Эхлэл        Байгаль орчин        Боловсрол        Гэмт хэрэг        Гэр бүл        Нийслэл        Орон нутаг        Хөдөө аж ахуй         Хууль, эрхзүй        Шашин        Эрүүл мэнд
Image
ОХУ нефть бүтээгдэхүүний импортод хориг тавилаа
Image
Нэр дэвшигчдийн ХОМ-ийг цахим хуудсанд байршуулав
Image
Бүх цаг үеийн хамгийн агуу 10 боксчин тодорчээ
Image
Covid19-ийн эмийг 50 хүн дээр туршиж эхэллээ
Image
ОХУ руу автозамаар нүүрс экспортлох төлөвлөгөө гацав
Image
Гэрлэх ёслолын ордонд хурим хийхгүй
Image
Хятад улс жижиг, дунд үйлдвэрүүдэд олгосон зээлийн эргэн төлөх хугацааг хойшлуулна
Image
ЖДҮ-ийн хөгжүүлэх сангаас 5.2 тэрбум төгрөгийн санхүүжилт хүссэн 44 төсөл иржээ
Image
Нэр дэвшигчдийн ХОМ-ийг цахим хуудсанд байршуулав
Image
Х.БАТ-ЯЛАЛТ: Өөрсдийн ЯЛАХ хүсэл шуналаа хойш нь тавья
Image
Б.Цэрэнчунт: 17 настай охины биеийг хүчээр үнэлүүлж байсан томоохон бүлэглэлийг илрүүлсэн
Image
Зөвлөгөө, мэдээллийн төвөөр 606 иргэн үйлчлүүлжээ
Image
ХХБанк 10 мянган хүүхдэд эрүүл мэндийн багц бүтээгдэхүүн бэлэглэлээ
Image
Гудамж талбайн 4 дэх удаагийн халдваргүйтгэл дуусч байна
Image
Дашчойнхорлин хийдээс бурхан багшийн их дүйчэн өдрийг тэмдэглэнэ
Image
Улсын хэмжээнд 15 мянга гаруй хүнд коронавирусний шинжилгээ хийжээ
Image
Төрийн үйлчилгээг цахимжуулж, операторын системд шилжүүлнэ
Image
Олон улсын стандартад нийцсэн хөлбөмбөгийн талбай байгууллаа
Image
Бразилд нэг өдрийн дотор 732 хүн нас баржээ
Image
Дээд шүүхийн Ерөнхий шүүгчээр Д.Ганзоригийг томиллоо
Image
Аврагчид өөрсдөө гал сөнөөгчийн хувцас хатаах төхөөрөмж хийжээ
Image
У.Хүрэлсүх: Ирэх 4 жил сэргэлтийн он жилүүд байх болно
Image
Бразилд нэг өдрийн дотор 732 хүн нас баржээ
Image
Б.Найдалаа: Бидэнд алдах эрх байхгүй, ирээдүйг түүчээлэх ёстой
Image
Хөвсгөл нуурын эрэгт "Найрамдал-2" зуслан байгуулна
Image
АНУ-ын 40 орчим хотод хөл хорио тогтоолоо
Image
Н.Энхбаяр: Бид Монголын гурван баялгийг хөгжүүлэх багаа бүрдүүлсэн
Image
Номын баяр уламжлалт болон цахим хосолсон хэлбэрээр болно
Image
Зусланд гарахдаа халдварт өвчнөөс сэргийлэхийг зөвлөв
Image
Трамп АНУ-д болж буй үймээн самууныг дотоодын терроризм гэв
Image
Эх үрсийн баяраар 20 хүүхэд төржээ
Image
Японд халдварын 37 шинэ тохиолдол бүртгэгджээ
Image
ДЭМБ: Халдвар авсан өвчтөнүүдийн дийлэнх нь бүрэн тэнхэрч байна
Image
ОХУ-ын Үндсэн хуульд оруулах өөрчлөлтийн асуудлаарх санал асуулгыг ирэх сарын 1-нд явуулна
Image
УИХ-ын сонгуульд нэр дэвшигчдийн үнэмлэхийг олгож эхэллээ
Image
Амралтын өдрүүдэд зам тээврийн ослоор хоёр хүн амь насаа алджээ
Image
Ж.Флойдын оршуулгын зардлыг Боксын дэлхийн аварга асан Ф.Мэйуэзер даана
Image
Зургаадугаар сарын 1-нд 212 хүнд шинжилгээ хийхэд коронавирусийн халдвар илрээгүй
Image
АНУ-ыг ДЭМБ-аас гаргах шийдвэрээ дахин тунгаан бодохыг уриалжээ
Image
Нийслэл хотын тохижолт, цэцэрлэгжүүлэлтийн ажил үргэлжилж байна
Image
Эбола вирусийн шинэ дэгдэлтийн улмаас дөрвөн хүн нас барлаа
Image
Victoria’s Secret АНУ болон Канад дахь нийт 250 дэлгүүрээ хаана
Image
Өнгөрсөн 7 хоногт 12.6 сая ширхэг хувьцаа арилжив
Image
Багийн “Явуулын төв”-ийн иж бүрдлийг 6 суманд гардуулав
Image
Н.Энхбаяр: Бид Монголын гурван баялгийг хөгжүүлэх багаа бүрдүүлсэн
Image
Б.БАТБОЛД: Муугийн үндэс болсон төрийн тогтолцоог өөрчилж байж хөгжил дэвшлийн талаар ярих боломжтой
Image
Сэлэнгэ аймагт амьдарч байгаа 38712 хүүхдийн 1.5 хувь нь ихэр
Image
Амаржих газруудад автомашин олгоно
Image
Малчид бүтээн байгуулалттай танилцлаа
Image
Аймгийн хэмжээнд 715 сурагч ЭЕШ өгнө
Image
Эрчим хүчний хөрөнгө оруулалт 4 дахин нэмэгдсэн
Image
Монголоо сонгоё
Image
“ХАТАН ЯТГЫН ЭГШИГЛЭН ТАСРАШГҮЙ” ХАНДИВЫН ТОГЛОЛТ БОЛНО
Image
Нийтийн тээврийн үйлчилгээнд шинэ чиглэл нэмэгдлээ
