Эхлэл        Байгаль орчин        Боловсрол        Гэмт хэрэг        Гэр бүл        Нийслэл        Орон нутаг        Хөдөө аж ахуй         Хууль, эрхзүй        Шашин        Эрүүл мэнд
Image
БАРИЛГЫН САЛБАРЫН НЭГДСЭН БҮРТГЭЛ, МЭДЭЭЛЛИЙН ЦАХИМ САНГИЙН НЭЭЛТ БОЛЛОО
Image
“Б.ЧИМИДИЙН НЭРЭМЖИТ ШАГНАЛ”-Д НЭР ДЭВШҮҮЛЭХ БҮТЭЭЛИЙН МАТЕРИАЛ ХҮЛЭЭН АВНА
Image
ХУУЛЬ ЗҮЙН ҮНЭ ТӨЛБӨРГҮЙ ЗӨВЛӨГӨӨ ӨГНӨ
Image
БЗД-ИЙН ХҮҮХДИЙН ЭРХИЙН ХУУЛЬ ЗҮЙН ХОРОО ХУРАЛДЛАА
Image
ЧӨЛӨӨТ БӨХИЙН ӨСВӨРИЙН ТАМИРЧИД ТАЙВАНИЙГ ЗОРИВ
Image
Б.БАТЗОРИГ НАРТ ХОЛБОГДОХ ХЭРГИЙН ШҮҮХ ХУРАЛ ЭХЭЛЛЭЭ
Image
МОНГОЛ ТӨРИЙН СЕКС СКАНДАЛУУД
Image
“ХҮҮХДИЙН ТҮЛЭГДЭЛТ–ЭЦЭГ ЭХИЙН ХАРИУЦЛАГА” АЯНЫГ УЛСЫН ХЭМЖЭЭНД ЗОХИОН БАЙГУУЛЖ БАЙНА
Image
“ХОНГИЛ”-ЫН ХҮН Н.АЛТАНХУЯГ ЕРӨНХИЙ САЙД У.ХҮРЭЛСҮХИЙГ БАЗАЖ, “ЗОДООНЧ” ТУСЛАХАА “САН-ФРАНЦИСКО”-РУУ ИЛГЭЭНЭ
Image
ДОРНОГОВЬ АЙМАГ АЛТАНШИРЭЭ СУМАНД 12 КМ ТӨМӨР ЗАМЫГ АШИГЛАЛТАД ХҮЛЭЭН АВЛАА
Image
З.ЭНХБОЛД: НИЙГМИЙН ДААТГАЛЫН ШИМТГЭЛИЙН НЭМЭГДСЭН ХОЁР ХУВЬ ДЭЭР ЕРӨНХИЙЛӨГЧ ХОРИГ ТАВИНА
Image
ЭКСТРЕМИСТ ШИНЖ ЧАНАРТАЙ ФРОНТЫН ҮЙЛ АЖИЛЛАГААГ ТАГНУУЛЫН БАЙГУУЛЛАГА ЗОГСООЛОО
Image
"ЧИНГИС ХААН" ОДОНГ "THE HU" ХАМТЛАГТ ОЛГОНО
Image
Ц.НЯМДОРЖИЙН “БИ ЭХ ОРНООСОО УРВААГҮЙ” НОМ ХЭВЛЭЛТЭЭС ГАРЧЭЭ
Image
ДОЛОО ХОНОГИЙН ӨРНИЙН ЗУРХАЙ 2019.XI.18- 2019.XI.24
Image
АЮУЛГҮЙ БАЙДЛЫГ ХАНГУУЛАН АЖИЛЛАЛАА
Image
БАЯН ӨЛГИЙ АЙМАГ ДЭЛҮҮН СУМ ЭРЭН ХАЙХ, АВРАХ БҮЛЭГТЭЙ БОЛЛОО
Image
ЖИРЭМСЭН ГУРВАН ЭМЭГТЭЙГЭЭ ЦААЗАЛСАН УЛС ОРОН МОНГОЛООС ӨӨР БАЙХГҮЙ
Image
1500 ӨРХИЙН 5000 ГАРУЙ ОРШИН СУУГЧИД ХОТЫН ДАРГЫН ШИЙДВЭРИЙГ ХҮЛЭЭСЭЭР БАЙНА
Image
АМТРАН АЖИЛЛАХ САНАМЖ БИЧИГТ ГАРЫН ҮСЭГ ЗУРЛАА
Image
НИЙСЛЭЛД 3000 ГАРУЙ ИРГЭН ТӨРИЙН АЛБАНЫ ЕРӨНХИЙ ШАЛГАЛТ ӨГЧЭЭ
Image
НИЙСЛЭЛИЙН АГААР БАГА БОХИРДОЛТОЙ БАЙНА
Image
Г.ЗАНДАНШАТАР: ДЭЛХИЙ НИЙТ ДИПЛОМЫГ БИШ УР ЧАДВАРЫГ ХАРДАГ БОЛСОН
Image
ГАХАЙ, ТУУЛАЙ ЖИЛТНЭЭ САЙН
Image
