Эхлэл        Байгаль орчин        Боловсрол        Гэмт хэрэг        Гэр бүл        Нийслэл        Орон нутаг        Хөдөө аж ахуй         Хууль, эрхзүй        Шашин        Эрүүл мэнд
Image
УИХ-ын гишүүн асан Д.Гантулгад шүүхээс хоёр жил хорих ял оноолоо
Image
Түмний төлөөх “ХАШГИРААН”
Image
“НЭГ ХОТ-НЭГ СТАНДАРТ” ЗӨВЛӨГӨӨНИЙГ УЛАМЖЛАЛ БОЛГОН ЗОХИОН БАЙГУУЛНА
Image
“МАЛЫН ХУЛГАЙН ГЭМТ ХЭРГЭЭС УРЬДЧИЛАН СЭРГИЙЛЭХ, МАЛ СҮРГИЙГ ГЭМТ ХАЛДЛАГААС ХАМГААЛАХ НЬ” ЗӨВЛӨГӨӨН БОЛЛОО
Image
“ДЭД БҮТЦИЙН ТӨВ” ТӨСЛИЙН ҮЙЛ АЖИЛЛАГААТАЙ ТАНИЛЦЛАА
Image
НАЙМАН АЙМАГ ХУВАНЦАР ХОГ БУТЛАГЧ МАШИНТАЙ БОЛЛОО
Image
БАЙГАЛИЙН УРГАМЛЫН ТУХАЙ ХУУЛИЙН ШИНЭЧИЛСЭН НАЙРУУЛГЫН ТӨСЛИЙГ УИХ-Д ӨРГӨН БАРИЛАА
Image
НЭМГ-ЫН ЭРДЭМ ШИНЖИЛГЭЭНИЙ ХУРЛЫН ШИЛДЭГ ИЛТГЭЛҮҮД ШАЛГАРЛАА
Image
НҮБ-ЫН XVI ЗАГВАР ХУРАЛДААН “MONGOLIA MUN 2019” АМЖИЛТТАЙ ЗОХИОН БАЙГУУЛАГДЛАА
Image
"ТӨРИЙН АЛБАНЫ МЕНЕЖМЭНТИЙН ХӨГЖИЛ" ФОРУМ БОЛЖ БАЙНА
Image
АВТОМАШИН БОЛОН ТҮҮНИЙ ЭД АНГИЙГ ХУЛГАЙЛДАГ БҮЛЭГ ЭТГЭЭДҮҮДИЙГ БАРИВЧИЛЖЭЭ
Image
ЗАРИМ БАЙГУУЛАМЖИЙГ НИЙСЛЭЛИЙН ӨМЧИД БҮРТГЭВ
Image
Л.ОЮУН-ЭРДЭНЭ: АЛБАНЫ МАШИНЫГ ХУВИЙН ХЭРЭГЦЭЭНД АШИГЛАХГҮЙ БАЙХЫГ ЗАСГИЙН ГАЗРЫН ХУРАЛДААНААР ЯРИЛЦАНА
Image
ДАРГЫН ХҮҮХЭД ДААРЧ БОЛОХГҮЙ, АРДЫН ХҮҮХДЭД АВТОБУС ОЛДОХГҮЙ
Image
БОКСЫН ЗАЛУУЧУУДЫН АЗИ ТИВИЙН АВАРГА ШАЛГАРУУЛАХ ТЭМЦЭЭН БОЛЖ БАЙНА
Image
"УЛИАСТАЙГААС ЗАГАСТАЙН ДАВАА ЧИГЛЭЛИЙН ЗАМЫН ХӨДӨЛГӨӨНИЙГ НЭЭГЭЭГҮЙ БАЙГАА"
Image
Б.БАЯРМАГНАЙ: ЖАГСАГЧДЫГ ТӨРИЙН ОРДОН РУУ ДАЙРАХ ТУШААЛЫГ Ц.МӨНХБАЯР ӨГЧИХСӨН ЗОГСОЖ БАЙСАН
Image
ИРГЭД АВЧ БАЙГАА ЦАЛИНГИЙНХАА 35 ХУВИЙГ ТАТВАРТ ТӨЛНӨ
Image
Д.ОДБАЯРЫН ХЭРГИЙГ ЭНЭ ДОЛОО ХОНОГТ ЭЦЭСЛЭНЭ
Image
“МОНГОЛЫН ҮНДЭСНИЙ ФРОНТ”-ЫГ ТОЙМЧ Ш.ГАНТУЛГА УДИРДАНА
Image
УИХ-ЫН ГИШҮҮН АСАН Д.ГАНТУЛГЫГ ӨНӨӨДӨР ШҮҮНЭ
Image
ХОНГ КОНГТ ЗОРЧИХ ИРГЭДИЙН АНХААРАЛД
Image
БАГИЙН ЗАСАГ ДАРГА Ц.ЭРДЭНЭБУЛАГ: БИ ДӨРВӨН МАШИНАА ТӨРИЙН ҮЙЛЧИЛГЭЭНД ЭЛЭЭСЭН
Image
SPACEX КОМПАНИ ДАХИН 60 ХИЙМЭЛ ДАГУУЛЫГ ТОЙРОГ ЗАМД ИЛГЭЭЛЭЭ
Image
БӨХЧҮҮДИЙН ДОПИНГИЙН АСУУДЛЫГ АТГ-ААС ШАЛГАЖ ЭХЭЛЖЭЭ
Image
АНХААР: “ГЛОБАЛ МОНТЕССОРИ” ЦЭЦЭРЛЭГИЙН БАГШ НАР ГУРВАН НАСТАЙ ХҮҮХДИЙН ГАРЫГ ИНДҮҮГЭЭР ТҮЛЖЭЭ
Image
ЕРӨНХИЙ САЙДЫН НЭРЭМЖИТ ТЭТГЭЛГИЙН МАТЕРИАЛЫГ 2019 ОНЫ 11 ДҮГЭЭР САРЫН 15-НЫ ӨДРИЙГ ДУУСТАЛ ХҮЛЭЭН АВНА
Image
Г.Батбаатарын улайрал Монголын төрийг дампууруулж болзошгүйг Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх Та анхааралдаа авна уу!
Image
ДУНДГОВЬ АЙМГИЙН БИШ, ДАРГА НАРЫНХ НЬ ӨРСӨЛДӨХ ЧАДВАР НЭМЭГДЖЭЭ
Image
АТГ: С.БАЯР, С.БАЯРЦОГТ, Ч.САЙХАНБИЛЭГ, Э.БАТ-ҮҮЛ НАРТ ХОЛБОГДОХ ХЭРГИЙГ ШҮҮХ РҮҮ ШИЛЖҮҮЛЖЭЭ
Image
АНУ-ЫН ЗАХ ЗЭЭЛД БҮТЭЭГДЭХҮҮНЭЭ ЭКСПОРТОЛЖ, ХӨРӨНГӨ ОРУУЛАЛТ ТАТАХ БОЛОМЖИЙГ 30 АЖ АХУЙН НЭГЖИД ОЛГОНО
Image