Image
МУБИС-ийн захирал Д.Мөнхжаргал оюутнуудынхаа амьдралаар тоглолоо
Image
Булган, Төв, Хэнтий аймгууд түймэртэй байна
Image
Үндсэн хуулийн цэцийн бүрэлдэхүүн хэнд таалагдах ёстой вэ
Image
Цөлжилттэй тэмцэх ба тогтвортой байдлыг эрэлхийлэхээр чуулж байна
Image
Ц.Мөнх-Оргил Токиод "Азийн ирээдүй" форумд оролцож байна
Image
Автозамын тэмдэглэгээг шинэчлэх ажил үргэлжилж байна
Image
Гэмтлийн эмнэлгийн гаднах нисдэг тэрэгний зогсоол бэлэн болжээ
Image
Жүжигчин О.Дөлгөөн хагас нүцгэн зургаа дэлгэлээ
Image
С.Содонгоо: Би эмээдээ 150 наслуулдаг тариа зохион бүтээж өгнө
Image
С.Гантогоо Солонгос улс руу буцлаа
Image
Э.Энхмөнх: Бокс, жудо шиг медаль авахад нь төрөөс дэмжээд өгдөг бол зүгээр
Image
Солонгос улсын засгийн газраас ард иргэдээ секс ихээр хийхийг уриалжээ
Image
“Real estate 2017” форум өнөөдөр болно
Image
Т.Бархүүгийн хоёр охин аавыгаа ингэж дэмжижээ
Image
Өнөөдөр болох үйл явдал
Image
НӨАТ-ын баримт бүртгүүлэхэд өөрчлөлт орлоо
Image
ХАЛУУН ТОГООНД ЧАНАГДАЖ БАЙСАН ХАВЧ АМЬД ҮЛДЭХИЙН ТУЛД МӨЧӨӨ ӨӨРӨӨ ТАСДЖЭЭ
Image
Ц.Батням: “Ээж намайг тэнгэрээс харж байгаа
Image
Мобиком датагаараа хэрэглэгчээ хохироосоор...
Image
Монголд хамгийн өндөр цалинтай хүмүүс ПРОГРАММ хангамжийн мэргэжилтэн
Image
Эмч Б.Энхзаяа: Харшил нь удамшдаг өвчин
Image
Янжаа бүсгүй Солонгос кинонд тогложээ
Image
Эмэгтэйчүүдийн эмч: Сарын тэмдэг ирсэн үед дараах 5 зүйлсийг хэзээ ч хийж болохгүй учир нь маш биед муу үр дагавартай
Image
О.Ширмээ: Би гарыг нь цайлгасаан, харин тэр хүн миний сэтгэлийн харыг цайлгасан.
Image
“Улаанбаатар их дэлгүүр” иргэдийн эрхийг зөрчиж байна
Image
АН2 онгоц осолдлоо
Image
ЦЭВЭРЛЭХ БАЙГУУЛАМЖИЙГ ӨРГӨТГӨХ, ҮНЭРГҮЙЖҮҮЛЭХ АЖЛЫН ГҮЙЦЭТГЭЛИЙГ ШАЛГАВ
Image
Цагаан сараар цээрлэх үйлүүд
Image
Г. Оргил : Гадаадын иргэд ямар ч тохиолдолд өөрийн бичиг баримтаа биедээ авч явах үүрэгтэй
Image
Македонид газар хөдлөв
Image
Кёкшүзан Д.Батбаяр оффшор дансны асуудлаар мэдээлэл хийнэ
Image
"APPLE” КОМПАНИ ӨНГӨРСӨН УЛИРАЛД 41.3 САЯ ШИРХЭГ “IPHONE” ХУДАЛДААЛЖЭЭ
Image
Өдрийн сайн цаг нь хулгана, үхэр, луу, могой, хонь, нохой болой
Image
БНАСАУ БОЛОН КУБЫН УДИРДАГЧИД УУЛЗЛАА
Image
“Penguin random house” Монгол зохиолчийн номуудыг анх удаа хэвлэхээр боллоо
Image
ОРОСЫН ТАГНУУЛЧ АСНЫГ "ЦЭВЭР" ХИМИЙН БОДИСООР ХОРДУУЛСАН НЬ ТОГТООГДСОН ГЭВ
Image
МЕКСИКИЙН ХОЙД ХЭСЭГТ НИСЭХ ОНГОЦ ОСОЛДЖЭЭ
Image
Зөн билэгч Мерилин Керро ингэж зөвлөжээ.
Image
Хүнсний ногоо, жимсийг 43 байршилд 434 цэгээр үнийн нэмэгдэлгүй зарж борлуулна
Image
Алуурчны нүүрийг ч нуудаг байхад “Ард” Ч.Ганхуяг зээлдэгчдийнхээ зургийг “дэлгэв”
Image
БАЙГАЛЬ ОРЧНЫ МЕНЕЖМЕНТИЙН ТӨЛӨВЛӨГӨӨГҮЙ КОМПАНИУДТАЙ ХАТУУ ТЭМЦЭНЭ ГЭВ
Image
Moody's агентлаг Засгийн газрын зээлжих зэрэглэлийг “сөрөг” болгон буурууллаа
Image
"ГУРВАН БҮДҮҮН” ХАМТЛАГИЙН ДУУЧИН ШАГАЙГ СҮҮЛИЙН ЗАМД НЬ ҮДЛЭЭ
Image
Д.Алимаа: Шүүхээр үйлчлүүлснээс эвлэрүүлэн зуучлалаар асуудлаа шийдүүлэх нь хялбар
Image
Нэгдүгээр ангийн сурагчдыг энэ сарын 22-ноос бүртгэнэ
Image
Байнга дасгал хийдэг хүний зүрх өвддөггүй
Image
Өнөөдөр ДОХ-той тэмцэх дэлхийн өдөр тохиож байна
Image
"АНГАРА" ЗОРЧИГЧ ТЭЭВРИЙН КОМПАНИ ЭРХҮҮ-УЛААНБААТАРЫН ЧИГЛЭЛД НИСЛЭГ ҮЙЛДЭЖ ЭХЭЛЛЭЭ
Image
“Эко сургууль” хөтөлбөрийн уралдаанд шалгарсан сурагчдыг шагнана
Image
163 ХҮҮХЭД СУМ ТАВЬЖ НУМ ЭВШЭЭЛГЭВ
Image
ТҮҮХЭН ДЭХ ХАМГИЙН АЛДАРТАЙ, ХОВОР ГЭРЭЛ ЗУРГУУД
Image
Г.ТӨМӨРБААТАРЫГ “ХҮНИЙ ЭРХИЙН ТӨЛӨӨ” ХҮНДЭТ ТЭМДЭГЭЭР ШАГНАВ
Image
Авгай гэдэг үг нь ав авсан хойноо гай гэдэг утгатай үг биш
Image
Солонготын давааны замын эргэлттэй хэсэгт осол гарчээ
Image
ӨВС, ТЭЖЭЭЛ ХҮЛЭЭЛГЭЖ ӨГЛӨӨ
Image
Эмчтэй ханилсан Морьтхангайн экс тэргүүн хатагтай монгол гэрт амьдарч байна
Image
Image

