Эхлэл        Байгаль орчин        Боловсрол        Гэмт хэрэг        Гэр бүл        Нийслэл        Орон нутаг        Хөдөө аж ахуй         Хууль, эрхзүй        Шашин        Эрүүл мэнд
Image
МАХ БОРЦЛОХОД МАХНЫ ЖИН АНХНЫХААСАА ТАВ ДАХИН БАГАСДАГ Ч ЧАНАРАА ХЭЗЭЭ Ч АЛДДАГГҮЙ
Image
АЧ ОХИНОО ХҮЧИРХИЙЛСЭН ЭТГЭЭДЭД 12 ЖИЛИЙН ЯЛ ОНООЛОО
Image
БУЛГАН АЙМАГТ СҮРЬЕЭГИЙН 30 ОРТОЙ ЭМНЭЛЭГ АШИГЛАЛТАД ОРНО
Image
ӨНӨӨДӨР ЦАХИЛГААН ХЯЗГААРЛАХ ХУВААРЬ
Image
ОЮУТОЛГОЙН ШАЛГАЛТЫН БАРИМТУУДЫГ ЗАСГИЙН ГАЗАР ТАТАЖ АВЧЭЭ
Image
ӨНӨӨДӨР БОЛОХ ҮЙЛ ЯВДЛЫН ТОЙМ
Image
УЛААНБААТАРТ 17-19 ХЭМ ДУЛААН, БАГА ЗЭРЭГ БОРООТОЙ
Image
МОГОЙ ЖИЛТНЭЭ АЛИВАА ҮЙЛИЙГ ХИЙХЭД ЭЕРЭГ САЙН
Image
ДАРГА НАРЫН ӨГСӨН ЛИЦЕНЗҮҮДИЙГ ЦЭРГҮҮДЭЭР ХУРААЛГАНА ГЭВ ҮҮ?
Image
"ХҮҮХДИЙН АВТОБУС НЬ 12-ООС ДООШ ЖИЛИЙН НАСЖИЛТТАЙ, ЗҮҮН ГАР ТАЛДАА ЖОЛООНЫ ХҮРДТЭЙ БАЙХ ЁСТОЙ"
Image
ГЭРЭЛТ ГУДАМЖИНД “HOBBY STREET” ЦУВРАЛ ӨДӨРЛӨГ ЗОХИОН БАЙГУУЛНА
Image
Ч.УЛААН: ШИРҮҮН БОРОО, МӨНДӨРИЙН УЛМААС 2500 ГА ТАЛБАЙГААС УРГАЦ ХУРААХ БОЛОМЖГҮЙ БОЛСОН
Image
ӨСВӨРИЙН АВРАГЧИД ИРГЭДИЙН ТАЛАРХЛЫГ ХҮЛЭЭВ
Image
МЭРГЭЖЛИЙН ХЭМЖЭЭНД ХЭРХЭН АЛБАН И-МЭЙЛ БИЧИХ ВЭ?
Image
Б.ХУРЦ НАРТ ХОЛБОГДОХ ХЭРГИЙГ НЭМЭЛТ МӨРДӨН БАЙЦААЛТАД БУЦААЛАА
Image
2,000 ЦААНЫ БАЯР БОЛЛОО
Image
СУРГУУЛЬ, ЦЭЦЭРЛЭГҮҮДЭД ХҮҮХЭД ХҮЛЭЭН АВАХ БЭЛТГЭЛЭЭ БҮРЭН ХАНГАХЫГ ҮҮРЭГ БОЛГОВ
Image
У.ХҮРЭЛСҮХ: МАХ ГУРИЛЫН ҮНЭ ТЭНГЭРТ ХАДВАЛ Ч.УЛААН САЙД ТОЛГОЙРОО ХАРИУЦНА ШҮҮ
Image
ЕСДҮГЭЭР САРЫН СҮҮЛЭЭР ЦАСАН ШУУРГА ШУУРЧ, ЦОЧИР ХҮЙТРЭХИЙГ АНХААРУУЛЖ БАЙНА
Image
ИЗРАИЛИЙН ЗЭВСЭГТ ХҮЧИН ХАМАС БҮЛЭГЛЭЛ РҮҮ ДОВТОЛЖЭЭ
Image
Э.БАТТУЛГА: БАЙГАЛЬ ОРЧНЫ АСУУДЛУУДЫН ШИЙДЛИЙГ ӨӨРӨӨС НЬ ОЛЖ БОЛДОГ
Image
Б.БАТ-ЭРДЭНЭ: МИНИЙ ШАВЬ ЭЛДЭВ ТӨРЛИЙН НЭМЭЛТ БҮТЭЭГДЭХҮҮН ШААРДАГДАХААРГҮЙ БАЙГАЛИАС ЗАЯАСАН БЯР ЧАДАЛТАЙ БӨХ
Image
ЭРДЭНЭТ ҮЙЛДВЭР ИМПОРТЫН БҮТЭЭГДЭХҮҮН ҮЙЛДВЭРЛЭЛЭЭР ЭДИЙН ЗАСГИЙН ХЭМНЭЛТ ГАРГАЖ БАЙНА
Image
