Эхлэл        Байгаль орчин        Боловсрол        Гэмт хэрэг        Гэр бүл        Нийслэл        Орон нутаг        Хөдөө аж ахуй         Хууль, эрхзүй        Шашин        Эрүүл мэнд
Image
Хөгжлийн бэрхшээлтэй хүүхэдтэй ганцаарчлан ажиллаж байгаа багшид нэмэгдэл хөлс олгоно
Image
Нефтийн үнэ унажээ
Image
Хүүхдүүд Буянт голоо хамгаалах аянд оролцлоо
Image
ДАРХАН ХОТЫН 100 ЭРХЭМ: Зочин - Ш.Дэлгэржаргал (МУГЖ), Д.Долгор (ЭХГА)
Image
Борооны улиралд бэлдэцгээе: Усны гутлыг хэрхэн загварчлах вэ
Image
Анагаахын чиглэлээр суралцагчдад зориулсан ҮНЭГҮЙ онлайн курсууд
Image
Г.Төмөрзаяа: Ээж аавууд ном уншдаг бол хүүхэд нь номд дурлах магадлал 75 хувь
Image
Дэлхийн монголчуудын таван км гүйлтийн цахим уралдаан зохион байгууллаа 7 Tweet
Image
УИХ-ын сонгуулийн 23-р тойрогт хамгийн олон буюу 12 бие даагч өрсөлдөхөөр бүртгүүлжээ
Image
Рожер Федерер орлогоороо Криштиану Роналдугийн өмнө бичигдэв
Image
Fitch: 2021 оноос Монголын эдийн засаг огцом сэргэж засгийн газрын өр/ДНБ-ий харьцаа буурна
Image
Зургаадугаар сарын 3-6-ны өдрүүдэд ихэнх нутгаар бороо орно
Image
Дуучин Lana Del Rey-ийн сонсогчдодоо барьж буй гэнэтийн БЭЛГҮҮД
Image
АНУ-д хүмүүнлэгийн тусламж үзүүлэхэд Засгийн газрын нөөц сангаас нэг сая ам.доллартай тэнцэх хөрөнгийг гаргана
Image
У.Хүрэлсүх: Иргэд, аж ахуйн нэгж бүхэн хүүхдийн эрхийн төлөө төр засагтайгаа хүчээ нэгтгэхийг уриалж байна
Image
Сонгуулийн сурталчилгаа өнөөдөр 00:00 цагаас албан ёсоор нээгдэнэ
Image
Хөгжлийн бэрхшээлтэй хүүхэдтэй ажилладаг багшид цалингийн 10 хувийн нэмэгдэл олгоно
Image
Бодь сэтгэлийн галарваас мод, Үрээн өгөвч өнөд цэцэглэдэг ...
Image
Алдарт эрдэмтэн Жак Уэтерфорд: Д.Цогтбаатар либерал монгол хүн юм
Image
Н.Номтойбаярыг маргааш суллах уу?
Image
Америкийн цагдаа нар өвдөг сөгдөн уучлалт гуйжээ
Image
​Дасгал хийхийн өмнө болон дараа нь юу идэх хэрэгтэй вэ
Image
Ихрүүд гэхэд дэндүү өөр...
Image
Цэцэрлэгт хүрээлэнд бөөгнөрөл үүсгэхгүйн тулд хамгаалалт гарчээ
Image
"Энэтхэгээс авчрах 219 ламхайн тусгаарлалтын нийт 230 сая төгрөгийг хүүхэд хамгааллын зардлаас гаргахаар боллоо"
Image
Жилдээ нэг ангийн хэмжээний хүүхдүүд нас бардаг байсныг зогсоожээ
Image
Д.Нямхүү: Зургаан хүний давтан шинжилгээнээс коронавирус илэрч, батлагдсан тохиолдлын тоо 185 боллоо
Image
Хөвсгөл далайн байгалийн цогцолборт газарт "Найрамдал-2" зусланг байгуулахаар боллоо
Image
“Эх орон надаас эхэлнэ” уралдааны удирдамж
Image
Д.Ганбат зэс бидон тараана гэв үү
Image
Э.Чулуунчимэг: Ээжүүд бол амьдралаа үрдээ зориулдаг амьд бурхад юм
Image
Монгол-Хятадын хилийн эгц дээр SpaceX-ийн хөлөг ОУСС-д залгагдлаа
Image
Ц.Одонтунгалаг: “Сэтгэл байвал юуг ч бүтээж болно” гэсэн зарчим баримталж ажилладаг