М.Батсуурь: Шүүх зорилго нь зөв бол арга нь хамаагүй гэх байдлаар асуудалд ханддаггүй

ЗГХЭГ-ын сайд Л.Оюун-Эрдэнэ болон нэр бүхий Улсын их хурлын гишүүдээс Улсын дээд шүүхийн Танхимын тэргүүн М.Батсуурийг Эрдэнэтийн 49 хувийг авахад мөнгө угаасан, ашиг сонирхлын зөрчилтэй шийдвэр гаргасан хэмээн мэдэгдэл хийсэн. Иймээс үүнтэй холбоотой тайлбар авахаар шүүгч М.Батсуурьтай ярилцлаа.

-Өөрийгөө танилцуулахаас яриагаа эхлэх үү

-Би Хаад боржигоны Мишигийн Батсуурь. Булган аймагт төрсөн. Шихихутаг, МУИС-ийн Хууль зүйн сургууль, Удирдлагын академи төгссөн, Хуульч, бизнесийн удирдлагын менежер мэргэжилтэй, сургууль төгссөнөөс хойш мэргэжлээрээ 20 дахь жилдээ ажиллаж байгаа. Гэр бүлтэй, 4 дэх хүүхдээ хүлээж байгаа 3 хүүхдийн аав. Миний эхнэр гаднын хөрөнгө оруулалттай компанид зөвлөгөө өгдөг хүн бий. Товчоор танилцуулахад ийм л байна.

-МУИС-д багшилдаг, хэд хэдэн ном гаргасан гэдгээр хуульч нар их мэддэг юм байна лээ.

