Эхлэл        Байгаль орчин        Боловсрол        Гэмт хэрэг        Гэр бүл        Нийслэл        Орон нутаг        Хөдөө аж ахуй         Хууль, эрхзүй        Шашин        Эрүүл мэнд
Image
"ТӨГС ЦУТГАМАЛ" ХХК-ЫН ЗАХИРАЛ Ц.БАЯР-ЭРДЭНЭ ГЭГЧ "ИД ШИДИЙН ОРОН" ТӨСӨЛД ХАНДИВ ӨРГӨНӨ ГЭЖ ХУДАЛ ЯРЬЖ, МӨНГӨ ЗАЛЬДЖЭЭ
Image
500 хий үзэгдэлд 310 саяын цалин өгч төсөв тонож байхад Н.Энхболд сайд хаана байсан бэ?
Image
“ГАН ҮЗЭГ 2019” СЭТГҮҮЛ ЗҮЙН САЛБАРЫН ОНЫ ТЭРГҮҮН НААДМЫН ШАЛГАРУУЛАЛТ ЭХЭЛЛЭЭ
Image
ИХ МАСТЕР Б.МӨНГӨНТУУЛ ГУРАВДУГААР БАЙР ЭЗЭЛЛЭЭ
Image
ГУРАВДУГААР ЭМНЭЛЭГ 2.2 ТЭРБУМЫН MRI-ТАЙ БОЛЛОО
Image
Т.Ариунаагийн 10 жилийн хүлээлт
Image
АШУҮИС-ИЙН ЗАХИРАЛ АСАН Г.БАТБААТАРЫН ТӨРСӨН ӨДӨРТ ОЧСОН ЭМНЭЛГИЙН ДАРГА Х.АЛТАЙСАЙХАН ЗОДУУЛЖ ХҮНД ГЭМТЭЛ АВЧЭЭ
Image
Г.Баярсайхан: Утаагүй түлш Алтан тэвшийн хөндийг өөрчлөх гарц
Image
У.ХҮРЭЛСҮХИЙН ГУЙЛГА БА АБЭ ШИНЗОН ХАРИУЛТ
Image
БАРИЛГА, ХОТ БАЙГУУЛАЛТЫН САЙДЫН ЗӨВЛӨЛИЙН ХУРАЛДААН БОЛЛОО
Image
ОРОН НУТГИЙН ЗАМД ЗУНЫ ДУГУЙТАЙ ХӨДӨЛГӨӨНД ОРОЛЦОХГҮЙ БАЙХЫГ АНХААРУУЛЖ БАЙНА
Image
НИЙСЛЭЛИЙН ОНЦГОЙ КОМИССЫН ӨРГӨТГӨСӨН ХУРАЛ БОЛЛОО
Image
2019 ОНЫ ''НИЙСЛЭЛИЙН ТЭРГҮҮНИЙ ӨРХ''-ҮҮД ШАЛГАРЛАА
Image
"ХҮННҮ ЭЙР" ХХК-Д ЯМАР НЭГЭН ХАРИУЦЛАГА ТООЦООГҮЙ БАЙНА
Image
“Хуримтлалтай-Хувьцаатай иргэн” аян Хөвсгөл аймагт үргэлжилж байна
Image
Зариг Өнөрөө: Үсдээд зодож чадна шүү гөлөг минь
Image
50 НАСТАЙ ИРГЭН ГЭРТЭЙГЭЭ ШАТАЖ АМИА АЛДЖЭЭ
Image
Түүхий нүүрсэнд баяртай гэж хэлье
Image
МОНГОЛЫН БАГ 2 ХҮРЭЛ МЕДАЛЬ ХҮРТЭЭД БАЙНА
Image
"ТАВАН ТОЛГОЙ ТҮЛШ" КОМПАНИ 350 ГАРУЙ ХҮНТЭЙ БРИГАД БАЙГУУЛАН НИЙСЛЭЛИЙН ИРГЭДЭД ҮЙЛЧИЛЖ БАЙНА
Image
ШИЛДЭГ 10 СУРАГЧ ШАГНАЛАА ГАРДЛАА
Image
"ТАЛЫН ТҮМЭН АДУУ-2019" АДУУ ДАГАСАН СОЁЛЫГ ТАНИУЛНА
Image
“ШҮХРИЙН СПОРТЫН АЗИЙН 19 ДЭХ УДААГИЙН ТЭМЦЭЭН”-Д ОРОЛЦОНО
Image
ҮНДСЭН ХУУЛЬД ОРУУЛАХ НЭМЭЛТ, ӨӨРЧЛӨЛТИЙН ТӨСӨЛ
Image
Б.ЭНХ-АМГАЛАН САЙДАА, ДАРХАНЫ ЗАМЫГ ИРЭХ САРЫН 1-НД ХҮЛЭЭЛГЭН ӨГӨХ АМЛАЛТАА МАРТААГҮЙ БИЗ
Image
У.ХҮРЭЛСҮХ: ЭНЭ ӨДРИЙГ БИТГИЙ МАРТААРАЙ
Image
ШИНЭ НИЙСЛЭЛИЙН ЗУРАГ, ТӨСӨЛ ХЭНД БАЙНА ВЭ?