Д.ОДБАЯР АЖЛААСАА ЧӨЛӨӨЛӨГДӨХ ӨРГӨДЛӨӨ ӨГЧЭЭ
Image
ӨДӨРТӨӨ 15-17 ХЭМ ХҮЙТЭН БАЙНА
Image
90 САЯ ТӨГРӨГИЙН НЭГ АЗТАН ТОДОРЛОО
Image
Ц.ЭЛБЭГДОРЖ: МОНГОЛ УЛСЫН ХУУЛЬ БОЛ МИНИЙ ХУВЬД ДЭЭД ХҮЧ ЮМ
Image
НИЙСЛЭЛД 24 ЦАГИЙН ДОТОР 67 ИРГЭН УГААРТЖЭЭ
Image
18 АЛБА ХААГЧ ТУС БҮРТ НЭГ САЯ ТӨГРӨГИЙН ДЭМЖЛЭГ ҮЗҮҮЛЭХЭЭР ШИЙДВЭРЛЭВ
Image
НАРНЫ ЭРЧИМ ХҮЧИЙГ ДУЛААН БОЛГОХ АРГЫГ НЭЭЖЭЭ
Image
НИЙТ ЗЭЭЛИЙН ӨРИЙН ҮЛДЭГДЭЛ 18.2 ИХ НАЯД ТӨГРӨГ БОЛЖЭЭ
Image
ӨНӨӨДӨР ОЛОН УЛСЫН ОЮУТНЫ ЭРХИЙГ ХАМГААЛАХ ӨДӨР
Image
ДОРНОД, СҮХБААТАРЫН НУТАГ, ХЭНТИЙН ЗҮҮН БОЛОН ӨМНӨД ХЭСГЭЭР ЦАСАН ШУУРГА ШУУРНА
Image
КЕНИ УЛСАД ХУРАЛД ОРОЛЦООД ИРСЭН 19 ТӨЛӨӨЛӨГЧИЙГ ТУСГААРЛАЖЭЭ
Image
ИРЭЭДҮЙН ЭЗЭД МЭРГЭЖИЛ СОНГОЛТЫН АЯН ҮРГЭЛЖИЛЖ БАЙНА
Image
ТӨРИЙН БАЙГУУЛЛАГЫН АВТОМАШИНЫГ АЛБАНЫ БУС ЗОРИЛГООР АШИГЛАСАН ТОХИОЛДОЛД АЖЛААС НЬ ЧӨЛӨӨЛНӨ
Image
ИРГЭНИЙ ХӨДӨЛГӨӨНӨӨС УИХ-Д ХАНДАН ИРҮҮЛСЭН ШААРДЛАГЫН ХАРИУГ ӨГӨВ
Image
МОНГОЛ УЛСЫН ҮНДСЭН ХУУЛИЙН 19 ЗҮЙЛ, 36 ЗААЛТАД НЭМЭЛТ, ӨӨРЧЛӨЛТ ОРУУЛЖЭЭ
Image
ХҮЙ ДОЛОО ХУДАГ ДАХЬ ''МОНГОЛ НААДАМ ЦОГЦОЛБОРЫН ХЭСЭГЧИЛСЭН ТӨЛӨВЛӨГӨӨНИЙ ТОДОТГОЛ''-ЫН САНАЛЫГ ДЭМЖЛЭЭ
Image
МЭРГЭН БУУЧ, БААТАР
Image
ЗҮРХ СУДАСНЫ ЭМИЙН БОРЛУУЛАЛТ 14.8 ТЭРБУМ ТӨГРӨГ БОЛЖ, НИЙТ БОРЛУУЛАЛТЫН 44.0 ХУВИЙГ ЭЗЭЛЖ БАЙНА
Image
ЗАРИМ НУТГААР ЦАСАН ШУУРГА ШУУРЧ, ХҮЙТНИЙ ЭРЧ ЭРС ЧАНГАРНА
Image
УИХ-ЫН ДАРГА Г.ЗАНДАНШАТАРЫН ТУСЛАХ З.ТӨМӨРТӨМӨӨ ГЭГЧ БУСДЫГ ЗОДОЖ ТАНХАЙРЧЭЭ
Image
"МОНГОЛ НААДАМ ЦОГЦОЛБОРЫН ХЭСЭГЧИЛСЭН ТӨЛӨВЛӨГӨӨНИЙ ТОДОТГОЛ”-ЫН САНАЛЫГ ДЭМЖЛЭЭ
Image
ИРЭЭДҮЙН ЭЗЭД МЭРГЭЖИЛ СОНГОЛТЫН АЯН ҮРГЭЛЖИЛЖ БАЙНА
Image
ХУД УГААРТАХ ЭРСДЭЛТЭЙ ӨРХҮҮДИЙН ПИЙШИН ЯНДАНГ ЗАСВАРЛАХ БАГ АЖИЛЛУУЛЖ ЭХЭЛЛЭЭ
Image
СТА, ЗУРААЧ Н.АМГАЛАНБААТАРЫН УРАН БҮТЭЭЛИЙН ДӨРӨВ ДЭХ ҮЗЭСГЭЛЭН НЭЭЛТЭЭ ХИЙЛЭЭ
Image
ЗАМ, ДАВАА ХААГДАХ НӨХЦӨЛ БҮРДЭЖ БАЙГААГ АНХААРНА УУ
Image
Ц.ЭЛБЭГДОРЖ ДЭЛХИЙН МАНЛАЙЛЛЫН НЭГДЭЛ БАЙГУУЛЛАГЫН ЕРӨНХИЙ ЧУУЛГАНД ОРОЛЦОЖ БАЙНА
Image