-Тиймээ. МУИС-ийн Хууль зүйн сургуульд 2001 онд захирал Академич С.Нарангэрэл, дэд захирал доктор Н.Лүндэндорж нарын туслахаар ажилд орж, 2009 он хүртэл тэндээ багшилж, эрдэм шинжилгээний ажил хийсэн. Одоо гэхдээ багшлах, ном бичих ажлаа бүрэн орхиогүй байгаа. Шүүгч, хуульч нарт хичээлээ заагаад, номоо гаргаад л яваа. Сүүлд “Хуулийн сургуульд сурсан 101 зүйл” номыг гаргахад хамтран ажиллалаа. Нийт 20 гаруй ном дангаараа болон хамтран бүтээлцсэн байна. Шүүгч байнга өөрийгөө хөгжүүлэх ёстой учир эрдэм номын ажлаа хаяхгүйг хичээгээд л яваа.

-Яагаад сургуулиасаа гарч, Худалдаа хөгжлийн банканд ажиллах болсон бэ?

-Би ихэвчлэн онолын хичээл зааж байсан. Учир нь хуулийн практик надад бага байсан юм. Тийм учраас сургуулиас гарахгүй, давхар ажиллах санаатай хэд хэдэн байгууллагатай уулзаж байснаас Худалдаа хөгжлийн банктай тохиролцож, тэгээд хөдөлмөрийн гэрээ биш, харин контракт гэрээ байгуулаад ажилласан. Энэ нь хөдөлмөрийн гэрээг бодвол богино хугацаатай, тодорхой асуудал дээр хамтран ажилладгаараа ялгаатай. Харин сургуулийн удирдлага ятгасан учир тухайн үед сургуулиа орхихоос өөр аргагүй болсон. Миний өөрийн сонирхол эхнээсээ л нийтийн албанд байх. Тиймээс гэрээгээ дуусах үед шүүгчийн сонгон шалгаруулалтад тэнцэж, шүүгч болсон.

-Хууль зүйн сайд Ц.Нямдорж УИХ-ын чуулганы үеэр өөрийн чинь талаар ярихдаа их залуугаараа карьер хийсэн гэж удаа дараа хэлж байхыг сонссон.

-Шүүх нь Улсын их хурал, Засгийн газар шиг 25 нас хүрсэн л бол сонгогдоод, томилогдоод явдаггүй, жинхэнэ мерит буюу шатлан дэвших замаар явдаг. Өөрөөр хэлбэл, анхан, давж заалдах, хяналтын шат бүртээ шалгалтаа өгөөд, тэнцсэн нь дэвшээд л явдаг байгууллага. Миний хувьд Үндсэн хуульд заасан бүх болзлыг хангасан, давж заалдах, дээд шүүх гээд шат бүрд нь шалгалтыг нь даваад л явсан. Сайдын хэлсэн шиг “Кран” шүүхэд байдаггүй.

-Өөрийн чинь шийдвэрлэсэн Эрдэнэтийн 49 хувьтай холбоотой хэргийн талаар их яригдаад байгаа. Шүүгч хүнээс хэргийн талаар хамаагүй асууж болдог юм болов уу?

-Шүүгчийн эрх зүйн байдлын тухай хууль гэж бий. Тэнд шүүгчийг шийдсэн хэрэгтэй нь холбогдуулж хэрэг бүртгэж, мөрдөн байцаахыг хориглодог. Энэ нь шүүгч ирээдүйдээ итгэлтэй байж, айдаст автахгүй, хараат бусаар маргаан шийдэх даатгал юм. Харин шийдвэрээ хүлээн зөвшөөрүүлэхийн тулд бичиг үсэг тайлагдсан хүн бүр уншаад ойлгохоор үндэслэлээ сайтар бичиж, ил тод байлгах учиртай. Уг нь хэргийн шийдвэрийн талаар асуухаас илүү шүүхийн шийдвэрийн үндэслэл тойрч ярьдаг бол шударга ёс илүү тодорно гэж боддог.

-Гэхдээ Та ярилцлага өгөхийг зөвшөөрсөн шүү дээ.

-Өмнө нь миний оролцоотой шийдвэрлэсэн хэргийн талаар гомдсон талууд янз бүрийн байр суурь илэрхийлж байсан. Би энэнд огт эмзэглэдэггүй. Учир нь ардчилсан нийгэмд албан тушаалтныг хардах эрх иргэн, хэвлэл мэдээллийн байгууллага хэнд ч байх ёстой гэж би боддог. Шүүгч, прокурор гээд хуульч нар иймэрхүү гал авахад сэтгэл зүйн хувьд бэлтгэгдсэн хүмүүс. Нөгөө талаас, би жилдээ 300-400 орчим хэрэг шийдвэрлэхэд оролцдог. Ингээд бодохоор шүүгчээр томилогдсоноос хойш 3000 орчим хэрэг шийдвэрлэсэн, үүний цаана гомдсон талыг тоолж барахгүй. Өөртэйгөө зөрчилдөн барин хуулийн дагуу алхаа цохих үе зөндөө тохиолдоно. Гомдсон, хардсан үг болгонд хэвлэлийн бага хурал, ярилцлага, мэдэгдлээр хариу өгөөд явбал хэзээ үндсэн ажлаа хийх вэ? Энд ярилцахыг зөвшөөрсөн учир нь намайг хүнд гэмт хэрэгт холбож мэдэгдэл гаргасан. Ингэхдээ Монгол Улсын сайд болон Улсын их хурлын нэр бүхий гишүүд энэ мэдэгдлийг хийсэн учир би тайлбар хийх нь зөв гэж бодсон. Завсар зайгүй нүдэх бөмбөрийн нүргээн дунд лимбэ сонсогдохгүй гэдэг. Чөлөө олдсон дээр тайлбараа өгсөн нь зүйтэй гэж бодлоо.

