт хэрэг        Гэр бүл        Нийслэл        Орон нутаг        Хөдөө аж ахуй         Хууль, эрхзүй        Шашин        Эрүүл мэнд
Image
Эрдэм мэдлэг, ёс зүйтэй хүн төрийн албанд ажиллах ёстой
Image
Төрийн албаны ёс зүй, сахилга хариуцлагын тухай хуулийн төслийг хэлэлцэнэ
Image
Өрхийн эмнэлгүүд Ням гарагт ажилладаг боллоо
Image
Онцгой, цагдаа, мэргэжлийн хяналтынхан нэмэлтээр шөнийн эргүүл хийж эхэлжээ
Image
МАН: 2020 оны сонгуулийг томсгосон 26 тойргоор явуулна
Image
Амралтын өдрүүд зам тээврийн ослын улмаас гурван хүн амиа алджээ
Image
Хордсон гэх дуудлагын тоо буурсан
Image
Тахийн нутгийнхан гар урлалаа Францад экспортлож байна
Image
Амины орон сууцуудаар явж хулгай хийдэг этгээдүүдийг илрүүлжээ
Image
Эрүүл мэндийн яамнаас зөвлөмж гаргажээ
Image
Улсын Ерөнхий прокурор асан Д.Дорлигжавт холбогдох 4 сая долларын хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон уу?
Image
Хятадын Элчин сайд Шин Хайминий бүрэн эрхийн хугацаа дуусаж буйтай холбогдуулан Хотын дарга хүлээн авч уулзав
Image
Бенгалын гал, салют хэрэглэхгүй байхыг анхааруулж байна
Image
"Нийслэлийнхээ иргэдийг аюулгүй ундны усаар хангахыг хичээдэг"
Image
“LUSAKA” - ТЭМДЭГЛЭЛ
Image
Модернист яруу найрагч Б.Галсансүх “Аттила” хүннү рок хамтлаг байгуулна
Image
Улаанбаатарт өдөртөө 11-13 хэм хүйтэн байна
Image
Монголын соёлын өвийг ЮНЕСКО-д хадны зургаар сурталчлав
Image
Онцгой байдлын алба хаагчдыг орон сууц, мөнгөөр дэмжинэ
Image
УИХ дахь МАН-ын бүлэг, АН болон ШИНЭН-ын зөвлөл хуралдана
Image
Бүс нутгийн орнуудыг хямд, найдвартай эрчим хүчээр хангах боломжтойг онцоллоо
Image
Солонготын давааны замын эргэлттэй хэсэгт осол гарчээ
Image
НӨАТ: 10 сая төгрөгийн 4 азтан тодорчээ
Image
СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ: Цасан шуурга шуурч, хүйтэрнэ
Image
“The Hu” хамтлагийнхан эх орондоо ирлээ
Image
Францаас 57 сая еврогийн зээл 30 жилийн хугацаатай авах төсөл өргөн барьжээ
Image
“Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын нэрэмжит ШУТИС-ийн “Олон улсын эрдэм шинжилгээний хурлын их танхим” нээлтээ хийлээ Онцлох
Image
Олон улсын “Өвлийн үзэсгэлэн-2019” арга хэмжээнд Монгол Улс оролцож байна
Image
"Эрдэнэт" бүтээн байгуулалтын 41 жилийн ойгоо тэмдэглэж байна
Image
Оюу толгойн үйлдвэрийн босоо амыг ашиглалтад оруулав
Image
Хөгжлийн бэрхшээлтэй хүүхэдтэй ажиллах ур чадварт суралцав
Image
Эрдэнэтийн удирдлагууд арав хоногт 100 гаруй тендер зарлажээ
Image
Шүүхээс гэм буруутай нь тогтоогдсон, Н.Алтанхуягийн хүргэн Г.Дэнзэн ял завшлаа