ШИНЭ ЗАВХАН- 2030 УРТ ХУГАЦААНЫ ХӨГЖЛИЙН ХӨТӨЛБӨРИЙГ БОЛОВСРУУЛАХ САНААЧЛАГЫГ ЗАВХАНЧУУД ДЭМЖИЖ ЭХЭЛЛЭЭ
Image
ШИНЭ НАМ: НДШ-ИЙГ НЭМЭГДҮҮЛЭХ ХУУЛИА ЭРГЭН ХАРАХЫГ ШААРДАЖ, ЗГ-Т АЛБАН БИЧИГ ХҮРГҮҮЛНЭ
Image
ЕРӨНХИЙ САЙДЫН НЭРЭМЖИТ ТЭТГЭЛГИЙН МАТЕРИАЛЫГ ЭНЭ САРЫН 15-НЫГ ДУУСТАЛ ХҮЛЭЭН АВНА
Image
“ВИЗИЙН ШААРДЛАГААС ХАРИЛЦАН ЧӨЛӨӨЛӨХ ТУХАЙ МОНГОЛ, УКРАИНЫ ЗАСГИЙН ГАЗАР ХООРОНДЫН ХЭЛЭЛЦЭЭР”-Т ГАРЫН ҮСЭГ ЗУРАВ
Image
ХИЛ ХАМГААЛАХ ЕРӨНХИЙ ГАЗРЫН БАРУУН ТАЛД БАРИГДАЖ БУЙ СПОРТ ЦОГЦОЛБОРЫН АЖИЛ 70 ХУВЬТАЙ БАЙНА
Image
САМБО БӨХИЙН +100 КГ-Д Д.ПҮРЭВДОРЖ ДЭЛХИЙН АВАРГА БОЛОВ
Image
УИХ ДАХЬ МАН-ЫН БҮЛЭГ, АН БОЛОН ШИНЭН-ЫН ЗӨВЛӨЛ ХУРАЛДАНА
Image
УИХ 1.3 ИХ НАЯД ТӨГРӨГИЙН ОРЛОГО ДУТАХГҮЙ БАЙХ ХУУЛИЙН ЗОХИЦУУЛАЛТЫГ ХИЙЖ ЧАДАХ УУ
Image
УЛААНБААТАРТ ЦАС ОРНО
Image
С.ЭРДЭНЭ: АРДЧИЛСАН НАМ ТАТВАР ТӨЛӨГЧДИЙН МӨНГӨӨР ТУЙЛДАГ НАМ БИШ
Image
“GALAXY”-ИЙН Т.ГАЛБАДРАХЫН ХУРДАН "БОР ҮРЭЭ" ДУУДЛАГА ХУДАЛДААНЫ ДЭЭД ҮНИЙГ ТОГТООЛОО
Image
ҮХЦ-ИЙН ДАРГА Д.ОДБАЯР БНСУ-ААС ИРСЭН, ИРЭЭГҮЙ
Image
НИЙТИЙН ТЭЭВЭР ШИНЭ ҮЙЛЧИЛГЭЭ НЭВТРҮҮЛЖЭЭ
Image
ЧОЙБАЛСАНГИЙН ЦАХИЛГААН СТАНЦЫН ХҮЧИН ЧАДЛЫГ 50 МВТ-ААР НЭМЭГДҮҮЛНЭ
Image
МОНГОЛ УЛСЫН 2020 ОНЫ ТӨСВИЙН ТӨСЛИЙГ ГУРАВ ДАХЬ ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГТ БЭЛТГҮҮЛЭХЭЭР ШИЛЖҮҮЛЛЭЭ
Image
МЭРГЭЖЛИЙН ХОЛБООДОД ШИЛЖҮҮЛСЭН БАРИЛГЫН ТУСГАЙ ЗӨВШӨӨРЛИЙН АСУУДЛААР ХЭЛЭЛЦЭВ
Image
ХУВЬЦААНЫ ДАНС ЭРС ӨСЧЭЭ
Image
ЗААВАЛ АЯЛАХ ОРНУУД
Image
УИХ-Д ХАНДАН ТАВЬСАН ШААРДЛАГАТАЙ НЬ ХОЛБОГДУУЛАН ИРГЭНИЙ ХӨДӨЛГӨӨНИЙ ТӨЛӨӨЛЛИЙГ ХҮЛЭЭН АВЧ УУЛЗАВ
Image
ХӨНДӨГДӨӨГҮЙ СЭДЭВ: Монгол хүнд амьдрал БЭЛЭГЛЭХ ХУУЛЬ
Image
Ам.долларын ханшийн өсөлт ХӨӨС тул УДАХГҮЙ БУУНА
Image
GTIME Болон бусад сүлжээний бизнесд элсэхгүй байхыг анхааруулж байна
Image
Болзооны үед асуух 30 хөгжилтэй асуулт
Image
ШУУРХАЙ МЭДЭЭ: ДӨРВӨН ХҮҮХЭД ТӨРҮҮЛСЭН ЭХ 44 НАСТАЙДАА ТЭТГЭВЭР ТОГТООЛГОХ БОЛОМЖТОЙ БОЛЛОО
Image
“Цасан гоо ба долоон одой” сонгодог бүжгэн жүжгийг тоголно
Image
ОХУ-аас 1кг давсыг 61500 төгрөгөөр авахаар болжээ
Image
ЦАГ УУРЧИД: Сүүлийн 100 жилийн хугацаан дахь хамгийн хүйтэн өвөл болно
Image
108 удаа мөргөж эхлэхээр шийдсэн бол заавал уншаарай
Image
Улсын аварга Ч.Санжаадамба залуу бөхийг гэмтээжээ
Image
Самсунг хоёр хуваагдаж магадгүй боллоо
Image
Швайнштайгер зодгоо тайлна
Image
Монгол охин Jade luv нэрээр дэлхийд алдартай
Image
О.Оюунцэцэг: Австрали нөхрөө "Тэнгэрийн бэлэг" хэмээн магтав
Image
ТАНЫГ НЭВТ ШУВТ ХЭЛЭХ “АМЕРИК ЗУРХАЙ”
Image
Ц.Элбэгдорж: Ойрын хугацаанд Улаанбаатар хотод маш хүчтэй газар хөдлөлт болох хандлага байна...
Image
21 жилийн турш гэртээ хэнийг ч оруулаагүй эмгэнийд гэнэт ортол..
Image
Илбэ үзүүлнэ гээд хүн алсан уу......./бичлэг/
Image
НЭВТРҮҮЛЭГЧ Д.ОДЗАЯА: “НОМИН”, “PC MALL” ЗЭРЭГ КОМПАНИУД “BLACK FRIDAY” НЭРИЙН ДООР ИРГЭДИЙГ ХУУРЧ БАЙНА