-Өөрийг чинь Эрдэнэтийн 49 хувийн маргаанд их холбоод байгаа. Худалдаа хөгжлийн банканд ажиллаж байсан учир ашиг сонирхлын зөрчилтэй шийдвэр гаргасан гээд байгаа л даа.

-Албан тушаалтны хувийн ашиг сонирхлыг хязгаарлах зорилготой “Нийтийн албанд нийтийн болон хувийн ашиг сонирхлыг зохицуулах, ашиг сонирхлын зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх тухай” гэсэн урт нэртэй хууль бий. Энд ямар шийдвэр гаргахад оролцож болохгүй талаар зохицуулсан, ингэхдээ өмнө нь ямар нэгэн байгууллагад ажиллаж байсан бол 2 жилийн хугацаанд тухайн байгууллагатай холбоотой шийдвэр гаргахыг хориглосон. Миний хувьд дээр хэлсэнчлэн, 2009-2011 оны хооронд ХХБ-д ажиллаж байсан учир энэ заалтыг зөрчөөгүй. Шүүх хурал дээр ч энэ талаар хэлж, хариуцагч байгууллагуудаас асуухад татгалзахгүй гэсэн байдаг. Бас нэг зүйлийг хэлэхэд хэрэгт Худалдаа хөгжлийн банкны талаар огт байхгүй, харин “Монголын зэс” гэдэг компани байсан, би үүнтэй огт холбоогүй учир би бас зориуд цохож асуусан байдаг. Ер нь энэ банктай холбоотой хэд хэдэн хэрэг шийдвэрлэхэд оролцсон, шийдвэрүүд нь янз бүр гараад явсан байдаг. Хэнд ч гэсэн ажил хэргийн холбоотой түүх байдаг л биз дээ.

-Ер нь ямар шийдвэр гарчихсан юм бэ?

-Нэг зүйлийг хариуцлагатай хэлэхэд, бид Эрдэнэтийн 49 хувийн өмчлөлийн асуудлыг огт шийдвэрлээгүй. Өөрөөр хэлбэл, төр өмчлөх үү, үгүй юу гэдэг маргаан огт биш. Харин Улсын их хурлаас 23 дугаартай тогтоол гарсан байдаг. Энэ тогтоолд Эрдэнэтийн 49 хувийг төрийн өмчлөлд шилжүүлэх ажлыг зохион байгуулахыг Засгийн газарт үүрэг болгож, ингэхдээ хамгийн гол нь хувийн хэвшилтэй “хэлцэл” хийх замаар шийдвэрлэхийг даалгасан. “Хэлцэл” гэдгийг Иргэний хуульд тодорхойлсон бөгөөд хуулийн сургуулийн наад захын оюутан энэ бол “тохиролцоо” хийх замаар шийдэгдэх юм байна гэж ойлгоно. Тэгтэл Засгийн газар тогтоол гаргахдаа Эрдэнэтийн 49 хувийг шууд төрийн мэдэлд бүртгэхийг Улсын бүртгэлийн газарт даалгаад, үүнтэй холбоотой ТУЗ-ыг мөн төрийг төлөөлөн байгуулах үүрэг өгсөн.

-Тэгэхээр бүртгэлтэй холбоотой маргаан юм байна ш дээ.

-Тийм. Шүүхийн энэ шийдвэрийг УИХ-ын гишүүд уншаагүй юм шиг байна лээ. Улсын их хурлын тогтоолыг Үндсэн хуулийн цэц хянасан байдаг. Энэ дүгнэлтэд мөн хэлцэл хийх замаар хэрэгжүүлэхийг дурдсан байдаг. Ийм байхад хүч түрэх байдлаар УИХ, Үндсэн хуулийн цэцийн шийдвэрийг зөрчсөн Засгийн газрын дээрх тогтоолыг зөв гэж дүгнэх боломжгүй. Улсын дээд шүүх жишиг тогтоодог. Хэрвээ дээрх алхмыг зөв гэж шийдвэл хожим адил шийдэх учиртай. Хэрвээ нэг өглөө сэрэхэд Таны нэр дээр байсан хөрөнгийн бүртгэлийг зөвшөөрөлгүй өөрчилж, эздийг нь томилоод, шүүх үүнийг Үндсэн хуульд нийцэж байна гээд шийдээд байвал хүний эрх талаасаа юу болох вэ? Зорилго нь зөв бол арга нь хамаагүй гэдэг зарчим бол социалист нийгэмд байсан. Одоо зөв зорилгод, мөн зөв аргаар хүрэх ёстой гэсэн зарчим хуулийн ертөнцөд үйлчилдэг гэж би хардаг. Уг нь УИХ-ын гишүүд өөрсдийнх нь баталсан тогтоолыг зөрчсөн Засгийн газрын шийдвэрийг хүчингүй болгож байхад харин ч шүүхэд талархмаар юм.