Image
Х.Баттулга: Томчууд бидний хариуцлагагүйгээс болж энхрий үрс маань эндэж байгаад уучлал хүсэж байна
Image
1,000 МААМУУ-г баярлууллаа
Image
АНУ-ын Техас, Аризона, Жоржиа, Миссури, Миннесота мужуудад онц байдал зарлаж, Лондон, Берлинд жагсаал болов
Image
Трамп “G7”-г “G11” болгож, Австрали, Орос, Өмнөд Солонгос, Энэтхэгийг нэмэх санаа гаргажээ
Image
Өнөөдөр Улаанбаатарт 19-21 хэм дулаан байна
Image
Аугаа Б.Шаравын аялгуугаар ард түмнээ уяраасан ЗАЛУУС
Image
Тендерийн будилаан ба “Чамд яагаад хоёр, надад яагаад хоёрхон байгаа юм бэ”
Image
Д.Сарангэрэлийг ЭМ-ийн сайдаар, Ж.Алдаржавхланг Засаг даргаар улираан ажиллуулъя
Image
АНУ иргэний дайны ирмэг дээр байна
Image
​Дэлхийн томоохон компаниуд хөл хорионы үеэр дараах онлайн үйлчилгээг үнэгүй болгожээ
Image
Монгол, Энэтхэгийн Гадаад харилцааны сайд нар утсаар ярив
Image
​Канадын эрдэмтэд канабист агуулагдах нэгдлийг ‘COVID-19’-ийн эсрэг эмчилгээнд ашиглах боломжтой гэжээ
Image
Говь, талын нутгаар салхи шуургатай байхыг анхаарууллаа
Image
Зөвшөөрөлгүй үйл ажиллагаа явуулж буй бүх аж ахуйн нэгжийн үйл ажиллагааг зогсоох үүрэг өгөв
Image
Чиг хандлага: Хүрэн ягаан өнгийн тень
Image
Дэлхийн загвар болон урлагийн ертөнцийг байлдан дагуулж буй BLACKPINK
Image
Завхан аймгийн Улиастай сум хөл бөмбөгийн шинэ талбайтай боллоо
Image
Эрчим хүчний хөрөнгө оруулалт 4 дахин нэмэгдсэн
Image
Монголоо сонгоё
Image
“ХАТАН ЯТГЫН ЭГШИГЛЭН ТАСРАШГҮЙ” ХАНДИВЫН ТОГЛОЛТ БОЛНО
Image
Нийтийн тээврийн үйлчилгээнд шинэ чиглэл нэмэгдлээ
Image
МУБИС-ийн захирал Д.Мөнхжаргал оюутнуудынхаа амьдралаар тоглолоо
Image
Булган, Төв, Хэнтий аймгууд түймэртэй байна
Image
Үндсэн хуулийн цэцийн бүрэлдэхүүн хэнд таалагдах ёстой вэ
Image
Цөлжилттэй тэмцэх ба тогтвортой байдлыг эрэлхийлэхээр чуулж байна
Image
Ц.Мөнх-Оргил Токиод "Азийн ирээдүй" форумд оролцож байна
Image
Автозамын тэмдэглэгээг шинэчлэх ажил үргэлжилж байна
Image
Гэмтлийн эмнэлгийн гаднах нисдэг тэрэгний зогсоол бэлэн болжээ
Image
Жүжигчин О.Дөлгөөн хагас нүцгэн зургаа дэлгэлээ
Image
С.Содонгоо: Би эмээдээ 150 наслуулдаг тариа зохион бүтээж өгнө
Image
С.Гантогоо Солонгос улс руу буцлаа
Image
Э.Энхмөнх: Бокс, жудо шиг медаль авахад нь төрөөс дэмжээд өгдөг бол зүгээр
Image
Солонгос улсын засгийн газраас ард иргэдээ секс ихээр хийхийг уриалжээ
Image
Т.Бархүүгийн хоёр охин аавыгаа ингэж дэмжижээ
Image
“Real estate 2017” форум өнөөдөр болно
Image
Өнөөдөр болох үйл явдал
Image
НӨАТ-ын баримт бүртгүүлэхэд өөрчлөлт орлоо
Image
ХАЛУУН ТОГООНД ЧАНАГДАЖ БАЙСАН ХАВЧ АМЬД ҮЛДЭХИЙН ТУЛД МӨЧӨӨ ӨӨРӨӨ ТАСДЖЭЭ
Image
Ц.Батням: “Ээж намайг тэнгэрээс харж байгаа
Image