Image
Даатгалаа ондоо багтаж төлөхгүй бол 2 дахин илүүг төлнө
Image
АЖ Ц.Чимэдцэеэ: Тэр хүнийг салаад явсны дараа гэрээ цэмбийтэл цэвэрлэчихсэн мэт сайхан санагдсан
Image
Аргалын утаа 300-аад нянг УСТГАХ ЧАДВАРТАЙГ Японы эрдэмтэд судалж тогтоожээ
Image
Өлсөхгүйгээр турж болох эрүүл хооллолтын 60 шилдэг санаа /Фото/
Image
Намаар талцах явдлыг Ховд аймгийн удирдлага таслан зогсоолоо
Image
Залуухан багш­тайгаа хий­сэн секс +18
Image
ЭГЧ ДҮҮ 2-ИЙГ ЭЭЛЖЛЭН ЭДЭЛСЭН НЬ /+18/
Image
Оюутны 70-н файл нь үүссэн байна
Image
ЧИНГИС ХААНЫ ОНГОН ОЛДОЖ ДЭЛХИЙ НИЙТИЙГ ШУУГИУЛЖ БАЙНА
Image
НИСЭХ ГЭЖ БУЙ ШУВУУХАЙН ДАЛАВЧИЙГ ТАС ТАЙРЧ, ДЭЛБЭЭЛЭХ ГЭЖ БАЙГАА ЦЭЦГИЙН ҮНДСИЙГ СУГА ТАТАХ МЭТ УВАЙГҮЙ ЭРЭЭ ЦЭЭРГҮЙ ААШЛАХАА БОЛИОЧ...
Image
ТЭНГЭРТ ОТГОНТЭНГЭР ХАЙРХАНЫ ДҮРС ТОДРОН ХАРАГДЖЭЭ
Image
Архи худалдахыг хориглосон тогтоолын хугацааг сунгахгүй
Image
"Морьтон Монгол" бүсгүй
Image
Н.Энхбаярын улайрал цагаандаа гарч, АН-аар "ар тал" хийснээ илчиллээ
Image
ЖИРЭМСЭН ЭМЭГТЭЙД ХАРЬЯАЛАЛ ХАРГАЛЗАХГҮЙГЭЭР ТУСЛАМЖ ҮЗҮҮЛЖ БАЙХЫГ ДААЛГАЖЭЭ
Image
Ж.ЭНХБАЯР: БҮРЭН ЭРХЭЭСЭЭ ТҮТГЭЛЗЭЭД ШАЛГУУЛАХАД БЭЛЭН
Image
УЛААНБААТАР ХОТОД БОРОО ОРНО
Image
Архи ууж, хүн зодсон гэх асуудалд холбогдож явсан Г.Төмөрбаатарт автобусны сэлбэг авах газар олдохоо байжээ
Image
ЭХИЙН СҮҮНИЙ АЧ ХОЛБОГДЛЫГ ЗАЛУУ ЭХЧҮҮДЭД ТАНИУЛЖ БАЙНА
Image
Б.ЦЭЛМЭГ: ҮНЭНИЙ ТӨЛӨӨ ТЭМЦЭЖ, ЗААВАЛ ТАНЫХАА ҮРГЭЛЖЛЭЛ БОЛОХ БОЛНО
Image
ОРОСТ ШАТАХУУНЫ ҮНЭ НЭМЭГДЭНЭ
Image
АРД ТҮМЭНДЭЭ МОРИНЫ ХЭМЭЭН АЛДАРШСАН МУГЖ Г.БАТБАЯРЫН БИЕ МУУ БАЙНА
Image
УЛИАСТАЙН УУЛЗВАРААС БАЯНЗҮРХИЙН ТОВЧОО ХҮРТЭЛХ ЗАМЫГ ЗАСНА
Image
Бүсгүй хүн бүрийн ойлгох 11 дүр зураг
Image
"Coca-Cola" бүтээгдэхүүнийхээ савлагаанд ашигласан шил, хуванцар савыг дахин боловсруулдаг болно
Image
Хүний араг яснуудыг хууль бусаар хил давуулан худалдаалахыг завджээ
Image
Apple: Улаан iPhone7 болон iPad худалдаанд гарлаа
Image
Жүжигчин Эрдэнэбилэг: Би сайн аав байхыг л сонгоно
Image
Нийт ослын 53.6 хувь Улаанбаатарт гарчээ
Image
БОГ МАЛЫН ХОРОГДОЛ ЗОГСЧЭЭ
Image
АЛТАЙН ЯТГЫГ ЦАЛИН ЦАГААН МӨРӨӨР УРЛАСАН АНХНЫ ТОХИОЛДОЛ БҮРТГЭГДЛЭЭ
Image
Прокурор асан Х.Тамирын хэрэг хаачив...
Image
ҮЙЛДВЭРЧНИЙ ЭВ НЭГДЭЛ НАМЫГ БҮРТГЭХЭЭС ТАТГАЛЗЛАА
Image
С.Начингийн “Ай”
Image
Дундарч байгаа Сэлбэд ундарч сэргэх боломж олгоё
Image
МАН-ын бүлэг өнөөдөр 11.00 цагаас хуралдана
Image
ХООРОНДОО ХАРШИЛЖ ХОР БОЛДОГ ХООЛ ХҮНСНҮҮД
Image
"ТАВАНТОЛГОЙ"-Н ХУВЬЦАА ХАМГИЙН ӨНДӨР ӨСӨЛТ ҮЗҮҮЛЭВ
Image
Хоосон ходоодтой кофе уух нь хэр хортой вэ?
Image
Хяналтын цэгүүдэд ариутгал хийж байна
Image
ХҮҮХДЭД АНХААРАЛ ХАНДУУЛДАГГҮЙ О.АЛТАНСҮХЭД ХАРИУЦЛАГА ТООЦООЧ ЕРӨНХИЙ САЙД АА
Image
Image