-Өөрөө ганцаараа энэ шийдвэрийг гаргасан мэтээр ярих юм.

-Би хэргийг шийдвэрлэх бүрэлдэхүүнд оролцсон болохоос ганцаараа шийдвэрлээгүй гэдгийг зориуд хэлье. Бас нэг зүйл хэлэхэд би танхимын тэргүүний хувьд бүх шүүх хурлыг даргалдаг. Түүнээс сонгож даргалдаг юм биш. Мөн хурал даргалж байгаа хүн хамгийн сүүлд зөвлөлдөх тасалгаанд саналаа хэлэх хуультай. Зарим хэрэг миний санал ч байхгүй шийдвэрлэгддэг. Тиймээс намайг удирдаад ийм шийдвэр гаргуулсан мэтээр тайлбарлаж байгаа нь худлаа. Бас намайг ХХБ-ны хуульч гэж мэдэгдээд байгаа нь ор үндэслэлгүй. Би тэр банкнаас гараад удаж байна. Надад энэ банканд хувь байхгүй, зээл байхгүй, хамаатан садан байхгүй.

-Ер нь процесс нь яаж явсан юм бол.

-Дээр хэлсэнчлэн энэ бол өмчийн маргаан биш, харин бүртгэлтэй холбоотой маргаан байсан. Энэ маргааныг задлаад үзвэл иргэн, захиргааны журмаар явж, 3 шатны 9 удаагийн шүүх хурал болж, тухай бүртээ шийдвэрүүд гарсан байдаг. Энэ бүх шүүх хуралд 3 шатны 27 орчим шүүгч оролцсон бөгөөд агуулгаараа бүх шийдвэр нь “Монголын зэс корпорейшн” компанийн талд гарсан. Мэдээж үндэслэл нь янз бүр учир өөрчлөлт орсон зүйл байгаа, гэхдээ үндсэн зарчмыг би дээр хэлсэн. Тэгэхээр ганцхан М.Батсуурь удирдаад, хувийн компанид үйлчилсэн зүйл огт байхгүй. Бас 3 шатны шүүх хуралд бүгдэд нь намайг оролцсон гэсэн байна лээ. Уг нь Л.Оюун-Эрдэнэ сайд хуулийн сургууль төгссөн, би ч хичээл заалгаж байсан. Гэхдээ эрдэм огт сураагүй нөхөр байна. “Суусан цэцнээс явсан тэнэг” гэдэг үг сайдад лав тохирохгүй юм байна. Хууль төгссөн хүн ийм юм яриад явахаар хэлэх үг ч олдохгүй юм. Нэг шүүгч анхан шатан дээр шийдвэр гаргахад оролцсон бол тэрийгээ давж заалдах, хяналтын шатанд өөрөө хянадаггүй гэдгийг жирийн иргэн ч гадарлана. Тийм зүйл хийсэн бол би шууд ёс зүйн хариуцлага хүлээе. Шат бүрд өөр шүүгч оролцож, хэргийг шийдвэрлэдэг. Шүүгч гэдэг хүн чинь Тангараг өргөсөн, асар их бие даасан хүмүүс байдаг. Ж.Батзандан, Л.Оюун-Эрдэнэ нарын гишүүдийн хэн ч байсан Үндсэн хуульд тангараг өргөсөн бол дээрх шийдвэр гаргах байсан гэж бодож байна.

-Төрийн мөнгөөр авсан, мөнгө угаасан гэж тайлбарлаад байгаа.

“Монголын зэс корпорейшн” компанийн нэхэмжлэлтэй, Монгол Улсын Засгийн газарт холбогдох хэрэгт Эрдэнэтийн 49 хувийг авахдаа хэний мөнгөөр, ямар компаниуд оролцсон талаар ямар ч баримт байхгүй. Дахин дахин хэлэхэд энэ бол бүртгэлийн л маргаан. Бүртгэлийн маргаанд бүртгэл үнэн зөв явагдсан эсэх нь чухал. Харин тэр босгосон, эсхүл зээлсэн мөнгө нь хэнийх байсан гэдэг нь өмчлөлийн маргаан учир иргэний журмаар, хэрвээ мөнгө угаасан гэвэл эрүүгийн журмаар шийдвэрлэгдэх ёстой. Нэг зүйлийг ойлгохгүй байгаа. Захиргааны шүүх Засгийн газрын тогтоолын зарим заалтыг хүчингүй болгохдоо дахиж ийм шийдвэр гаргаж болохгүй гэж огт хэлээгүй. УИХ-ын 23 дугаар тогтоолд нийцүүлээд дахин шийдвэр гаргах эрх байгаа. Хэрвээ төрийн мөнгөөр авсан гэвэл УИХ-д 23 дугаар тогтоолдоо өөрчлөлт хийх эрх мөн байгаа. Яагаад энэ алхмаа авахгүй, бүртгэл шийдвэрлэсэн маргааныг өмч шийдвэрлэсэн болгож тайлбарлаад, шүүх тойрсон хэрүүл үүсгээд байгаа нь хачирхалтай. Шүүгч бусдад таалагдах гэж биш, зөв гэж үзсэн шийдвэр гаргадгаараа зарим улс төрчдөөс ялгаатай. Хэнд ч таалагдахгүй шийдвэр гаргах үе ч байдаг. Шүүхэд сэтгэл дундуур үлдсэн хэн бүхэн ийм арга замаар эсэргүүцэл тэмцэлд уриалаад байвал юу болох бол.