ДОНАЛЬД ТРАМПЫН УУГАН ХҮҮ МОНГОЛД ХУВИЙН АЯЛЛЫН ЗОРИЛГООР ИРЖЭЭ
Image
ОЮУТНЫ БАЙРНЫ ТӨЛБӨР 430 МЯНГААС 1.5 САЯ ТӨГРӨГ БАЙНА
Image
УРАН ӨВӨӨГИЙН ҮРГЭЛЖЛЭЛ БУЮУ МОНГОЛ ПИКАССО
Image
ЕРӨНХИЙ САЙД ОНЦГОЙ КОМИССЫН ХУРАЛДААНД ОРОЛЦОЖ, ҮҮРЭГ ДААЛГАВАР ӨГНӨ
Image
ДОЛОО ХОНОГИЙН АРИЛЖААНЫ ТОЙМ МЭДЭЭ
Image
НАМЫН БҮЛЭГ, ЗӨВЛӨЛ, АЖЛЫН ХЭСГҮҮД ХУРАЛДАНА
Image
НӨАТ: 10 САЯЫН ХОЁР, 5 САЯЫН 23 АЗТАН ТОДОРЛОО
Image
АЛБА ХААГЧИД МЭРГЭЖЛИЙН УР ЧАДВАРАА ДЭЭШЛҮҮЛЭВ
Image
"МОНГОЛ САРЛАГИЙН МАХ, СҮҮ, ХӨӨВӨР ЭКСПОРТОД ГАРАХ БОЛОМЖ ИХТЭЙ"
Image
ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН ГАЗРЫН 66 ХҮНИЙГ "ХОРДУУЛСАН" ЗООГИЙН ГАЗАРТ ЗӨРЧЛИЙН ХЭРЭГ НЭЭЖЭЭ
Image
Ч.БАЯНДЭЛГЭР: ХҮРЗ БАРЬСАН ТОНУУЛЧИД МОНГОЛЫН АРХЕОЛОГИЙГ СҮЙТГЭЖ БАЙНА
Image
МАН-ЫНХАН ТЭРЭЛЖИД ХУРАЛДЖЭЭ
Image
Б.АЛТАНЦЭЦЭГ: ИРЭХ ЗУРГААН САРД АМ.ДОЛЛАРЫН ХАНШ 2,700 ОРЧИМ ТӨГРӨГ БАЙНА ГЭСЭН ТААМАГ ИРГЭДИЙН ДУНД БИЙ
Image
ӨНӨӨДӨР БОЛОХ ҮЙЛ ЯВДЛЫН ТОЙМ
Image
ҮС ЗАСУУЛАБАЛ САЙН НӨХӨРТЭЙ УЧИРНА
Image
ЦАГ АГААРЫН МЭДЭЭ
Image
МАН-ЫН БҮЛЭГ, АН-ЫН ЗӨВЛӨЛ ХУРАЛДАНА
Image
10 САЯ ТӨГРӨГИЙН ХОЁР АЗТАН ТОДОРЧЭЭ
Image
Б.ХУРЦ НАРТ ХОЛБОГДОХ ШҮҮХ ХУРАЛ ЗУРГАА ДАХЬ ӨДРӨӨ ҮРГЭЛЖИЛНЭ
Image
ЭРТНИЙ ОЧИР АЛМААЗ ОЛЖЭЭ
Image
ЦАХИМААР ХҮҮХДЭЭ БҮРТГҮҮЛЭХ БОЛОМЖГҮЙ ИРГЭД ХАМРАН СУРГАХ ТОЙРГИЙН ЦЭЦЭРЛЭГТ ӨӨРИЙН БИЕЭР ОЧИЖ БҮРТГҮҮЛЭЭРЭЙ
Image
ХУУЛЬ БУСААР АЛТ ОЛБОРЛОСОН ГЭХ ХЯТАД ИРГЭДИЙГ ХОЛБОГДОХ БАЙГУУЛЛАГАД НЬ ШИЛЖҮҮЛЖЭЭ
Image
ТҮРЭЭСИЙН БАЙРАНД БҮРТГҮҮЛСЭН ИРГЭДИЙН АНХААРАЛД
Image
ПАРЛАМЕНТ ИРЭХ ДОЛОО ХОНОГТ ЯМАР АСУУДАЛ ХЭЛЭЛЦЭХ ВЭ
Image
ОЮУТАН ЦЭРГҮҮД ТАНГАРАГ ӨРГӨЛӨӨ
Image
ГОЛУУДЫН ҮЕРИЙН ТҮВШИН 5-35 СМ НЭМЭГДЖЭЭ
Image
МАЛ ХУЛГАЙЛАХ ГЭМТ ХЭРЭГ 1008 БҮРТГЭГДСЭН НЬ НИЙТ ХЭРГИЙН 4.9 ХУВИЙГ ЭЗЭЛЖ БАЙНА
Image
СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ: Цахимаар бусдыг садар самуунд уруу татсан хоёр этгээдийг шалгаж байна
Image
Чигчий хурууны уртаараа өөрийгөө шинжээрэй!
Image
