Эхлэл        Байгаль орчин        Боловсрол        Гэмт хэрэг        Гэр бүл        Нийслэл        Орон нутаг        Хөдөө аж ахуй         Хууль, эрхзүй        Шашин        Эрүүл мэнд
Image
Х.БАТ-ЯЛАЛТ: Өөрсдийн ЯЛАХ хүсэл шуналаа хойш нь тавья
Image
Б.Цэрэнчунт: 17 настай охины биеийг хүчээр үнэлүүлж байсан томоохон бүлэглэлийг илрүүлсэн
Image
Зөвлөгөө, мэдээллийн төвөөр 606 иргэн үйлчлүүлжээ
Image
ХХБанк 10 мянган хүүхдэд эрүүл мэндийн багц бүтээгдэхүүн бэлэглэлээ
Image
Гудамж талбайн 4 дэх удаагийн халдваргүйтгэл дуусч байна
Image
Дашчойнхорлин хийдээс бурхан багшийн их дүйчэн өдрийг тэмдэглэнэ
Image
Улсын хэмжээнд 15 мянга гаруй хүнд коронавирусний шинжилгээ хийжээ
Image
Төрийн үйлчилгээг цахимжуулж, операторын системд шилжүүлнэ
Image
Олон улсын стандартад нийцсэн хөлбөмбөгийн талбай байгууллаа
Image
Бразилд нэг өдрийн дотор 732 хүн нас баржээ
Image
Дээд шүүхийн Ерөнхий шүүгчээр Д.Ганзоригийг томиллоо
Image
Аврагчид өөрсдөө гал сөнөөгчийн хувцас хатаах төхөөрөмж хийжээ
Image
У.Хүрэлсүх: Ирэх 4 жил сэргэлтийн он жилүүд байх болно
Image
Бразилд нэг өдрийн дотор 732 хүн нас баржээ
Image
Б.Найдалаа: Бидэнд алдах эрх байхгүй, ирээдүйг түүчээлэх ёстой
Image
Хөвсгөл нуурын эрэгт "Найрамдал-2" зуслан байгуулна
Image
АНУ-ын 40 орчим хотод хөл хорио тогтоолоо
Image
Н.Энхбаяр: Бид Монголын гурван баялгийг хөгжүүлэх багаа бүрдүүлсэн
Image
Номын баяр уламжлалт болон цахим хосолсон хэлбэрээр болно
Image
Зусланд гарахдаа халдварт өвчнөөс сэргийлэхийг зөвлөв
Image
Трамп АНУ-д болж буй үймээн самууныг дотоодын терроризм гэв
Image
Эх үрсийн баяраар 20 хүүхэд төржээ
Image
Японд халдварын 37 шинэ тохиолдол бүртгэгджээ
Image
ДЭМБ: Халдвар авсан өвчтөнүүдийн дийлэнх нь бүрэн тэнхэрч байна
Image
ОХУ-ын Үндсэн хуульд оруулах өөрчлөлтийн асуудлаарх санал асуулгыг ирэх сарын 1-нд явуулна
Image
УИХ-ын сонгуульд нэр дэвшигчдийн үнэмлэхийг олгож эхэллээ
Image
Амралтын өдрүүдэд зам тээврийн ослоор хоёр хүн амь насаа алджээ
Image
Ж.Флойдын оршуулгын зардлыг Боксын дэлхийн аварга асан Ф.Мэйуэзер даана
Image
Зургаадугаар сарын 1-нд 212 хүнд шинжилгээ хийхэд коронавирусийн халдвар илрээгүй
Image
АНУ-ыг ДЭМБ-аас гаргах шийдвэрээ дахин тунгаан бодохыг уриалжээ
Image
Нийслэл хотын тохижолт, цэцэрлэгжүүлэлтийн ажил үргэлжилж байна
Image
Эбола вирусийн шинэ дэгдэлтийн улмаас дөрвөн хүн нас барлаа
Image
Victoria’s Secret АНУ болон Канад дахь нийт 250 дэлгүүрээ хаана
Image
