Эхлэл        Байгаль орчин        Боловсрол        Гэмт хэрэг        Гэр бүл        Нийслэл        Орон нутаг        Хөдөө аж ахуй         Хууль, эрхзүй        Шашин        Эрүүл мэнд
Image
КОВИД БОЛОН ТӨРИЙН АЛБАН ХААГЧИЙН БОЛОМЖ...
Image
Баянхонгорт “Бидон хураах ажиллагаа” болох уу?
Image
Тува улсын тэргүүн коронавирусээр халдварлажээ
Image
ҮНДСЭН ХУУЛИЙН ӨӨРЧЛӨЛТ АЛБАН ЁСООР ХЭРЭГЖИЖ ЭХЭЛЛЭЭ
Image
Ё.Баатарбилэг: Төсөв байгаа тул хувийн цэцэрлэг, сургуулийн хувьсах зардлыг олгох саналтай байна
Image
Гашуунсухайт, Шивээхүрэн боомтоор 955 машин нүүрс экспортлогджээ
Image
“Бид соёлтой залуус” уралдаан зохион байгуулж байна
Image
Хөл хориог зургадугаар сарын 30 хүртэл сунгалаа
Image
Он дамнан баригдаж буй цэцэрлэг сургуулийг яаралтай ашиглалтад оруулахыг үүрэг болголоо
Image
"Хилээ нээж иргэдээ авч ирэхийг шаардаж байна"
Image
53 настай Майк Тайсон спортдоо эргэн ирэхээ зарлажээ
Image
Шведэд “5G” сүлжээг нэвтрүүлжээ
Image
Ван И: АНУ БНХАУ-ыг өөрчлөх бодлоосоо салах хэрэгтэй
Image
Хөл хорионы үед эрдэнэс олсон гэр бүл
Image
Коронавирусийн халдвар аваад эдгэрсэн хүний тоо 33 боллоо
Image
Цацрагийн хамгаалалтын чиглэлээр зөвлөн тусалж байна
Image
Дэлхийн хамгийн
Image
"Бодь Даатгал" компани нээлттэй хувьцаат компани боллоо
Image
Улсын онцгой комисс байгуулагдсаны 30 жилийн ой тохиож байна
Image
Япон бизнесчүүдээ хамгаалах алхам хийнэ
Image
Ажиглалтад байсан нэг хүн халуурч ХӨСҮТ-д шилжжээ
Image
ОХУ-аас иргэдийг татан авх бэлтгэлээ хангаж байна
Image
Үндсэн хуульд оруулсан нутгийн удирдлагатай холбоотой нэмэлт, өөрчлөлт
Image
С.Баяр нарын долоон хүнд холбогдох эрүүгийн хэргийн шүүх хуралдаан өнөөдөр болно
Image
Үндсэн хуульд оруулсан шүүхийн хараат бус байдлыг хангах нэмэлт, өөрчлөлт
Image
Үндсэн хуульд оруулсан Парламентын ардчиллыг төлөвшүүлсэн нэмэлт, өөрчлөлт
Image
Үндсэн хуульд оруулсан гүйцэтгэх засаглалтай холбоотой нэмэлт, өөрчлөлт
Image
Мөнгөнморьт суманд хүрэн баавгай агнасан хэргийг шалгаж байна
Image
''Covid19'' цахим гарын авлага
Image
Д.Золжаргал : Намаас гишүүд орж гардаг, ирэх нь эргээд ирдэг
Image
БНСУ-ын ЭСЯ визний журмаа шинэчилжээ
Image
Японы Засгийн газраас манай улсад төслийн бус буцалтгүй тусламж үзүүлнэ
Image
Энэ долоо хоногийн теле хичээлийн ШИНЭ хуваарь
Image
Гурван долоо хоногийн дараа ил гарахдаа Ким Жон Ун цөмийн зэвсгийн хүчин чадлаа нэмэгдүүлэх талаар ярилцжээ