Таван мянган авдар үнэгүй тараана
Image
Үхрийн булууны ид шид та алмайрах болно / Хадгалаад аваарай
Image
Та таалагдсан өдөө сонгож, өөрийнхөө тухай илүү ихийг мэдэж аваарай!
Image
Таныг сэтгэл татам харагдуулдаг зүйлс
Image
Интернэтийн түүхэн дэх 10 том саатал
Image
Зүүдний тайлал
Image
Танд ямар түрийвч таалагддаг вэ? Таны амжилтын нууц үүнд оршино…
Image
С.Шижирбат: Шүүгч Ц.Сэрээтэр, Б.Төмөрбаатар нарын хийсэн луйврын хариуг Г.Мандахнарангаас авчихлаа
Image
Мухар сүсэг гээд итгэдэггүй байлаа, харин ням гаригт үсээ засуулсны дараа ийм зүйл болсон юм…
Image
С.Зориг агсны хэрэг илэрлээ С.Зориг агсан нь аиьд сэрүүндээ «Яана аа, өвгөөн аймаар жаргаж байна аа би, дуусчих вий дээ» гэж яриж байжээ
Image
Эмэгтэй хүнд хэдэн цагийн нойр хэрэгтэй вэ?
Image
​1072 хувьцаагаа баталгаажуулж, данс нээлгэх ЗААВАР
Image
Адууны махаар хатгаа эмчлэх арга
Image
Эрчүүдтэй харилцаагаа удаан үргэлжлүүлэх нууцаас
Image
Монголын хамгийн халуухан бүсгүйчүүд хэн бэ?
Image
АН-ын ҮЗХ хуралдаж чадах уу?
Image
Гэрт байгаа муу энергийг ганц аяга усаар хэрхэн олж илрүүлэх вэ?
Image
Дарханы замд осол их гардаг нь амьдаараа цементлүүлж үхсэн 20 ялтантай холбоотой
Image
Mongolian Hot girls
Image
Г.Нандинзаяа-н олимпийн дараа хэлсэн үг
Image
Нэвтрүүлэгч Чимэгээ шууд дамжуулалтаар алдаа гаргалаа
Image
Мэдлэгийн тухай онол
Image
Аль улсын паспорт хамгийн “хүчирхэг” вэ
Image
17 давхараас хүнтэй лифт унажээ
Image
Б.Гантогоо өөрийгөө Монголын хамгийн сайхан хөхтэй хүүхэн гэж боддог
Image
LISTVERSE: Чингис хааны талаар таны сонсож байгаагүй 10 баримт
Image
Сайн эцэг эхчүүд хүүхдээ хэзээ ч оройтуулж унтуулдаггүй. Оройтож унтах нь хүүхдийн эрүүл мэндэд маш хортой
Image
Б.Мягмар: Малаа эрэхээр гарсан аавыг минь тэд согтоогоод, хөнөөчихсөн байх
Image
“Эврика-2018” Эрдэм Шинжилгээний Их Хурлын шилдгүүд тодорлоо
Image