Мобиком датагаараа хэрэглэгчээ хохироосоор...
Image
Монголд хамгийн өндөр цалинтай хүмүүс ПРОГРАММ хангамжийн мэргэжилтэн
Image
Эмч Б.Энхзаяа: Харшил нь удамшдаг өвчин
Image
Янжаа бүсгүй Солонгос кинонд тогложээ
Image
Эмэгтэйчүүдийн эмч: Сарын тэмдэг ирсэн үед дараах 5 зүйлсийг хэзээ ч хийж болохгүй учир нь маш биед муу үр дагавартай
Image
О.Ширмээ: Би гарыг нь цайлгасаан, харин тэр хүн миний сэтгэлийн харыг цайлгасан.
Image
“Улаанбаатар их дэлгүүр” иргэдийн эрхийг зөрчиж байна
Image
АН2 онгоц осолдлоо
Image
АШУҮИС-ИЙН ЗАХИРАЛ АСАН Б.БАТБААТАРТ АТГ-ААС ЭРҮҮГИЙН ХЭРЭГ ҮҮСГЭН ШАЛГАЖ БАЙНА
Image
Д.Цэцгээ: Чихрийн шижин хүний тэвчээрийн шалгуур юм
Image
Эмэгтэйчүүдийн зайгаа барьвал зохих 9 төрлийн эрэгтэй
Image
“Мими” гэх сэргээшийг улсын хилээр нэвтрүүлэхийг завджээ
Image
16 настнууд эх орон, газар нутгаа хайрлан хамгаалж, зан заншлаа өвлөн дэлгэрүүлэхээ андгайллаа
Image
УИХ ДАХЬ НАМУУДЫН БҮЛЭГ ХУРАЛДАНА
Image
АРДЧИЛСАН НАМ: Ерөнхийлөгчийн санаачлагыг дэмжиж байна. Гэхдээ иргэдээ ялгаварлаж болохгүй
Image
Дүүргийн Засаг дарга нарын гэр хороололд ажиллах хуваарийг танилцууллаа
Image
Д.ЖАВХЛАН, М.АМАРБОЛД НАРЫГ ШҮҮХ ХУРАЛ ӨНӨӨДӨР БОЛНО
Image
Хотын дарга "Киодо" агентлагт ярилцлага өглөө
Image
ЦЭВЭРЛЭХ БАЙГУУЛАМЖААС ГАРАХ УСЫГ ДАХИН АШИГЛАХ БОЛОМЖ БҮРДЭНЭ
Image
ГАМШИГТ ҮЗЭГДЛИЙН УЛМААС 4 АЙМГИЙН 50 СУМЫН ЦАХИЛГААН ТАСАРЧЭЭ
Image
З.НАРАНТУЯА: ХҮҮХДИЙН ХӨГЖИЛ, ХАМГААЛЛЫН АСУУДЛААР НЭЭЛТТЭЙ СОНСГОЛ ЯВУУЛНА
Image
Өвлийн морин уралдаан хийхгүй байхыг хүсэв
Image
АРХИНД ДОНТОХ ӨВЧТЭЙ ЭТГЭЭДҮҮДИЙГ АЛБАДАН ЭМЧИЛГЭЭНД ЯВУУЛЛАА
Image
БЭЛЧЭЭРИЙН ҮНДЭСНИЙ II ЧУУЛГАНААР БЭЛЧЭЭРИЙН ТӨЛӨВ БАЙДЛЫН ӨНӨӨГИЙН ТҮВШНИЙ ТАЛААР ХЭЛЭЛЦЭНЭ
Image
Гадны томоохон хэвлэлүүд М.Энхболдыг онцолж байна
Image
Хятадын эдийн засгийн хамгийн муу үзүүлэлт
Image
Оройн цагаар нэмэгдэл автобус үйлчилж, амралтын газрууд үнээ бууруулна
Image
ХӨВСГӨЛД ЖИЛД 200 ГАРУЙ ХҮН ХОРТ ХАВДРААР НАС БАРЖ БАЙНА
Image
“Меланиа өөрөөс нь салвал улсаасаа албадан гаргана” гэжээ
Image
ЭНЭ ОНЫ БАРИМТАА ИРЭХ САРЫН 8-НААС ХОЙШ БҮРТГҮҮЛБЭЛ УРАМШУУЛАЛ БОДОГДОХГҮЙ
Image
Үнсэлт нь танд эрүүл энхийн гайхалтай үр дүнг өгдөг
Image
ХҮЙТНИЙ УЛИРАЛ ЭРҮҮЛ МЭНДЭД ХЭРХЭН НӨЛӨӨЛДӨГ ВЭ?
Image
УИХ-ЫН ГИШҮҮН ЛУВСАНГИЙН ЭНХБОЛД: ТАВАН ТОЛГОЙГ ТОЙРСОН АСУУДЛААР АТГ-т ХАНДЖЭЭ
Image
Ерөнхий сайд асан Ч.Сайханбилэгийг Amsterdam & Partners LLP хуулийн фирм өмгөөлөхөөр болжээ
Image
МАЛЖУУЛАХ ХӨТӨЛБӨРТ ХАМРАГДСАН ЗАЛУУС МАЛЧДЫГ ЗӨВЛӨГӨӨНД ОРОЛЦОЖ МЭДЛЭГ СЭЛБЭВ
Image
ЗАСГИЙН ГАЗРЫГ ОГЦРУУЛАХ ТАЛААР ГИШҮҮД ЮУ ХЭЛЭВ ?
Image
ОНЦГОЙ КОМИССЫН АЛБАН ДААЛГАВРЫГ ЗӨРЧСӨН ХҮМҮҮСТ ХАРИУЦЛАГА ТООЦНО
Image
Гэрэл зураг түүх өгүүлнэ: Монгол Улсын Үндсэн хууль
Image
Image

