Эхлэл        Байгаль орчин        Боловсрол        Гэмт хэрэг        Гэр бүл        Нийслэл        Орон нутаг        Хөдөө аж ахуй         Хууль, эрхзүй        Шашин        Эрүүл мэнд
Image
КАЗАХСТАНЫ ДУУРЬ БҮЖГИЙН ТЕАТР, ҮНДЭСНИЙ МУЗЕЙТЭЙ ТАНИЛЦАВ
Image
ӨМНӨГОВЬ АЙМАГТ 4.3 МАГНИТУТЫН ХҮЧТЭЙ ГАЗАР ХӨДӨЛЖЭЭ
Image
ЗЭВСЭГТ ХҮЧНИЙ 013 ДУГААР АНГИЙГ ЦЭРГИЙН ГАВЬЯАНЫ УЛААН ТУГИЙН ОДОНГООР ШАГНАЛАА
Image
ШӨНИЙН ЦЭНГЭЭНИЙ ГАЗАР ХҮН АМИНЫ ХЭРЭГ ГАРЧЭЭ
Image
НИЙСЛЭЛД ТҮҮХИЙ НҮҮРС ОРУУЛАХЫГ ЗАВДЖЭЭ
Image
БАЯНЗҮРХ ДҮҮРГИЙН ХҮҮХДҮҮД БНСУ-Д ГАР ЗУРГИЙН ҮЗЭСГЭЛЭНГЭЭ ТОЛИЛУУЛЛАА.
Image
THE HU ХАМТЛАГ АЛДРЫН ОРГИЛД ХҮРСНИЙГ ЭЛТОН ЖОНЫ ЖИРГЭЭ БАТАЛЛАА
Image
МОНГОЛ УЛСЫН ЕРӨНХИЙ САЙДЫН НЭРЭМЖИТ ТЭТГЭЛЭГ ОЛГОНО
Image
ИРГЭД САЙЖРУУЛСАН ТҮЛШИЙГ “АЙГААД ТҮЛЭХГҮЙ БАЙГАА” ТУХАЙГАА УИХ-ЫН ДАРГА Г.ЗАНДАНШАТАРТ УЧИРЛАЖЭЭ
Image
АВИЛГЫН ТАЛААРХ ГОМДОЛ, МЭДЭЭЛЭЛ ХҮЛЭЭН АВАХ 110 УТСЫГ ШИНЭЭР НЭЭЛЭЭ
Image
Э.ОЮУНБОЛДЫН НЭХЭМЖЛЭЛИЙГ ШҮҮХ БУЦААЖЭЭ
Image
Л.ОЮУН-ЭРДЭНЭ САЙД ҮҮГЭЭР УЛАМЖИЛСАН АЛБАН БИЧГИЙНХЭЭ ХАРИУГ ТҮҮГЭЭР ӨГӨХИЙГ ДААЛГАЖЭЭ
Image
Үйл ажиллагааны дараах орлогод албан татвар ногдоно
Image
“ӨСВӨРИЙН АВРАГЧ-2019” УЛСЫН АВАРГА ШАЛГАРУУЛАХ АНХДУГААР ТЭМЦЭЭН БОЛНО
Image
АМРАЛТЫН ӨДРҮҮДЭЭР 52 ИРГЭН УГААРЫН ХИЙН ХОРДЛОГООР ЦАГДААД ДУУДЛАГА ӨГЧЭЭ
Image
КАРАОКЕНЫ ГАЛД ӨРТСӨН 16 ХҮН ГССҮТ-Д ЭМЧЛҮҮЛЖ БАЙНА
Image
АРВАННЭГДҮГЭЭР САРЫН 26, 27-НД БҮХ НИЙТЭЭР АМАРНА
Image
4 ОДТОЙ ЗОЧИД БУУДЛЫН СТАНДАРТААР БАРИГДСАН “НОМУН” MEDICAL WELLNESS RESORT АМРАЛТ, СУВИЛАЛЫН ГАЗАР ҮҮД ХААЛГАА НЭЭЛЭЭ
Image
ЗАГАСЧИЛЖ ЯВААД ОСОЛДОЖ, 21 НАСТАЙ ЗАЛУУ НАС БАРЖЭЭ
Image
ХАН-УУЛ ДҮҮРГИЙН АЛСЛАГДСАН ХОРООДЫН ИРГЭДЭД ТӨРИЙН ҮЙЛЧИЛГЭЭ ХҮРЧ АЖИЛЛАЛАА
Image
ЭРГИЙН ДҮЙЦҮҮЛЭХ АЛБА ХААГЧДЫН ДУНД ЦЭРЭГ СПОРТЫН ЦОГЦОЛБОР ТЭМЦЭЭН БОЛЛОО
Image
ИРГЭД САЙЖРУУЛСАН ТҮЛШ ЧАНАР, ИЛЧЛЭГИЙН ХУВЬД САЙН, ГАГЦХҮҮ ЗӨВ ХЭРЭГЛЭХ ЗӨВЛӨМЖ МЭДЭЭЛЭЛ ЧУХАЛ ГЭЖ ҮЗЭЖ БАЙНА
Image
ХАР САЛХИНЫ УЛМААС АМЬ ҮРЭГДСЭН ИРГЭДИЙН ТОО 19-Д ХҮРЧЭЭ
Image
