Эхлэл        Байгаль орчин        Боловсрол        Гэмт хэрэг        Гэр бүл        Нийслэл        Орон нутаг        Хөдөө аж ахуй         Хууль, эрхзүй        Шашин        Эрүүл мэнд
Image
"Ээжийнхээ хайраар ..." дуу шинэ клиптэй боллоо
Image
Их зохиолч, нийгмийн зүтгэлтэн Д.Нацагдорж, Пагмадулам "амилан" цогцоллоо
Image
Хүүхдийн зуслангийн 2020 оны ээлжийн хуваарь болон үнэ
Image
Наадмын өдрүүдэд Мэргэжлийн хяналтын байцаагчид өндөржүүлсэн бэлэн байдалд ажиллана 
Image
Өндөр орлоготой 10 албан тушаалтны ХОМ-ийг хянажээ
Image
Шатахуун, автомашин, эрчим хүчний импорт буурчээ
Image
Гадаад худалдаа эхний хагас жилд 368 сая ам.долларын ашигтай гарлаа
Image
Үерийн түвшинг давж буй голууд
Image
"Хот хоорондын зорчигч тээврийн автобусууд цагийн хуваарийн дагуу хэвийн явж байна"
Image
Төв аймгийн Эрдэнэ сум орох замд тээврийн хэрэгсэл зорчиход хүндрэлтэй нөхцөл
Image
Сэрэмжлүүлэг: Гол мөрний усны түвшин 10-55 см даван үерлэж байна
Image
Бэлэн байдлын зэрэгт шилжүүлсэн хугацааг 07 дугаар сарын 31-нийг хүртэл сунгалаа
Image
Соёлын сайд С.Чулуунтай холбоотой зохиогчийн эрх зөрчсөн гэх мэдээллийг ШУА няцаав
Image
56 дуут цамхгаар зарлан мэдээлэл хүргэнэ
Image
Нийслэлийн төсөв иргэдэд нээлттэй боллоо
Image
Нийслэлд зарлан мэдээллийн 56 дуут цамхгаар гурван цаг тутамд цаг агаарын мэдээ,сэрэмжлүүлгийг хүргэнэ
Image
Дархан-Уул, Арвайхээр, Чойр, Мандалговь, Өндөрхаан чиглэлд зорчихгүй байхыг анхааруулж байна
Image
ОХУ-ын Холбооны Хурал "Монгол, ОХУ-ын найрсаг харилцаа, иж бүрэн стратегийн түншлэлийн тухай гэрээ"-г баталлаа
Image
Хүнсний ногооны үнэ тогтворжиж байна
Image
Аяллын 10 АЛТАН ДҮРЭМ
Image
Нэг өдөрт орон нутагт ЗАМ ТЭЭВРИЙН ослоор 11 хүн АМИА АЛДЛАА
Image
“Уралдааны замыг шалгахад морь уралдах боломж хязгаарлагдмал байна”
Image
Алтны агууламжтай 20 шуудай чулуу олборлосныг илрүүлэв
Image
Баяр наадмыг угтсан хяналт шалгалт үргэлжилж байна
Image
Үндэсний баяр наадмаар ажиллах банкуудын цагийн хуваарь
Image
Д.Нямхүү: Онгоцонд амаржсан эх, ихэр хүүхдүүдийг ХӨСҮТ-д авчирч, тусгаарласан
Image
Ерөнхийлөгч Х.Баттулгад Беларусийн Ерөнхийлөгч баярын мэндчилгээ ирүүлэв
Image
Баяр наадмаар эрүүл мэндийн төвүүд ажиллана
Image
Баяр наадмаар дүүргийн эрүүл мэндийн төвүүд ажиллана
Image
"Дэлхийн зөн" ОУБ 820 мянган хүүхдийн амьдралд гэрэл асаажээ
Image
Улаанбаатар-Дархан чиглэлийн авто замыг нээлээ
Image
УИХ-ын дарга Г.Занданшатар наадмын мэндчилгээ дэвшүүлэв
Image
Баяр наадмын өдрүүдээр ихэнх нутгаар бороо орно
Image
