Эхлэл        Байгаль орчин        Боловсрол        Гэмт хэрэг        Гэр бүл        Нийслэл        Орон нутаг        Хөдөө аж ахуй         Хууль, эрхзүй        Шашин        Эрүүл мэнд
Image
90 САЯ ТӨГРӨГИЙН НЭГ АЗТАН ТОДОРЛОО
Image
Ц.ЭЛБЭГДОРЖ: МОНГОЛ УЛСЫН ХУУЛЬ БОЛ МИНИЙ ХУВЬД ДЭЭД ХҮЧ ЮМ
Image
НИЙСЛЭЛД 24 ЦАГИЙН ДОТОР 67 ИРГЭН УГААРТЖЭЭ
Image
18 АЛБА ХААГЧ ТУС БҮРТ НЭГ САЯ ТӨГРӨГИЙН ДЭМЖЛЭГ ҮЗҮҮЛЭХЭЭР ШИЙДВЭРЛЭВ
Image
НАРНЫ ЭРЧИМ ХҮЧИЙГ ДУЛААН БОЛГОХ АРГЫГ НЭЭЖЭЭ
Image
ӨНӨӨДӨР НӨАТ-ЫН АЗТАНУУД ТОДОРНО
Image
НИЙТ ЗЭЭЛИЙН ӨРИЙН ҮЛДЭГДЭЛ 18.2 ИХ НАЯД ТӨГРӨГ БОЛЖЭЭ
Image
ӨНӨӨДӨР ОЛОН УЛСЫН ОЮУТНЫ ЭРХИЙГ ХАМГААЛАХ ӨДӨР
Image
ДОРНОД, СҮХБААТАРЫН НУТАГ, ХЭНТИЙН ЗҮҮН БОЛОН ӨМНӨД ХЭСГЭЭР ЦАСАН ШУУРГА ШУУРНА
Image
КЕНИ УЛСАД ХУРАЛД ОРОЛЦООД ИРСЭН 19 ТӨЛӨӨЛӨГЧИЙГ ТУСГААРЛАЖЭЭ
Image
ИРЭЭДҮЙН ЭЗЭД МЭРГЭЖИЛ СОНГОЛТЫН АЯН ҮРГЭЛЖИЛЖ БАЙНА
Image
ТӨРИЙН БАЙГУУЛЛАГЫН АВТОМАШИНЫГ АЛБАНЫ БУС ЗОРИЛГООР АШИГЛАСАН ТОХИОЛДОЛД АЖЛААС НЬ ЧӨЛӨӨЛНӨ
Image
ИРГЭНИЙ ХӨДӨЛГӨӨНӨӨС УИХ-Д ХАНДАН ИРҮҮЛСЭН ШААРДЛАГЫН ХАРИУГ ӨГӨВ
Image
МОНГОЛ УЛСЫН ҮНДСЭН ХУУЛИЙН 19 ЗҮЙЛ, 36 ЗААЛТАД НЭМЭЛТ, ӨӨРЧЛӨЛТ ОРУУЛЖЭЭ
Image
ХҮЙ ДОЛОО ХУДАГ ДАХЬ ''МОНГОЛ НААДАМ ЦОГЦОЛБОРЫН ХЭСЭГЧИЛСЭН ТӨЛӨВЛӨГӨӨНИЙ ТОДОТГОЛ''-ЫН САНАЛЫГ ДЭМЖЛЭЭ
Image
МЭРГЭН БУУЧ, БААТАР
Image
ЗҮРХ СУДАСНЫ ЭМИЙН БОРЛУУЛАЛТ 14.8 ТЭРБУМ ТӨГРӨГ БОЛЖ, НИЙТ БОРЛУУЛАЛТЫН 44.0 ХУВИЙГ ЭЗЭЛЖ БАЙНА
Image
ЗАРИМ НУТГААР ЦАСАН ШУУРГА ШУУРЧ, ХҮЙТНИЙ ЭРЧ ЭРС ЧАНГАРНА
Image
УИХ-ЫН ДАРГА Г.ЗАНДАНШАТАРЫН ТУСЛАХ З.ТӨМӨРТӨМӨӨ ГЭГЧ БУСДЫГ ЗОДОЖ ТАНХАЙРЧЭЭ
Image
"МОНГОЛ НААДАМ ЦОГЦОЛБОРЫН ХЭСЭГЧИЛСЭН ТӨЛӨВЛӨГӨӨНИЙ ТОДОТГОЛ”-ЫН САНАЛЫГ ДЭМЖЛЭЭ
Image
ИРЭЭДҮЙН ЭЗЭД МЭРГЭЖИЛ СОНГОЛТЫН АЯН ҮРГЭЛЖИЛЖ БАЙНА
Image
ХУД УГААРТАХ ЭРСДЭЛТЭЙ ӨРХҮҮДИЙН ПИЙШИН ЯНДАНГ ЗАСВАРЛАХ БАГ АЖИЛЛУУЛЖ ЭХЭЛЛЭЭ
Image
СТА, ЗУРААЧ Н.АМГАЛАНБААТАРЫН УРАН БҮТЭЭЛИЙН ДӨРӨВ ДЭХ ҮЗЭСГЭЛЭН НЭЭЛТЭЭ ХИЙЛЭЭ
Image
ЗАМ, ДАВАА ХААГДАХ НӨХЦӨЛ БҮРДЭЖ БАЙГААГ АНХААРНА УУ
Image
Ц.ЭЛБЭГДОРЖ ДЭЛХИЙН МАНЛАЙЛЛЫН НЭГДЭЛ БАЙГУУЛЛАГЫН ЕРӨНХИЙ ЧУУЛГАНД ОРОЛЦОЖ БАЙНА