Өнгөрсөн 7 хоногт 12.6 сая ширхэг хувьцаа арилжив
Image
Багийн “Явуулын төв”-ийн иж бүрдлийг 6 суманд гардуулав
Image
Н.Энхбаяр: Бид Монголын гурван баялгийг хөгжүүлэх багаа бүрдүүлсэн
Image
Б.БАТБОЛД: Муугийн үндэс болсон төрийн тогтолцоог өөрчилж байж хөгжил дэвшлийн талаар ярих боломжтой
Image
Сэлэнгэ аймагт амьдарч байгаа 38712 хүүхдийн 1.5 хувь нь ихэр
Image
Амаржих газруудад автомашин олгоно
Image
Малчид бүтээн байгуулалттай танилцлаа
Image
Аймгийн хэмжээнд 715 сурагч ЭЕШ өгнө
Image
Хүүхэд, багачуудын сурч боловсрох орчныг сайжруулав
Image
АНУ-ын 40 орчим хотод хөл хорио тогтоолоо
Image
Рашаан орд бүрийг паспортжуулж сан бүрдүүлнэ
Image
Цэргийн танхим нээлтээ хийлээ
Image
Зэсийн үнэ 5400, төмрийн хүдэр 91 ам.доллар болж өсөв
Image
ОХУ-ын өмчлөлөөс Монгол Улсын өмчлөлд шилжүүлээд буй орон сууцны 529 айл, өрх байраа үнэгүй хувьчилж авна
Image
Чили улс халдвар авагсдын тоо 100 мянга давсан 13 дахь орон боллоо
Image
Ливерпүүлийн тоглогчид Жорж Флойдын төлөө өвдөг сөхөрлөө
Image
Австралийн түймрээс хойших анхны коала баавгай мэндэлжээ
Image
Эрчим хүчний хөрөнгө оруулалт 4 дахин нэмэгдсэн
Image
Монголоо сонгоё
Image
“ХАТАН ЯТГЫН ЭГШИГЛЭН ТАСРАШГҮЙ” ХАНДИВЫН ТОГЛОЛТ БОЛНО
Image
Нийтийн тээврийн үйлчилгээнд шинэ чиглэл нэмэгдлээ
Image
МУБИС-ийн захирал Д.Мөнхжаргал оюутнуудынхаа амьдралаар тоглолоо
Image
Булган, Төв, Хэнтий аймгууд түймэртэй байна
Image
Үндсэн хуулийн цэцийн бүрэлдэхүүн хэнд таалагдах ёстой вэ
Image
Цөлжилттэй тэмцэх ба тогтвортой байдлыг эрэлхийлэхээр чуулж байна
Image
Ц.Мөнх-Оргил Токиод "Азийн ирээдүй" форумд оролцож байна
Image
Автозамын тэмдэглэгээг шинэчлэх ажил үргэлжилж байна
Image
Гэмтлийн эмнэлгийн гаднах нисдэг тэрэгний зогсоол бэлэн болжээ
Image
Жүжигчин О.Дөлгөөн хагас нүцгэн зургаа дэлгэлээ
Image
С.Содонгоо: Би эмээдээ 150 наслуулдаг тариа зохион бүтээж өгнө
Image
С.Гантогоо Солонгос улс руу буцлаа
Image
Э.Энхмөнх: Бокс, жудо шиг медаль авахад нь төрөөс дэмжээд өгдөг бол зүгээр
Image
Солонгос улсын засгийн газраас ард иргэдээ секс ихээр хийхийг уриалжээ
Image
“Real estate 2017” форум өнөөдөр болно
Image
Т.Бархүүгийн хоёр охин аавыгаа ингэж дэмжижээ
Image
Өнөөдөр болох үйл явдал
Image
НӨАТ-ын баримт бүртгүүлэхэд өөрчлөлт орлоо
Image
ХАЛУУН ТОГООНД ЧАНАГДАЖ БАЙСАН ХАВЧ АМЬД ҮЛДЭХИЙН ТУЛД МӨЧӨӨ ӨӨРӨӨ ТАСДЖЭЭ
Image
Ц.Батням: “Ээж намайг тэнгэрээс харж байгаа
Image
Мобиком датагаараа хэрэглэгчээ хохироосоор...