ХӨНДӨГДӨӨГҮЙ СЭДЭВ: Монгол хүнд амьдрал БЭЛЭГЛЭХ ХУУЛЬ
Image
Ам.долларын ханшийн өсөлт ХӨӨС тул УДАХГҮЙ БУУНА
Image
GTIME Болон бусад сүлжээний бизнесд элсэхгүй байхыг анхааруулж байна
Image
Болзооны үед асуух 30 хөгжилтэй асуулт
Image
ШУУРХАЙ МЭДЭЭ: ДӨРВӨН ХҮҮХЭД ТӨРҮҮЛСЭН ЭХ 44 НАСТАЙДАА ТЭТГЭВЭР ТОГТООЛГОХ БОЛОМЖТОЙ БОЛЛОО
Image
“Цасан гоо ба долоон одой” сонгодог бүжгэн жүжгийг тоголно
Image
ОХУ-аас 1кг давсыг 61500 төгрөгөөр авахаар болжээ
Image
ЦАГ УУРЧИД: Сүүлийн 100 жилийн хугацаан дахь хамгийн хүйтэн өвөл болно
Image
108 удаа мөргөж эхлэхээр шийдсэн бол заавал уншаарай
Image
Улсын аварга Ч.Санжаадамба залуу бөхийг гэмтээжээ
Image
Самсунг хоёр хуваагдаж магадгүй боллоо
Image
Швайнштайгер зодгоо тайлна
Image
Монгол охин Jade luv нэрээр дэлхийд алдартай
Image
О.Оюунцэцэг: Австрали нөхрөө "Тэнгэрийн бэлэг" хэмээн магтав
Image
ТАНЫГ НЭВТ ШУВТ ХЭЛЭХ “АМЕРИК ЗУРХАЙ”
Image
21 жилийн турш гэртээ хэнийг ч оруулаагүй эмгэнийд гэнэт ортол..
Image
Ц.Элбэгдорж: Ойрын хугацаанд Улаанбаатар хотод маш хүчтэй газар хөдлөлт болох хандлага байна...
Image
Илбэ үзүүлнэ гээд хүн алсан уу......./бичлэг/
Image
НЭВТРҮҮЛЭГЧ Д.ОДЗАЯА: “НОМИН”, “PC MALL” ЗЭРЭГ КОМПАНИУД “BLACK FRIDAY” НЭРИЙН ДООР ИРГЭДИЙГ ХУУРЧ БАЙНА
Image
Даатгалаа ондоо багтаж төлөхгүй бол 2 дахин илүүг төлнө
Image
АЖ Ц.Чимэдцэеэ: Тэр хүнийг салаад явсны дараа гэрээ цэмбийтэл цэвэрлэчихсэн мэт сайхан санагдсан
Image
Аргалын утаа 300-аад нянг УСТГАХ ЧАДВАРТАЙГ Японы эрдэмтэд судалж тогтоожээ
Image
Өлсөхгүйгээр турж болох эрүүл хооллолтын 60 шилдэг санаа /Фото/
Image
Намаар талцах явдлыг Ховд аймгийн удирдлага таслан зогсоолоо
Image
Залуухан багш­тайгаа хий­сэн секс +18
Image
ЭГЧ ДҮҮ 2-ИЙГ ЭЭЛЖЛЭН ЭДЭЛСЭН НЬ /+18/
Image
Оюутны 70-н файл нь үүссэн байна
Image
ЧИНГИС ХААНЫ ОНГОН ОЛДОЖ ДЭЛХИЙ НИЙТИЙГ ШУУГИУЛЖ БАЙНА
Image