Н.ЛҮНДЭЭЖАНЦАН: ГАРЦААГҮЙ ХЭДЭН ӨӨРЧЛӨЛТИЙГ ХИЙХГҮЙ БОЛ ЦӨМӨӨРӨӨ ШОРООТОЙ ХУТГАЛДАНА
Image
ББСБ-УУД ХУВЬ НИЙЛҮҮЛСЭН ХӨРӨНГӨӨ 8.4 ТЭРБУМ ТӨГРӨГӨӨР НЭМЖЭЭ
Image
Б.БАТ: БАЙГАЛИЙН БАЯЛГАА ЗӨВ АШИГЛАХГҮЙ БОЛ ГОЛЛАНД ӨВЧИН ТУСНА
Image
ШИНЭ НАМЫН ЗӨВЛӨЛ ХУРАЛДАНА
Image
МАЛЫН ХУЛГАЙТАЙ ТЭМЦЭХ ТУХАЙ ХУУЛЬД ЯМАР ӨӨРЧЛӨЛТ ОРУУЛАХ ВЭ
Image
ӨНӨӨДӨР ЦАХИЛГААНЫ ХЯЗГААРЛАЛТ ХИЙГДЭХ ГАЗРУУД
Image
УЛААНБААТАРТ 6 ХЭМ ДУЛААН БАЙНА
Image
ЕВРОПТ СУУГАА ДИПЛОМАТУУДЫН ХУУЛЬ БУС НАЙМАА ЯНЖУУРААС ХАР ТАМХИ РУУ ШИЛЖСЭН ҮҮ
Image
''ӨӨРӨӨ БУЙ БОЛСОН ГЭГЭЭН ҮСЭГ'' 333 ЖИЛ БОЛЛОО
Image
14 БОДГАЛЬ ТАРВАГАНЫ АРЬСТАЙ, БОЛОВСРУУЛААГҮЙ МАХЫГ НИЙСЛЭЛ РҮҮ НЭВТРҮҮЛЭХ ГЭЖ БАЙСНЫГ ИЛРҮҮЛЛЭЭ
Image
''ХҮН УГААРТСАН'' ГЭМТ ХЭРГИЙН ТАЛААРХ ГОМДОЛ, МЭДЭЭЛЛИЙГ ТҮРГЭН ШУУРХАЙ ШАЛГАХЫГ ҮҮРЭГДЛЭЭ
Image
БУДАПЕШТЭД ЗОДОГЛОХ БӨХЧҮҮД ТОДОРЛОО
Image
АЛТ ЦЭВЭРШҮҮЛЭХ ҮЙЛДВЭР БАРИХААР ГЭРЭЭ БАЙГУУЛАВ
Image
ӨНӨӨДӨР БҮХ НИЙТЭЭР МОД ТАРИХ ӨДӨР
Image
УЛААНБААТАРТ 1-3 ГРАДУС ДУЛААН
Image
СЭЛЭНГЭ МӨРӨН, ОРХОН ГОЛЫН АЙ САВЫГ ОНЦГОЙЛОН ХАЙРЛАЖ, ХАМГААЛМААР БАЙНА
Image
МОНГОЛ УЛС БНХАУ-ТАЙ ХИЛ ОРЧМЫН РАДИО ДАВТАМЖИЙН ЗОХИЦУУЛАЛТЫН ГЭРЭЭ БАЙГУУЛЛАА
Image
МУЗЕЙН УДИРДЛАГУУДАД СУРГАЛТ ЗОХИОН БАЙГУУЛЛАА
Image
МАРГААШ БҮХ НИЙТЭЭР МОД ТАРИХ ӨДӨР
Image
ЦАХИЛГААНЫ ШӨНИЙН ТАРИФЫГ ХӨНГӨЛӨХ ТОГТООЛЫН ТӨСӨЛД САНАЛ АВАХ ХУГАЦАА ӨНӨӨДӨР 18:00 ЦАГТ ДУУСНА
Image
ИХЭНХ НУТГААР ХҮЙТЭН, САЛХИ ШУУРГАТАЙ БАЙНА
Image
“ГЕРМАНЫ ОЛОН УЛСЫН ХАМТЫН АЖИЛЛАГААНЫ НИЙГЭМЛЭГ”-ИЙН /GIZ/ ЧИГЛЭЛЭЭР “БАРИЛГЫН САЛБАР ДАХЬ СТРАТЕГИЙН ТҮНШЛЭЛ” ТӨСЛИЙН НЭЭЛТ БОЛЛОО
Image
СОГТУУРУУЛАХ УНДАА ХЭРЭГЛЭСЭН ҮЕДЭЭ НҮХЭН ЖОРЛОНД УНАСАН 50 НАСТАЙ ЭРЭГТЭЙГ ЭСЭН МЭНД ГАРГАЖЭЭ
Image
С.ЮНДЭН: УГААРТСАН ХҮҮХДҮҮДИЙГ ВИТАМИНЖУУЛАХ ШААРДЛАГАТАЙ
Image
“БОГД ХААН 150: ТҮҮХ, СОЁЛ, ӨВ” СЭДЭВТ ОЛОН УЛСЫН ЭРДЭМ ШИНЖИЛГЭЭНИЙ ХУРАЛ БОЛЖ БАЙНА
Image
ТАВАНТОЛГОЙ-ЗҮҮНБАЯН ЧИГЛЭЛИЙН ТӨМӨР ЗАМЫН РЕЙЛЬС УГСАРЧ ЭХЭЛЛЭЭ
Image
2019 ОНЫ СПОРТЫН АВАРГА ШАЛГАРУУЛАХ ТЭМЦЭЭН ЭХЭЛЛЭЭ
Image
56 жил ханилахдаа 55 000 даашинз эхнэртээ худалдан авч өгчээ