Image
Оросуудын 75 хувь нь хөргөгч онгойлгох хүслээ дарж чаддаггүй
Image
Итали эрийн элсээр урласан бодит мэт гайхалтай бүтээлүүд
Image
Улаанбаатар хотын 7 хоногийн цаг агаарын мэдээ
Image
"Бодлогын Инноваци 2020" төсөлд ГЕГ-ын төсөл шалгарав
Image
Наадмаар худалдаа үйлчилгээ эрхлэхийг хоригложээ
Image
Э.Бүжинлхамын яруу найргийн түүвэр хэвлэлтээс гарчээ
Image
ОХУ-аас оюутнуудаа өнөөдөр татан авна
Image
Сонгогч саналаа "худалдсан" тохиолдолд нэг сая төгрөгөөр торгуулна
Image
Үс шинээр үргээлэх буюу засуулбал эд малтай баялаг төгс болно
Image
Үндсэн хуулийн нэмэлт, өөрчлөлтийг өнөөдрөөс мөрдөнө
Image
Долоо хоногийн өрнийн зурхай /2020.V.25-2020.V.31/
Image
Улаанбаатарт 17-19 градус дулаан байна
Image
МУСТА, Хөгжмийн зохиолч Д.Бердибек: Эх орон
Image
"Урт цагаан” үйлчилгээний төвийг дахин төлөвлөх уралдааны шилдгүүд тодорлоо
Image
Газраа бэлэн орон сууцаар сольсон иргэд түлхүүрээ гардан авлаа
Image
Зургадугаар сарын 2-нд нэр дэвшигчдийн батламжийг гардуулна
Image
Д.Дагвадорж: Эх оронч миний шүтээний сүнс амирлах болтугай!
Image
“Эх орноосоо урвасан” гэх хэргийн цаана…
Image
Иргэн бүрт хүрэх томоохон худалдааны төв нээлтээ хийнэ
Image
"Сити Их сургууль-Сошиал Солиорол"-ийг авьяас гэж андуурав
Image
Солонгос улсад ажиллаж байгаа эмэгтэй эрчүүддээ хандаж хэлсэн үг
Image
С.Гантогоо "Тарагтай боов"-ийг чимнэ
Image
МАХН-ын дарга СЕХ-нд бичиг баримтаа хүргэлээ
Image
“Автомашингүй өдөр”-өөр томоохон зах, худалдааны төвүүд амарна
Image
Хуулийн байгууллагууд иргэдэд үйлчилж байна
Image
Н.Цэлмүүн "Улаанбаатар Марафон 2018"-д хүч үзнэ.
Image
Хосуудын туршиж үзэх 64 байрлал
Image
“МОД ТАРИХ ҮНДЭСНИЙ ӨДӨР”-ИЙГ ОРОН ДАЯАР ЗОХИОН БАЙГУУЛНА
Image
ӨНӨӨДӨР “ОЛОН УЛСЫН СУВИЛАГЧДЫН ӨДӨР” ТОХИОЖ БАЙНА
Image
“ТАТВАР БИДНИЙ АМЬДРАЛД” УРАЛДААНЫ ДҮН ГАРЧЭЭ
Image
Өнөөдөр гахай өдөр
Image
Жүжигчин Ариукаагийн нөхөр шүүгч Наранзунг доромжлов
Image
Гэртээ хүнсний сода хэрэглээд, 10 насаар хурдан залуужаарай! Яг энэ заавраар нь хийгээрэй!
Image
Хөрсний бохирдол нь гэр хорооллын 200 000 нүхэн жорлонгоос зонхилж үүсчээ
Image
18 настай модель бүсгүй дөнгөж танилцсан эмчтэй секс хийсний дараа нас баржээ
Image
ЕС-ын айлчлал үргэлжилж байна
Image
Орхон аймаг өрсөлдөх чадвараараа тэргүүллээ
Image
“Фэйсбүүк” 3000 хүнийг хөлсөөр ажиллуулж байна
Image
Номоор амьсгалсан өдрүүд эхэллээ
Image
Тэргүүн хатагтайн эрэлд
Image