Image
МОНГОЛЫН БАГ, КАМБОЖИЙН ШИГШЭЭТЭЙ ТАЛБАЙД НЬ ТОГЛОЖ 1:1-ЭЭР ТЭНЦЛЭЭ
Image
ЧИХРИЙН ШИЖИНТЭЙ ТЭМЦЭХ ДЭЛХИЙН ӨДРИЙГ ТЭМДЭГЛЭН ӨНГӨРҮҮЛЛЭЭ
Image
БҮРЭН ЭРХ НЬ УИХ-ЫН ГИШҮҮНИЙ ЭРХ ҮҮ, ҮҮРЭГ ҮҮ?
Image
“ХИМИ-2019” ЭРДЭМ ШИНЖИЛГЭЭНИЙ БАГА ХУРАЛ ЭХЭЛЛЭЭ
Image
“ЗАЛГАСАН БОЛ САЛГА, САЛГАСАН БОЛ ШАЛГА” АЯНЫГ ЭХЛҮҮЛЛЭЭ
Image
ТАТВАРАА ТӨЛӨӨГҮЙ ТЭЭВРИЙН ХЭРЭГСЛИЙН ХӨДӨЛГӨӨНИЙГ САНУУЛАХ БАЙДЛААР ХЯЗГААРЛАНА
Image
ТЕГ-ААС ''МОНГОЛЫН ҮНДЭСНИЙ ФРОНТ'' ХӨДӨЛГӨӨНД ШААРДЛАГА ХҮРГҮҮЛЖЭЭ
Image
ӨДӨРТӨӨ 2-4 ХЭМ ХҮЙТЭН БАЙНА
Image
ЕРӨНХИЙ БОЛОВСРОЛЫН 29 СУРГУУЛИЙН СУРАГЧДАД “ХҮҮХДИЙН АВТОБУС” ҮЙЛЧИЛЖ ЭХЭЛЛЭЭ
Image
ҮС ЗАСУУЛАХАД ТОХИРОМЖГҮЙ
Image
ӨНӨӨДӨР АРХИ, СОГТУУРУУЛАХ УНДАА ХУДАЛДАХ, ТҮҮГЭЭР ҮЙЛЧЛЭХИЙГ ХОРИГЛОЛОО
Image
АХБХ-НЫ ХЭВЛЭЛ МЭДЭЭЛЭЛ, ХАРИЛЦААНЫ ХОРООНЫ ХУРАЛ БОЛЛОО
Image
ТАНИЛЦ: МАРГААШААС ЯВЖ ЭХЛЭХ “ХҮҮХДИЙН АВТОБУСНЫ“ МАРШРУТ
Image
ЕРӨНХИЙ САЙД ЕВРОПЫН СЭРГЭЭН БОСГОЛТ, ХӨГЖЛИЙН БАНКНЫ ЕРӨНХИЙЛӨГЧИЙГ ХҮЛЭЭН АВЧ УУЛЗАВ
Image
ГЭР ХОРООЛЛЫН ДАХИН ТӨЛӨВЛӨЛТИЙН ТӨСЛҮҮДЭЭС АНХНЫ ЖИШИГ ХОРООЛОЛЫГ БИЙ БОЛГОНО
Image
О.ЕСҮГЭН ХҮРЭЛ МЕДАЛИЙН БОЛЗОЛ ХАНГАЛАА
Image
СЭЛЭНГЭ АЙМАГ РУУ ЯАРАЛТАЙ ТУСЛАМЖИЙН БАГА ОВРЫН ОНГОЦ НИСНЭ
Image
МОНГОЛ УЛСЫН 2020 ОНЫ ТӨСВИЙН ТУХАЙ БОЛОН ХОЛБОГДОХ БУСАД ХУУЛИУД, УИХ-ЫН ТОГТООЛЫГ ЭЦЭСЛЭН БАТАЛЛАА
Image
ИРЭХ НЯМ ГАРАГТ НӨАТ-ЫН СУГАЛААНЫ ТОХИРОЛ ЯВАГДАНА
Image
УКРАИН УЛСААС МОНГОЛ УЛСАД СУУХ ӨРГӨМЖИТ КОНСУЛ Т.МӨНХБАТ ҮҮРЭГТ АЖИЛДАА ОРЛОО
Image
С.АМАРСАЙХАН НИЙТИЙН ТЭЭВРЭЭР ЗОРЧИН ИРГЭДИЙН САНАЛ ХҮСЭЛТИЙГ СОНСЛОО
Image
ЧУУЛГАНААР ҮНДСЭН ХУУЛЬД ОРУУЛАХ НЭМЭЛТ, ӨӨРЧЛӨЛТИЙН ТӨСЛИЙН ГУРАВ ДАХЬ ХЭЛЭЛЦҮҮЛГИЙГ ХИЙНЭ
Image
БАРУУН БҮСИЙН ДЭД БҮТЦИЙН ХӨГЖЛИЙГ ДЭМЖИХ ТАЛААР МЭДЭЭЛЭВ
Image
ӨДӨРТӨӨ 7-9 ХЭМ ХҮЙТЭН БАЙНА
Image
ӨНӨӨДӨР: "ҮНДЭСНИЙ ЧАНАРЫН ЧУУЛГАН-2019” БОЛНО
Image
ХӨНДӨГДӨӨГҮЙ СЭДЭВ: Монгол хүнд амьдрал БЭЛЭГЛЭХ ХУУЛЬ
Image
Ам.долларын ханшийн өсөлт ХӨӨС тул УДАХГҮЙ БУУНА
Image
GTIME Болон бусад сүлжээний бизнесд элсэхгүй байхыг анхааруулж байна