Хашаа, ариун цэврийн байгууламжид халдваргүйтгэл хийж байна
Image
Өнөөдөр “Монгол Улсын Төрийн далбааны өдөр”
Image
СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ: Завхан аймгийн нутагт зам тээврийн ноцтой осол гарч, долоон хүн амиа алджээ
Image
Үндэсний их баяр наадмын хязаалан насны морьдын уралдааныг 14:00 цаг хүртэл хойшлуулжээ
Image
3.8 магнитудын газар хөдлөлт болов
Image
ОХУ-ын парламентын дээд танхим Монгол Улстай байгуулсан стратегийн түншлэлийн гэрээг соёрхон баталжээ
Image
Өнөөдөр “Монгол Улсын Төрийн далбааны өдөр”
Image
Улаанбаатар-Дархан чиглэлийн авто замыг нээлээ
Image
Үндэсний их баяр наадмын өнөөдрийн хөтөлбөр
Image
Шинэ Засгийн газрын анхдугаар хуралдаан болно
Image
Хязаалан насны 221 үрээ шандас сорино
Image
Эрдэнэтийн чиглэлд зорчиж явсан автомашин осолдож 7 хүн нас баржээ
Image
Бразилд халдвараар нас барсан хүний тоо 70 мянгад дөхжээ
Image
Турк улсаас 261 иргэн эх орондоо иржээ
Image
Сөүл хотын дарга нас барсан байдалтай олджээ
Image
Баяр наадмын өдрүүдэд бороотой байх тул үер, усны аюулаас урьдчилан сэргийлэхийг анхааруулав
Image
ЭЕШ-д 99,98 хувиас дээш гүйцэтгэлтэйгээр амжилт үзүүлсэн сурагчдад шагнал гардууллаа
Image
Мобикомоос татгалзъя
Image
ТАНЫ ГАР УТСЫГ ТАГНАЖ БАЙГАА ЭСЭХИЙГ ХЭРХЭН МЭДЭХ ВЭ?
Image
Өргүй Монгол хөдөлгөөн "өр"-өө тэглэхийг шаардлаа
Image
Г.Эрхэмбаяр хамтлагийнхаа бүсгүйтэй хайр сэтгэлийн холбоотой болжээ
Image
Ц.Энхбаяр: С.Баярыг эргүүлэн тат, надад одоо айх зүйл байхгүй
Image
Б.Шижирбат "Авьяаслаг Америкчууд" шоунаас хасагдлаа
Image
Ерөнхийлөгч Х.Баттулга Батсүмбэрт ажиллана
Image
Хорхог бол Хор+Хог биш, Харин…
Image
Үсийг эрүүл болгох үс уналтын эсрэг жорууд хадгалаад аваарай
Image
Хүн дайраад осолын газраас зугтажээ
Image
Б.Бат-Энэрэл хүү 7 сарын 7-ны өдөр 7 цагт төрсөн
Image
ТӨВӨД ХҮМҮҮСИЙН УРТ НАСЛАДАГ НУУЦЫГ ЭРДЭМТЭД ИЛРҮҮЛЖЭЭ!
Image
Жүжигчин И.Одончимэг өдгөө 50 нас хүрч байгаа хэдий ч гэрлэх санал хүлээн авч олныг ангайлгав.
Image
Х.Баттулга: Эв нэгдлийг эрхэмлэсэн Ерөнхийлөгч байна
Image
Энэ зуны ээлжит одоор Б.Баярмаа тодров уу?
Image
Элчин сайд нарыг эгүүлэн татах тухай албан бичигт хариу өглөө
Image
Голомт банкны зэс картын эзэмшигчид Эх орноороо хөнгөлөлттэй аялах боломжтой
Image
Х.Баттулгын дараагийн зөвлөхөөр Д.Пүрэвдаваа томилогдох уу?
Image
Өнөөдөр ихэнх нутгаар бороотой
Image
Зөвхөн нийтийн галт тэргэнд харах боломжтой зүйлс /27 фото/
Image
С.Батцэцэг Хөдөлмөрийн баатар боллоо
Image
МУ-ын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга: Зөвлөхүүдээ томилоно