Д.Цогтбаатар: Хэт үндсэрхэг, туйлширсан үзлийг хамгийн сайн барих үзэл бол зүүн төвийн үзэл баримтлал
Image
Усыг хэзээ уухыг, хэдий хэмжээгээр уухыг хүний бие организм өөрөө мэддэг
Image
Элгэнд юу сайн болон элэг юунд дуртай вэ ? Хадгалаад аваарай
Image
Хятадууд Саран дээр амьдрахаар бэлтгэж байна
Image
Манай улсын нутгаар түүхий нефть тээвэрлэж эхэллээ
Image
БАЯНХОНГОРТ ОХУ-ЫН СОЁЛ, ШИНЖЛЭХ УХААНЫ ТӨВИЙН САЛБАРЫГ БАЙГУУЛЛАА
Image
БЗД-ИЙН ЗАСАГ ДАРГЫН АСУУДЛЫГ ОЙРЫН ХУГАЦААНД ШИЙДНЭ
Image
Хүүхэд нь амжилтад хүрдэг аав ээжийн нийтлэг шинжүүд
Image
Маргаашнаас эхлэн 24 байршилд нөөцийн махны өргөтгөсөн худалдаа зохион байгуулна
Image
“Монгол улсын соёлын бүтээлч үйлдвэрлэлийг хөгжүүлэх нь"сэдэвт зөвлөлдөх уулзалт амжилттай боллоо
Image
Хүнсэнд нуусан "ТЭСРЭХ БӨМБӨГ"
Image
БАЙНГЫН ХОРОО Г.ЗАНДАНШАТАРЫГ УИХ-ЫН ДАРГААР СОНГОХЫГ ДЭМЖЛЭЭ
Image
Хүүхдийн мөнгийг энэ сараас олгоно
Image
Гадаад паспорт олголт тойрсон хүндрэлийг шийдэх ажлын хэсэг байгуулна
Image
Шалгалтаар илэрсэн зөрчлийг арилгуулахаар Цагдаагийн ерөнхий газарт Шаардлага хүргүүллээ
Image
ГАДААД ХАРИЛЦААНЫ САЙДАД ХАЯГЛАСАН ЗАХИДАЛД ЮУ ӨГҮҮЛЭВ?
Image
Маргот Робби: Хүмүүс намайг шалтгаангүйгээр үзэн яддаг
Image
БСШУЯ-НЫ САЙД Ц.ЦОГЗОЛМААГ АВЛИГАЛ АВАХГҮЙ БАЙХЫГ ХҮСЬЕ
Image
МАН-ынхан гэр бүлийн хүчирхийллийг гэмт хэрэг биш гэж үзлээ
Image
Охиноо хоноцдоо алдсан авгай ...+18
Image
МОТОЦИКЛИЙН ЖОЛООЧ НАРТ ГЭРЭЛ ОЙЛГОГЧТОЙ “ХАНТААЗ” ХЭРЭГЛЭХИЙГ УРИАЛЛАА
Image
Сонгуульд 2.2 сая иргэн санал өгнө
Image
1,7 км авто замын хөдөлгөөнийг хязгаарлана
Image
Чингэлэгт даруулсан хүүхдийн биеийн байдал хүнд байна
Image
ЭКСПОРТЫН ЗОРИУЛАЛТААР ХАДЛАН БЭЛТГЭХГҮЙ БАЙХ ШИЙДВЭР ГАРГАЖЭЭ
Image
МОНГОЛ УЛСЫН ҮНДСЭН ХУУЛЬД НЭМЭЛТ, ӨӨРЧЛӨЛТ ОРУУЛАХ ТӨСЛИЙГ БҮРЭН ЭХЭЭР НЬ ХҮРГЭЖ БАЙНА
Image
Улаанбаатар руу нэвтэрдэг долоон үндсэн хяналтын цэгт маргааш нэмэгдлээр найман урсгал нээнэ
Image
ИРЭХ ДОЛОО ХОНОГТ ЦАХИЛГААНЫ ХЯЗГААРЛАЛТ ХИЙГДЭХ ГАЗРУУД
Image
“Найз” эмэгтэй хөлсөлдөг үйлчилгээ
Image
Шилэн дансны хуулийн хэрэгжүүлэлтийг эрчимжүүлнэ
Image
Автомашины ченжүүдтэй хатуухан аргаар тэмцэнэ
Image
АН-ын даргад нэр дэвшигчдээс Н.Алтанхуяг баривчлагдаж, Ж.Батзандан нэрээ татах уу?
Image
Ер бусын үйлчилгээ үзүүлэгчид
Image
Цаг агаарын мэдээ
Image
2019 ОНЫ ОСКАРЫН ШИЛДЭГ КИНОГООР "GREEN BOOK" КИНО ТОДОРЛОО
Image
С.Зориг агсны хэргийн хохирогчоор С.Оюун оролцоно
Image
Image