ГЭРЛЭХЭЭСЭЭ ӨМНӨ ЗААВАЛ АСУУХ 15 АСУУЛТ
Image
Өглөө өлөн элгэн дээрээ ус уухын ач тус
Image
Нэвтрүүлэгч И.Ичинхорлоогийн залуу ахуй цагийн нүцгэн зураг
Image
ГАВЬЯАТ ТАМИРЧИН Ж.ӨЛЗИЙ-ОРШИХ ТААЛАЛ ТӨГСЧЭЭ
Image
Эерэг хандлагыг энгийнээс
Image
Шилийн Богдын түймрийг унтраав
Image
Монгол Улсын экспорт 7.9 хувиар, импорт 14.7 хувиар буурлаа
Image
Францын алдарт хөлбөмбөгчин Луи Саа өнөөдөр Монголд ирнэ
Image
Үндэсний зөвлөлийг Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайд ахалж байх нь зүйтэй гэв
Image
Жүжигчин Ундармаа 7 хоногт 10 кг турсан супер гэрийн жорын нууцаасаа хуваалцлаа
Image
Жэйки Чаны охин ижил хүйстэн гэдгээ хэлснээр гэрээсээ хөөгдөн орон гэргүй болсноо ийн ярьжээ
Image
Монгол улс Европын Холбооны “татварын асуудлаар хамтран ажилладаггүй орнуудын жагсаалт”-аас гарлаа
Image
ХОТЫН ЗАХИРАГЧ ПРОТЕЗИЙН ҮЙЛДВЭРИЙГ ДЭМЖИН АЖИЛЛАХАА ИЛЭРХИЙЛЛЭЭ
Image
НАЙМДУГААР САРЫН 28-НЫ ӨДӨР БОЛОХ ҮЙЛ ЯВДАЛ
Image
ЭЛСЭЛТИЙН ЕРӨНХИЙ ШАЛГАЛТАНДАА 800 ОНОО АВСАН СУРАГЧ БҮРИЙГ УРАМШУУЛНА
Image
ДАЛАЙН УСЫГ ЦЭВЭРШҮҮЛЭХ ШИНЭ МЕМБРАН БҮТЦИЙГ ХЯТАДЫН ЭРДЭМТЭД ЗОХИОН БҮТЭЭЖЭЭ
Image
Гаалийн 34 байцаагчтай холбоотой авлигын хэрэгт ял оноолоо
Image
Нүдний зовхи яагаад татдаг вэ?
Image
ДАРХАН АВАРГА Б.БАТ-ЭРДЭНИЙН ЦОЛЫГ ХУРААЛГАХААР ЕРӨНХИЙЛӨГЧИД ХАНДЖЭЭ
Image
Мобиком датагаараа хэрэглэгчээ хохироосоор...
Image
Ядуу байхаас залхаж байвал, үүнийг уншаарай!
Image
ХҮҮТЭЙГЭЭ ХАМТ БАЙХ БОЛОМЖИЙГ ОЛГОСОН ШҮҮГЧДЭЭ БАЯРЛАЛАА
Image
”The Voice оf Mongolia” шоуны ялагч шагналаа авчээ
Image
Д.Мурат гишүүнийг илчилсэн Б.Бахытгүл нөхрөө хутгалж байсан уу?
Image
Өөрийгөө буудсан аймшигт хэрэг гарлаа
Image
Холливудын оддын гутлын цуглуулгатай танилцана уу
Image
Ц.Баасандорж: Н.Алтанхуягт үүсгэсэн эрүүгийн хэрэг үндэслэлгүй
Image
ТҮЦ-үүдэд шалгалт хийнэ
Image
ЭЕШ-д элсэгчдийн ихэнхи нь Математикийн хичээлийг сонгожээ
Image
Image