-Эцгийн чинь компаниар 70 сая ам.доллар орсон, гарсан, тэр компани Эрдэнэт үйлдвэрийн 49 хувийг авахад оролцсон гээд байсан.

-Үнэнийг хэлэхэд энэ талаар мэдэгдэл, нэвтрүүлэг зэргээс мэдээ авсан учир зориуд тодруулсан. Миний аавыг Д.Мишиг гэдэг. Хүмүүс Д.Миша гэдгээр нь сайн таньдаг. Тэр компанид 2011-2015 оныг хүртэл гүйцэтгэх захирлаар нь ажиллаж байгаад ажлаа өгсөн. Ажиллаж байхад нь 70 сая ам.долларын гүйлгээ огт хийгдээгүй. Л.Оюун-Эрдэнэ сайд эхний мэдэгдэл дээрээ энэ тухай зөв хэлсэн боловч дараа дараагийн мэдэгдэл дээр хувь эзэмшдэг, үүсгэн байгуулсан гээд бүүр хадуураад явсан. Энэ тухай ааваас асуухад огт мэдэхгүй, АТГ-т ч гэсэн мэдүүлгээ ингэж өгсөн. Түүнээс Улсын их хурлын гишүүдийн хэлж байгаачлан тэр компанийг үүсгэн байгуулаагүй, хувь эзэмшдэггүй, Баатар гэдэг ганц хүний нэр дээр байдаг компани юм билээ. Миний аав энэ компанид ажиллах байх хугацаанд Эрдэнэтийн 49 хувьтай холбоотой ямар ч үйл ажиллагаанд оролцож байгаагүй, огт холбоогүй гэдгийг цохон хэлье.

-Ажлаа яагаад өгсөн юм бол.

-Биеийн эрүүл мэндийн шаардлагаас. Миний аав энэ жил 71 нас хүрч байна. 1977 онд Дулааны 3 дугаар цахилгаан станцад слесариар ажилд орсноос хойш тус станцын ерөнхий инженер, үйлдвэрийн дарга, Эрчим хүч, хүнд үйлдвэрийн дэд сайд болтлоо дэвшин ажилласан. Мэдэгдэл хийгээд байгаа зарим хүмүүс шиг даргын цүнх барьж гүйгээд сайд болоогүй. 1996 оны сонгуулийн дараа ажлаа өгөөд бизнест хөл тавьсан. Тэрнээс хойш 2015 оныг хүртэл ажиллаж байгаад одоо гэр зуур байгаа. Сая битүүний өдөр хагалгаанд ороод тэнхэрч ядаж байхад нь УИХ-ын гишүүд удаа дараа худал мэдэгдэл хийгээд, АТГ-аас асууж байцаагаад тиймхэн л байгаа. Гэхдээ гэмт хэрэг хийсэн биш, удахгүй үнэн тодроод л гараад ирнэ. Худал сүржин болов ч хоосон, үнэн алгуур болов ч жинтэй гэдэг үг байдаг даа.

-Хэрвээ Та энэ асуудалд хамааралгүй юм бол яагаад нэр бүхий УИХ-ын гишүүд дахин дахин мэдэгдэл хийгээд байгаа юм бол.

-Намайг АТГ-д өгнө гэж 3 удаа хурал хийлээ. Одоо өгч байгаа, өгчихлөө гээд хэдэн хэвлэлийн бага хурал хийх юм бүү мэд. Үүнийг хүлээлгүйгээр би өөрөө энэ 70 сая ам.долларын хэрэгт холбоотой эсэх, ашиг сонирхлын зөрчилтэй шийдвэр гаргасан буюу намайг Худалдаа хөгжлийн банкны хуульч болгож харагдуулаад байгаа асуудлуудаар АТГ-д хандаж байгаа. Иргэний журмаар ч гэсэн нэр төрөө сэргээлгэнэ. Ард түмний элч болсон УИХ-ын гишүүд хагас дутуу, худлаа мэдээлэл дээр суурилж, иргэдээ төөрөгдүүлж байгаад харамсаж байна. Хуулийн байгууллага хараат бусаар ажиллах боломжийг олгоосой гэж хүсч байна. Миний санаа зовоож байгаа зүйл бол энэнээс илүүтэй өөр ашиг сонирхол байх вий гэдэгт байгаа.

-Тухайлбал ямар ашиг сонирхол.