Image
С.Эрдэнэ: Хамгаалж байхгүй бол ардчилал өөрөө их эмзэг
Image
УИХ-ын гишүүн Н.Номтойбаярт таслан сэргийлэх арга хэмжээ авахаас татгалзжээ
Image
Дэлхийн банкны 12 сая ам.долларын хөнгөлөлттэй зээлээр гэр хорооллын 5,000 айлын халаалтыг цахилгаанаар шийднэ
Image
Бүтээн байгуулалт, тохижилтын ажлыг өрнүүлэв
Image
“Биокомбинат” УТҮГ-ыг шинэчлэх төсөвт өртгийг 57 сая ам.доллар болгон нэмэгдүүлэх төсөл өргөн барилаа
Image
Дээд шүүх албан үүргээ гүйцэтгэж байсан цагдаагийн аминд хүрсэн этгээдүүдийн ялыг хэвээр үлдээв
Image
УИХ-ын гишүүн Л.Элдэв-Очирын мөрийтэй тоглоомчид Баянхонгор аймгийн уяачдын холбоог түйвээх гээд дийлсэнгүй!!!
Image
Хорооноос баталсан зарим журамд нэмэлт, өөрчлөлт оруулахаар санал авч байна
Image
Гол мөрөн дээгүүр зорчихгүй байхыг онцгойлон анхаарууллаа
Image
“Түүхээ сөхвөл” ном болон мэндэллээ
Image
Н.Алтанцэцэг: АН УИХ-ын сонгуульд ялбал хамтын тэтгэврийн санг сэргээнэ
Image
Монголын бөх Моллаей Саеид ялагдлаа
Image
Ерөнхий сайдын командаар ӨӨРИЙНХӨӨ ЭСРЭГ хөдлөгч
Image
Монголын Оюутны спортын холбоо 30 жилийн ойгоо тэмдэглэв
Image
Төлбөрийг хуулийн хүрээнд эргэж шийдвэрлэхээ илэрхийллээ
Image
Мөсөнд авиралтын спорт олимпод орвол бид медаль авах боломжтой
Image
Монгол эмээ тэтгэвэрт гараад юу хийдэг вэ
Image
Мөсөн хотхон байгуулж байна
Image
“Монгол газар” компаний захирлын мисс бүсгүйн тохойнд зөөлхөн гэгч нь хүрээд нүд унагаж байгаа харцыг харуулсан энэ зураг цахимд алдаршиж байна.
Image
Шөнийн тариф тэглээд утаа хэдэн хувиар буурах вэ?
Image
0-3 насны хүүхдээ асарч байгаа эхэд сар бүр цалин олгохоор шийдвэрлэлээ
Image
Яллах дүгнэлтийг уншиж дуусгажээ
Image
Богд хааны ордон музейд тууль хайлна
Image
Хүний эр бэлэг эрхтэн ясгүй болсон шалтгааныг эрдэмтэд тайлбарлажээ
Image
Та урьд насандаа хэн байсан бэ? /сонирхолтой СОНЖОО/
Image
250 мянган иргэн буруу бүртгүүлжээ
Image
2016 сүүлчийн арилжааны дүн
Image
Дональд Трамп давхар эрүүтэй зургийг нь нийтлэхгүй байхыг хүсжээ
Image
Ардчилал.мн сайт 2016 оны Оны онцлох есөн үйл явдалыг нэрлэлээ
Image
Хөөрхий охин хуруугаа тайруулжээ
Image
ГАРГҮЙ ЭМГЭН /ӨГҮҮЛЛЭГ/
Image
“Шилмэл буйдан”-г сонголтоосоо хасъя
Image
Энх-Эрдэнэ шинэ уран бүтээл White Christmas
Image
Маргаашнаас хөнгөлөлттэй эмийг өдөр бүр худалдаална
Image
“ХӨДӨӨНИЙ ОХИН” ДЭЛХИЙН МИССИЙН ТИТМИЙГ ЗҮҮХЭД ОЙРХОН БАЙНА
Image
Машин дотор секс хийх 7 шилдэг байрлал
Image
ШӨНӨЖИН 2 ХҮҮХЭНТЭЙ ҮЗЭЭД ҮҮР ЦАЙХ ҮЕД…
Image
Ерөнхий Консул Э.Галбадрал Орбис “нисдэг” нүдний эмнэлэгийн үйл ажиллагаатай танилцлаа.