Яруу найрагч Б.Батрэгзэдмаа: “Хүнтэй уулзвал эргэж уулзахаар салж байгаарай” гэж ижий минь хэлж байсан үг асар нандин захиас байж дээ...

Охин нас бол жинхэнэ, цэвэр байгаль ертөнцийн оргилж, буцалж байгаа цаг. Энэ цаг үе нь өөрөө бүхэлдээ чимэг. Ургаж төлжиж байгаа зүйлийн гоо сайхан гэдэг бол ярих юм байхгүй, хэтэрхий гоё. Тэрэн дээр манай хүүхдүүд улам гоё болох гээд уруулаа будаж шунхдаад л... Тэр ч буруу юм биш л дээ.../инээв/ бүр л гоё болох гэх...
Ярилцлагын эхэнд:

Жинхэнэ монгол төрхтэй, нүүрэндээ инээмсэглэл тодруулсан нэгэн бүсгүй халуун дотноор намайг мэндчилэн хүлээн авлаа тэр бол Б. Батрэгзэдмаа хэмээх сайхан нэрээр чимсэн яруу найрагч эмэгтэй байлаа. Найрагч бид 2 энгийн нэгэн сүүдрэвчний дор ярилцлагаа эхлүүлсэн юм. Ер нь түүнтэй уулзсанаас эхлээд бүх зүйл төсөөлж байснаас маш энгийн байлаа. Энэ тухай ч өөрт нь хэлэхэд “Харин тийм! Би их эгэл жирийн харагддаг хүн л дээ...Ямар сайндаа л хөдөөнөөс хотод ирсэн хүүхдүүд төөрчихөөд олон хүмүүсийн дундаас намайг онцлон ирж газар асуудаг шүү дээ” гэж хуучилсан юм. Тийм л эгэлхэн дүрийн цаана ямар агуу хүч чадал, оюуны сор оршиж байгааг ярилцсаныхаа дараа миний бие мэдэрсэн юм. Ингээд та бүхэндээ цаанаа л нэг нууцлаг, өвөрмөц ертөнцийг бүтээсэн яруу найрагч бүсгүйтэй хийсэн ярилцлагаа хүргэж байна.

Хоёулаа яриагаа таны “нэр”-ний тухайд эхлүүлье. Сонссон хүний чихэнд хонигшихоор сайхан нэр шиг санагддаг...

Баярлалаа. Нэрийг маань Манзуширийн хийдийн толгой лам нарын нэг Лодон гэвш гэдэг хүн өгсөн. Эмээгийн маань ах байсан юм. Утгын нь хөрвүүлбэл:  “Оюунаар үйлдэгч эх”,  “Номон хүрдний эх” гэсэн сайхан утгатай.

Эгчийн хамт


Энэ сэдэв дээр нэмж асуухад дэлхийд нэр өгсөн миний мэдэх анхны хүн бол та. Анх энэ санаа яаж төрөв?  Эх дэлхий гэх маш өргөн том агууламжтай зүйлд бүхлээр нь ганц оноосон нэрээр нэрлэнэ гэдэг хэр баргийн хүний зоригтой хийх алхам биш байх...Энэ амаргүй зүйлийг бүсгүй хүн хийж чадсан нь маш бахархмаар бас сонирхолтой санагдлаа...

Бага насанд хүүхэд болгон л  “яагаад, яагаад” гэж  аав ээжээсээ байнга асуудаг шүү дээ...                                                      
 Тэрний нэгэн адилаар би маш сониуч хүүхэд байжээ.
Тэр бүү хэл багадаа яагаад нарыг “нар” гэдэг юм. Нарыг ерөөсөө “халбага” гэж нэрлэе,   урьдны хүмүүс өгч болсон бол би яагаад өгч болдоггүй юм гэж  юм бүхнийг өөр өөрөөр нэрлээд тэр үеийн  12 мөнгөний дэвтэр дээр хүртэл шинэ “толь бичиг” зохиож бүгдийг будлиантуулж үзсэн юм. Тэгээд нэг л  өдөр “хүн төрөлхтөний хэл яриа гэдэг бол эртнээс улбаатай, асар их амьдлаг зүйл юм байна” гэдгийг бодитой ойлгоод нөгөө дэвтрээ  шатааж байсан.