М.Энхсайхан: Үнэнийг хэлэхэд энэ Засгийн газарт өр, зээлээс өөр юу ч үлдээгээгүй

УИХ-ын сонгуулийн ялалт, ялагдал алсарч, шинэ Засгийн газар байгуулагдан өдөр тутмын ажилдаа дарагдсаар нэг л мэдэхнээ бараг 100 хоногийг ардаа гаргажээ.
 
Тогтсон хэвшлээрээ шинэ Засгийн газрын 100 хоногийн өнгийг тодорхойлох гэж бүгд л хичээж байна. Харах өнцөг өөр өөр учир өгөх үнэлгээ өөр өөр байх нь зүй. Энэ Засгийн газрыг халж солихоос өөрөөр юу ч хийгээгүй гэж шүүмжлэх нэгэн байхад, Монголыг хямралаас гаргах боловуу гэж итгэл, найдвар тээх нэгэн байж л байна.
 
Үнэнийг хэлэхэд энэ Засгийн газарт өр, зээлээс өөр зүйл үлдээгээгүй. Өртэй, мөнгөгүй Засгийн газар өргөс авч байгаа мэт гоё сайхан ажил богинохон хугацаанд амжуулчихна гэсэн хүлээлт надад лав байгаагүй. Бараг хагас жилийн өмнө боловуу даа миний бие “Сонгуулийн дараа байгуулагдах Засгийн газар Монголын түүхэнд байгаагүй эдийн засгийн хүндрэлтэй тулгарна” гэж анхааруулж байснаа сануулахад илүүц болохгүй байхаа.
 
МАН Засгийн газраа байгуулахдаа цөөн тооны туршлагатай хүмүүсийг эс тооцвол голчлон шинэ хүмүүсээр Засгийн газраа байгуулсан нь анхаарал татаж байна. Үүнийг би хэвшмэл сэтгэлгээ, хэвшмэл арга барилаас МАН татгалзах эрмэлзэлтэй байгаа юм боловуу гэж ойлгож байна. Олон жилийн улбаатай урд өмнөх эдийн засгийн бодлогын алдаа зөвхөн АН-ын бус, мөн МАН-ын болон АН, МАН-ын хамтарсан Засгийн газруудтай холбоотой. Үүнийг эрх баригч нам ойлгож байгаа учир өөрчлөлтийг шинэ хүмүүсээр хийлгэхийг эрмэлзэж байгаа боловуу гэж тааж байна. Ямартай ч үр дүнтэй бодлого гаргаж, хэрэгжүүлэх нөхцөл бүрдэж байна уу даа гэсэн сэтгэгдэлтэй байна.
 
Ерөнхий сайд өнгөрсөн долоо хоногт ОУВС-тай хэлцэл хийхэд бэлэн гэдгээ мэдэгдлээ. Ийм мэдэгдэл хийхийн өмнө Ерөнхий сайд манай эдийн засагт бий болсон нөхцөл байдалд гүнзгий задлан шинжилгээ хийх, хямралаас гарах арга замаа төсөөлөх, өөрийн нам дотроо дэмжлэг авах, улмаар нийгмийн дэмжлэг авах гээд маш олон ажил төлөвлөхөөс өөр арга байхгүй. Энэ бол цаг хугацаа шаардсан их ажил.
 
Монголын эдийн засгийн хямрал, түүнээс гарах асуудал бол зөвхөн эрх баригчдын толгой өвдөх асуудал биш, бусад нам, түүний дотор АН-ын толгойны өвчин, нийт монголчуудын амь амьдралын асуудал байх ёстой юм. МАН эрх баригч нам болсны хувьд өөрийн боловсон хүчиндээ тулгуурлаж байгааг буруутгаж болохгүй ч түүндээ эрдэхгүй байхыг зөвлөмөөр байна. Боловсон хүчний сонголтод нам үл харгалзаж, мэдлэг чадалд нь тулгуурлавал Засгийн газрын хямралаас гарах бодлого улс төрийн болон нийгмийн дэмжлэг авах талаасаа зөв болох боловуу гэж бодож байна.
 