Image
Энэ гайхалтай тенүүдийг хэрхэн тавмдаг гээч Тень тавих 20 санаа
Image
Маск "Энэ миний наадам" хошин шог
Image
Түрийвчинд тань мөнгө тогтохгүй байгаа бол та эдгээрийг хэрэгжүүлээд үзээрэй
Image
УИХ-ын гишүүн Л.Энх-Амгалан Ц.Содномдоржид хаш цагаан хөөргөө бэлэглэлээ
Image
Дуучин бүсгүй тайзан дээр тогонд цохиулан нас баржээ
Image
Түймэрт явсан залуусаараа аархая
Image
ТА ЯМАР РАШААН СУВИЛАЛД, ЯМАР ҮНЭЭР, ЯАЖ ЯВАХ ТУХАЙ ТАНИЛЦААРАЙ
Image
Чингэлэгт даруулсан хүүхдийн биеийн байдал хүнд байна
Image
Х.БАДЕЛХАН САЙД БАРИЛГЫН ПОЛИТЕХНИК КОЛЛЕЖИЙН ҮЙЛ АЖИЛЛАГААТАЙ ТАНИЛЦАВ
Image
ХОРВАТЫН ХӨЛ БӨМБӨГЧИД ШАГНАЛЫН МӨНГӨӨ ХҮҮХДҮҮДЭД ТУСЛАХ САНД ХАНДИВЛАЖЭЭ
Image
ЗУРГАДУГААР САРЫН 18-НД БОЛОХ ҮЙЛ ЯВДАЛ
Image
Х.АМГАЛАНБААТАР: ЦАЛИН ХӨЛСИЙГ НЭМЭХГҮЙ БОЛ ГОЛЛОХ САЛБАРУУДАД АЖИЛ ХАЯЛТ ЗАРЛАНА
Image
Хөтлөгч эмэгтэй шууд эфирийн үеэр амаржжээ
Image
“Сэтгүүлчид ба Элчин сайдууд” -ын харилцааг ойртуулсан уулзалт болов
Image
ШЕНГЕНИЙ ВИЗ ГАРГАНА ГЭХ ЗАР ТАВЬЖ ИРГЭДИЙГ ЗАЛИЛЖ БАЙГААГ СЭРЭМЖЛҮҮЛЭВ
Image
Хөгжилтэй зурагнууд
Image
Таны хүүхэд ямар үнэтэй утас барьдаг вэ
Image
“ПРОСПЕРА” ОЛОН УЛСЫН ЭМЭГТЭЙЧҮҮДИЙН САНГИЙН АЗИЙН БҮСИЙН УУЛЗАЛТ ЭХЭЛЛЭЭ
Image
Д.КОРКИНЫ НЭРЭМЖИТ ТЭМЦЭЭНЭЭС БӨХЧҮҮД 5 МӨНГӨ, 3 ХҮРЭЛ МЕДАЛЬ ХҮРТЖЭЭ
Image
ТТГ-ЫН АГЕНТ САДДАМ ХУСЕЙНЫ ТУХАЙ ҮНЭНИЙГ ӨЧЖЭЭ
Image
Гаальд хураагдсан автомашинуудыг дуудлагаар худалдана
Image
Өвлийн улиралд хүүхдийнхээ эрүүл мэндэд хэрхэн анхаарах вэ?
Image
”Гүүгл” компанийн шинэ менежерт заадаг таван зүйл
Image
ХНХ-ын сайд Н.Номтойбаяр: Тэтгэвэрийг нэмнэ
Image
МОНГОЛ УЛСЫН ГАВЬЯАТ ТАМИРЧИН Д.ЛХАГВААГ ДАСГАЛЖУУЛЖ БАЙСАН ЖОЕ ГУССЕН Н.ТӨГСЦОГТЫГ СОЙЖ БАЙНА
Image
ГУРАВДУГААР САРЫН 20-НД БОЛОХ ҮЙЛ ЯВДАЛ
Image
Засгийн газрыг огцоруулах бичиг өргөж, УИХ-ыг гишүүд нь бойкотолсон 7 хоног
Image
“ЭРДЭНЭС-ТАВАН ТОЛГОЙ” ХУВЬЦААНЫ БҮРТГЭЛИЙГ ЦЭГЦЛЭХ ЯВЦ ДУУСАХ ШАТАНДАА ЯВЖ БАЙНА
Image
УИХ-ын дарга М.Энхболд сурагчдад талархал илэрхийлсэн захидал илгээв
Image
Дорждэрэм Ариун-Эрдэнэ Цагаан сар шинэ уран бүтээл
Image
Цагаан хадны үйл ажиллагааг түр сэргээнэ
Image
Япон улсад сүүлийн 40 жилд байгаагүй ажиллах хүчний хомсдол үүслээ
Image
Цомхотголд өртсөн Төрийн банкны 243 ажилтан эрх зүйн туслалцаа хүсч байна
Image
Харвардын үнэгүй 7 онлайн сургалт
Image
ХУНТАЙЖ ХАРРИ БОЛОН ТҮҮНИЙ ЭХНЭР МЕГАН НАРЫН АНХНЫ АЛБАН ЁСНЫ АЯЛЛЫГ ТОВЛОЖЭЭ
Image
Дутуу нойртой явах нь ямар уршигт хүргэдэг вэ?
Image
13 жилийн өмнө тэд ийм байжээ...
Image
ХАРИУ АРГА ХЭМЖЭЭ АВЧ ХЭРЭГЖҮҮЛЭХЭЭР ТӨЛӨВЛӨЖ БАЙНА
Image
Image