Image
Маалинганы үр гэж юу вэ? Ямар ид шидтэй вэ?
Image
Хүүхдийг хөлдөөгөөд эд эрхтэнг нь зарах гэж яваад баригдав.
Image
Цагаан хад боомт руу нөхрөө эргэж очсон эмэгтэй өрөвдөж шүлэг бичжээ
Image
Бүсгүйчүүдэд: Шинэ жилийн гоёлын үс засалтын шинэлэг санаанууд
Image
Хөдөлмөрийн баатар, Ардын аман зохиолч, СГЗ Б.Лхагвасүрэн гуайн хагалгааны зардлыг Монгол Улсын ерөнхийлөгч даахаар болжээ.
Image
Эзэгтэй хүний хийж сурсан байх ёстой 20 хоол
Image
ИРАКИЙН МИСС СЭЛФИНЭЭС БОЛЖ ГЭР БҮЛИЙНХЭНТЭЙГЭЭ ЭХ ОРНООСОО ДҮРВЭЖЭЭ
Image
Кофенд дурлагсад илүү урт насладаг бас өвчлөх нь бага гэдгийг батлажээ.
Image
ЭХНЭРТЭЙГЭЭ ХҮНДЛЭЛГҮЙ ХАРЬЦАСНААР АЗ ХИЙМОРЬ НЬ НҮҮР БУРУУЛДАГ
Image
СУРГУУЛИУДЫН ӨРГӨТГӨЛ БАРИГДСАНААР 2 ЭЭЛЖЭЭР ХИЧЭЭЛЛЭДЭГ БОЛНО
Image
БАЯРЫН ӨДРҮҮДЭД 12 ХҮҮХЭД АВТЫН ОСОЛД ӨРТЖЭЭ
Image
ГОЛОМТ БАНКНЫ ДОТООД АУДИТЫН ҮЙЛ АЖИЛЛАГАА ДЭЛХИЙН ЖИШИГТ ХҮРЛЭЭ
Image
Үс засуулахад тохиромжгүй
Image
Цус, нулимсаар бүтдэг iPhone
Image
УРГАМЛЫН ТООСНЫ ХАРШЛААС СЭРГИЙЛЭХ ТАЛААР ЗӨВЛӨМЖ ХҮРГЭЖ БАЙНА
Image
Өргөст хэмхийг ийм олон янзаар хэрэглэдэг гэвэл та итгэх үү?
Image
Ц.НЯМДОРЖИЙН “БИ ЭХ ОРНООСОО УРВААГҮЙ” НОМ ХЭВЛЭЛТЭЭС ГАРЧЭЭ
Image
Хас банкны 160 сая төгрөгтэй тэнцэх долларын зээл гэдэг нь угтаа 160 сая төгрөгийг л төлнө гэсэн үг
Image
БҮТЭН САР ҮРГЭЛЖИЛДЭГ ДЭЛХИЙН ХАМГИЙН НҮСЭР СОНГУУЛЬ
Image
ТҮРЭЭСИЙН БАЙРАНД БҮРТГҮҮЛСЭН ИРГЭДИЙН АНХААРАЛД
Image
К2 УУЛАНД АМЖИЛТТАЙ АВИРСАН МУГТ Б.ГАНГААМААД БАЯР ХҮРГЭВ
Image
БАЯРЫН ӨДРҮҮДЭД ХОЁР ХҮН АМИА ХОРЛОЖ, НЭГ ХҮН АРХИНД ХОРДОЖ НАС БАРЖЭЭ
Image
УИХ-ын гурван байнгын хороо хуралдана
Image
Нүдээр шинжих эрдэм
Image
С.ЭРДЭНЭ: САНГИЙН САЙД МОНГОЛЫН ТЭРГҮҮН ХУДАЛЧ
Image
Татварын орлого 1.4 их наядаар өсжээ
Image
Эрэгтэйчүүдийн наслалт бага байна
Image
Трампын талынхан шууд дайралтанд орж байна
Image
Уялдаа холбоо ба бодлогын хамгаалалтыг эдийн засагчид анхааруулж байна
Image
ГУРАВДУГААР САРЫН 14-НД БОЛОХ ҮЙЛ ЯВДАЛ
Image
Дөрвөн дүүрэгт цахилгаан хязгаарлана
Image
Жюү Жицүгийн УАШТ болно
Image
АНУ-ын шинэ хориг хоёр улсын харилцааг бүр дордууллаа гэж Орос мэдэгдлээ
Image
Л.Пүрэвсүрэн Ерөнхийлөгчийн зөвлөхөөр дахин томилогджээ
Image
Ихэр цагаан ботго мэндэлжээ
Image
“Мууран хүүхэдтэй” гэр бүл интернэт хэрэглэгчдийг бухимдуулав
Image
ЦЭНГЭЛДЭХ ХҮРЭЭЛЭНГИЙН ОЙР ОРЧМЫН БАРИЛГЫН ҮЙЛ АЖИЛЛАГААГ ТҮР ХУГАЦААГААР ЗОГСООЛОО
Image
Их Британид жолоочгүй машин туршив
Image
Зөвшөөрөлгүйгээр олон улсын дуудлага хийсэн хүнийг цаазаар авдаг цорын ганц орон
Image
Image