Image
Б.ЛХАГВАСҮРЭН: НИЙТЭЭРЭЭ АЖИЛЛАЖ БАЙЖ “СААРАЛ ЖАГСААЛТ”-ААС ГАРНА
Image
ӨРХ ГЭРИЙН ТӨСВИЙГ ХЭРХЭН ХЭМНЭХ ВЭ?
Image
БАЙР СУУРЬ: СААРАЛ ЖАГСААЛТ БИДНИЙГ СЭРЭЭХ "ХОНХНЫ ДУУ" БОЛЛОО
Image
СААРАЛ ЖАГСААЛТАД БАГТСАН ХАРИУЦЛАГЫГ Ц.НЯМДОРЖООС НЭХЭХ НЬ ЗӨВ
Image
ДЭЛХИЙН ЗАХ ЗЭЭЛД НЕФТИЙН ҮНЭ УНАЖЭЭ
Image
БАЙНГЫН ХОРОО НӨАТ-ААС ЧӨЛӨӨЛӨХ ТУХАЙ ХУУЛИЙН ТӨСЛИЙГ ХЭЛЭЛЦЭНЭ
Image
МОНГОЛ, ЯПОНЫ ЕРӨНХИЙ САЙД НАР УУЛЗЛАА
Image
САЙД АСАН З.БАЯНСЭЛЭНГИЙГ ЦАГДАН ХОРЬЖЭЭ
Image
Ц.САНДУЙГИЙН ЦҮНХЭН ДЭХ БАРИМТ ЕРӨНХИЙЛӨГЧИЙН ГАРТ ОЧЖЭЭ
Image
НАЛАЙХЫН ЗАМЫГ ЭНЭ САРЫН 29-НД НЭЭНЭ
Image
АРДЧИЛСАН ХУВЬСГАЛЫН 30 ЖИЛИЙН ОЙД ЗОРИУЛСАН "ЭРХ ЧӨЛӨӨНИЙ ХӨШӨӨ"-Г ДАРХАН ХОТОД БОСГОЛОО
Image
НИЙСЛЭЛД “НУУГДСАН” БААВГАЙГ ХАЙЖ БАЙНА
Image
ЭРДЭМТЭД “ЭРДЭНЭС-ТАВАНТОЛГОЙ” ХК-ТАЙ ХАМТАРЧ АЖИЛЛАНА
Image
ЭНХИЙГ САХИУЛАГЧИД ЭХ ОРОНДОО ИРЭХ ТОРГОН АГШИН /БИЧЛЭГ/
Image
ФАТФ-ААС МОНГОЛ УЛСЫГ СААРАЛ ЖАГСААЛТАД БАГТААХДАА ДӨРВӨН ЗӨВЛӨМЖ ХҮРГҮҮЛЖЭЭ
Image
БАЙГАЛИЙН ТҮҮХИЙН МУЗЕЙГ НУРААХ ТЕНДЕРИЙГ ШҮҮХЭЭС ТҮДГЭЛЗҮҮЛЛЭЭ
Image
ХОВД АЙМГИЙН ДЦС-ЫН ДАРГЫГ БАРЬЦААЛЖ, МӨНГӨ НЭХЖЭЭ
Image
Б.ПҮРЭВДОРЖ: ХҮНИЙ АМЬ ХОХИРСОН АСУУДЛААР ТА НАРТ ХАРИУЦЛАГА ТООЦНО
Image
ЯВГАН ЗОРЧИГЧ ӨӨРӨӨ УДИРДДАГ ГЭРЛЭН ДОХИОГ ЯАРМАГИЙН УУЛЗВАРУУДАД СУУРИЛУУЛЖЭЭ
Image
ӨВӨРХАНГАЙ АЙМГИЙН 9 СУМАНД БЭЛЭН БАЙДЛЫН ҮЗЛЭГ ЗОХИОН БАЙГУУЛАВ
Image
УСАН СЭЛЭЛТИЙН МАСТЕРУУДЫН УЛСЫН АВАРГА ШАЛГАРУУЛАХ ТЭМЦЭЭНД БАГИЙН ДҮНГЭЭР ТЭРГҮҮЛЛЭЭ
Image
Г.ЗАНДАНШАТАР: ТУСГААР ТОГТНОЛЫГ ЮУГААР Ч СОЛЬЖ БОЛШГҮЙ ҮНЭ ЦЭНЭТЭЙ
Image