О.МАШ-ЭРДЭНЭ МОНГОЛЫН УГСААТНЫ ЗҮЙН 10000 ШАХАМ ЭД ЗҮЙЛ, СУДАР НОМ ЦУГЛУУЛЖЭЭ

Нийслэлийн Хан-Уул дүүргийн 4-р хороо буюу Яармагт Монголын Угсаатны зүйн Гэр музей байгуулсан О.Маш-Эрдэнэ гэж хүн байдгийг бид дуулаад, түүнтэй утсаар яриад очиж сурвалжилж болох уу гэж асуухад уриалагхан хүлээж авсан юм.

Ингээд бид түүний гэрийг нь заалгаж аваад Яармагийг зорилоо. Биднийг очиход нэг залуу хашааны үүдэндээ тосч авлаа. Хашаандаа битүү мод тарьсан бөгөөд жирийн л нэг айл байв. Харин хашаанд 3-4 нохой уяатай байх агаад бидэн рүү айхтар хуцан боргож байв. Залуу за ийшээ ор гээд нэлээд хуучин таван ханатай монгол гэрт орлоо.

Гэрийн шалыг цементэлсэн байх бөгөөд гэр дүүрэн эртний эд өлгийн зүйлсийг байрлуулжээ. Гаднаас 60 гаруй насны эрдэм бичгийн болов уу гэж хэн ч харсан хэлэхээр хүн орж ирж бидэнтэй мэндэлсэн нь О.Маш-Эрдэнэ гуай аж. Бид  МОНЦАМЭ агентлагаас яваагаа тайлбарлаж, түүнтэй танилцлаа.



Тэрбээр хууль эрх зүйн болон хэлний мэргэжилтэй. Маш-Эрдэнэ ах орос, англи, франц, герман, перс хэл эзэмшсэн бөгөөд 1974-1983 онд тухайн үеийн МАХН-ын Төв хороонд ажиллаж байжээ. Мөн 1981-1983 онд МАХН-ын Төв Хорооны Ерөнхий нарийн бичгийн дарга БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн дарга Ю.Цэдэнбал даргын туслахаар ажиллаж байжээ. Тэрбээр 1983-1987 оны долдугаар сар хүртэл Афганистан улс дахь БНМАУ-ын Элчин сайдын яаманд ажиллаж байсан дипломатч хүн юм байна.

Тэрбээр, Европын болон дэлхийн олон улс орноор зорчиж байжээ. Биднийг тосч авсан залуу бол түүний хүү М.Золбаяр гэнэ. Энэ залуу англи, орос, герман, япон хэл эзэмшсэн бас л эрдэм номын хүн бөгөөд аавтайгаа адилхан Монголын түүх соёлоо дээдэлдэг нэгэн аж.



О.Маш-Эрдэнэ Монголын угсаатны зүйн холбогдолтой зүйлсийг 1990 оноос л бага сагаар цуглуулсаар хуучны эд зүйлийн нэлээд цуглуулгатай болжээ. Улмаар 2005 оноос Угсаатны зүйн гэр музей болгож хүмүүст сонирхуулж эхэлсэн байна. Хуучны сархигнаг тоонотой 4 хана гэрт тийм ч олон эд зүйл багтахгүй болохоор нь энэ 5 ханатай гэрт байнгын болгоод эд зүйлсээ байрлуулаад Гэр музейгээ байгуулсан аж.