НИСЭХ ГЭЖ БУЙ ШУВУУХАЙН ДАЛАВЧИЙГ ТАС ТАЙРЧ, ДЭЛБЭЭЛЭХ ГЭЖ БАЙГАА ЦЭЦГИЙН ҮНДСИЙГ СУГА ТАТАХ МЭТ УВАЙГҮЙ ЭРЭЭ ЦЭЭРГҮЙ ААШЛАХАА БОЛИОЧ...
Image
ТЭНГЭРТ ОТГОНТЭНГЭР ХАЙРХАНЫ ДҮРС ТОДРОН ХАРАГДЖЭЭ
Image
Тоглоомын дүрэм
Image
“НЭГ САР-НЭГ БҮТЭЭЛЧ АЖИЛ” АЯНЫГ ӨРНҮҮЛЖ БАЙНА
Image
Шинэ сайдууд “Шилэн дансанд” дургүй
Image
Ардчилсан намын сонгуульд 152,800 хүн санал өгнө
Image
МАН-ын бүлэг өнөөдөр 11.00 цагаас хуралдана
Image
92 хүний амь насыг аврахын тулд өөрийгөө золиосолсон баатарлаг тамирчны бодит түүх
Image
БХБЯ-НД “ГАЗАР ХӨДЛӨЛИЙН БИЧИЛ МУЖЛАЛЫН МЭДЭЭЛЛИЙН САН"-Г ХҮЛЭЭЛГЭН ӨГЛӨӨ
Image
Т.Бархүү: Намайг хараад цочихгүй биз, хүмүүс ээ
Image
Б.Бат-Эрдэнийг унагах төлөвлөгөө
Image
Зарим нэр дэвшигчдийг дүрэм зөрчиж баталсан гэж үзэв
Image
ҮНДЭСНИЙ БИЧИГ ҮСГИЙН БАЯРЫН НЭЭЛТ БОЛЛОО
Image
Шүүгч Отгонбаярын оролцогчид асуудалд орсон уу
Image
Улаанбаатарт 2-4 хэм дулаан байна
Image
М.Өсөхбаяр, И.Ёндонсамбаа, Ө.Сүхбат нар дууллаа
Image
ҮС ШИНЭЭР ҮРГЭЭЛГЭХ БУЮУ ЗАСУУЛБАЛ ЭРХТЭН ХУРЦ БОЛНО
Image
"Херо" Баатар прокурорт өргөдөл гаргажээ
Image
АСЕМ-ын гишүүн 51 орны залуус 3 улсаар аялж байна
Image
ОХУ-н эсрэг “мэдээллийн дайны шинэ төв” АНУ-т нээгдэнэ
Image
Г. Дэмүүл агсны нэрэмжит барилдаан болно
Image
75 настай эмээ компьютерийн үндсэн хэрэглээний программын ангийг дүүргэж батламжаа гардан авлаа
Image
ӨНӨӨДӨР БОЛОХ ҮЙЛ ЯВДЛЫН ТОЙМ
Image
Амилсан ”архичин” хөнжил нэхэв
Image
Оффшор данстнуудаас УИХ хариуцлага асуух ёстой
Image
Эрүүл мэндээс болж цэргээс чөлөөлөгдөх нь нэмэгджээ
Image
ИРЭХ ДОЛОО ХОНОГТ УИХ-ЫН ЧУУЛГАН, БАЙНГЫН ХОРООГООР ХЭЛЭЛЦЭХ АСУУДЛЫН ЖАГСААЛТ
Image
ЕРӨНХИЙЛӨГЧ БНЭУ-ЫН ТЭРГҮҮЛЭХ КОМПАНИУДААР ЗОЧИЛЛОО
Image
ЦЭРГИЙН НААДМЫН ШИГТГЭЭ “АРАВТ”
Image
Цыган баячуудын итгэмээргүй амьдрал /фото/
Image
Францын ерөнхийлөгчийг санамсаргүй бууджээ
Image
Ц.Цогтбаяр өөрийн зурагтай футболкоор гоёв
Image
Image