Image
Монголд хамгийн өндөр цалинтай хүмүүс ПРОГРАММ хангамжийн мэргэжилтэн
Image
Эмч Б.Энхзаяа: Харшил нь удамшдаг өвчин
Image
Янжаа бүсгүй Солонгос кинонд тогложээ
Image
Эмэгтэйчүүдийн эмч: Сарын тэмдэг ирсэн үед дараах 5 зүйлсийг хэзээ ч хийж болохгүй учир нь маш биед муу үр дагавартай
Image
О.Ширмээ: Би гарыг нь цайлгасаан, харин тэр хүн миний сэтгэлийн харыг цайлгасан.
Image
“Улаанбаатар их дэлгүүр” иргэдийн эрхийг зөрчиж байна
Image
АН2 онгоц осолдлоо
Image
НӨАТ-ын урамшууллын сугалаа 30 сая төгрөгийн эзнийг тодруулана.
Image
ХУРАНДАА Ч.БОЛДБААТАР 1.3 САЯ АМ.ДОЛЛАРЫН ХЭРЭГТ ХОЛБООГҮЙ
Image
ГЭМТ ХЭРГИЙН ДУУДЛАГА 33 ХУВИАР БУУРЧЭЭ
Image
Нээлттэй ажлын байранд урьж байна
Image
ТОГЛООМОНД ДОНТОХ ЭМГЭГ САНХҮҮД ХЭРХЭН НӨЛӨӨЛДӨГ ВЭ?
Image
ЗҮҮН БҮСИЙН ЭМЧ МЭРГЭЖИЛТНҮҮДИЙН ОНОЛ ПРАКТИКИЙН БАГА ХУРАЛ БОЛЖ БАЙНА
Image
Ихэнх нутгаар усархаг бороо үе үе орно
Image
Бэрээ хардсан эмгэн амьдаараа чөтгөр болжээ
Image
ТӨСВИЙН ХУУЛЬ ТОГТООМЖИЙН ХЭРЭГЖИЛТИЙН ТАЛААР ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ БОЛЛОО
Image
Туулайнуудын “эцэг” 92 насандаа өөд болов
Image
МОНОС ЭМИЙН САНГИЙНХАН ХҮЧИЛТӨРӨГЧИЙН КОКТЕЙЛООР ҮНЭГҮЙ ҮЙЛЧИЛЖ ЭХЛЭВ
Image
БИЕИЙН ГАЛБИРАА ХАДГАЛАХ 6 ХЯМДХАН АРГА
Image
МОНГОЛ УЛСЫН НИЙТ ГАЗАР НУТГИЙН 76.8 ХУВЬ НЬ ЦӨЛЖИЛТӨД ӨРТСӨН ГЭВ
Image
УИХ-ЫН НЭР БҮХИЙ ТАВАН ГИШҮҮНИЙ БҮРЭН ЭРХИЙГ ТҮТГЭЛЗҮҮЛЭХ АСУУДАЛ ЯРИГДАХ УУ?
Image
ГУРВАН ТОНН ГАРУЙ ХАР ЗАЙРМАГ УСТГАЖЭЭ
Image
ТАНИЛЦ: ДОПИНГИЙН ШИНЖИЛГЭЭНИЙ ХАРИУГАА АВСАН ГЭЖ МЭДЭГДСЭН 14 БӨХ
Image
Г.БАТХҮҮ АГСАН ХАМГИЙН СҮҮЛД МАН-ЫН ГИШҮҮНТЭЙ УУЛЗААД ГАРСАН ГЭВ
Image
ОЛИМПЫН НААДМЫН БАМБАРЫГ ТАНИЛЦУУЛЖЭЭ
Image
ЦАГ АГААРЫН ГАМШИГТ ҮЗЭГДЛЭЭС СЭРЭМЖЛҮҮЛЖ БАЙНА
Image
Нурууны өвчнөөс хол байя гэвэл, дараах буруу зуршлаас татгалз!