Аливаа юмсын нэр гэдэг бол сүнслэг чанартай, тэгэхэд би учраа мэдэхгүй,  нэрийн тэр гайхамшигт чанарыг мэдэхгүй хүүхэд хүн төрөлхтөний хэл ярианы эсрэг хөөрхөн тэмцэл хийжээ. Мэдээж  хэдэн мянгантаа нэрлэгдээд ирсэн бүхэн өөрийн  том хүчирхэг долгионтой, би тийм том зүйлстэй тэмцэлдэж  байсан минь мэдээж бүтэлгүйтэх нь аргагүй. Гэхдээ балчир насны  энэ сониучирхал  маань үгийн үнэ цэнийг надад ойлгуулсан.  Үг бүр өөрийн сүнслэг чанартай гэдгийг улмаа бүр ухаарсан. 

Миний хувьд яагаад гэдэг асуулт маань өнөөдөр хүртэл үргэлжлээд явж байна. Ер нь зохиолч хүнд “яагаад” гэдэг үгийг агуулаад явах хүүхэд насаа авч үлдэх их хувь тохиол байдаг юм байна..Тэр асуултыг  бусдаас асуудаг байсан бол өнөөдөр өөрөөсөө асуугаад явж байна.
     Яруу найргийн сэдлээр дэлхийдээ “АСОАДАРЭ” буюу Ариун Сэтгэлийн Орон  Авралт Дарь Эх гэдэг нэр өгч түүгээрээ ном гаргасан. Өнөөдрийг хүртэл хүн төрөлхтөн дэлхийдээ нэр өгөөгүй юм билээ. Гадаад огторгуйгаа Марс, Долоон бурхан, Ангараг гэхчлэн нэрлэснээс биш яг дэлхий ертөнцөө өөрсдөө нэрлээгүй нь сонин санагдсан. Дэлхийд нэр өгсөн маань өнөөх багын ой санамжтай холбоотой...Тэр эгдүүцэл минь намайг хөтөлж явж байжээ.



 “АСОАДАРЭ” номынхоо дараагийн дэвтрүүдийг  жилийн  дараа гаргаад үйлдвэрээс авч байх  үед  нэгэн ламтантай тааралдсан. Тэгтэл тэр лам ямар сонин юм бэ? “АСОАДАРЭ” гэдэг чинь “Ясодаря” гэдэгтэй ямар ойрхон сонсогдож байнаа.  Ясодаря бол бурхан багшийг ханхүү байх үед түүний хатан  нь  байсан. Бурхан багшийг гэгээрсэн хойно буюу хожим дарь эх болж хувирсан” гэж байсан юм.  Их бэлэгшээж билээ би.
    Учир нь яруу найргаараа Дэлхийд нэр өгөх минь тэртээх гэгээн цагийн илтэд ирсэн бурхан багштай учрын холбоо үүсгэж гэгээрэхийн өмнөх цагийн хайрт гэргийх нь  нэртэй шүтэлцсэн нь гайхалтай.  Өнөөдөр дэлхийг  “АСОАДАРЭ”  гээд бүгд нэрлээгүй ч гэсэн эхлэл гэдэг бол сайхан. Нялхад минь аав ээж маань чихэнд минь нэр шивнэхтэй адил би эх дэлхийнхээ нэрийг хөрсөнд, тэнгэрт өөрийн сэтгэлийг үүсгэж шивнээд авсан.




Аливаа зүйлийн эхлэл бол хамгийн нандин зүйл байдаг. Тэгвэл таны энэ биеийн тань эхлэл болсон ижийн тань талаар дурсамж сонсолгүй өнгөрч чадахгүй нь..,

Ээж маань бурхан болоод нилээн олон жил болж байна. Хэл уран зохиолын хүн байсан. Тиймдээ ч үр хүүхдээ үгийн урнаар хүмүүжүүлдэг байж дээ. Ганц ч удаа хялам харж, үр хүүхдүүддээ гар хүрсэнийг нь би мэдэхгүй. Ээжийн маань хэлж байсан үг дандаа санагддаг. Миний охин   “хүнтэй уулзвал эргэж уулзахаар салж байгаарай” гэж хэлсэн. Энэ үг бол асар нандин үг.  Үүний утгыг танина гэдэг бол энэ ертөнцөд хамгийн зөв амьдрах гол мөрийн утга байхыг өөртөө одоо л нээж байна шүү дээ. 
 