Д.ЛХАМСҮРЭН: СОШИАЛ ОРЧИНД ХЭТ ИХ ХУВИЙН МЭДЭЭЛЛЭЭ ДЭЛГЭЖ, ИХ ЦАГИЙГ ӨНГӨРҮҮЛДЭГ ХҮНИЙ АМЬДРАЛ ТЭР ХЭМЖЭЭГЭЭР АСУУДАЛТАЙ БАЙДАГ

Сошиал орчинд өөрийнхөө тухай хэт олон мэдээлэл оруулах, өмсөж зүүсэн, идэж уусан тухайгаа үргэлж өгүүлдэг хандлагыг гайхуулах дон гэж нэрлэх болжээ. Энэ хандлагыг сэтгэл судлалын шинжлэх ухаанд нэг төрлийн сэтгэл зүйн буруу хэлбэр гэж үздэг юм байна. Энэ асуудлаар Сэтгэл судлалын үндэсний төвийн Сургалтын албаны дарга Д.Лхамсүрэнтэй ярилцлаа.

-Сошиал орчинд хүмүүс явж байгаа газар орон, хувцас хэрэглэл, хоол унднаас эхлээд өөртэйгөө холбоотой мэдээллийг хэт их хуваалцахыг хүсэх хандлага ажиглагддаг. Үүнийг сэтгэл судлалтай холбож тайлбарлавал юу гэж үздэг юм бэ?