Image
Эр хүнийг сайн нөхөр болгох ухаан эмэгтэй хүнээс л гардаг юм шүү
Image
ЯГААН ЦЭНХЭР ТАСАЛБАРАА ТА ХААШАА АЛГА БОЛСНЫГ МЭДЭХ ҮҮ ТЭГВЭЛ ИНГЭЖ ШАЛГАНА...
Image
Сонирхолтой сэтгэлзүйн сонжоо
Image
Мөрийтэй тоглоомын газар дээрэмдэхдээ 30 гаруй хүн хутгалжээ
Image
"Samsung" компани даруй Note 7 утсыг хэрэглэхээ зогсоохыг анхаарууллаа
Image
0-3 насны хүүхдээ асарч байгаа эх УЛИРАЛ БҮР цалин авах боломж бүрдлээ
Image
У.Хүрэлсүхийн бөмбөрчин Г.Манлайжав “уран”-ы Ж.Ганбаатарыг санхүүжүүлж байжээ
Image
Зөв сайхан зүйлс бодож буруу муухайг өөрөөсөө холдуулах дасгал
Image
ХҮНГҮЙ АЙЛД ХУЛГАЙЧ ХУЛГАЙ ХИЙХ ГЭЖ ОРООД ИТЭГМЭЭРГҮЙ ЗҮЙЛТЭЙ УЧИРЖЭЭ
Image
Эрдэмтэд хүн нас барсныхаа дараа хаачдагийг тогтоожээ
Image
Бидний үзэх дуртай хүүхэлдэйн баатруудад хэн хэн дуу оруулсан бэ?
Image
Хамгийн хачирхалтай 10 байрлал
Image
Б.Доржсүрэн: БИД МОНГОЛД ЧУЛУУГААР ЦААС ҮЙЛДВЭРЛЭНЭ
Image
Амьд Барби чинь будаггүй бол эвгүй гар байна ш дээ
Image
Дуртай өнгөөрөө өөрийгөө шинжээрэй
Image
Жирэмсэн үедээ гоо сайхандаа ингэж анхаараарай
Image
”Онцгой нэгэн” ван Галиас муу
Image
Зангидсан гараар таны нууц зан араншинг тодорхойлъё /сонжоо/
Image
Олимп, паралимпын медальтнууд байртай, ганц Э.Содномпэлжээ л хоосон хоцров
Image
Эротик өгүүллэг +18
Image
Идсэн ч жин нэмдэггүй амттанууд
Image
Настай эмээгийн хумсыг засч өгөх гэтэл...
Image
Драмын Тодоо, жүжигчин Шүүдрээ нар удахгүй хамтын амьдралаа эхлүүлнэ
Image
Муу хүмүүстэй маргалдаж, сэтгэл тавгүйтсэн бол сүү уу
Image
Хольж идэхэд хор болдог хүнсний бүтээгдэхүүнүүд
Image
1988 оны дэлхийг цочроосон аймшигт хэрэг
Image
Гэрээ хэрхэн гоёмсог болгох вэ?
Image
Гайхамшигт G цэг яг хаана байрладагийг мэдээд аваарай +18
Image
ҮҮНИЙГ ҮСЭНДЭЭ ТҮРХЭЭРЭЙ. САРЫН ДОТОР 15 СМ УРГАХ БОЛНО!
Image
Парис дахь “Сталинград” дүрвэгчдийн хуаранг буулгаж эхлэв
Image
Гоо сайхны бүтээгдэхүүнүүдэд шалгалт хийлээ
Image
Ц.Нямдорж сайдын машинаас болж Ц.Амгаланбаяр хариуцлага хүлээх үү?
Image