Би хүмүүсийн дотор амьдардаг юм байна, би хүмүүсийн ертөнцөд ирсэн юм байна.
Энэ хүмүүсийн ертөнцөд эвт сэтгэлээр уулзан учирч, эвт сэтгэлээр салж мөн ахин уулзан учрахын ерөөлтэй байж амьдрана” гэдэг үнэний тухай үг байжээ.  Би ээжийхээ энэ үгийг үр хүүхдүүддээ бас өвлүүлнэ. Зөвхөн жишээлбэл ганцхан энэ өгүүлбэрийн   ухааныг  нээж  дотроо суулгах юм бол энэ амьдрал хичнээн  хөнгөн байхыг ээж минь хэлсэн л байна даа.




Тэгвэл ээж тань таныг утга зохиолын ертөнцөд хөтлөн оруулсан байх нь ээ?


Аав ээж хоёр маань хоёулаа хэл уран зохиолын багш. Аав маань намайг хөтлөн аваачиж багш шавийн барилдлага бариулж байсан.  Миний хадаг барьж ёсолсон багш маань Ардын уран зохиолч  Бавуугийн Лхагвасүрэн.  10-р ангийн ширээнээс босч ирсэн хүүхдийг авъяастай,  ирээдүйтэй гэж утга зохиол руу анх хөтөлсөн хүн маань. Ингэж утга зохиолын их өргөөнд орж  МУБИС-ын Утга зохиолын ангид элсэн орсон.

Монголын утга зохиолд маш олон яруу найрагч зохиолч бүсгүйчүүд байна. Та мэдээж ойр дотно нөхөрлөдөг биз. Эмэгтэйчүүдийн нөхөрлөлийн талаар? Мөн тэд бас таны сайн уран бүтээл хийхэд тань нөлөөлдөг  байх?

Манайд 90-ээд оны яруу найрагчдийн давалгаа түрэн орж ирсэн. Тэр дотор би бас давхиж явсан юм байна. Яруу найрагчид сэтгэлийн хөдлөл өндөртэй хүмүүс. Ах дүү амраг садны барилдлагагүй мөртлөө сэтгэл оюун санааны барилдлагатай болцгоочихсон.  Аливаа аймаг руу очлоо гэхэд нэг яруу найрагчийнх руу л очно шүү дээ!  Тэд нар маань баярлан тосч авдаг.



Манай  утга зохиолын ангид Мөнхцэцэг, Сарантуяа,  Тэргэл, Ичинхорлоо гээд олон сайхан найрагч найз бүсгүйчүүд маань бий...Тэр дундаас уран зохиолынхоо амьдралаар их сайхан бодитой явж байгаа нь Бямбаагийн Сарантуяагаа би бүр цохож хэлмээр байна. Мөнхцэцэг бол зохиолчдын хорооны гүйцэтгэх захирлын албыг хашиж тэр олон өөдөө сөөргөө онгодтой нөхдүүдийг  нэг саванд агуулан авч яваа. Энэ бол бүсгүй хүний нарийн ухаан шаардсан зүйл. Найз маань уран бүтээл  руугаа гэхээсээ  утга зохиолын галыг манах ажлыг илүү их хийж явна даа.

Би сайтынхаа 50 мянган бүсгүй өмнөөс таньтай ярилцаж байгаа учраас бүсгүй хүний гоо үзэсгэлэнгийн талаар асуухгүй байхын аргагүй. Сайхан эмэгтэй, гоо эмэгтэйн ялгаа юу вэ? Таныхаар "төгс" гэж ямар эмэгтэйн тодотгол вэ?


Гоо сайхныг яаж харж байгаагаас л шалтгаална. Үзэмжийн гоо сайхан, дотоод сэтгэлийн гоо сайхан, оюуны гоо сайхан гэж байна. Бүх зүйл төгс байна гэдэг худал зүйл. Гэхдээ аль болох төгс зүйл рүү тэмүүлж байх ёстой. Ер нь гоо сайхангүй бүсгүй хүн гэж байдаггүй гэж би боддог. Яагаад ч юм бүсгүй хүн гуниглаад ташуухан хараад сууж байгаа нь хүртэл уянгатай  байдаг.



Тэр сайхан уянга агуулж байна гэдэг бол гоо сайхны л явдал. Би гоо сайханг агшин хором дотроо байнга оршиж байдаг зүйл гэж боддог. Гоо сайхан гэдэг бол гангалж гялалзаад будаад тавьцан нүүр биш л дээ. Энэ бол амьдлаг зүйл. Хүний гуниг уйтгарыг, зовлон бэрхшээл дотор явж байгаа зүрх сэтгэлийг ч хүртэл харахад өөрөө гоо сайхан байдаг.