ИРГЭНИЙ ХАМГААЛАЛТЫН АКАДЕМИЙН САГСАН БӨМБӨГИЙН ХОШОЙ АВАРГА БОЛЛОО
Image
56 жил ханилахдаа 55 000 даашинз эхнэртээ худалдан авч өгчээ
Image
Эр хүнийг сайн нөхөр болгох ухаан эмэгтэй хүнээс л гардаг юм шүү
Image
ЯГААН ЦЭНХЭР ТАСАЛБАРАА ТА ХААШАА АЛГА БОЛСНЫГ МЭДЭХ ҮҮ ТЭГВЭЛ ИНГЭЖ ШАЛГАНА...
Image
Сонирхолтой сэтгэлзүйн сонжоо
Image
Мөрийтэй тоглоомын газар дээрэмдэхдээ 30 гаруй хүн хутгалжээ
Image
"Samsung" компани даруй Note 7 утсыг хэрэглэхээ зогсоохыг анхаарууллаа
Image
0-3 насны хүүхдээ асарч байгаа эх УЛИРАЛ БҮР цалин авах боломж бүрдлээ
Image
У.Хүрэлсүхийн бөмбөрчин Г.Манлайжав “уран”-ы Ж.Ганбаатарыг санхүүжүүлж байжээ
Image
Зөв сайхан зүйлс бодож буруу муухайг өөрөөсөө холдуулах дасгал
Image
ХҮНГҮЙ АЙЛД ХУЛГАЙЧ ХУЛГАЙ ХИЙХ ГЭЖ ОРООД ИТЭГМЭЭРГҮЙ ЗҮЙЛТЭЙ УЧИРЖЭЭ
Image
Эрдэмтэд хүн нас барсныхаа дараа хаачдагийг тогтоожээ
Image
Бидний үзэх дуртай хүүхэлдэйн баатруудад хэн хэн дуу оруулсан бэ?
Image
Хамгийн хачирхалтай 10 байрлал
Image
Б.Доржсүрэн: БИД МОНГОЛД ЧУЛУУГААР ЦААС ҮЙЛДВЭРЛЭНЭ
Image
Амьд Барби чинь будаггүй бол эвгүй гар байна ш дээ
Image
Дуртай өнгөөрөө өөрийгөө шинжээрэй
Image
Жирэмсэн үедээ гоо сайхандаа ингэж анхаараарай
Image
”Онцгой нэгэн” ван Галиас муу
Image
Зангидсан гараар таны нууц зан араншинг тодорхойлъё /сонжоо/
Image
Олимп, паралимпын медальтнууд байртай, ганц Э.Содномпэлжээ л хоосон хоцров
Image
Эротик өгүүллэг +18
Image
Идсэн ч жин нэмдэггүй амттанууд
Image
Настай эмээгийн хумсыг засч өгөх гэтэл...