Image
ПЛАСТИК ЗАГВАРЫН УРАЛДААНД ТҮРҮҮЛСЭН ЯЛАГЧ ОЛОН УЛСЫН ТЭМЦЭЭНД ОРОЛЦОНО
Image
Донор сувилалд амарч, дундаж цалинтай тэнцэх олговор авна
Image
Лувр-дэлхийн хамгийн алдартай музей
Image
ГАДААД ХАРИЛЦААНЫ ДЭД САЙД Б.БАТЦЭЦЭГ БРИТАНИЙН ЭЛЧИН САЙД ФИЛИП МЭЛОҮНИЙГ ХҮЛЭЭН АВЧ УУЛЗЛАА
Image
“БАЛАР ЭРТНИЙ ЦАДИГ” ҮЗЭСГЭЛЭН САРЫН ТУРШ ОЛНЫ ХҮРТЭЭЛ БОЛНО
Image
ТОМУУ, ТОМУУ ТӨСТ ӨВЧНӨӨС УРЬДЧИЛАН СЭРГИЙЛЦГЭЭЕ
Image
Ж.Батзандан: Ерөнхий сайд Ж.Эрдэнэбат Сангийн сайд байхдаа энэ луйвруудыг хийжээ
Image
80 НАСТАЙ ИРГЭН ГЭРТЭЭ ГАНЦААРАА ОСГОЖ АМИА АЛДЖЭЭ
Image
Д.ЧОЙЖАМЦ: АЙЛЧЛАН ИРЖ БУЙ НОХОЙ ЖИЛ МОНГОЛ ТҮМЭНД ЕРӨӨЛТЭЙ САЙХАН ЖИЛ БОЛНО
Image
Онгоц одтой, шар хулгана өдөр
Image
Эсгий үнэгний дом
Image
ТӨВӨД ХҮМҮҮСИЙН УРТ НАСЛАДАГ НУУЦЫГ ЭРДЭМТЭД ИЛРҮҮЛЖЭЭ!
Image
Төрийн соёрхолт яруу найрагч Р.Чойномын Миний шүтээн шүлгийг Н.Энхбаяр Ц.Нямдоржид зориулан ийн уншжээ./бичлэг/
Image
БИТКОЙНЫ ХАНШ 9481 АМ.ДОЛЛАРТАЙ ТЭНЦЛЭЭ
Image
МАН ЦАХИЛГААНЫ ҮНИЙГ ТОГТВОРТОЙ БАРИНА ГЭЖ АМАЛСАН Ч ЭНЭ ЖИЛ ДӨРВӨН Ч УДАА НЭМЭГДЖЭЭ
Image
"ГЭРЭГЭ" ЦАХИМ КИОСК"-ИЙН НЭЭЛТ БОЛЛОО
Image
"Сохо мебель"-ийн тэргүүн хадагтай
Image
"Эрдэнэс Оюутолгой"-н захирлаар Б.Мөнхбаатарыг томилжээ
Image
ХАШОГГИЙН АМИЙГ ХӨНӨӨСӨН ХЭРЭГТЭЙ ХОЛБООТОЙГОР АВЧ ХЭРЭГЖҮҮЛЭХ ХОРИГ АРГА ХЭМЖЭЭНИЙ ХУГАЦААГ ХЭЛЖЭЭ
Image
Бидний үзэх дуртай хүүхэлдэйн баатруудад хэн хэн дуу оруулсан бэ?
Image
“Үйлийн гурван чулуу” нээлтээ хийлээ
Image
ЗАМЫН ЦАГДААГИЙН ГҮҮРЭН ГАРЦ ЭНЭ ОНЫ 11 ДҮГЭЭР САРД АШИГЛАЛТАД ОРНО
Image
Жонни Депп алдагдалд оров
Image
ЦОГЦОЛБОР ХОЁРДУГААР СУРГУУЛИЙН ӨРГӨТГӨЛИЙН АЖИЛ ИРЭХ САРЫН 20 ХҮРТЭЛ ҮРГЭЛЖИЛНЭ
Image
Адель Ким Кардашьянтай хамт хооллохоос татгалзав
Image
БНХАУ ИРАНЫ ЭСРЭГ ХОРИГ АРГА ХЭМЖЭЭГ ЭСЭРГҮҮЦЭЖ БАЙНА
Image
Image