Гоо сайхны хамгийн дээд хэлбэр нь бүсгүй хүн үр хүүхдээ төрүүлээд,  хүүхэд нь амгалан унтаж, өөрөө их сайхан тайвширсан тэр агшнийг л хэлнэ. Надад ч гэсэн энэ мэдрэмж хамгийн сайхан. Үнэхээр сайхан нар тусаад гэр дүүрэн нялх хүүхдийн үнэр үнэртээд, ээж хүн өөрөө нэг сайхан амгалан хэвтээд анирлангуй буй тэр гоо сайхан. Ер нь энэ дэлхий ертөнц  ангижралыг өгдөг  дарь эхийн нутаг. Энэ орон ертөнцөд төрсөн бүхэн эхийн язгуураас авсан гоо сайхантай. Ер нь аливаа бүхнийг яаж харахаас л гоо сайхан эхэлнэ.



Найрагч маань хэдэн хүүхэдтэй билээ?

Охинтой. Охин маань дунд  сургуульд сурч байна.

 Манай сайтын уншигчдын нийлээдгүй хувийг охидууд эзэлдэг л дээ...Ер нь охин насыг хамгийн ихээр чимдэг зүйл?


Охин нас бол  жинхэнэ, цэвэр байгаль ертөнцийн оргилж, буцалж байгаа цаг. Энэ цаг үе нь өөрөө бүхэлдээ  чимэг. Ургаж төлжиж  байгаа зүйлийн гоо сайхан гэдэг бол ярих юм байхгүй, хэтэрхий гоё. Тэрэн дээр манай хүүхдүүд улам гоё болох гээд уруулаа будаж шунхдаад л... Тэр ч буруу юм биш л дээ.../инээв/  бүр л гоё болох гэх...

Цахим ертөнцөд таны шүлэг зохиол их түгж, мөн дэлхийд би нэр өглөө гээд ном тань ч уншигчдын анхаарлыг татаж байна. Тэдгээрийг уншиж байхад хайр дурлалын өнгө аяс санаа сэдэл их шингэсэн байдаг. Хайр таны өнцгөөс яаж харагдаж байна?

Би энэ ертөнцийг хайрын ертөнц гэж ойлгосон. Ертөнцийн өөрийн гарвал чанар нь хайр юм.  Хайрын тухай бодол бясалгалгүйгээр оршин тогтох үндэс байхгүй.  Бүгд хайрын язгууртай. Энэ хайрын язгуурыг яаж батжуулж,  соёолуулж,  дэлгэрүүлэх вэ гэдэг л хамгийн чухаг. Бид өнөөдөр зүрх сэтгэлийн нандин чанар гэхээсээ илүү өмсөж байгаа махан бодин дээлийнхээ чанар луу их яваад байгаа юм л даа. Гэтэл сайхан хайр энэрэл, нэг нэгнийхээ төлөөх өглөг буяны сэтгэлтэй явах юм бол энэ ертөнц өөрөө их баяжмал. Тиймээс яруу найрагч хүн бол үргэлж хайрыг тунхаглах ёстой. Хайрыг зарлах ёстой, хайрыг дэлгэрүүлэх ёстой. Тэр үйлд ерөөсөө л төрчихсөн улс.




Орчин үеийн бүсгүйчүүдийг харахад ажилдаа маш их цагийг зарцуулаад ихэнх тохиолдолд хань, үр хүүхдээ орхигдуулаад байх шиг. Тэгвэл таныхаар энэ хоёрыг хэрхэн сайн хослуулах вэ? Яаж сайн гэрийн эзэгтэй байхав, яаж ажлын тавцанд амжилттай явах вэ?


Би нийгмийг хэт ажилсаг ертөнц болсон гэж боддог. Бид ажиллах гэж ирэээгүй амьдрах гэж төрсөн. Ажил бол нөгөө талаар мөнгө төгрөгний асуудал. Гэхдээ бүх юм хэмжээтэй учраас хэзээ нь хаана яаж жаргах гэж байгаа тухайгаа, хэзээ нь хаана амар амгалангаа бүтээх гэж байгаа тухайгаа бодоогүй махраад явах юм бол энэ их гуниглал.

  Бүсгүй хүн нь бүстэй хүн шиг зүтгэж байна.  Би амьдралын янз бүрийн үзэгдлийг харах юм даа.  Энэ ажил хэрэгч гэж нэрлэгдэж байгаа бүсгүйчүүд маань их л гунигтай байгаад байх шиг.  Хэтийдсэн их юм руу дайрцгаасан. Бүсгүй хүнд эд их цуглахаар омог төрдөг юм шиг байгаа юм. Эрэгтэй хүний тэтгэлэг,  дэмжлэг гэхээс илүү бие даасан оюун санаа хөдөлмөрөөрөө гараад ирсэн бүсгүйчүүд эрэгтэй хүнийг бас хүндлэх тал дээр дутмаг болоод ирдэг.