НИЙГМИЙГ ТАМХИНААС ГАРГАХ СТРАТЕГИ ТӨЛӨВЛӨГӨӨ

“Тамхины тухай” хуулийг шинэчлээд зургаан жилийг ардаа үдсэн ч зөвхөн цаасан дээр л хэрэгжиж байна. Гудамжинд хаа сайгүй тамхи татах охид, залуус цөөрсөнгүй. Үр хүүхдийнхээ дэргэд тамхины утаа баагиулж, дам хордуулах аавууд олширсоор л... Тэдэнд бусдыг хайрлах сэтгэл дутсандаа биш донтолтоос гарч чадахгүйдээ хэмээн өөрсдийгөө зөвтгөсөөр байна.

ДЭМБ-ын судалгаагаар Монголчууд жилд 3,2 тэрбум ширхэг тамхи татаж, дунджаар 100 тэрбум төгрөг зарцуулж буй нь дэндүү харамсалтай. Дэлхий дээр жил бүр 7 сая хүн тамхины хамааралтайгаар хорвоог орхидог гэдгийг ДЭМБ-аас тогтоожээ. Энэ нь урьдчилан таамаглах боломжтой үхлийн тэргүүлэх шалтгаан бол тамхи гэсэн үг юм.

Нийгмийг тамхинаас аврах шалгарсан аргын нэг бол татварыг нэмэгдүүлэх гэдэгтэй та санал нэгдэх үү? Тамхины үнэ 10 хувиар нэмэгдэхэд хүүхэд, залуусын хэрэглээ 7 хувь, үндэсний хэмжээнд 4 хувиар буурдаг гэдгийг АНУ-д хэрэгжүүлээд нотолчихжээ. Муж бүр тамхины татварыг нэмэгдүүлэхэд хүмүүсийн хэрэглээ буурахын зэрэгцээ үүнийг дагаад төсвийн орлого нэмэгдэж байжээ. Татвараас олсон мөнгөөрөө тамхины эсрэг сурталчилгаа хийж болно шүү дээ. Үүнээс гадна тамхины хэрэглээтэй холбоотой өвчлөлийн тоо буурч, эрүүл мэндийн салбарын зардлыг хэмнэж, эдийн засгийн болоод эрүүл мэндийн ач холбогдолтойг тогтоосон юм. Үнэ нэмэх нь хүүхдүүдийг тамхичин болохоос сэргийлдэг нь үнэн. Гэхдээ дан ганц татвар нэмлээ гээд оновчтой шийдэл болохгүйг цаг үе харуулж байна. Иймд хэд хэдэн стратегийг нэмж хэрэгжүүлбэл үр дүнгээ өгч болох юм.