Image
Болзооны үед асуух 30 хөгжилтэй асуулт
Image
ШУУРХАЙ МЭДЭЭ: ДӨРВӨН ХҮҮХЭД ТӨРҮҮЛСЭН ЭХ 44 НАСТАЙДАА ТЭТГЭВЭР ТОГТООЛГОХ БОЛОМЖТОЙ БОЛЛОО
Image
“Цасан гоо ба долоон одой” сонгодог бүжгэн жүжгийг тоголно
Image
ОХУ-аас 1кг давсыг 61500 төгрөгөөр авахаар болжээ
Image
ЦАГ УУРЧИД: Сүүлийн 100 жилийн хугацаан дахь хамгийн хүйтэн өвөл болно
Image
108 удаа мөргөж эхлэхээр шийдсэн бол заавал уншаарай
Image
Улсын аварга Ч.Санжаадамба залуу бөхийг гэмтээжээ
Image
Самсунг хоёр хуваагдаж магадгүй боллоо
Image
Швайнштайгер зодгоо тайлна
Image
Монгол охин Jade luv нэрээр дэлхийд алдартай
Image
О.Оюунцэцэг: Австрали нөхрөө "Тэнгэрийн бэлэг" хэмээн магтав
Image
ТАНЫГ НЭВТ ШУВТ ХЭЛЭХ “АМЕРИК ЗУРХАЙ”
Image
21 жилийн турш гэртээ хэнийг ч оруулаагүй эмгэнийд гэнэт ортол..
Image
Ц.Элбэгдорж: Ойрын хугацаанд Улаанбаатар хотод маш хүчтэй газар хөдлөлт болох хандлага байна...
Image
Илбэ үзүүлнэ гээд хүн алсан уу......./бичлэг/
Image
НЭВТРҮҮЛЭГЧ Д.ОДЗАЯА: “НОМИН”, “PC MALL” ЗЭРЭГ КОМПАНИУД “BLACK FRIDAY” НЭРИЙН ДООР ИРГЭДИЙГ ХУУРЧ БАЙНА
Image
Даатгалаа ондоо багтаж төлөхгүй бол 2 дахин илүүг төлнө
Image
АЖ Ц.Чимэдцэеэ: Тэр хүнийг салаад явсны дараа гэрээ цэмбийтэл цэвэрлэчихсэн мэт сайхан санагдсан
Image
Аргалын утаа 300-аад нянг УСТГАХ ЧАДВАРТАЙГ Японы эрдэмтэд судалж тогтоожээ
Image
Өлсөхгүйгээр турж болох эрүүл хооллолтын 60 шилдэг санаа /Фото/
Image
Намаар талцах явдлыг Ховд аймгийн удирдлага таслан зогсоолоо
Image
Залуухан багш­тайгаа хий­сэн секс +18
Image
ЭГЧ ДҮҮ 2-ИЙГ ЭЭЛЖЛЭН ЭДЭЛСЭН НЬ /+18/
Image
Оюутны 70-н файл нь үүссэн байна
Image
ЧИНГИС ХААНЫ ОНГОН ОЛДОЖ ДЭЛХИЙ НИЙТИЙГ ШУУГИУЛЖ БАЙНА
Image
НИСЭХ ГЭЖ БУЙ ШУВУУХАЙН ДАЛАВЧИЙГ ТАС ТАЙРЧ, ДЭЛБЭЭЛЭХ ГЭЖ БАЙГАА ЦЭЦГИЙН ҮНДСИЙГ СУГА ТАТАХ МЭТ УВАЙГҮЙ ЭРЭЭ ЦЭЭРГҮЙ ААШЛАХАА БОЛИОЧ...
Image
ТЭНГЭРТ ОТГОНТЭНГЭР ХАЙРХАНЫ ДҮРС ТОДРОН ХАРАГДЖЭЭ
Image
Жүжигчин А.Гэрэлцэцэг нялх амрагтайгаа эргэн нийлжээ
Image