-Мэдээлэл сүүлийн жилүүдэд хэт их нээлттэй, задгай, хурдтай боллоо. Энэ хэрээр мэдээллийн багтаамж, агуулга ихсэж, тэр бүрт цензуртэй, шүүмжлэлтэй хандаж, зөв бурууг ялгах байдал багассан.

Нэг ёсондоо хүн хэт их мэдээллийн илүүдэлд орчихоод байна. Сошиал орчинд өөрийн үйлдлээ хэт ихээр бусадтай хуваалцах нь тухайн хүний бусадтай харилцах, бусдаар хүндлүүлэх хэрэгцээ нь тэр хэрээр их байгаатай холбоотой. Мөн төдий чинээгээр амьд харилцаанаас авах сэтгэл ханамж, өөрийн үнэлэмж нь бага байгаа гэсэн үг.

Нөгөө талаас сошиал орчинд хүн аливаа зүйл дээр өөрийгөө магтах, дөвийлгөх, бусдыг дорд үзэх маягаар өөрийгөө бусдаас илүү үнэ цэнэтэй гэж бодох буюу нарциссизмтай хүмүүс их байна. Сэтгэл судлаачдын зүгээс нийгмийн хүн амын дундаж түвшний 6.2 хувь нь нарциссизмтай байдаг гэж үздэг. Нарциссизмтай байгаа хүмүүсийнх олонх нь эрчүүд байдаг. Гэхдээ нарциссизмын хэвийн шинж тэмдэг хүн бүрт ажиглагддаг. Танд ч, надад ч байх нь.

Харин хэвийн бус болно гэдэг нь буруу чиглэл рүү хөтөлсөн, хэтийдсэн гэсэн үг. Нарциссизмыг сэтгэл судлалын зарим онол судлагдахуунд тухайн хүнийг хүүхэд ахуйд нь ээж, аав нь хэт их магтаж, бусдаас онцгойлж өргөмжилсөн байдаг бол нөгөө талд ээж, аавынх нь хайр халамж тухайн хүүхдэд бага байснаас хайр энэрлийг нийгмээс хүртэх гэсэн хандлага бий болдог.

Нэг ёсондоо өөрөө өөрийгөө бахархах сэтгэл зүйн буруу хэлбэр юм. Сошиал орчинд өөрийгөө илэрхийлэх, эсвэл телевиз радиогоор гарахдаа дийлэнхдээ нарциссизмын хэвийн бус төлөвүүд илрээд байна.

-Нарциссизмын шинж тэмдэг нь юу вэ ?

-Нарциссизмыг тодорхойлохын тулд дараах есөн шинж тэмдгийг өөрөөсөө ажиглах хэрэгтэй. Тав болон түүнээс дээш тоогоор илэрч байвал нарциссизмын шинж тэмдэг илэрч байна аа гэж үздэг.