Image
Хүүхдийн сэтгэл хөдлөлтэй холбоотой таны мэдэх ёстой зүйлс
Image
УДАХГҮЙ НАС БАРАХ ХҮМҮҮСИЙГ ҮНЭРЭЭР НЬ МЭДЭРДЭГ БҮСГҮЙ ШУУГИАН ТАРЬЖ БАЙНА
Image
Эрхэм нандин энергээ хэнтэй хуваалцаж байгаад анхаарлаа хандуул
Image
“БООЖ ҮХЛЭЭ” утааны эсрэг жагсаалд компаниудыг нэгдэхийг уриаллаа.
Image
АМЬД ҮЛДСЭН 10 ИРГЭНИЙГ МИ-171 НИСДЭГ ТЭРГЭЭР НИЙСЛЭЛД АВЧИРНА
Image
АНУ-ын 45 дахь Ерөнхийлөгч Доналд Трамп ард иргэддээ үг хэлж байна
Image
УМАРД СОЛОНГОС ЦӨМИЙН РЕАКТОРЫН ҮЙЛ АЖИЛЛАГААГ СЭРГЭЭСЭН БАЙЖ МАГАДГҮЙ
Image
ХОВД АЙМАГТ 1400 ГАРУЙ ХӨӨМИЙЧ ХӨӨМИЙЛЖ, ГЕННИСТ БҮРТГҮҮЛНЭ
Image
Биднийг сүйрүүлдэг 7 зуршил
Image
Гитлерийн шүдийг шинжилсэн Францын эрдэмтэд түүнийг 1945 онд нас барсныг батлав
Image
Image

Мөнгөний хатуу бодлого чанаргүй зээлийн хэмжээг өсгөх талтай

АТФ банкны ахлах эдийн засагч асан Ханс Холзхакертай ярилцлаа

Тэрбээр мөн Казахстан Улсын Алмати хотын Нархозын Их сургуулийн шинжлэх ухааны ахлах зөвлөхөөр ажиллаж байсан бөгөөд, Зүүн болон Төв Европ, хуучин ЗХУ-ын бүрэлдэхүүнд байсан орнуудаар дагнасан эдийн засагч юм. Улмаар тэдгээр улс орны эрсдэлийн үнэлгээний загвар гаргах чиглэлээр 20 гаруй жил ажилласан туршлагатай.

Ханс Холзхакертай 2009 онд Казахстанд тохиолдсон эдийн засгийн хямрал болон түүнээс гарахын тулд тус улсын хэрэгжүүлсэн бодлогын талаар ярилцлаа.
-Монгол Улсад эдийн засгийн амаргүй үе тохиож байна. 2009 онд Казахстанд ч эдийн засгийн ийм хүндрэл тохиож байсан. Харин энэ хүндрэлээс Казакстан улс хэрхэн гарч байсан бэ?
-Казахстан Улсын эдийн засаг Монголтой ижил. Уул уурхай болон уул уурхайн бус гэсэн эдийн засгийн хоёр салбартай. Гэхдээ Казахстаны уул уурхайн салбарын гол түүхий эд нь газрын тос. Мөн газрын тосны салбар нь харьцангуй биеэ даасан. Тэр утгаараа дотоодын банкуудаас зээл авах шаардлагагүйгээр үйл ажиллагаа явуулдаг.