Сонгуулийн дараахь УИХ-ын анхны ээлжит чуулган эхэлж байна. Энэхүү чуулганаар Монгол улсын 2017 оны хөгжлийн үндсэн чиглэл, төсөв, мөнгөний бодлогыг хэлэлцэх нь дамжиггүй. Хамгийн гол нь хямралаас гарах дунд хугацааны бодлогыг хэрэгжүүлж эхлэх хариуцлагатай цаг мөч ирж байна. Энэ үед Монголын эдийн засагт бий болсон нөхцөл байдал, хямралаас гарах бодлогын асуудлаар нэгдмэл ойлголт бий болгоход тус болох үүднээс үүнийг бичиж байгаа юм.
 
Юуны өмнө Монголын эдийн засгийн хямралт байдлыг монголчууд бид өөрсдөө дангаараа шийдвэрлэх бололцоогүй гэдгээ хүлээн зөвшөөрөх хэрэгтэй. Бидэнд донор орнууд, олон улсын санхүүгийн байгууллагуудын туслалцаа зайлшгүй хэрэгтэй. Аливаа туслалцааг хэнээс ч авдаг бай тэдэндтэй хэлцэл хийж, өгч авахын тохиролцоо хийх хэрэгтэй болно. Энэ нь бас нэлээдгүй хугацаа, хөдөлмөр, хүчин чармайлт шаардана. Одоо хоёрхон сарын дараа бонд, зээлийн төлбөрөө төлж эхлэх хугацаа хаяанд ирнийг бодолцвол оройтоод байна уу даа гэх түгшүүр төрж байна.
 
Бид Яаж яваад ийм байдалд орсон бэ?
 
Монгол улс бол ОУВС-ийн аргачлалаар байгалийн нөөцөөр баян буюу “resource-rich”гэсэн ангилалд хамаардаг. Энэ ангилалд хамаардаг 51 орны 29 нь ядуу, дунд орлоготой орон юм. Байгалийн нөөцөөр баян гэж хэлэгдэх шалгуур нь ердөө л тухайн орны экспортынх нь 20-оос доошгүй хувь нь уул уурхайн бүтээгдэхүүн байхад л хангалттай. Тиймээс бид өөрсдийгөө баян гэж андуурах хэрэггүй. Харин уул уурхайгаас хараат гэж ойлговол илүү зохилтой. Энэ ангилалд хамаардаг орнууд уул уурхайн бүтээгдэхүүний зах зээлийн үнийн циклээс шууд хараат орон юм.
 
Дээрх орнууд циклтэй холбоотой үнийн савлагаанаас өөрсдийгөө хамгаалахын тулд нөөц сан байгуулж зах зээл дээр үнэ өндөр байх үед хадгалж, зах зээлийн үнэ унах үед нөөцөлсөн сангаа хэрэглэж байхыг эрмэлзэж ирсэн. Энэ талаар амжилтанд хүрсэн орон нэлээдгүй бий. Тухайлбал Нидерланд 800 тэрбум ам.доллар, Чили 25 тэрбум ам.доллар нөөцөлж чадсан байдаг. Нөөц сангаа үрж үрэгдүүлэхгүйн тулд тухайн сангуудаа Тэтгэврийн сан гэж нэрийдсэн нь тус боллоо гэж мэргэжилтнүүд нь хэлж байнлээ. Тэтгэврийн санг үрэн таран хийхийг улс төрчид, олон түмэн сонирхдоггүй юм байна.
 
Монголд арваад жилийн өмнө зах зээлийн савлагаанаас хамгаалах зорилготой ийм төрлийн сан байгуулах гэж оролдсон юм. Хадгалах ёстой мөнгөө үрчих сонирхлыг нь өдөөхгүй байх үүднээс тэр үед сангаа “Зовох цагийн сан” гэж нэрлэе гэсэн боловч дэмжлэг авч чадаагүй. Харин үүний оронд “Хүний хөгжлийн сан” бий болж мөнгөө хадгалах биш үрэх сэтгэлгээ гаарсан юм. Цуглуулсан мөнгөө үрэн таран хийгээд зогсоогүй өр, зээл авч энэ сангийн нэрийн өмнөөс нэмж цацсан. Суперцикл төгсгөл болсон энэ цаг үед бидэнд уналтыг зөөллөх ямарч хэрэгсэл байхгүй байгаагаараа бусад ижил төрлийн орнуудаас Монгол ялгаатай байгаа юм. Манайхаас арай дээр нөхцөлд Нигер улс байгаа бололтой юм.
 