ТHE DIPLOMAT: МОНГОЛЫН ЭРЭГТЭЙЧҮҮД "ЭР ХҮН ШИГ ХАРАГДАХ" ГЭЖ ЭРҮҮЛ МЭНДЭЭРЭЭ ХОХИРЧ БАЙНА

Монголын эрэгтэйчүүд ба эмэгтэйчүүдийн дундаж наслалт хол зөрүүтэй байгаа шалтгааныг тайлбарласан агуулга бүхий нэгэн нийтлэл Токио хотод төвтэй "The Diplomat" цахим сэтгүүлд гарчээ. НҮБ-ын Хүн амын сангийн Монгол дахь суурин төлөөлөгч Наоми Китахара, Монголын Үндэсний статистикийн хорооны дарга А.Ариунзаяа нарын хамтран бичсэн энэхүү нийтлэлийг орчуулан хүргэж байна.

ВАШИНГТОН. /The Diplomat/. Хүйсийн эрх тэгш байдлын тухай ярьж, бичихдээ эрэгтэйчүүд юунд санаа зовж шаналж байгааг, тэдний өмнө ямар асуудал тулгарч байгааг төдийлөн ойшоож, авч хэлэлцдэггүй болохыг эрэгтэйчүүдийн олонхи нь хэлж байна.

Ялангуяа, Монголд эрэгтэйчүүдийн өмнө тулгамдаж буй асуудлуудыг нэг их авч хэлэлцээд байдаггүй. Тус улсад эрэгтэй ба эмэгтэй хүмүүсийн дундаж наслалт маш хол зөрүүтэй байгаа нь үүнийг илтгэнэ.

Эрэгтэй ба эмэгтэй хүмүүсийн дундаж наслалтын зөрүү дэлхийд дунджаар 4 жил байгаа бол Монголд 9 жил байна. Гол төлөв хуучин социалист улсуудад эрэгтэй ба эмэгтэйчүүдийн дундаж наслалт ийм хол зөрүүтэй байна.

Эрүүл мэндэдээ анхаар

Монгол хүмүүсийн нас баралтын түвшинг харахад эрэгтэйчүүдийн нас баралтын түвшин эмэгтэйчүүдтэй харьцуулахад бүх насанд өндөр байна. Энэ нь биологийн хүчин зүйлс төдийгүй хүрээлэн буй орчин болоод амьдралын хэв маягтай холбоотой юм.