Image
ЕРӨНХИЙ САЙД У.ХҮРЭЛСҮХИЙН ТРООЛУУДЫГ СЭТГҮҮЛЧ Н.ӨНӨРЦЭЦЭГ ИЛЧИЛЛЭЭ
Image
Драмын Тодоо, жүжигчин Шүүдрээ нар удахгүй хамтын амьдралаа эхлүүлнэ
Image
Муу хүмүүстэй маргалдаж, сэтгэл тавгүйтсэн бол сүү уу
Image
Хольж идэхэд хор болдог хүнсний бүтээгдэхүүнүүд
Image
1988 оны дэлхийг цочроосон аймшигт хэрэг
Image
Гэрээ хэрхэн гоёмсог болгох вэ?
Image
Гайхамшигт G цэг яг хаана байрладагийг мэдээд аваарай +18
Image
Дугаарын хязгаарлалт үйлчлэхгүй
Image
Хүүхдүүд амарсан үед 29-р сургуульд шалгалт хийжээ
Image
А.Гантулга: Миний хувьд эхлээд биеэ хөгжүүлээд, өөрчлөлтийг өөрөөсөө харж, өмнөө зорилго тавьдаг
Image
Цаг агаарын мэдээ
Image
УИХ-ЫН ДАРГА М.ЭНХБОЛД ТУРКИЙН ЕРӨНХИЙЛӨГЧ РЕЖЕП ТАЙИП ЭРДОАНД БАРААЛХЛАА
Image
Л.Ган-Эрдэнэ: Миний экс намайг хаясан
Image
Х.БАТТУЛГА УИХ-ЫН ЭЭЛЖИТ БУС ЧУУЛГАНААР ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭХ АСУУДЛААРХ САНАЛАА Г.ЗАНДАНШАТАРТ ХҮРГҮҮЛЛЭЭ
Image
Утаанд хордсон иргэд мөнгөө эм тарианд зарцуулж байна
Image
УЛААНБААТАР ХОТОД ӨДӨРТӨӨ 31-33 ХЭМ ДУЛААН БАЙНА
Image
ГАДНЫХАН МОНГОЛЫН ТАЛААР ГАЙХАН ЯРЬЖ БАЙНА
Image
ДУЛААНЫ СТАНЦЫН ТЭЗҮ-ИЙГ ЭХНИЙ ХАГАС ЖИЛД БОЛОВСРУУЛЖ ДУУСНА
Image
НИЙСЛЭЛ ДЭХ ХӨШӨӨНҮҮДИЙГ ЗАСВАРЛАЖ ЭХЭЛЖЭЭ
Image
ГАНДАНТЭГЧЭНЛЭН ХИЙДЭЭС БАЯН-ӨЛГИЙ АЙМАГ РУУ ТУСЛАМЖ ИЛГЭЭВ
Image
Зөгийн балаар хэрхэн маск тавих вэ?
Image
УИХ-ын гишүүн О.Баасанхүү С.Зориг агсны хэргийг хавтаст хэрэгтэй танилцах хүсэлт гаргалаа
Image
Apple дуун командаар удирддаг төхөөрөмж бүтээнэ
Image
МАН-ыг аврах мөнгө урдаас орж ирнэ
Image
Дэлхий дээрх эртний тайлагдаагүй 10 нууц
Image
Т.Баясгалан нууц хүүхэдтэй гэв үү
Image
Селена Гомес шүтэн бишрэгчээ баярлуулав (видео)
Image
A Cool хорт хавдартай нэг хүүхдийн эмчилгээний бүх зардлыг олж өгчээ
Image
БАРГИЛ ХООЛОЙТОЙ БАРИЛГАЧИН ЗАЛУУ ИЙМ БОЛЖЭЭ
Image
Бейонсигийн хүүхдүүдийг Гага загалмайлж магадгүй
Image
Ж.Батзандангийн зан чанар
Image
SOS: Хөдөлмөрлөх хүсэл эрмэлзлэлтэй залуучууд яагаад ажилд орж чадахгүй байна вэ?