Хүн өөрийнхөө ач холбогдлыг хэтрүүлж үнэлэх, өөрийнхөө амжилт, хүч чадал, гоо сайхан бүх зүйлийг дуусашгүй хязгааргүй мэтээр төсөөлөх, өөрийгөө цорын ганц онцгой гэж бодох, бусдаас хэт их анхаарал хүндлэлийг шаардах, ямар нэгэн зүйлийг бусдаас шаардаж хүлээлт тавиад гомдоллох, өөртөө ашигтай байхын тулд бусдыг ашиглах, бусдын хэрэгцээ мэдрэмжийг таних хүсэл сонирхолгүй байх буюу эмпати бус байх, өөрийгөө үргэлж бусдад атаархдаг, эсвэл өөрт нь хэн нэгэн атаархдаг гэж боддог, их зантай буюу онгироо, давилуун байх гэсэн есөн шинж тэмдэг байдаг.

-Сошиал орчинд хүн хэзээ, ямар мэдээллийг хуваалцах нь тухайн хүний эрх, өөрийн талбар гэж үзэх нь бий?

-Сэтгэл судлалд нэг үндсэн зарчим бий. Өөрийн үзэл бодол хандлагаар хэн нэгнийг шүүх эрхгүй гэж. Гэхдээ энэ нь хэн нэгний үнэт зүйл, бие хүн рүү халдах нь бие хүний буруу зан үйлийн илрэл болдог.Хэрэв тэр хүний үнэт зүйл рүү халдаж байгаа бол эргээд өөрөө тэр хэм хэмжээг барьж чадахгүй байгаа буюу түгшүүр, хамгаалалтын механизмын илрэл.

Түгшүүртэй, хамгаалалтын механизм хэрэгтэй байна гэдэг тухайн хүн асуудалтай байна гэсэн үг. Асуудалтай гэдгээ булзааруулж, огт асуудалгүй, төгс байна, надад бүх юм сайхан байна гэж илэрхийлж байгаа бол буруу хамгаалалтын механизм юм. Хэтэрхий их төгс харагдах гэж оролддог хүний дотор ямар нэгэн таагүй зүйлээс зайлсхийх гэсэн оролдлого л байдаг. Төгс байгааг нь нийгэм хүлээн зөвшөөрч хэлээгүй байхад өөрөө өөрийгөө үнэлээд байна гэдэг цаана нь асуудал байна гэсэн үг.

-Өөрийгөө гоц гойд, төгс хэмээн илэрхийлэхээс гадна нөгөө л өөртэйгөө холбоотой бүхий л мэдээллийг хуваалцах сонирхлын үр дагавар нь юу вэ?

-Нийгмийн сэтгэл судлалд сошиал орчин ашигладаг хүмүүсийн дунд хийсэн судалгаа байдаг. Тэр судалгаагаар сошиал орчинд хэт их хувийн амьдралаа дэлгэх, хэт их цагийг өнгөрүүлэх, хэт ихээр тухайн зүйлд нэг бүрчлэн анхаарах нь тэр хүний хувийн амьдрал тэр хэмжээгээр асуудалтай байгаагийн илрэл гэж үздэг.

Хоёрдугаарт, ярьж, хэлж, бичиж байгаа хүн дан ганц мэдээлэгч байдаггүй. Хүлээн авагч байдаг. Сонсож байгаа хүн ч бас мэдээлэгч байдаг. Тухайн мэдээллийг хүлээж авч байгаа бие хүн төлөвшөөгүй, өөрийгөө олоогүй, хүний мөн чанар, амьдралын утга учир, чиг зорилгыг хараахан сайн тогтоогоогүй залуу үеийнхэн харвал “Энэ хүн шиг байвал болох юм байна”, “Энэ хүн үүнийг зөв гэж бодоод байгаа юм байна”, энэ хүн шиг л мөнгөтэй болчихвол магадгүй надад боловсрол хэрэггүй, ээж аав ч хэрэггүй юм байна, ингээд л миний амьдрал болчих юм байна гэж бодоход хүргэнэ.

Гэтэл нөгөө үлгэрлэж байсан хүн биш, явсан замналаар нь явтал буруудаад, биш болчихвол эргээд өөрийгөө шүүмжилж эхэлдэг. Би асуудалтай, тэнэг, арчаагүй юм байна гэж бие хүн рүү гээ халдаж эхэлдэг. Энэ нь хамгийн аюултай. Хүн өөрөө өөрийгөө буруутгаж өөртөө шүүмжлэлтэй хандах байдал хэт ихсээд ирэхээр бие хүн өөрөө нийгэмд зөв авч явж чадахаа больж эхэлдэг.

Тэгэхээр шууд гэхээс илүү дам нөлөөлөл илүү их бөгөөд хор хөнөөлтэй байдаг.

Мөн 25 нас хүрч байж гэмээнэ бидний тархины урд кортекс бүрэн ажиллаж эхэлдэг. Энэ хэсэг бол шийдвэр гаргах, анхаарал төвлөрөх, сэтгэл хөдлөлөө удирдан зохицуулах зэрэг чухал ур чадваруудыг хариуцдаг. Тэгэхээр энэ насныханд зөв мэдээлэл маш чухал.