ХӨГЖЛИЙН БАНКНЫ ХӨГЖИЛ

Эдийн засагч, дэд профессор, СЭЗИС-ийн багш Ж.Дэлгэрсайхан ийнхүү ярьж байна.

Зах зээлд шилжин орсноос хойш Монголчууд бид санхүүгийн салбарын хүрээнд шинэ нэр томъёо, ойлголт байгууллагуудтай өргөн хүрээнд танилцаж байгаа нь Монгол улс Олон улсын хөгжлийн алхаагаар алхаж байгаагийн нэгэн илрэл мөн боловч эдгээр нь Монголчуудын сэтгэлд хэр эерэг дотно хэлбэрээр үлдсэн, Монгол Улсын эдийн засагт тухайн цаг хугацааны түүхэн үүргээ хэрхэн биелүүлсэн нь бидний хувьд чухал юм.

Харамсалтай нь хувьцаа, бонд гэх мэтчилэн зарим ойлголт бидний хувьд тийм ч таатай бус байдлаар яригдаж дурдагдсаар өдий хүрлээ. Үүний шалтгаан нь бидний зүгээс  эдгээрийн талаар таатай сэтгэгдэл үзүүлж чадах хэмжээнд ая данг нь тааруулж эдийн засаг нийгмийн хөгжилдөө зөв ашиглаж чадсангүй гэсэн үг болохоос эдгээр зүйл хэрэггүй буруу зүйл гэсэн үг биш юм. Цаашид нэгэнт зах зээлийн эдийн засгийн гол хөдөлгөгч хүч болсон Хөрөнгийн зах зээл, Хөрөнгө оруулалтын банк болон бусад институцыг бид өөрийн орны хөгжлийн онцлогт тохирсон хэлбэрээр улам боловсронгуй болгон хөгжүүлэх нь чухал юм.

Энэ  нийтлэлийн хүрээнд та бидний танилцаад удаагүй байгаа боловч дэлхийн олон улс оронд байдаг, зөв хөгжүүлж чадвал улс орны хөгжилд ихээхэн хувь нэмэр оруулж болох нэгэн санхүүгийн байгууллагын тухай өөрийн санаа бодлыг та бүхэнтэй хуваалцахыг хүссэн юм.

Энэ бол Монгол улсын Хөгжлийн банк. Энэ байгууллагыг анх байгуулж байхад миний хувьд эсэргүүцсэн байр суурьтай байснаа санаж байна. Энэ нь тухайн эдийн засгийн орчин төрийн оролцоотой дахиад нэг санхүүгийн хүчирхэг институц гарах, төр сайн менежер байж чадахгүй байгаа өнөө үед дахин нэг завхрал, авилга бусад бусармаг зүйлсийн эх сурвалж болох вий гэсэн болгоомжлол байсныг нуух юун. Энэ ч зарим талаар батлагдсан бөгөөд 2012-2016 оны үед Эдийн засгийн хөгжлийн яам, хөгжлийн банкны хэрэгжүүлсэн зарим төсөл арга хэмжээ, өрийн удирдлагын асуудалд одоо ч гэсэн эргэлзээтэй зүйлс байсаар байна.

Хөгжлийн банкуудын хөгжлийн түүхээс харахад энэ нь Дэлхийн санхүүгийн хөгжлийн нэгэн чиг хандлага бөгөөд үүний оролцоотойгоор төрийн гүйцэтгэх эдийн засгийн үүргийг амжилттай хэрэгжүүлж болох нь харагдаж байна.

Тэгвэл бидний хувьд төрийн оролцоо бүхий ийм банк байх нь зөв эсэх, түүний эдийн засагт үзүүлэх үр нөлөө ямар байх талаар бид тодорхой нэгдсэн байр сууринд хүрч хэрвээ хэрэгтэй гэдэг нь батлагдвал түүнийг зөв хөгжүүлэхийн төлөө бүх талаас нь дэмжин ажиллавал зохино.

Нөгөө талаас хөгжлийн банкны асуудал нь Монгол улсад өнөө үед тулгамдаад байгаа хөгжлийн эдийн засгийн бодлоготой салшгүй холбоотой асуудал бөгөөд төрийн оролцоо хэрэгтэй эсэхтэй салшгүй холбоотой зүйл юм.

Эдийн засгийн хүрээнд бидний хувьд хэт либерал байр суурьтай байх уу? Эсвэл төрийн оролцоотойгоор эдийн засгийн хөгжлийг хангаж түүнийгээ нийгмийн хөгжил болгон хөгжих үү гэсэн асуудлын өмнө бид тулгараад байгаа билээ.