2008 оны дэлхийн санхүүгийн хямралын үед уул уурхайн бүтээгдэхүүний үнэ богинохон хугацаанд унаж сэргэсэн байдаг. Тэр үед ч Монгол улс зах зээлийн үнийн богинохон хугацааны уналтаас үүдэлтэй төлбөрийн тэнцлийн гадаад шокноос гарахын тулд ОУВС-аас туслалцаа авч байсан байдаг. Тэр үед ч монголчууд бид зөв дүгнэлт хийж, бодлогоо өөрчилж чадаагүйгээр барахгүй улсын төсвийн зарлагыг эрс нэмэгдүүлж, Хөгжлийн банк байгуулж төсвийн зарлагын хажуугаар зардлаа олон дахин нэмэх алхам хийсэн байдаг. Улмаар ирээдүй үеэ барьцаалж бонд босгож зөв буруу гэж яригдах олон төсөлд зарцуулсан.
 
Санхүүгийн гүн гүнзгий хямралын үндсийг бид ингэж өөрсдөө бий болгосон. Нэг л юмыг тооцоогүй. Зах зээл урт удаан хугацаагаар унаж мөддөө сэргэхгүй байх тийм цаг ирнэ гэдгийг хэн ч төсөөлөөгүй. Энэ удаагийн циклийн уналт үргэлжлэх хугацаагаараа урт, үзүүлэх нөлөөгөөрөө тогтвортой сөрөг байхаар байгаа нь манай эдийн засгийн байдлыг маш эрсдэлтэй байдалд оруулж байгаа юм.
 
Бид юу хийх ёстой вэ
 
Дэлхийн зах зээл дээрх түүхий эдийн үнийн уналт, улс орнуудын харилцаа, санхүүгийн зах зээл дээр гарч байгаа өөрчлөлтүүд түр зуурын биш гэдгээс ажлаа эхлэх ёстой байхаа. Энэ бол бодлогын томоохон өөрчлөлт хийхээс өөр аргагүй гэсэн үг юм. Бонд босгож санхүүгийн хүндрэлээс гарна гэвэл улам л лаг шаварт унана. Хүү нь урд өмнө авснаасаа ихээхэн өссөн бөгөөд төв банкуудын бодлого чангарч байгаагаас санхүүгийн зах зээл дээр “easy money”-ний үе дууссан байна.
 
Хөрш болон донор орнуудаас туслалцаа хүсэмжилж болох боловч манай засгийн газар бодлогоо цэгцэлж итгэл даахаас нааш энэ асуудал шийдэгдэх боломжгүй, дээр нь тусламж авдаг юмаа гэхэд тусламжийн хэмжээ нь “хүсэл хяслын завсар” байх нь ойлгомжтой байгаа. Ямарч байсан Монгол улс дотроо бодлогоо чамбайруулах хэрэгтэй цаг дээр байна. Засгийн газар Хөтөлбөрөө УИХ-аар 8 дугаар сард батлуулсан. Түүнээс хойш нөхцөл байдал өөрчлөгдөөгүй байгаа. Хөтөлбөрт маш олон хүсэл багтсан. Одоо тэдгээрийг системчилж, ач холбогдлоор нь эрэмблэх, түүнийгээ олон улсын байгууллага, доноруудтай тохиролцож тусламжийг түүндээ авах гээд хийх зүйл их л харагдаж байна. Бодлогоо цэгцлэхэд олон улсын туршлага чухал.
 
Хэмнэе, татвараа нэмье гэдэг бол маш ерөнхий бодлого. Хэмнэе гэх бодлого эдийн засгийг агшаах нөлөөтэй байж болно. Татвар нэмье гэх санаа бизнесийн орчинд сөрөг нөлөө үзүүлж эдийн засгийн өсөлтөд хортой байж болно. Өөрөөр хэлбэл ерөнхий бодлогоос тодорхой бодлого руу шилжих шаардлагатай байгаа юм. Цөөхөн санааг хөндье.
 