Image
Өгзгөн дээрээ сурталчилгаа шивүүлнэ
Image
ИДЭР ИХ СУРГУУЛИЙН ЭРГЭХ ХҮРД ЭРГЭЛДЭЖ БАЙНА
Image
Эмэгтэй хүнд хэзээ ч хэлж болохгүй үг
Image
Ахмад сэтгүүлч Б.Бат-Эрдэнийг “Хөвсгөлийн алдартан” цол тэмдгээр шагналаа
Image
ЭМЭГТЭЙЧҮҮДИЙН ХАЙР ТАВАН ЖИЛИЙН НАСТАЙ
Image
Image

ОХИНОО ГҮНЖ ГЭЖ ДУУДДАГГҮЙ БОЛ МЭДЭХ ЁСТОЙ ЮМ БАЙНА ШҮҮ

Нэгэн танил маань охиноо үргэлж “Миний гүнж” хэмээн энхрийлэн дууддаг юм. Аавтайгаа адилхан өсгөлүүн биетэй, үзэсгэлэн төгөлдөр охин нь ч үнэхээр л нэрэндээ зохицон өдрөөс өдөрт үзэсгэлэнтэй гүнж болж байгаа нь харваас андашгүй. Сая Цагаан сарын золголтоор ээжээсээ өндөр болсон дунд сургуулийн долоодугаар ангийн сурагч охиныг хараад “Аав нь байнга гүнж гэж дуудахаас өөр аргагүй юм” гэдэгтэй дахин санал нийлсэн юм. Гэтэл урган төлжиж байгаа гоо үзэмж төгс, сайхан Монгол охидоо бид “Гүнж” хэмээн өргөмжлөн дуудаад байх нь тийм ч зохимжтой бус аж.

“Гүнж” нэршлийн үндэс угсааг ухаж төнхөөд үзвэл Монгол аавтай, хятад ээжтэй эрлийз охидыг л “Гүнж” гэдэг юмсанж. Тэгэхээр бид хөх толбот Монголчууд мөн л юм бол өөрсдийнхөө үргэлжлэл, үзэсгэлэнт охидоо “Миний гүнж” хэмээн хошуу дэвсээд байх нь “Миний эхнэр хятад” гэсэнтэй агаар нэгэн болж таарч байна. Тиймээс энэ талаар эрдэмтэн мэргэд юу гэж сургасныг ухаж төнхсөөр дараах зүйлийг олж оруулав.

Нэг гэрийн хоёр бие биенээ энхрийлэн дууддаг нэршил дотор анхуурууштай зүйл байна. Тухайлбал, анхны нөхөр болон гэргийг авааль нөхөр, авааль гэргий гэж нэрлэдэг аж. Гэргийг авгай, эхнэр мөн зарим газар хатан гэж нэрлэх нь ч байдаг. Гэхдээ авгай болно гэдэг нь асар нарийн ёслол үйлдэж, асар үнэ цэнэтэй хувцас өмсгөл бэлдэж бий болдог хүндийн дээд хүндрэлтэй нэр гэнэ. Нэг эрийн олон эмсийг хүүхдүүд нь ялгаж салгахын тулд “Тэддүгээр, эддүгээр эхнэр” гэж дууддаг байсан нь эхнэр гэж хэлэгдэх болсон баахан шоовдор утгатай зүйл юмсанж. Уул нь хүний дайтай яваа эр хүнийг ноёнтон, хүний дайтай яваа эм хүнийг хатан буюу хатагтай гэдэг бөгөөд их л хүндэлж буйн шинж тэмдэг ажээ. Мөн харилцан ярианд хэрэглэгддэг “абугай, гуай” хоёр нь нэг утгатай аж. Абугай нь бичгийн, гуай нь ярианы үг юм байна. Энэ нь олны хүндийг хүлээсэн эр хүнийг хүндлэн хэлдэг нэршил юмсанж.