Н.Тэгшбаяр шинэ даргад амжилт хүсээд тамгаа гардуулан өглөө
Image
“Mill house”-ийн гурил дутуу граммаар савлагддаг уу
Image
ЭМЭГТЭЙЧҮҮДИЙГ АЙЛГАН СҮРДҮҮЛЖ ХҮЧИРХИЙЛДЭГ БАЙСАН ЭТГЭЭДИЙГ БАРИВЧИЛАВ
Image
УУЛЧИД ХАН ТЭНГЭР УУЛЫГ ЗОРИЛОО
Image
“МОНГОЛ, БНАСАУ-ЫН ХАРИЛЦАА – 70 ЖИЛ” ГЭРЭЛ ЗУРГИЙН ҮЗЭСГЭЛЭН БОЛОВ
Image
ТӨВ АЙМГИЙН ЗАМД ГУРВАН ТОМ ТЭРЭГ МӨРГӨЛДСӨН НОЦТОЙ ОСОЛ ГАРЛАА
Image
Бүртгэл эхлэхээс ДОЛОО хоногийн өмнө оочер эхэллээ
Image
“ТӨРӨӨС ИРГЭНИЙ НИСЭХИЙН САЛБАРТ 2020 ОН ХҮРТЭЛ БАРИМТЛАХ БОДЛОГО”-Д ӨӨРЧЛӨЛТ ОРУУЛАВ
Image
ҮЙЛ ЯВДЛЫН ТОЙМ:
Image
НӨАТ-ын буцаан олголтыг хоёрдугаар сарын 1-нээс олгож эхэлнэ
Image
ФРАНЦАД ШИРҮҮН БОРОО ОРСНЫ УЛМААС ОЛОН ХҮНИЙГ НҮҮЛГЭН ШИЛЖҮҮЛЖЭЭ
Image
Зуслангийн байранд орж хулгай хийдэг этгээдүүдийг илрүүллээ
Image
ГАМШГААС ХАМГААЛАХ ИЖ БҮРЭН СУРГУУЛИЙГ ЗОХИОН БАЙГУУЛАВ
Image
Баянхошуу, Сэлбэ дэд төвийн бүтээн байгуулалтын ажил эхэллээ
Image
Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрын дарга З.Энхболд Авлигатай тэмцэх газрын дэргэдэх Олон нийтийн зөвлөлийн шинэчилсэн журмыг гардуулав
Image
Өвөрмонголд монгол үсэг бичиг, сурвалж бичгийн музей нээгджээ
Image
ДӨРӨВДҮГЭЭР САРЫН 19-НД БОЛОХ ҮЙЛ ЯВДАЛ
Image
Бүдэрч унасан Миллерийн олимпийн алт хүртэх агшин
Image
Юань Зай нэртэй хулсны баавгай дөрвөн насныхаа төрсөн өдрийг тэмдэглэлээ
Image
Гурван удаа сугалаанд хожиж зургаан сая доллар хожсон азтай хосууд
Image
Өөх тостой хүнд хоолыг хэрхэн хурдан шингээх вэ?
Image
Ж.НАРАНТУНГАЛАГ КУАЛА ЛУМПУРТ ЯПОНЫ ТУЛААНЧ К.ТОКҮДОМЭГ ЯЛЛАА
Image
Таван настай согтуу, шалдан охин гудамжинд гүйж явжээ
Image
II ЕЛИЗАВЕТА ХАТАН ХААНЫГ ГАЙХАЛТАЙ ЭМЭГТЭЙ ГЭЖ МЭДЭГДЖЭЭ
Image
Дэлхийн хамгийн аз жаргалтай улсыг тодруулжээ
Image
ДЭЛХИЙН БАНК ХӨРӨНГӨ ОРУУЛАЛТЫН БОДЛОГЫН ТАЛААР ХИЙСЭН СУДАЛГААГАА ТАНИЛЦУУЛНА
Image
Ерөнхийлөгч Х.Баттулга хаана амьдрах вэ
Image
Монгол бүсгүй захиалгаар бусдын эд хөрөнгийг шатаажээ
Image
АЙСУЙ СОРИЛТ: АШГАА АВАХ УУ, АСГАХ УУ?
Image
Image