-Анхаармаар юм байна?

-Гуравт, нийгэмд тэгш боломжийн талаар хүмүүс их ярьдаг. Энэ тухай сэтгэл судлалын олон бүтээл байдаг. Жишээ нь, Канадад хоккейн шигшээ багийг бүрдүүлэхдээ тухайн оныхоо нэг, хоёрдугаар сард төрсөн хүүхдүүдийг л авдаг байж. Учир нь тэдгээр хүүхдүүд хэдий нэг онд төрсөн үе тэнгийнх ч гэлээ найм, есдүгээр cap, бүр арваннэгдүгээр сард төрсөн хүүхдүүдээс бие махбодын хөгжил, хурдаараа илүү байдаг байна.

Тэгтэл хоккейн шигшээ багт орох хүсэлтэй оны эхний хагасаас хойш төрсөн хүүхдүүдэд хүсэл байвч боломж бага болчихож байгаа хэрэг. Энэ нь эргээд тэдний өөрийн үнэлэмжид нөлөөлж байсан байдаг. Яг үүн шиг Монголын нийгэм бидэнд тийм ч тэгш боломжийг олгохгүй байгаа. Эдийн засаг, амьдарч байгаа орчин, нийгмийн үзэл суртлын хувьд тэгш боломжтой гэвэл эндүүрэл.

Гэтэл үүнээс үүдэж өөртөө сонголтгүйгээр ирж байгаа тэгш боломжийг сонголттой байсан мэтээр ойлгож, өөрийгөө буруутган цаашлаад эцэг, эхээ буруутгах хандлага гарч ирдэг.

-Ярилцлагын эхэнд асуусанчлан эмэгтэйчүүдийн гайхуулах донгийн тухай та юу хэлэх вэ?

-Эрэгтэй, эмэгтэй гэхээс илүү нарциссизмын үндсэн суурь зарчим бол миний хийж байгаа үйлдэл, үзүүлж харуулж, хүртэж байгаа зүйлийг мэдэхгүй, хүртэж чадахгүй, боломжгүй хүн хараад юу гэж бодох вэ гэж тэр хүн бодохгүй байгаа хэрэг. Зөвхөн би гэдэг үзэл байна гэсэн үг. Ерөөсөө л EQ дутмаг байдал.

Өөрөөсөө бусдыг дорд гэж үздэг, надад л зөвхөн байгаа гэж боддог буруу бодол, үйлдлийн хэв маяг юм. Энэ нь бусдад яаж хүртэх, яаж сонсогдож, үзэгдэж, харагдах бол гэж тооцохгүй байгаа нөгөө л эмпати дутмаг байдал гэж үздэг. Нэг үгээр бусдын хэрэгцээ мэдрэмжийг таних сонирхолгүй хүсэлгүй байна гэж үзэж болно.

-Энэ байдлыг нь дэмждэг хэсэг бас байна шүү дээ. Тэдгээр дэмжигчид бас сэтгэл зүйн буруу хэлбэртэй гэсэн үг үү?

-Хамгийн гол суурь бол нийгэмд хэрэгцээ гэдэг зүйл өөрөө зөв хангагдах ёстой юм. Хэрэгцээ хэрэв зөв хангагдаад шат дараалалтайгаар зохистой хэмжээгээр явж чадвал хүн аливаа зүйлд донтоод, хэт ихээр өөрийгөө гайхуулаад байхгүй, харилцааны асуудалтай байх нь бага. Манай нийгэмд, тэр дундаа сошиал орчинд хэрэгцээ нь зөв хангагдаагүй хүмүүс ихээр ажиглагдаад байгаа.

Учир нь тухайн хэрэгцээ зөв хангагдаагүй.хүүхэд ахуйн төлөвшил хүмүүжлийн суурийг зөв тавьж өгөөгүй, нийгэмд байх ёстой хэм хэмжээ алдагдсан тохиолдолд ийм нөхцөлд оруулдаг.

Сошиал орчинд хүн яагаад идэвхтэй байдаг вэ гэхээр шууд өөд өөдөөсөө харж байгаад өөрийгөө магтчихаас илүү хялбараар мэдээлэл болгож бичнэ гэдэг намайг хэн ч шүүмжлэхгүй, шүүмжилсэн ч бичсэн зүйлээ устгачихаж болдог болохоор зөвхөн миний ертөнц орон зай гэж хандах нь элбэг байдаг. Энэ нь буцаад л бие хүний асуудалтай холбоотой.

-Та үүнийг сэтгэл зүйн буруу хэлбэр гэсэн. Ийм хүмүүст та ямар зөвлөгөөг өгөх вэ?