2008 оны Америкийн моргейжийн хямрал болохоос өмнө дэлхий нийтээр хямд зээлийн эх үүсвэр сайн байсан юм. Ингэснээр Казахстаны банкууд ч гаднаас хямд зээл авч байсан. Харин тэр мөнгийг үл хөдлөх хөрөнгийн салбарт ихээр оруулсан. Энэ нь үл хөдлөх хөрөнгийн зах зээлийг хөөсрүүлсэн байгаа. Гэхдээ энэ салбар хөөсрөх болсон шалтгааны нэг нь хүмүүс өөрөө өөртөө орон сууц авахаас гадна эхлээд авсан хөрөнгөө барьцаанд тавьж дараагийнхыг авч эхэлсэнд байдаг. Ийм байдал 2007 он хүртэл үргэлжилсэн. Харин 2008 онд моргейжийн хямрал эхэлснээр Казахстанд орж ирж байсан мөнгөний хямд эх үүсвэр татарсан. Мөнгөний эх үүсвэр татрахаар үл хөдлөх хөрөнгийн ханш унана. Энэ нь барьцаанд тавьсан үл хөдлөх хөрөнгө үнэгүйдэх эхлэлийг тавьж байгаа юм.
-Тэгэхээр банкны салбар дахь чанаргүй зээлийн хэмжээ өссөн байх нь ээ?
-Тийм. Мөнгөний эх үүсвэр татарсан, барьцаанд байгаа үл хөдлөх хөрөнгийн үнэ ч унасан. Өөрөөр хэлбэл үл хөдлөх хөрөнгийн хөөс задрах үед зээл гаргасан банкууд хямралд орж эхэлсэн. Үүний хамгийн том жишээ нь Казахстаны BTA банк. Энэ банк зөвхөн Казахстан төдийгүй Оросын үл хөдлөх хөрөнгийн салбарт хөрөнгө оруулалт хийчихсэн байсан. Тухайн үед Казахстаны банкуудын чанаргүй зээлийн 60 орчим хувь BTA-д хамаардаг.
-Харин Казахстан улс хямралаас хэрхэн гарав?
-2009 онд Казахстан Улсын эдийн засаг их хүнд байдалд байсан юм шүү. Монгол Улсын одоогийн нөхцөл байдлаас ч харьцангуй аюултай түвшинд хүрсэн. Тиймээс үүнд Засгийн газар оролцож эхэлсэн. Мөн банкууд гадаад зээл дээрээ дефолт хийсэн байгаа. Энэ нь гадаадаас хямдаар татсан эх үүсвэрүүд дээр хийгдсэн.
-Казахстаны Засгийн газрын авсан арга хэмжээ нь юу байсан юм бол?
- Казахстанд газрын тосны орлогоос олсон мөнгийг хураадаг “Үндэсний баялагийн сан” гэж бий. Тэр сангаасаа мөнгө татаж, зарим хөтөлбөрийг хэрэгжүүлсэн. Юун түрүүнд тус сангийн хувьцаанаас банкууд нь авч эхэлсэн. Түүнээс гадна арилжааны банкууд дээр Засгийн газар хадгаламж байдлаар мөнгө байршуулж эхэлсэн. Харин эцэст нь жижиг, дунд үйлдвэрийг дэмжих хөтөлбөрийг хэрэгжүүлж, бизнесүүдээ тэтгэсэн. Энэ бүх хөтөлбөрүүдэд зориулсан Засгийн газрын зардал нь тухайн үедээ Казахстаны ДНБ-ий найм орчим хувьтай тэнцэж байсан юм.
-Харин энэ арга хэмжээ нь Казахстаныг эдийн засгийн хямралаас бүрэн гаргаж чадсан уу?
-Зөвхөн энэ биш. Казахстан улс гурван төрлийн арга хэмжээний үр дүнд эдийн засгийн хямралаас гарсан гэж үздэг. Эхнийх нь мэдээж дээр өгүүлсэн арга хэмжээнүүд. Хоёрдугаарт гадаад зээл дээрээ дахин санхүүжилт хийсэн байгаа. Энэ нь Казахстаны ДНБ-ий арван хувьтай тэнцэж байсан. Мэдээж тухайн үед Казахстаны эдийн засаг тэр чигээрээ банкны салбараас хамаарч байгаагүй. Эцэст нь газрын тосны үйлдвэрлэл нэмэгдэж байсан нь хямралаас гарахад ихээхэн нэмэр болсон. Харин үр дүн нь сайн, муу хоёр талтай. Сайн тал нь гэвэл Казахстан улс эдийн засгийн хямралаас гарсан. Тухайн үед иргэд шоконд орж, банкнаас мөнгөө татаагүй.