Б.Бямбабаяр: Заавал одон, тэмдэгтэй том хүмүүс гоё, сайхныг бичдэг юм биш

Бид энэ удаад Урлагийн гавьяат зүтгэлтэн, хөгжмийн зохиолч Б.Бямбабаяртай ярилцлаа.

-Аливаа улс орны хөгжмийн ертөнц ихэд хүчирхэг байдаг. Харин манай улсын хувьд хөгжмийн байгууллага маань өөрийн гэр оронгүй түрээсийн байранд үйл ажиллагаа явуулж байна. Та хөгжмийн зохиолчдын холбооны тэргүүний хувьд дээшээ санал тавьсан уу?

-Монголын хөгжмийн зохиолчдын холбоо байгуулагдсан цагаас хойш нэгэн жарны нүүрийг үзэж байна, Би энэ ажлыг авснаас хойш Ерөнхий сайдад ч бичиг хүргүүлсэн. Ерөнхийлөгчтэй нь ч уулзсан. Тусыг эс олоод байна. Манай БСШУЯ-нд Соёл урлагийн газар гэж байдаг ч хөгжимдөө нөлөөлдөггүй. Дэлхийн ямар ч улс оронд урлагаа хөгжүүлээд бизнесээ аваад явдаг. Жишээ нь гэхэд л Солонгос улсаас “Жангум” гэдэг кино оруулж ирж, манай нийгмийг байлдан дагуулсны дараа өчнөөн Солонгос хоолны газар, Солонгос дэлгүүр, саун нээгдэв. Миний үеийн хөгшин авгай таараад Солонгос хоолны газар орох уу гэж бөөлжис цутгамаар юм ярьж байна. Төрөөс ямар ч анхаарал тавихгүй юм.

-Тэгэхээр урлаг төдийгүй хөгжмийн ертөнц уналтын байдалд байна гэж болох уу?