ЧОЙЖИН ЛАМЫН СҮМ МУЗЕЙН СҮҮЛЧИЙН ГУЙЛТ

Монголын түүх, монгол хүмүүн мартагдах учиргүй. Учир нь бид дэлхийн долоон сая хүнээс онцгойрох шинж, онгирох түүхтэй ард түмэн. Өөрсдийн түүхээ хайрлан хамгаалж, үр хүүхэддээ өвлүүлэн үлдээх нь иргэн бүхний үүрэг билээ. Харин түүх соёл минь хөсөр хаягдаж, монгол соёл минь мөхөл рүү мөлхөж буй олон асуудал нийгэмд байна. Түүний нэг нь Чойжин ламын сүм музейн барилгын асуудал юм.

Тус музей өдгөө 110 нас хүрчээ. Гэвч энэ хугацаанд бүрэн сэргээн засварлалт ороогүй гэж музейн захирал Г.Отгонсүрэн ярьж байв. Тус музейд Монголын шашин соёлын үнэт үзмэрүүд хадгалагдаж байгаа юм. Гэвч засвар хиигээгүй удсаны улмаас музейн барилга муудаж, үнэт үзмэрүүд сүйдэхэд хүрээд байна. Зуны цагт дусаал дусч, өвлийн цагт хүйтэн байдаг тухай музейн ажилтнууд ярьж байв.

Музейн үе, үеийн удирдлага, албан хаагчид 1950 оноос эхлээд музейгээ сэргээн засварлах ажилд онцгой анхаарч иржээ. Үүний дагуу анх 1957 онд Хятадаас хоёр мэргэжилтэн ирсэн аж. Тэд судалгаагаа хийгээд, 1961 он хүртэл ажилласан байна. Үүнээс хойш хэсэгчилсэн байдлаар засварууд оржээ. Хамгийн сүүлд 2015 онд дээврийн ажлыг хийж гүйцэтгэсэн байна.
 

МУЗЕЙН ҮЗМЭРҮҮДЭД ОНЦГОЙ АЮУЛ УЧИРНА


Музейн захирал Д.Отгонсүрэн “Монголын нэгэн цагийн түүхийг гэрчлэх музейг яаралтай сэргээн засварлах ажлыг эхлэх хэрэгтэй. Хэрэв энэ хэвээр байвал музейн үзмэрүүдэд онцгой оюул учирна. Бид музейн сэргээн засварлалтын зураг төслийг таван жилийн хугацаанд гаргасан. Үүнийгээ ном болгож хэвлүүлээд удаагүй байна” гэсэн юм.

Одоогоор Чойжин ламын сүм музей Захиргаа аж ахуй, сан хөмрөг, эрдэм шинжилгээ гэсэн бүрэлдэхүүнтэй. Музейд түүх шашин, соёл урлагийн үнэт өв болох 6000 гаруй үзмэр хадгалагдаж байна. Музейн захиргаанаас сэргээн засварлалт хийлгэх саналыг удаа дараа гаргасан боловч төдийлэн үр дүнд хүрэхгүй явсаар уджээ. Музей рүү ороход хүйтэн, гэрэл муутай орчин угтсан юм. Зарим будаг нь халцарчээ. Тус музейн ихэнх үзэгчид нь жуулчид аж. Гадны хүн орж ирэхэд ядахдаа л сайхан сэтгэгдэл төрүүлэхүйц орчин дутагдаж байгаа нь үүднээс нь эхлээд ажиглагдаж байв.