Шинэ Зеландын туршлага

Тамхичдын тоог бууруулж чадсан туршлагаар Шинэ Зеланд улс дэлхийд гайхагддаг. Тэд 1981-1996 оны хооронд 15 жилийн дотор тамхины хэрэглээг дөрөвний нэгээр буюу 32-24 хувь болгож бууруулсан юм. Энэ хугацаанд тамхины татварыг нэмэгдүүлсний ачаар улсын төсвийн орлогыг гурав дахин нэмэгдүүлж, Засгийн газрын дэмжлэгтэйгээр 250 гаруй сайн дурын агентлаг, холбоод үйл ажиллагаа явуулж, сурталчилгаа хийж байжээ. Одоо тэд 2025 он гэхэд залуу үеийг тамхинаас бүрэн чөлөөлөх зорилт тавьж байна. Үүний тулд тамхины сурталчилгаанд хориг тавьж, нийлүүлэлтийг багасгахад анхаарч буй юм.

Шотландын тамхины эсрэг стратеги бодит үр дүнгээ өгч байна

Эдинбургийн их сургуулийн судлаачид, Шотландын Үндэсний эрүүл мэндийн төвийн хамтран боловсруулсан төлөвлөгөө таван жилийн хугацаанд эерэг үр дүнгээ өгч, дам тамхидалтад өртсөн хүүхдүүдийн тоо 5 хувиар буурсан тухай BBC агентлагт онцолжээ. Үүнд: 1. Тамхи зардаг супермаркет, жижиг дэлгүүрүүдийг олны нүднээс хол, далд газар байрлуулсан. 2 Тамхи татах зориулалтын цэгүүдийг хангалттай ихээр нэмсэн. 3.Үндэсний эрүүл мэндийн төвд тамхинаас гаргах эмчилгээг нэвтрүүлж эхэлсэн болно.

Австраличууд тамхины эсрэг хуулиа ингэж хэрэгжүүлдэг

Австралид олон нийтийн газар, 17 нас хүрээгүй хүүхэдтэйгээ хамт байгаа үед хувийн автомашиндаа тамхи татахыг хориглодог. Энэ хуулийг хэрэгжүүлэхэд орон нутгийн захиргаанаас томилогдсон хүрээлэн буй орчныг хамгаалагчид анхаарах үүрэгтэй. Мөн цагдаа, мөрдөгч, Эрүүл мэндийн яамнаас томилогдсон байцаагч нар хуулийн хэрэгжилтэд хяналт тавина гэж заасан байдаг. Тэд иргэдийг ажиглаж, хууль зөрчвөл дээд тал нь 2000 доллараар торгоно. Өдрийн торгууль нь 50 доллар бөгөөд давтан үйлдвэл торгууль улам нэмэгдсээр байдаг ажээ. Үүнтэй холбоотой гомдол саналыг тухайн орон нутгийн захиргаа шийдвэрлэдэг гэнэ.

Тамхинаас гаргах эмчилгээг төрөөс дэмжих

Тамхинаас гарахаар шийдсэн хүнд юун түрүүнд дэмжих орчин хэрэгтэй. Тамхинаас гарах гэж оролдож буй хүмүүсийн 90 хувь нь мэргэжлийн хүний тусламж, эмчилгээгүйгээр элдэв янзын баталгаагүй бүтээгдэхүүн туршсан байдаг. Мэдээж амжилтгүй болж, эргээд улам донтож эхэлдэг. Хүмүүсийн 5-7 хувь нь л өөрөө тамхиа хаяж чаддаг гэнэ. Тиймээс никотиныг орлуулах, лазер, бясалгал, сэтгэл заслын эмчилгээ хийдэг мэргэжлийн төвүүдийг төрөөс дэмжих хэрэгтэй. Ийм төвүүд дэлхийн олон оронд бий.