Ер нь эрчүүд бүсгүй хүнээс илүү хүчирхэг байх хэрэгтэй л дээ. Хүчирхэг эмэгтэйчүүдэд хүчирхэг хань хэрэгтэй. Гэхдээ эмэгтэй хүн өөрөө хүчирхэг болж чадаж байгаа бол  дэргэдэхээ хүчирхэг болгох ухаан руу шамдвал өөрийнх нь аз жаргал аяндаа цогцлоно.




Одоо энэ компанийн захирал, дарга, өндөр албатан бүсгүйчүүд бол  хэн нэгнийг хүчирхэг болгож чадах тийм мундаг хүүхнүүд. Ихэнхдээ өөрийгөө хүчирхэг болгоод тэр ухаанаараа амьдрахаар хатуудаад, нөгөө эрчүүдийгээ голох шинжтэй болж, сэтгэлд нь таалагдахгүй өнөөх гуниг нь үүсээд байна. Тиймээс бүсгүй хүн урьдын уламжлалаар дэргэдэх эрээ хөглөж  хөгжөөж хүчирхэгжүүлж  чаддаг байх нь хамгийн чухаг.

  Шинэ залуу үеийнхэн маань энэ компанийн захирал эгч шиг, тэр тэргүүлэгч  эгч шиг өөрийн хүчээр амьдралаа цогцлооё гэхээсээ илүү миний дүү нар хэн нэгэн сайхан үе тэнгийн залуугаа яаж хүчирхэг болгох вэ гэдэг дээр ухаанаа тавих хэрэгтэй. Тэгснээр хожим нь гэр бүлээрээ их сайхан аз жаргалыг амсах болно.
Гэхдээ өөрийн хүчээрээ гарч ирсэн хүчирхэг бүсгүйчүүдийг буруутгах аргагүй. Нийгэм өөрөө тийм байдалд хүргэсэн.


Мэдээж зохиолч, яруу найрагчид өөрийн гэсэн онгод, хийморьтой байдаг үүний сацуу зөн совин далд ертөнцтэй холбоотой байдаг юм шиг надад санагддаг. Энэ талаарх таны бодол?


Яруу найрагчид зөн совин,  билгийн  оюун санаан дээр боловсорч  явдаг хүмүүс.Ил далд ертөнц гэж байдаг. Бүх юм бодитой. Гагцхүү түүнийг мэдрэх гэдэг л хамгийн чухаг. Бүтээлээ бичихдээ ч зөн совин буюу надад өгсөн өгөгдлийн дагуу бичдэг. Байгалийн бүхий л юмс үзэгдлийн долгис эрчисийг барьж  түүнийгээ  яруу найргийн бүтээл болгодог доо.



Уран бүтээл цаашдийн том зорилт төлөвлөгөө? Манай зохиолчид чинь шүлгээр эхлээд жүжиг кино роман гээд л цааш улам хөгжөөд явчихдаг шүү дээ?

Еээ базар ваань.../инээв/. Эгчийнх  “АСОАДАРЭ” цуврал маань 6 боть ном болох юм. Гурвыг нь гаргачихлаа. 4дэх дэвтэр лүүгээ орсон. Цаашлаад 6 боть номоо гаргана. Мөн нэг роман эхэлсэн байгаа. Энэ роман намайг нилээн яс суулгах байх. Нэг сайхан зоригийг хөвчлөөд орно доо...

Нууц биш бол ямар агуулгатай роман бэ?

Энэ бүтээл өргөн өгүүлэмж,  агуулгатай...Өнгөрсөн одоо ирээдүй гурвалсан цагийг гол утгаа болгосон. Монгол роман байгаа юм. Монгол намтар гэж юу вэ гэдгийг гаргаж ирэхийг зорьж байна. Ер нь бол толгой дотор боловсорсон байгаа. Дээрхи доорхигүй,  ил  далдгүй  ивээл юугаа хайрлавал бүтээл маань амархан босно...

За энэ хүрээд бидний ярилцлага өндөрлөж байна. Таньд баярлалаа уран бүтээлийн өндрөөс өндөр амжилт хүсье...Шинэ романаа өлгийдөн авсны тань дараа дахин учрах бизээ...

Уншигч бүсгүйчүүд та бүхэн минь энэхүү гайхалтай эмэгтэйн  ярианаас өөрт хэрэгтэй санаа, зөвлөгөө туршлагийг олж харсан гэдэгт итгэлтэй байна.
Э. Гэгээ

СЭТГЭГДЭЛ

Comments


Fatal error: Call to undefined function write_cache() in /var/www/html/xac/ww.focusmedee.mn/cache_footer.php on line 6