Жишээ нь, эрүүл бус амьдралын хэв маягийг авч үзье. Нэгэн судалгааны дүнгээс үзвэл, Монголын насанд хүрсэн эрэгтэйчүүдийн 56.1 хувь нь тамхи татаж байна. Өөрөөр хэлбэл, Монгол нь тамхи татдаг эрэгтэйчүүдийнхээ тоогоор дэлхийд дээгүүрт бичигдэж байгаа юм. Харин Монголын насанд хүрсэн эмэгтэйчүүдийн 7.8 хувь нь тамхи татаж байна. Тамхи болон согтууруулах ундаа нь зүрх судасны өвчин, тэр дундаа зүрхний шигдээс, цус харвалт зэрэг өвчний гол эх үүсвэр юм. Эдгээр нь Монголын эрэгтэйчүүдийн аминд хүрч буй гол хүчин зүйлс билээ. Тамхи татах нь эрэгтэй ба эмэгтэй хүмүүсийн дундаж наслалтыг 2.4 хүртэлх жилийн зөрүүтэй болгодог болохыг Скандинавын хойгийн улсуудад хийсэн  судалгааны дүн харуулсан байна.

Мөн хуучин социалист улс орнуудын нэгэн адил Монголд архидалт нь эрэгтэйчүүдэд хамгийн тулгамдсан асуудлуудын нэг болоод байна. Монголын эрэгтэйчүүдийн 39.7 хувь, эмэгтэйчүүдийн 15.1 хувь нь архины хамааралтай байна. Өөрөөр хэлбэл, архины хамааралтай эрэгтэйчүүдийн тоо эмэгтэйчүүдтэй харьцуулахад 2.5 дахин олон байна.

Янз бүрийн тохиолдлоор нас барсан эрэгтэйчүүдийн тоог эмэгтэйчүүдийнхтэй харьцуулахад хамаагүй өндөр байна. Тухайлбал, 2016 онд амиа хорлосон эмэгтэйчүүдийн тоо 63 байгаа бол эрэгтэйчүүдийн тоо 387, архидалтай холбоотойгоор нас барсан эмэгтэйчүүдийн тоо 58 байгаа бол эрэгтэйчүүдийн тоо 352 байна.

Согтууруулах ундаа, тамхи, зам тээврийн ослын улмаас амиа алдах нь, тэр ч байтугай амиа хорлолт нь урьдчилан сэргийлэх боломжтой хэрэг бөгөөд үндсэндээ эрүүл бус амьдралын хэв маягтай  холбоотой.

Монголын эрэгтэйчүүд эрүүл мэндэдээ санаа тавих цаг хэдийн ирээд байна. 2016 онд монгол эрэгтэйчүүд эрүүл мэндийн байгууллагад дунджаар 4.6 удаа хандсан бол эмэгтэйчүүд 6 удаа (жирэмсний хяналтын үзлэг хамаарахгүй) ханджээ.

Эрүүл бус амьдралын хэв маягаа өөрчлөх нь Монголын эрэгтэйчүүдийн дундаж наслалтыг нэмэгдүүлэхэд чухал нөлөө үзүүлэх болно. Тиймээс бид эрчүүдээ бие махбодь болоод сэтгэлзүйн хувьд эрүүлжүүлж, амьдралынх нь хэв маягийг эрүүл болгохын төлөө илүү их зүйл хийх хэрэгтэй байна.

Хорт зуршлуудаас салах нь

Архи ууж, тамхи татах зэрэг нь хөвгүүд, эрэгтэйчүүд өөрсдийгөө илэрхийлэх, “гоё харагдах, эр хүн шиг харагдах” гэсэн “нэгэн гаж хандлага” болж хувираад байна.