Амжилттай хөгжсөн улс орнуудын хувьд төрийн оролцоотойгоор эдийн засгаа хөгжүүлэх бодлого хэрэгжүүлж тодорхой салбаруудыг дэмжих, үндэсний томоохон корпорациудыг бий болгосноор эдийн засаг нь хүчирхэгжиж, нийгмийн хөгжлийн зохих түвшинд хүрсэн олон жишээ байдаг.

Энэ хэлбэрээр хөгжихөд хөгжлийн институци чухал бөгөөд санхүүгийн зах зээлийн хүрээнд Хөгжлийн санхүүгийн байгууллагууд түүний дотор Хөгжлийн банк байдаг байна. Гэхдээ энэ институцыг ашиглан эдийн засгийн хөгжлийг дэмжихийн тулд төрийнзөв,холч бодлого, чиглэл, хэрэгжүүлэх зөв механизм чухал гэдэг нь тодорхой юм.

ХӨГЖЛИЙН БАНКНЫ ТУХАЙ

Дэлхийн хэмжээнд төрийн өмчийн санхүүгийн институцуудыг нийтлэг байдлаар Хөгжлийн санхүүгийн байгууллагууд хэмээн авч үздэг бөгөөд үүний дотор голлох байр суурь эзэлдэг байгууллага нь хөгжлийн банк юм. Дэлхийн банкны судалгаанд “хөгжлийн банк нь арилжааны банк болон хөрөнгийн зах зээлийг ашиглалгүйгээр бүх түвшиний аж ахуйн нэгжийг дэмжих, өрхүүдэд чиглэсэн бодлогыг хэрэгжүүлэх Засгийн газрын хамгийн гол хэрэгсэл”гэж тодорхойлсон байдаг.

Хөгжлийн банкууд нь улс орон бүрийн хувьд харилцан адилгүй цаг хугацаанд тодорхой зорилго шалтгаантай бий болсон байдаг бөгөөд дэлхий дээр 76 оронд 130 гаруй хөгжлийн банк үйл ажиллагаа явуулж байна.

Зураг 1. Дэлхийн хөгжлийн банкуудын байгуулагдсан хугацаа

Эх сурвалж: (World bank group, 2017/09/19)

Хөгжлийн банкуудын зээлийн багцын хэмжээ 2010-2015 онд 64 хувь буюу жилд 13 хувь өссөн байна. Төрийн өмчийн санхүүгийн институцын түвшин дэлхийн хэмжээнд 25 хувь, Европын холбооны хувьд 30 хувь, Бриксийн орнуудын хувьд түүнээс ч өндөр байдаг байна. Хөгжлийн банкууд нь төрийн бодлогын хүрээнд хувийн секторын санхүүгийн байгууллагууд дэмжих боломжгүй болон хүсэхгүй байгаа эдийн засгийн хөгжлийг тодорхойлох стратегийн салбаруудыг дэмжих зорилготой байдаг байна.

Сүүлийн жилүүдэд Хөгжлийн банкуудын үүрэг харьцангуй өөрчлөгдөж тогтвортой хөгжлийн чиг баримжаатай болж байгаа бөгөөд энэ нь хөгжингүй орнуудын хувьд илүү ажиглагдаж байна. Энэ хүрээнд сэргээгдэх болон байгаль орчинд хор нөлөө багатай эрчим хүч, дэд бүтцийн чиглэлээр Засгийн газрын хөтөлбөрүүдийг хэрэгжүүлэх ажилд хөгжлийн банкны оролцоо ихээхэн нэмэгдэж байна.

МОНГОЛ УЛСЫН ХӨГЖЛИЙН БАНКНЫ ТҮҮХ

2010 оны 7 дугаар сарын 20-ны өдөр Монгол улсын Засгийн газрын 195 дугаар тогтоол гарч, 2011 онд Монгол Улсын Хөгжлийн банкны тухай хууль батлагдсанаар Хөгжлийн банкыг байгуулах асуудлын эхлэл тавигдаж, Монгол улсад хөгжлийн банк хэмээх шинэ санхүүгийн институци бий болох зам нээгдсэн. Энэ нь зөв талаас нь харвал Монгол улс эдийн засаг, нийгмийн хөгжлийг дэмжих нэг томоохон хөдөлгүүртэй болсон гэж үзэж болох юм.