Сүүлийн үед эмэгтэй хүнийг гуайлдаг болсон нь  хүний хүйсийг солин хүндлэх бус, доромжлох утга илэрхийлдэгийг бодолцоход буруудахгүй. Олны хүндийг хүлээсэн эм хүнийг ахай гэж дууддаг юм байна. Одоо үед орчуулгын жүжигт олноор ашиглагддаг аж. Удвал ахай, Ганди ахай буюу одоо бол эмч, багш, сэтгүүлч мэтийн мэргэжлийн эрдэмд сайн, алба ажлаа өөд нь татаж, үр хүүхдээ зөв тэгш хүн болгож байгаа эмэгтэйчүүд цөм л ахай гэж хүндлүүлэх эрхтэй, ёстой юмсанж. Харин засаг, захиргааны албаны эрчүүлийг ноён, эмэгтэйчүүдийг хатан гэж хүндэлбэл зүйд илүү нийцэх аж. Гэхдээ ноён гэдэг тушаал алга болоод удаж байгаа. Ноён буюу хатан гэж хүндлүүлэх эр, эм хүмүүс үе үед мэндэлсээр улс орондоо ихийг бүтээсээр байгаа нь маргашгүй үнэн тул дээрх нэршлийг ад үзэх хэрэггүй мэт. Нөхрийн дүү гэргийд, гэргийн дүү нөхөрт хүр дүү болдог. Хүр охин дүү, хүр дүү бэр гэдэг байна. Энэ үгийг мэдэх хүн их цөөрсөн. Нэг айлын хоёр бэр хоорондоо авсин, ажин болдог аж. Нэг айлын хоёр хүргэн хоорондоо баз болно. Нэг айлын хоёр хүүхэд нөгөө айлын хоёр хүүхэдтэй солбин нийлэх явдал гардаг байна. Ийм болбол андлай худ болно.

Нэг эрийн хоёр эм хоорондоо жидгэр, нэг эмийн хоёр эр хоорондоо гуя баз болно. Эхийг төрсөн эх, хойт эх, дараа эх, хадам эх, хөхүүлсэн эх гэнэ. Хойт эх, дараа эх хоёр нэг утгатай. Мөн хүй тасалж өлгийдөж авсан эмэгтэйг авсан ээж гэнэ. Эрэгтэй хүүхдийг нуган, агь, хөвгүүн гэж хэлдэг. Нуган агь хоёр хүндэтгэлин утгатай. Хөвгүүн нь жирийн утгатай юм. Хөвгүүнийг ярианд хүү гэдэг байна. Охин хүүхдийг хэүхэн, бяцхан, нунжи охин гэдэг байна. Хэүхэнг хүүхэн гэж дуудаад охин хүүхэд гэхээсээ нас гүйцсэн эмэгтэйг ойлгох болжээ. Бусад нутагт хэүхээ гэж дуудаад охин гэсэн утгаар ойлгосон хэвээр байна. Ойрдод бяцхан, буриадад бацаан гэж байх шиг.

Нунж нь жаахан охин, тухайлбал цэцэрлэг мөн бага ангид сурч буй охин юм. Эрд гараагүй залуухан эмэгтэй ойрдод сээвгэр, буриадад басхан гэдэг бол, халхад хонгор гэдэг байсан нь мартагдаад хайрт хонгор гэж захиад бичихээс цаашгүй болжээ. Уул нь хонгор нь монгол аав, ээжтэй, удам сайтай бүсгүй, эрд гараагүй залуухан эмэгтэй хүнийг нэрлэдэг сайхнаас сайхан үг юм. Ноёны охиныг аби, зангийн охиныг бэхи, сайн удамтай охиныг гэгээ гэдэг билээ. Харин гүнж бол монгол аавтай, манж эхтэй бүсгүй юм. Хүнтэй суугаагүй нас ахисан эмэгтэйг бяцган гэдэг байсан нь халхад мартагджээ.

СЭТГЭГДЭЛ

Comments


Fatal error: Call to undefined function write_cache() in /var/www/html/xac/ww.focusmedee.mn/cache_footer.php on line 6