-Богино хугацаандаа хуулийн байгууллагуудын удирдлагыг ямар нэгэн зүйлтэй холбон буруутгаж байгаад солиод, өөрсдийн хүнийг байршуулах. Болж байгаа үйл явдлыг хараад байхад Ерөнхий прокуророос ЖДҮХС-ын зээлтэй холбоотой нэр бүхий гишүүдийн асуудлыг УИХ-д оруулах болгонтой зэрэгцээд хуулийнхныг харлуулах юм яваад байгаа нь тун хачирхалтай. Мэдэгдэл хийгээд байгаа гишүүд өөрсдөө ЖДҮХС-ийн зээлтэй холбоотой асуудлаар огт дугарахгүй байгаа нь бас сонин. Намайг чиглэдэг нь ч тохиолдол биш гэж бодож байгаа. ЖДҮХС-ийн зээлийн асуудлыг эрүүгийн журмаар явж дийлэхгүй байгаа учраас хэсэг хуульчид үүнийг хууль бус байсан болохыг тогтоолгохоор захиргааны хэргийн шүүхэд өгсөн байсныг би дөнгөж мэдсэн. Уг нь шүүгчид нөлөөлсөн бол албан тушаалтныг 10 жил нийтийн албанд томилохгүй гэсэн хууль байсан. Харамсалтай нь Зөрчлийн хуульд оруулах нэрийн дор алга болгосон. Одоо ч шүүгч нар луу дайрах, нөлөөлөхөд улс төрч нарт асуудалгүй болсон доо.

-Алсдаа ямар ашиг сонирхол байна гэж.

-Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлтийн асуудал явж байгаа. Энд шүүгч нарыг хугацаатай томилох талаар төсөлд тусгасан байна лээ. Энэ нь одоо байгаа Үндсэн хуулийн ололтоос ухраад зогсохгүй НҮБ-ын баталсан “Шүүгчийн хараат бус байдлын зарчим”-ыг зөрчсөн зүйл болно. Дэлхий үүнийг туршаад болохгүй гэдгийг ойлгосон учир НҮБ түвшинд чуулж, батлуулсан нь дамжиггүй. Шүүгч хугацаатай томилогдоно гэдэг нь үндсэндээ “даалгавар”-тай томилогдоно гэсэн үг. Хэрвээ даалгавар муу хийвэл дахиж томилогдохгүй. Мөн прокурорыг Ерөнхий сайдын мэдэлд буюу гүйцэтгэх эрх мэдэлд харьяалуулах санал орсон нь тун буруу гэж бодож байна. Манай Үндсэн хуулиар Ерөнхийлөгч намаас биш, бүх ард түмнээс сонгогдож, бүрэн эрхийн хугацаанд намын харьяаллаа түдгэлзүүлж, хууль тогтоох, гүйцэтгэх эрх мэдлийг өөрөө хэрэгжүүлдэггүй учир шүүгч, прокурорыг томилох онцгой бүрэн эрхийг олгосон гэж харж байгаа. Энэ нь ч зөв гэдгээ харуулж байгаа. Монгол Улсын Төрийн тэргүүн шүүгч, прокурорыг дуудаж хэрэг яаж шийдвэрлэх даалгавар өгсөн гэж би лав сонсоогүй, надад ч тийм үүрэг даалгавар өмнөх болон одоогийн Ерөнхийлөгч өгч байгаагүй. Тиймээс Ерөнхийлөгчид байгаа энэ эрхийг Ерөнхий сайд буюу угтаа ялсан намын даргад өгөх нь том ухралт. Дээрх өөрчлөлтийг хийхийн тулд шүүх эрх мэдлийг харлуулж байх вий гэж санаа зовж байна.

-Хэвлэлээр шүүгч нарын талаар янз бүрийн зүйлс л явах юм.

-Шүүх бол ардчилсан нийгмийн хамгийн сүүлчийн цайз. Энд худалд туйлдсан хүн үнэнийг эрж ханддаг. Энэ цайз ард түмний итгэл дээр л зогсож байдаг. Энэ итгэлийг эргүүлбэл шүүхийг нурааж, өөрийнхөөрөө шүүхийг байгуулахад л амархан болгоно. Хэрвээ хуульч хүн, тэр дундаа шүүгч гэмт хэрэг үйлдсэн, ёс зүйн зөрчил гаргасан бол хуулийн хариуцлага зайлшгүй хүлээх ёстой. Тэр нэр дурдагдаад байгаа шүүгч нар өөрсдийн асуудлаар АТГ-т тайлбар, мэдүүлгээ өгөөд явж байгаа гэж сонссон. Мэдээж шүүгч, прокурорт хүн л болсон хойно алдаа байхыг үгүйсгэхгүй. Түүнээс санаатай муу зүйл хийгээд явдаггүй байх. Тэрийг засах, сайжруулахын тулд УИХ, Засгийн газартай хамтрахад үргэлж бэлэн. Үйлийн үр гэж юм бий. Зөв, буруу хэзээ нэг цагт тунгаагдана. Шүүгч нар гэмтэй бол үүнийгээ ч мөн л үүрнэ. Эцсийн эцэст бид чинь шүүгч байна уу, УИХ, Засгийн газрын гишүүн байна уу ялгаагүй, Эрлэг Номуун хааны өмнө тэгш эрхтэй л нүглээ шүүлгэнэ шүү дээ.

-Ярилцсанд баярлалаа

СЭТГЭГДЭЛ

Comments


Fatal error: Call to undefined function write_cache() in /var/www/html/xac/ww.focusmedee.mn/cache_footer.php on line 6