-Харин муу тал нь юу байсан бол?
-Чанаргүй зээлийн асуудлаа шийдэх гэж ихээхэн хугацаа шаардаж байна. Одоо ч гэсэн чанаргүй зээлийн асуудлаа шийдэж чадаагүй л байгаа. Засгийн газар энэ асуудлыг шийдэхийн тулд хоёр ч удаа чанаргүй зээлийн санг үүсгэж үзсэн. Улмаар банкуудаас чанаргүй зээлийг нь худалдаж авах гэсэн боловч үнэ дээрээ тохирч чадаагүй. Мөн муу зээлүүдийг худалдаж авах Засгийн газрын шаардлага нь өөрөө их өндөр байсан. Ялангуяа үл хөдлөх хөрөнгийн зээлийг Засгийн газар худалдаж авдаггүй байсан юм. Түүнээс гадна банкууд барьцаанд байгаа үл хөдлөх хөрөнгийг түрээслэх ч юм уу, ямар нэгэн байдлаар эдийн засгийн эргэлтэд оруулах эрх зүйн орчин байгаагүй. Тиймээс тусгай зориулалтын компани үүсгээд, түүндээ муу зээлүүдээ байршуулсан. Улмаар хөрөнгийн сангуудад түүнийгээ заръя гэхээр Засгийн газар “хангалттай мөнгө гаргасан” гэдэг шалтгаанаар худалдаж аваагүй. Ингэснээр чанаргүй зээлийн түвшин банкны балансад бичигдсээр байсан юм.
-Монгол Улс эдийн засгийн хүндрэлээс гарахын тулд ямар арга хэмжээ авах ёстой гэж та харж байна?
-Эрсдэлээ тодорхойлох үйл явцаа сайжруулах хэрэгтэй. Мөн банкны системийг тэлэхээс илүү үйл ажиллагааг нь сайжруулах ёстой юм. Хэрэв банкуудын үйл ажиллагаа сайн байгаад, эрсдэлээ зөв тодорхойлж чадвал Монголын банкны салбарын санхүүжилтийн эх үүсвэр харьцангуй хямд байна. Түүнээс гадна Монгол Улс банкны салбарын хүндрэлээс гарах хөтөлбөр хэрэгжүүлье гэвэл Засгийн газар түүнд зориулах мөнгөтэй байх хэрэгтэй. Мөн хууль эрх зүйн орчныг нь бүрдүүлж өгөх ёстой юм. Тэгэхгүй бол Казахстаны учирсан шиг хүндрэлтэй тулна. Эцэст нь Засгийн газраас тавих шаардлага нь уян хятан байх нь зөв. Мөн маш хурдан хэрэгжүүлэх ёстой.
Монголын төв банк саяхан бодлогын хүүгээ нэмсэн. Энэ талаар ямар бодолтой байна?
-Монголбанк мөнгөний бодлогоо 4.5 хувиар өсгөсөн нь валютын ханшийг тогтоох зорилготой байсан. Түүнээс биш банкны системд ямар нэгэн нөлөө үзүүлэх зорилго байгаагүй. Ер нь мөнгөний хатуу бодлого сайн нөлөөтэй биш. Зээлийн эргэн төлөлт муудаж, чанаргүй зээлийн хэмжээг өсгөх талтай. Гэхдээ зөвхөн бодлогын хүү өндөр байгаад биш, инфляци бага байгаа нь бодит хүү нь их байхад нөлөөлдөг. Энэ нь бусад бизнесүүддээ ч сөрөг талтай.
Эх сурвалж: Засгийн газрын мэдээ

СЭТГЭГДЭЛ

Comments


Fatal error: Call to undefined function write_cache() in /var/www/html/xac/ww.focusmedee.mn/cache_footer.php on line 6