Ингээд О.Маш-Эрдэнээс Гэр музейнхээ талаар танилцуулахыг хүссэн юм.  

Тэрбээр, “Энэ гэрт гэхэд л 300 гаруй эд зүйлс байгаа. Ер нь миний 30 гаруй жил цуглуулсан модон авдар, хайрцаг, сав суулга, төмөр тогоо, мод, зэс, гууль, төмрөөр хийсэн шанага, хувин сав, таваг, гуулин данх, айргийн хөхүүр, ширээ, сандал, малгай, ууж, дээл хувцас, эмээл, хазаараас эхлээд тэмээнд тохоод  хүүхдээ суулгадаг “өөжин”, нохойны идүүр, морин хуур зэрэг хөгжмийн зэмсэг, бурхан шашны  эд зүйл гээд нүүдлийн ахуй, соёлын бүх л эдлэл хэрэглэл бий.



-Та энд байгаа зарим эд зүйлсийн талаар товч танилцуулна уу?

-Жишээ нь хуучны нэг ч хадаас ороогүй углуургатай модон авдар гэхэд 200 гаруй байна. Манай номын сан хөмрөгт Алтангэрэл, Жадамба, Их хөлгөний болон уншлагын судрууд, Чойрын номууд  гээд 3000 гаруй судар ном байгаа. Эдгээрийг нэгтгээд тооцохоор багцаагаар 10 мянга орчим хуучны эд зүйлс бий болов уу. Тухайлбал, 100 гаруй жилийн настай 19-р зууны баян айлын хүүхдийн  уужтай дээл энэ байна. Монголын ЮНЕСКО-гийнхан ном гаргах гээд хот хавиас айрагны хуучны хөхүүр хайгаад олоогүй, тэгээд манайд байгааг мэдээд ихэд олзуурхаж байлаа.



Японы Киотогийн Их сургуулийн нэг эрдэмтэн модон сав суулганы гарал үүслийн талаар 27 жил судалгаа хийж Африкаас гаралтай юу, Латин Америкаас  эсвэл Азиас юмуу гэдгийг тогтоохоор ажиллаж байгаа хүн юм билээ. Тэр хүн 4 жилийн өмнө Монголд 3 хоногийн хугацаатай ирээд Түүхийн музейд байдаг нэг гэрт модон эдлэл байгааг хараад орж сонирхохыг хүсэхэд ажилтнууд хориглож бүр зургийг нь авах гэхэд авхуулаагүй аж.



Тэгээд мань хүн урамгүйхэн нутаг буцах гэж байхад түүний хэлмэрч охины ээж нь намайг таньдаг болохоор энэ тухай надад хэлсэн юм. Манайд модон сав суулга байлгүй яахав гэсэн юм. Япон судлаач тэр дороо л манайд ирээд модон сав суулга үзээд бүр нүд нь сэргээд л ихэд олзуурхаж билээ.

 

Гэр музейн баруун хатавчинд дөрвөн эвэртэй хонины толгойд модоор их бие хийгээд байрлуулжээ. Энэ ямар учиртай болохыг лавлахад, “Хөвсгөл аймгийн мянгат малчны хотонд төрсөн дөрвөн эвэртэй хонины толгой юм. Энэ бол тэр айлын сэтэртэй хонь юм. Монголчууд хайртай малаа сэтэрлээд заазлахгүй тахин шүтээд байгалийн жамаар нь наслуулаад нүд аниулдаг уламжлалт зан үйл байдаг. Надад 7-8 жилийн өмнө авчирч өгсөн юм. Бас нэг зүйл сонирхуулахад, 1800-гаад оны үед томоохон гавьж ламын хэрэглэж байсан үнсэн самбар надад байна. Үүнийг ЮНЕСКО-гийн биет бус өвд бүртгүүлэхээр бид саналаа бичээд өгсөн байгаа.



Хөвсгөлийн бөөгийн нэлээд эртний иж бүрэн өмсгөл энэ байна. Бид Монголын урлаг, соёл, шашин түүх судлаач нартай их холбоотой байдаг. Тэднээс нэлээд зүйл мэдэж авдаг, бас зөвлөгөө авна. Удган, зайран хоёрын өмсгөлийг нэг дор байлгаж болохгүй л гэдэг юм билээ” гэж ярьсан юм.