-Хамгийн гол нь төрөөс бодлого зохицуулалт байхгүйд байгаа юм. Түүнээс биш манай хөгжмийн зохиолчдын чадал чансаа сайн. Ер нь сайн хөгжмийн зохиолч бэлдэхэд доод тал нь 20 жилийн хугацаа хэрэгтэй. Өнөөдөр манай залуучууд Л.Балхжавын хэдэн дуу сонсч, бааранд тайчиж бүжиглэдэг нүцгэн хүүхнүүдээ урлаг гэж ойлгодог.

-Тэгэхээр хөгжмийн залуу үе дэлхийн тавцанд гарах цаг хол байгаа юм байна. Энэ талаар ямар нэг арга хэмжээ авч болохгүй юу?

-Харин ч зарим залуучууд маань хувиараа сайт нээж дэлхийтэй харилцаж байна. Түүнээс биш төрөөс ямар ч хөтөлбөр гаргаж, бодлого боловсруулсан юм алга. Залуус дэпхийн хэмжээнд гарч үзъе гэж бодсон ч ямар ч боломж алга.

-Уран бүтээлч хүний нүд, сэтгэлээр харж байхад Монголын ирээдүй ямар харагдаж байх юм?

-Ирээдүй бүр ч бүрхэг болж байна. Хамгийн гол нь хүүхдийн хөгжмийн боловсролд үндэсний урлаг алга алга болчихсон нь том айдас. Хүүхдийн төлөвших нас бол сургуулийн өмнөх нас. Гэтэл энэ насанд нь сургаж байгаа хөтөлбөрт ямар ч үндэсний гэх юм алга. Тэднийг энэ төлөвших насанд нь үндэсний үзэл суулгаад дараа нь юу ч сургаж болно. Гэтэл манайхан дөнгөж төлөвших насанд Англи, Хятад, Орос гээд гадаад сургуулиудад өгдөг. Энэ нь хүүхдийг Монгол биш болгож хүмүүжүүлж, төлөвшүүлдэг. Одоо Монгол хүүхэд төрөхөө болилоо. Хүүхдийг ерөөсөө үндэсний тоглоомоор л төлөвшүүлдэг. Гэтэл энэ нь алга болчихлоо. Үүнд л их эмзэглэх юм.

-Нийгэм сүүдэртэй хэдий ч гэгээтэй зүйл харагдаж байгаа байх?

-Гэрэл гэгээ харагдахгүй л байна даа. Аливаа улс орны хөгжлийг хөгжмөөр хэмждэг жишиг дэлхий нийтэд тогтсон зүйп. Нийгэм бухимдалтай хөгжил буурай орны иргэд хошин урлаг руу хошуурдаг. Өнөөдөр бид яг ийм байна. Манай улс төрчид ч үүнийг мэдрэхгүй, тэрүүхэндээ хэрэлдэж, луйвардаж байна. Улстөрч гэдэг чинь ура хашигарч, зангиа зүүсэн хүнийг хэлдэггүй юм. Улс орныхоо эрх ашгийн төлөө, үндэсний үзлийн төлөө явдаг хүнийг хэлдэг юм. Тэдний өмнө “Киви", “Гурван охин"-ыг оруулаад шалдлах юм бол урлаг гэж ойлгодог тэнэгүүд байдаг. Ийм упс төрчид орны урлаг хөгжинө гэдэг хэцүү.

-Дээр та манай хөгжмийн урлагийг дэлхийн хэмжээнд гарчих боломж бий гэсэн. Өнөөдөр манай хөгжмийн урлаг дэлхийн хэмжээнд харахад альхан хавьд яваа юм?

-Дэлхийтэй холбох бодлого алга байна. Түүнээс би боломж хийгээд уран бүтээлчдийн чадал бий гэдгийг ахин хэлъе. Энэ бол муу хэлдэг ч Оростой нөхөрлөсний буян, Орос улсад олон хүн хөгжмийн боловсрол эзэмшиж, өрнийн сонгодог урлагийг нааш зөөвөрлөсөн. Өнөөдөр бид дэлхий сонгодогуудыг ч тавьж л байна.

-Утга зохиолын хэмжээнд “Болор цом” гэдэг наадам бий. Үүнийг сүүлийн үед найрааны наадам гэх болсон. Үүний адил ‘Морин хуур” наадмыг ийн ярих болжээ. Таны хувьд ямар хариулт өгөх вэ?