Төсөв. Улсын төсвийг орлого, зарлагынх нь хувьд дотор нь “уул уурхайн” хэсэг, “уул уурхайн бус” хэсэг гэж хувааж үзмээр байгаа. “Уул уурхайн бус” эдийн засгийг хамгаалах асуудал хямралын бодлогын чухал чиглэл болох ёстой байхаа.
 
Зардал. Импорт шаардсан төсвийн олон зарцуулалтыг зогсоохыг нь зогсоох зэргээр эргэн харах хэрэгтэй буйзаа. Жишээлбэл, Ипотекийн зээлийн механизмаар дамжиж манай валютын нөөц шавхагдсан байх бөгөөд валютын нөөц борлуулалтгүй орон сууц болж хувирсан. Төрийн албыг танахаас авхуулаад аливаа Зардал танах бодлогын гол шалгуур үр ашиг байх ёстой боловуу даа.
 
Орлого. Татвар, хураамжтай холбоотой аливаа өөрчлөлт бизнесийн орчин, эдийн засгийн өрсөлдөх чадварт сөрөг нөлөөгүй байхыг эрмэлзэх хэрэгтэй байх. Татварын шатлалыг нэмэгдүүлэх санаа байж болох юм.
 
Цалин. 2017 онд цалин нэмэхгүй байх Засгийн газрын бодлого зөв зүйтэй санагдаж байна. Төрийн өмчийн компаниудын менежментийн өндөр цалинг бууруулсан нь төрийн өмчийн болон хувийн хэвшлийн компаниудад бүхэлдээ зардалаа бууруулах, өрсөлдөх чадвараа нэмэх ёстойг сануулсан дохио болсон боловуу гэж найдаж байна.
 
Төрийн өмчийн компаниуд. ЭТТ гэсэн шүүрэн шанага байна. Сүүлийн үеийн дуулиан ажиглавал Эрдэнэт үйлдвэр татвараа төлөхгүй байгаа бололтой. Ер нь төрийн өмчийн компаниуд болон төрийн албаны нягтлан бодох, тайлан бүртгэлийг шинэ шатанд гаргаж санхүүгийн сахилга тогтоох асуудал хямралын эсрэг бодлогын том чиглэл байх нь гарцаагүй.
 
Мегатөсөл ба Гадаадын хөрөнгө оруулалт. Мегатөсөл чухал боловч бас хоосон хөөрцөглөл аюултай. Цаг хугацаа, хөрөнгө мөнгө дэмий үрэхгүй байх үүднээс хэрэгжүүлэх бололцоотой цөөхөн төслийг тодорхойлж өөр мөрөөдлийн төслүүдэд сатаарахгүй байхыг зөвлөмөөр байна. Гадаадын шууд хөрөнгө оруулалтын 2016 оны Карнейгийн индексийг харвал Засгийн газартай холбоотой хөрөнгө оруулагч нарын санаа зовж байгаа эхний гурван асуудалд анхаарал хандуулмаар санагдаж байна. Нэг. Ил тод болон авилгаас ангид байх, Хоёр. Хөрөнгө оруулагчдын аюулгүй байдал, Гурав. Эрх зүйн болон бусад зохицуулалт. Дээрх чиглэлээр хийх ажил их байгаа.
 
Эцэст нь хямралаас гарах бодлогын алхамууд хялбархан байхгүй гэдгийг хаана хаанаа санаж явах ёстой болов уу. Хямралаас гарах бодлого хэрэгжүүлэх явцдаа хүн амын нийгмийн хамгааллыг дордуулахгүй байхыг эрмэлзэх хэрэгтэй нь ойлгомжтой. МАН энэ асуудалд илүүтэй анхаарч ирсэн улс төрийн хүчин учир энэ талаар саналаа хэлэх нь илүүц хэмээв.
 
М.Энхсайхан

СЭТГЭГДЭЛ

Comments


Fatal error: Call to undefined function write_cache() in /var/www/html/xac/ww.focusmedee.mn/cache_footer.php on line 6