Өмнөд Солонгост “Quitline Service” хэмээх хөтөлбөр хэрэгжсэн нь маш амжилттай болсон юм. Үүнд хувийн зөвлөх, ухуулагч, тамхинаас гаргах эмчилгээ хийдэг олон зуун эмнэлгүүд нэгдэн сайн дурын үйл ажиллагаа явуулсан юм. Тэд тамхинаас гарах хүсэлтэй хүмүүст үнэгүй эм тарааж, мэргэжлийн зөвлөгөө өгчээ.

Тамхичид өөрөө хариуцлага хүлээх систем

Тамхинаас гарах эсэх нь хувь хүнээс, тэдний хүсэл зоригоос шууд хамааралтай юм. Тиймээс тамхи худалдан авч буй хүмүүс эхлээд хариуцлагын гэрээнд гарын үсэг зурдаг тогтолцоог нэвтрүүлбэл зохилтой. Энэхүү гэрээнд “Би тамхины хор нөлөөг бүрэн ойлгож байна. Би гэр бүлийнхээ хоол хүнс, хувцас, боловсролын зардлыг хариуцах чадвартай бөгөөд тамхи худалдан авснаар өрхийн төсөвт нөлөөлөхгүй. Тамхины уршгаар ямар ч өвчин эмгэгтэй болсон ч гомдол гаргахгүй. Засгийн газраас эрүүл мэндийн даатгалаар ямар ч үйлчилгээ авахгүй” хэмээн дурдаж болно. Энэхүү нөхцөлийг хүлээн зөвшөөрсөн л бол хариуцлагыг өөрөө бүрэн үүрнэ гэсэн үг юм. Энэ стратегийг хэрэгжүүлбэл тамхичдын тоог бууруулах нь лавтай.

Сайн дурынхныг бий болгох

АНУ-ын Алабама мужийн Аубурн хотын оршин суугч Салли Доули нь сүүлийн гурван жилийн турш хогоо хаяхгүй байхыг бусдад уриалж, сайн дурын үйл ажиллагаа явуулж байна. Тэрээр чөлөөт цагаараа шүүр, тосгуур барин гудамжинд гарч, татсан тамхины иш түүж хогийн сав руу хаядаг юм. Сонирхолтой нь, Салли гурван жилийн хугацаанд түүсэн тамхины ишээ тоолж үзэхэд 1 сая хүрч байсан гэнэ.

Салли ганцаараа хог түүлээ гээд тамхины ишээ гудамжинд хаядаг, орчныг бохирдуулдаг асуудлыг шийдвэрлэж чадахгүй боловч хүмүүсийн ухамсарт нөлөөлнө гэдэгт итгэлтэй байгаа ажээ. Ингэснээр ирээдүйд хотоо тамхины ишнээс бүрэн цэвэрлэх боломжтой юм. Манайд энэ мэтчлэн сайн дурын хүмүүсийг бий болгох хэрэгтэй байна.

Эцэст нь дүгнэхэд, тамхинд 4000 гаруй химийн нэгдэл байдгийн дотор никотин хэмээх маш хүчтэй донтуулагч, 43 төрлийн хорт хавдар үүсгэгч бодис агуулагддаг байна. Тийм ч учраас дэлхий нийтээрээ ийнхүү тамхитай тэмцэж буй ажээ. Ер нь, төр засгаас хэрэгжүүлж буй бодлого шийдвэрийг дэмжиж, иргэн бүр өөрийнхөө болон үр хүүхэд, хайртай гэр бүлийнхээ өмнө хариуцлага хүлээж энэ аюултай хорт зуршлаас салах үүрэгтэй. Өөрөө орсон бол гарахыг хичээ. Хүүхдүүдээ бүү тамхичин болго.

Дэлхийн улс орнууд иргэдийнхээ эрүүл мэндийн төлөө тамхины хэрэглээг багасгахаар мэрийж, зарим нь хатуу хориг тавьж буйг дээр дурдсан билээ. Иймд манай улс ч гэсэн тамхины хуулиндаа “салхи оруулж”, бодит амьдралд хэрэгжүүлэхэд анхаарах цаг болжээ.

Сэтгүүлч Б.Мөнхтуяа

 

 

 

СЭТГЭГДЭЛ

Comments


Fatal error: Call to undefined function write_cache() in /var/www/html/xac/ww.focusmedee.mn/cache_footer.php on line 6