-“Морин хуур”-т тийм зүйл байхгүй. Яагаад гэвэл бүх зүйл үзэгчдийн нүд, сонорт ил болж өнгөрдөг. Оролцож байгаа уран бүтээлчдэд амьдаараа дуулах шаардлага тавьдаг. Хэрвээ “Морин хуур”-т найраа байх юм бол мэдэгдэнэ. Би энэ наадамд гурван удаа түрүүлсэндээ их баярлаж явдаг. Тэр Д.Лувсаншарав, Н.Жанцанноров, Х.Билэгжаргал, Ц.Нацагдорж гэсэн Монголын том хөгжмийн зохиолч нартай тайзан дээр уралдаж түрүүлсэн гэж бодохоор баярлаж явдаг. Өнөөх цолгүй бөх гэгчээр олон алдартнуудтай тайзан дээр үзэж авсан юм. Улсын баяраар бөхөд цол өгдөг биз дээ. Үүн шиг л цол өгөх хэрэгтэй. Энэ наадмыг төрийн хэмжээнд авч үзэх хэрэгтэй гэж боддог.

-Таны хувьд энэ наадмыг өөрийн мөн чанар, уран бүтээлчдийн хувьд биш, төр үнэгүйдүүлж байна гэх гээд байх шиг?

-Тийм. Энэ сайхан наадмыг төр ивээлдээ авч өчүүхэн ч атугай харж үзээгүйгээс ийн ярих болсон. Өөрөөр хэлбэл нэр хүндийг нь унагах гээд байна. Тэд бол нэг тийм наадам п байдаг. Тэгээд нэг нь түрүүлдэг гэсэн шиг ханддаг. Уг нь түмнийхээ өмнө авъяасаараа түрүүлнэ гэдэг маш сайхан хэрэг. Манай холбооноос “Алтан намар", “Морин хуур” гэсэн хоёр наадам зохион байгуулдаг. Үүнийгээ пүүс, компани гуйж байж сая нэг болгодог. Үнэнийг хэлэхэд энэ хоёр наадмыг зохион байгуулах үеэр хүмүүс ч утсаа авахаа больдог. Өнөөдрийн байгаа нийгмийн байдлыг харж байхад эмч, багш нарыг багаас нь удам судрыг нь сайн судалж байж бэлтгэх ёстой юм шиг санагддаг.

-Бас нэг зүйл асуухад төрөөс олгож байгаа шагнал хавтгайрч байна гэх юм. Зарим нь ч хийснийг үнэлж байгаа нь зөв гэх юм. Таны хувьд юу гэхсэн бол?

-Манайд өгөөд байгаа шагнал бол бодитой үнэн зүйл биш. Соёл урлагийн хороо гэж байгуулагдпаа. Үүгээр дамжуулж шийддэг болох байх гэж бодож байна. Энэ нь хамгийн бодитой зүйл байх болно. Түүнээс биш УИХ-д танилтай нь ч юм уу, Ерөнхийлөгчийг таньдаг нь авдаг байж болохгүй.

-Хаа хаанаа нийгмийн бухимдалтай байгаа учраас өөрийн эрхгүй энэ сэдвийг хөндөх юм. Ингэхэд хөгжмийн ертөнцөд хөл тавьж байсан түүхээсээ хуучлахгүй юу?

-Анх бүр зургаан настай гармон хөгжим тоглож эхэлсэн. Харин жинхэнэ хөгжмийн ертөнцтэй холбогдсон нь 1975 он. Энэ онд манай бүх л хөгжмийн аваргуудын суралцсан Багшийн дээдийн хөгжмийн ангид суралцсан.

-Анх хөгжмийн ертенцөд хөтөлсөн багш хийгээд анхны уран бүтээлийн талаар ярихгүй юу?