-Магадгүй зарим хүний хувьд энэ үйлдэл нь энгийн өдөр тутмын хоол иддэг, унтдаг үйлдэл шиг мэт боловч бусдад хамгийн багадаа таны постыг харж байгаа 10 хүний нэгд нөлөөлж байдаг. Тэнд тань шиг тэгш боломжгүй, эсвэл өөрийгөө олоогүй байгаа хүн харвал яах вэ. Хамгийн гол нь өөрийгөө онцгой цорын ганц гэж үзэхээ боль. Хүн бүр адилхан. Ямар ч хүнд давуу тал байдаг. Хоёрт, бусдаас хэт их анхаарал хүндлэлийг бүү шаард. 

Өөртөө ашигтай байлгахын тулд бусдыг ашиглаж, бусдыг үгүйсгэх байдлаа болих ёстой. Миний үг, үйлдэл хүнд яаж тусах бол гэдгийг бодож байгаасай гэж зөвлөмөөр байна.

-Сошиал орчинд хүмүүс маш их цагийг өнгөрөөдөг. Тэр цаг хугацаа нь тухайн хүний хөгжил, гэр бүлд зарцуулж болох үнэт зүйл гэдгийг ойлгохгүй байна уу? 

-Гар утас, интернет ертөнцөд хүн өөрийнхөө дураар хүссэн мэдээллээ авч удирдаж болдгоороо таатай ч урт хугацаанд аюултай зүйл. Хүн ямар нэгэн зүйлд донтож хамааралтай болж, тухайн хамаарлыг шууд таслах, хорих боломжгүй. Харин хамааралд хүргээд байгаа үйлдлийг өөрчлөх хэрэгтэй. Тамхи татдаг хүн байлаа гэхэд хэн нэгэнтэй муудалцахаар илүү олныг татдаг.

Түүний оронд магадгүй нэг удаа хэн нэгэнтэй сэтгэлээ онгойтол ярилцвал ямар сайхан юм бэ гэх мэдрэмжийг авбал тамхи татаад авсан мэдрэмжээс ч илүү эрүүл сонголт нь тэр юм. Тэгэхээр хүн ямар ч үед таашаал авдаг зүйлийнхээ нөхцөлийг өөрөөр сонгож болно гэсэн үг.

-Нийгмийн хэрэгцээ хангагдаагүй, тэгш боломж дутмаг байдлаас хүмүүс өөрийгөө янз бүрээр илэрхийлдэг гэлээ. Тэгвэл нийгмээр нь авч үзвэл манайх ямар нөхцөл байдалтай байна вэ?

-Нарциссизм нийгэм дээр ихээхэн ажиглагдаж байна. Нийгэмдээ эрх чөлөөг тунхаглаж, хүн ам нь амьдрахад таатай улс оронд хамгийн элбэг байдаг сэтгэл зүйн шинж бол эмпати шинж. Хэн нэгний зовлон, шаналал, мэдрэмж надтай холбоотой. Үүний оронд байсан бол би яах байсан бол гэж боддог, тухайн хүнийг ойлгож дэмжиж хамтрахыг илүүд үздэг нийгэм юм. Харин манайд бол тийм хандлага бага.

Гудамжид нэг хүн уначихсан байхад хэн нэгэн туслахаас нааш хэн ч очдоггүй. Хэн нэгэн хөдлөхөөс нааш ямар ч үйлдэл хийдэггүй. Үүнийг “гэрчийн эффект” гэдэг. Гуравт, олны танил буюу хэн нэгэнд таатай харагдсан, үнэлэгдсэн хүнийг дэмжиж тусалж гараа сунгадаг. Тэгсэн хэр нь энгийн хүмүүсийг чухалд тооцдоггүй, сонголттойгоор эмпати байх байдал. Энэ гурав нийгэмд хамгийн хортой үзэгдлүүд.

Нийгмийн сэтгэл зүй, үнэ цэнийг ихээхэн бууруулдаг. Хүнд төрөлхийн байдаг шинж чанар бол нэгнээ хайрладаг, тусалдаг, хамтардаг шинж чанар. Бид нас биед хүрэх хэрээр энэ чанараа улам алддаг. Хүнийг хамгийн урт хугацаанд аз жаргалтай, амьдралын утга учрыг хэзээ ч алдагдахгүйгээр мэдэрдэг зүйлийн тухай Харвардын их сургуулийн насанд хүрэгчдийн тэнхим 78 жилийн турш хийсэн судалгаа байдаг.

Энэ судалгаанд хүн ерөөсөө л бусадтай итгэлтэй, найдвартай, харилцаа холбоотой, сайхан харилцдаг байх нь амьдралын хамгийн эрхэм, урт хугацаандаа аз жаргалыг өгдөг гэдгийг гаргаж ирсэн байдаг.

СЭТГЭГДЭЛ

Comments


Fatal error: Call to undefined function write_cache() in /var/www/html/xac/ww.focusmedee.mn/cache_footer.php on line 6