Дэлхий нийтээр даган мөрддөг музейн байрны тусгай стандарт гэж бий. Харин тус стандартад нийцсэн байртай музей манайд тун цөөхөн байдаг аж. Тиймээс харъяа яам, төрийн байгууллагууд яаралтай анхаарал хандуулах цаг болжээ. Энэ асуудлыг хөндөхөд Монголд сэргээн засварлалтыг хэрхэн хийдэг, хуулинд юу гэж заасан байдаг тухай хөндөх учиртай.

Соёлын өвийг хамгаалах тухай хуулийн 46-р зүйлд “Соёлын биет өвийг сэргээн засварлах ажлыг судалгаа, шинжилгээний үндсэн дээр боловсруулсан сэргээн засварлах зураг төслийн дагуу соёлын асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллагаас эрх олгосон мэргэжлийн байгууллага, иргэн гэрээгээр гүйцэтгэнэ” гэж заажээ. Тэгвэл сэргээн засварлалт хийдэг мэргэжлийн инженер манайд тун ховор байдаг нь хөндөх асуудлын нэг яах аргагүй мөн билээ.
 

СЭРГЭЭН 3АСВАРЛАЛТЫН АРХИТЕКТОРЫН ТООГ НЭМЬЕ


Дурсгалт барилгын сэргээн засварлалтын зөвлөх архитектор З.Оюунбилэг “Монгол Улсад 1971 онд Соёлын зүйлийг хамгаалах хууль гэж батлагдсан. Хуулийн дагуу Соёлын яамны харьяа Соёлын дурсгалт зүйлсийг хамгаалах сэргээн засварлах байгууллага гэж байгуулагдсан боловч 1995 онд хувьчлагдсан. Энэ хугацаанд Монголын нутаг дэвсгэрт байгаа түүхэн дурсгалт газруудыг сэргээн засварлах ажлыг хийсэн байдаг. Харин өнөөдрийн байдал эсрэгээрээ. Энэ мэргэжлээр сурах хүүхэд тун цөөхөн байгаад харамсч байна. Мэргэжлийн архитектор ховордсон” гэсэн юм.

Үнэхээр сэргээн засварлах архитектор цөөхөн бол түүхэн дурсгалт барилгууд хэн нэгний гар хүрэлгүй сүйтэх нь дамжиггүй. Тиймээс энэ мэргэжлээр яаралтай боЛовсон хүчин бэлтгэх шаардлага нийгэмд тулгараад байгаа юм. ШУТИС-ийг зорьлоо. Тус сургуулийн архитектурын салбарын багш, мэргэшсэн архитектор, сэргээн засварлагч магистр Б.Бизъяасүрэн “Нийгэмд сэргээн засварлагч мэргэжлийг үнэлдэггүй. Тиймээс энэ мэргэжлийг сонгох хүүхэд бага байна. Сэргээн засварлалтын чиглэлээр мэргэжилтэн бэлтгэхэд төрийн бодлого үгүйлэгдэж байгааг энэ салбарынхан ярьдаг. Мөн улсын хэмжээнд сэргээн засварлагчийг бэлтгэж байгаа сургууль, олон нийтийн байгууллага, төсөл хөтөлбөр алга. 2018 оноос манай сургууль дурсгалт барилгыг сэргээн засварлах мэргэшсэн архитекторуудын сургалт зохион байгуулж эхэлсэн. Үүнээс өөрөөр мэргэжилтэн бэлтгэх чиглэлд хийгдэж байгаа ажил үгүй. Олон улсын жишгээр архитектор мэргэжилтэй хүмүүсийг сэргээн засварлагчаар мэргэшүүлж бэлтгэдэг юм билээ” гэсэн юм.

Монголын соёл урлаг, цаашлаад түүхийн дурсгалт барилгын асуудал энэ мэт хөсөр хаягдаад удаж байна. Энэ асуудлын яаралтай шийдэж, нэн даруй мэргэжилтнүүдийг бэлтгэхгүй бол монгол соёл мөхлийн ирмэгт ирээд буйг Чойжин ламын сүм музейн барилгын асуудлаар хөндлөө.

Зууны мэдээ
Ч.Гантулга

 

СЭТГЭГДЭЛ

Comments


Fatal error: Call to undefined function write_cache() in /var/www/html/xac/ww.focusmedee.mn/cache_footer.php on line 6