Хүн төрөхдөө эдгээр хорт зуршилтай төрдөггүй. Эдгээр нь нийгмийн бий болгосон зүйлс юм. Эр хүн гэдгээ нотлохын тулд эдгээр хорыг хэрэглэнэ гэдэг “байж боломгүй” хэрэг. Найзууд архи уулгах гэж нэг нэгнийгээ ятгахдаа “Эр хүн юм бол эрх хүн шиг л бай л даа. Охин шиг маяглаад байх юм” гэж хэлэхийг та хаа нэгтээ сонссон нь лавтай. Эрэгтэйчүүд бол илүү их орлого олж, гэр бүлээ авч явах ёстой хүмүүс гэсэн нийтлэг ойлголт байдаг. Энэ дарамт ч эрэгтэйчүүдийн сэтгэл санаанд сөргөөр нөлөөлж байна.

Архи, тамхи мэтийн хорыг хэрэглэснээрээ хүчирхэг эр хүн шиг  харагдах нь юу л бол. Хүч чадал нь булчингаар, сул дорой байдал нь хүний сэтгэл хөдлөл, мэдрэмжээр илэрхийлэгддэг гэдгийг санах хэрэгтэй. Сул дорой харагдахчих вий гэсэн айдсынхаа улмаас эрэгтэйчүүдийн нэг хэсэг нь эрүүл бус амьдралын хэв маягийг сонгож, эрүүл мэндээрээ хохирч байна.

Хаанахын ч эрэгтэйчүүдийн архи, тамхи, мансууруулах бодисын хэрэглээ эмэгтэйчүүдийнхтэй харьцуулахад хамаагүй өндөр, эрэгтэйчүүд зүрх судасны өвчинд илүү өртөмтгий байгаа нь нууц биш. Эдгээр хүчин зүйлс нь эрэгтэйчүүдийн эрүүл мэндэд ихээхэн сөргөөр нөлөөлж, амьдрах хугацааг нь богиносгосоор байна.

Эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүсийн үүрэг оролцооны талаарх ялгавартай ойлголт нь нийгмийн хөгжилд ямар ч тус нэмэр болохгүй. Нийгмийн хандлагыг өөрчлөхийн тулд эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүс бүгд адилхан хамтран ажиллах хэрэгтэй.

Эрүүл мэндийн боловсролын хөтөлбөр, кампанит ажил өрнүүлэх замаар эрүүл амьдрах нь хэр чухал болохыг сурталчилж, хүмүүсийн эрүүл мэндийн боловсролыг дээшлүүлэх нь нийгмийн хандлагыг өөрчлөх эерэг алхмуудын нэг юм. Энэ ажлын хүрээнд НҮБ-ын Хүн амын Монгол дахь салбар хүйсийн талаарх хэвшмэл ойлголтыг залруулахын тулд  дунд сургуулийн хичээлийн хөтөлбөрт хүйсийн эрх тэгш байдал болоод бэлгийн боловсролын талаарх цогц ойлголт өгөх хичээлийг багтаахаар холбогдох төрийн болон төрийн бус байгууллагуудтай хамтран ажиллаж байна. Мөн НҮБ-ын Хүн амын сангийн Монгол дахь салбар нь жендерт суурилсан хүчирхийллээс урьдчилан сэргийлэхийн тулд “Аюулгүй сургууль” санаачлага хэрэгжүүлж, багш болон сурагчидтай хамтран ажиллаж байна. Эрүүл урт, удаан амьдрах нь ямар чухал болох талаарх энэ мэтийн санаачлага, хэлэлцүүлэгт хүмүүс цаг зав гарган хамрагдах хэрэгтэй. Энэ нь ялангуяа Монголын эрэгтэйчүүдэд хамгийн их хамааралтай.

https://thediplomat.com/2018/05/how-toxic-masculinity-is-killing-mongolian-men/
 

СЭТГЭГДЭЛ

Comments


Fatal error: Call to undefined function write_cache() in /var/www/html/xac/ww.focusmedee.mn/cache_footer.php on line 6