-Анх бол хэнээр ч хөтлүүлэлгүй гармон хөгжимтэй орж ирсэн. Харин 10 жилийн хөгжмийн багш бол Б.Очирбат гэж байсан. УБДС-д ирэхэд Төрийн шагналт хөгжмийн зохиолч Ц Чинзориг асан байпаа. Хүүхэд байхад магтаал уншдаг, "Далан худалч’’-ын үлгэр уншина гээд юм юм л болдог байсан. Миний анхны уран бүтээл бол Д.Алтангэрэлийн шүпэг “Эрийн сайхан хийморь” дуу байна даа. Яруу найрагчдын хувьд бол Ардын уран зохиолч Б.Лхагвасүрэнтэй ч хийсэн. Ш.Сүрэнжавтай, Т.Галсантай гээд бүтээл хийсэн. Гэхдээ миний уран бүтээлийн хамтрагч нар бол Ардын уран зохиолчоос эхлээд 10 дугаар ангийн хүүхэд ч байдаг. Заавал одон, тэмдэгтэй том хүмүүс гоё, сайхныг бичдэг юм биш.

-Би нэг дэмий шахам асуулт тавья. Та нэгэн үе дарсыг багагүй хүртэж байгаад больсон. Ууж идэж байсан үеийн уран бүтээл, одоо хийж байгаа бүтээл хоёрын ялгаа байх юм уу?

-Ямар юмны ялгаа байх вэ. Чи архи ууж байсан үедээ уран бүтээл хийж байсан гэж асуух гээд байна уу. Халамцуу бичсэн дуу муу байна гэж байхгүй. Яагаад гэвэл согтуу байж болно. Тэр онгод, авьяас согтуу байдаггүй юм. Тэр нь цоо эрүүл байгаа учраас уран бүтээл төрдгөөрөө төрнө.

-Аливаа уран бүтээлчид зовж төрүүлсэн бүтээл байдаг. Бас их амархан бүтсэн ч байдаг. Энэ талаар?

-Дууны хувьд бол нэг их зовоодоггүй. Сайн шүлгийг харахад л өөрөө ая дантайгаа байдаг. Дуу бол шууд авьяас мэдрэмжээр төрдөг учраас харьцангуй зовоогоод байдаггүй. Харин хөгжмийн бүтээл бол өөр. Түүн дээр ажиллана, сууна, нягтлана гэж ажил бий. Уран бүтээлч л болсон хойно зовж бүтээсэн бүтээл байлгүй яах вэ. Намайг орчуулагч, сэтгүүлч Ж.Нэргүй “Энэ Бямбабаяр өгүүллэгт ч ая хийх хүн” гэж бичсэн байдаг. Уран бүтээлийг янз бүрээр л хийж ирсэн дээ.

-Яруу найрагч А.Эрдэнэ-Очир та хоёрын “Аясын бүүвэй намуун салхинд” гэсэн мөртэй дуу байдаг. Таны хувьд ямар хүнд зориулсан бэ. Найрагчийн хувьд бол энэ тухай ярьж байсан?

-Тэр шүлгийг чинь А.Эрдэнэ-Очир бичсэн шүү дээ. Миний хувьд бол аяаа бичихдээ хэнийг ч бодсон байж болно. Энэ бол мэдээжийн хэрэг. Дуу эзэнтэй байх нь бий.

-Б.Бямбабаяр гэдэг хүн “Морин хуур” наадмын гурван удаагийн тэргүүн гээд таны олон нийтийн дууг ард түмэн мэднэ. Харин хөгжмийн бүтээл гэвэл юу байна?

-Миний хувьд “Алтан намар" хөгжмийн наадмаас таван шагнал хүртсэн. Дан хөгжмийн бүтээл ч бий, Морин хуурын дөрвөл ч бий. Найрал хөгжмийн концерт ч бий. ОХУ-ын Халимагт болсон Монгол туургатны наадамд ‘Монгол шатар" симфониор оролцоод ирсэн. Тэр бүтээл маань ЗХУ-ын Хөгжмийн зохиолчдын холбооны “Хүндэт гишүүн” болгосон. Энэ бол Монголынхоо хөгжмийн зохиолчдыг гадаад орны уран бүтээлчтэй  хамтарч ажиллах боломжтой болгосон гэсэн үг.  Орос, Хятадын хөгжмийнхөнтэй уулзаад ярьж суухад танайх чинь хөгжмөө, хөгжмийн зохиолчдоо хардаггүй юм уу гээд гайхаж суудаг.

С.Ууганбаяр

www.zindaa.mn

СЭТГЭГДЭЛ

Comments


Fatal error: Call to undefined function write_cache() in /var/www/html/xac/ww.focusmedee.mn/cache_footer.php on line 6