2016 оны 11 дүгээр сарын 31-ийг хүртэл хөгжлийн банк нийт 6 их наяд төгрөгийн зээл олгосноос Улсын төсвөөс эргэн төлөгдөх 3.2 их наяд, Хөгжлийн банкнаас шууд санхүүжүүлсэн 1.7, арилжааны банкуудаар дамжуулж олгосон 1 их наяд төгрөгийн зээл байна. Энэ нь хөгжлийн банк нь Энэ богино хугацаанд Монгол улсын банкны системийн нийт зээлийн 50 хувьтай тэнцэх хэмжээний зээл олгож эдийн засгийн хөгжилд зохих хувьд нэмэр оруулсан байдал харагдаж байна. Гэхдээ тухайн хугацаанд татан төвлөрүүлсэн хөрөнгийн ашиглалт, зээл олголтын хувьд алдаа дутагдал олон байсан юм.

Тухайн жилүүдэд явуулсан үйл ажиллагааны хүрээнд i) Хууль эрх зүйн зөрчил, ii) Төслийн санхүүжилтыг хэтрүүлсэн зөрчил, iii) Банкны дотоод үйл ажиллагаатай холбоотой зөрчлүүд зэрэг зөрчлүүд гарч хохирлын хэмжээ хэдэн их наядаар хэмжигдэж байсан нь УИХ-ын ажлын хэсгийн шалгалтаар ил болсон байна.

Эдгээр зөрчлүүд гарах үндсэн шалтгаан нь i) Хуулийн хэрэгжилтийг хангаж ажиллаагүй, ii) Үйл ажиллагаанд нөлөөлөх Засгийн газар, улс төрийн нөлөөлөл өндөр, iii) Удирдах албан тушаалтнуудын хариуцлагагүй байдал зэрэгтэй холбоотой байсан байна.

Хөгжлийн банкны үйл ажиллагаанд гарсан эдгээр алдаа дутагдал нь улс төрийн нөлөөлөл, түүнээс хамаарсан хуулийг үл хэрэгжүүлэх байдал, шаардлагатай үедээ Хөгжлийн банкны талаар гаргасан тогтоол шийдвэр, дүрэм журмыг өөрчилж байсантай холбоотой юм. Эдгээр нь тухайн банкны үйл ажиллагааг эргэн харах, сайжруулах, эрх зүйн орчныг шинэчлэх зайлшгүй шаардлагыг бий болгосон юм.

ХӨГЖЛИЙН БАНКНЫ ӨӨРЧЛӨЛТ ШИНЭЧЛЭЛТ

2017 оны 2 дугаар сарын 10-ны өдөр Монгол улсын Хөгжлийн банкны тухай хуулийн шинэчилсэн найруулга батлагдаж Хөгжлийн банкны тодорхойлолтоос эхлээд үйл ажиллагаа, баримтлах зарчим, шалгуур, хяналт шалгалт, тайлагнал ил тод байдлын түвшинд зохих өөрчлөлтийг хийснээр Хөгжлийн банк өмнөх алдаагаа арилгах шинэ хэлбэрээр ажиллах орчин нөхцөл бүрдсэн юм.

Энэ хүрээнд i)Хөгжлийн банк санхүүгийн байгууллагын хэмжээнд зохицуулалт, хяналттай болж Монголбанк тогтмол хяналт тавьж ажиллах болсон, ii) Хуулийн хүрээнд тавигдсан шаардлагын хүрээнд бие даан төсөл хөтөлбөрийг санхүүжүүлэх болж зээлийн үйл ажиллагаанд Засгийн газар, улс төрийн нөлөө буурах нөхцөл бүрдсэн явдал зэрэг чухал өөрчлөлтүүд бий болсон юм.

Энэхүү эрх зүйн орчны өөрчлөлтөд нийцүүлэн 2017 оны 4 сард Хөгжлийн банкны дүрмийг шинэчлэн батлуулж тухайн жилд хөгжлийн банкны зүгээс дараах томоохон шинэчлэлийг хийж чадсан байна. Үүнд:
  • Эрх зүйн орчныг шинэчилж, бие даан хараат бусаар үйл ажиллагаа явуулах нөхцөлийг бүрдүүлэх
  • Санхүүгийн чадавхийг бэхжүүлэх
  • Үйл ажиллагааны хүрээг нэмэгдүүлэх
  • Банкны дотоод мэдээллийн системийг шинэчилж, үйл ажиллагааг автоматжуулах
Мөн хууль эрх зүйн хүрээнд бий болсон боломжийг ашиглан өөрийн үйл ажиллагааг өргөжүүлж хөрөнгө оруулалт, лизингийн чиглэлийн 2 охин компани байгуулан ажиллаж байна. Үйл ажиллагааг сайжруулах хүрээнд зээлийн үйлчилгээг цахим хэлбэрээр хүргэх нөхцөлийг бүрдүүлсэн нь томоохон дэвшил болсон байна.