Нүүдэлчин овог аймгийн гэрийн эзэн хүн өөрөө л мужаан, дархаа хийдэг бол эхнэр хүн цагаан идээгээ боловсруулах, хоол ундаа хийхийн зэрэгцээ малынхаа арьс, ноосоор гутал, хувцас хунараа оёж, урлаж ирсэн түүхэн уламжлалтай билээ.

Нүүдэлчин монголчуудын эдлэл хэрэглэлийн нэг онцлог нь нүүдлийн ахуй, соёл, сэтгэлгээтэйгээ уялдсан авсаархан, олон хувилбараар ашиглаж болдог, зай бага эзэлдэг, эвхэгддэг, аяны зориулалттай, бөх бат бөгөөд ур хийц нь өвөрмөц байдаг.



Өдрөөс өдөрт биднээс холдож буй нүүдэлчин ахуй, соёлоо хойч үедээ уламжлуулан таниулах, олон түмэндээ сурталчилах нэгэн нэрийн хуудас нь энэхүү угсаатны зүйн гэр музей юм. Тус музейд XVII-XX зууны эхэн үеийн монголчуудын нүүдэлчин сэтгэлгээ шингэсэн ахуй, соёлыг илтгэсэн сав, суулга, хувцас, хэрэглэл, шашны эд зүйлс байрлуулсан нь сонирхогчид, гадаадын жуулчдын анхаарлыг татахаас аргагүй юм.

Угсаатны зүйн эд зүйлс цуглуулагч аав, хүү хоёр Монголын уламжлалт цайны ёсны талаар өргөн судалгаа хийж цаашдаа энэ тухай өргөн мэдээлэл өгөх ажлыг эхлүүлээд байгаа аж. Монголчууд цайг ихэвчлэн малын сүүгээр сүлж шар тос, хужир давс, тосорхог тэжээллэг хийдгээрээ бусад үндэстний хэрэглэдэг цайны төрлөөс өвөрмөц ялгаатай. Нүүдэлчин монголчуудын цайны жор, чанах арга барил, дэг жаягийг бодитоор үзүүлж сонирхуулахаар зэхэж байгаа юм.



Мөн монголчуудын “Тогоо нэрэх ёсон” ямар байдгийг ч гадаадын жуулчдад таниулан, сурталчилахаар судалгаа хийж байна. Монголчуудын хэрэглэж ирсэн ундаа бол цагаагаар нэрсэн архи буюу “Монгол нэрмэл архи” юм. Үүнийг нэрмэл, шимийн, сүүний гэх мэтээр нэрлэдэг. Жирийн монгол айлын тогоо нэрэх сонгодог хувилбарыг үзүүлэн тайлбарлах боломжтой. Жуулчдад, сонирхогчдод зориулан улирлын байдлаас шалтгаалан амталгаа явуулах зэргээр сонирхолтой санааг сэдээд байгаа юм.

Яармагийн гэр хороолол дунд байрлах энэхүү Гэр музей байгаа 0,8 га газрыг энэ шинээр сууцжуулах дахин төлөвлөлтөд оруулахгүй гэдгийг ХУД-ийн Засаг захиргаанаас шийдвэрлэжээ. Иймд Гэр музейг санаачлагч О.Маш-Эрдэнэ, М.Золбаяр нар энэ газар дээрээ шинэ музейн барилга босгохоор төлөвлөөд байгаа гэдгээ ч бидэнд баяртай дуулгаж байсан юм.

Тэдний хурааж цуглуулсан ном судар, авдар, сав суулга зэрэг эд зүйлсийг байрлуулах газар байхгүй учраас ихэнх нь чингэлэгт хадгалаатай байгаагаа ч бидэнд харуулж байв.

Д.Өлзий

СЭТГЭГДЭЛ

Comments


Fatal error: Call to undefined function write_cache() in /var/www/html/xac/ww.focusmedee.mn/cache_footer.php on line 6