Цаашид санхүүжилтын эх үүсвэрийг нэмэгдүүлэх үйл ажиллагааг төлөвлөгөөтэйгөөр хэрэгжүүлж байгаа нь Хөгжлийн банк бие даан хөгжиж, хөгжлийн санхүүжилтыг бий болгох боломжийн эхлэл болж байна.

Хөгжлийн банкны зүгээс үйл ажиллагаа, засаглал, мэдээллийн ил тод байдлын талаар дээрх болон бусад олон шинэчлэлийг хэрэгжүүлж байгаа боловч тухайн байгууллагын хувь нийлүүлэгч нь Засгийн газар, мөн үндсэн үүрэг нь үндэсний эдийн засгийн тогтвортой өсөлтийг хангах тэргүүлэх салбаруудад хэрэгжих төсөл, хөтөлбөрийг санхүүжүүлэх, шаардлагатай эх үүсвэрийг бүрдүүлэх тул төрийн үйл ажиллагаанаас ангид байх боломжгүй юм. Иймээс Хөгжлийн банкны хөгжилд улс төрийн орчин, засаглалын нөлөөлөл чухал хүчин зүйл байх нь тодорхой юм. Энэ нөлөөлөл хэр эрүүл, эерэг зөв байхаас тухайн банкны үйл ажиллагаа ихээхэн хамаарах магадлалтай.

ХӨГЖЛИЙН БАНКЫГ ХӨГЖҮҮЛЭХ БОЛОМЖ

Хөгжлийн банк нь улс орны нийгэм эдийн засагт томоохон үүрэг гүйцэтгэж болох санхүүгийн чухал институци болох нь тодорхой байна. Иймээс бид нэгэнт бий болгосон эдийн засагт тодорхой байр суурь эзэлсэн энэ институцыг улам сайжруулах, хөгжлийн хурдасгуур болгон ашиглах нь зүйтэй юм.

Гэхдээ Монгол улсын Хөгжлийн банкны өнгөрсөнийг харвал Хөгжлийн банк нь дээрх үүргээ хэрэгжүүлэх тал дээр хангалтгүй ажиллаж ирсэн бөгөөд бид цаашид энэ байгууллагыг маш зөв удирдаж байж хөгжлийн хурдасгуур болгон ашиглаж чадна гэдэг нь тодорхой юм.Зөв байлгаж чадаагүй нь зарим талаар эрх зүйн орчин болон бусад амьгүй хүчин зүйлсийн нөлөө байсан ч гол шалтгаан нь мөнөөх л улс төрийн орчин, түүний нөлөөлөл юм.

Эрх зүйн орчинд тодорхой шинэчлэл хийгдсэн, хөгжлийн банкны хамт олны зүгээс сүүлийн үед хийсэн шинэчлэлийн арга хэмжээнүүд нь зөв чиглэлтэй байгаа боловч Хөгжлийн банкыг хөгжүүлэхэд хангалттай бус юм. Тухайн байгууллагын хөгжилд хамгийн чухал нь улс төрийн эрүүл орчин, засаглалын тогтвортой байдал, зөв бодлого юм.

Цаашилбал энэ бодлогын хүрээнд дэмжих дэд бүтцийн төслүүд, салбаруудыг судалгаа шинжилгээтэйгээр тодорхойлж Хөгжлийн банк түүнд нийцсэн, эдийн засгийн үр ашиг бүхий төслүүдийг дэмжих чиглэлд ажиллах нь цаашдын хөгжлийг хангах гол нөхцөл байх болно. Хөгжлийн банк эрх зүйн хүрээнд бий болсон өөрийн бие даасан байдлыг ашиглан зохих шалгуурын хүрээнд төсөл хөтөлбөрийг санхүүжүүлээд явж болох боловч энэ тухайн банкны үндсэн зорилгыг алдагдуулж болзошгүй юм. Тэгээд ч эрх зүйн хүрээнд байгаа энэ боломж нь зөвхөн цаасан дээр буюу онолын хувьд гэж үзэж болохоор байдалд байгаа юм.

Эцэст нь төр засгийн зүгээс зөв бодлогоор дэмжиж,  улс төрийн нөлөөлөлөөс ангид байх нөхцөлийг хангаж чадвал өнөөгийн эрх зүйн орчин Хөгжлийн банкны зүгээс явуулж байгаа шинэчлэлийг цаашид зөв үргэлжлүүлсэн тохиолдолд тухайн санхүүгийн байгууллага нь жинхэнэ Хөгжлийн санхүүгийн байгууллага болох боломжтой гэдгийг хэлэхийг хүсч байна.

СЭТГЭГДЭЛ

Comments


Fatal error: Call to undefined function write_cache() in /var/www/html/xac/ww.focusmedee.mn/cache_footer.php on line 6