Эхлэл        Байгаль орчин        Боловсрол        Гэмт хэрэг        Гэр бүл        Нийслэл        Орон нутаг        Хөдөө аж ахуй         Хууль, эрхзүй        Шашин        Эрүүл мэнд
Image
“Биокомбинат” УТҮГ-ыг шинэчлэх төсөвт өртгийг 57 сая ам.доллар болгон нэмэгдүүлэх төсөл өргөн барилаа
Image
Дээд шүүх албан үүргээ гүйцэтгэж байсан цагдаагийн аминд хүрсэн этгээдүүдийн ялыг хэвээр үлдээв
Image
УИХ-ын гишүүн Л.Элдэв-Очирын мөрийтэй тоглоомчид Баянхонгор аймгийн уяачдын холбоог түйвээх гээд дийлсэнгүй!!!
Image
Хорооноос баталсан зарим журамд нэмэлт, өөрчлөлт оруулахаар санал авч байна
Image
Гол мөрөн дээгүүр зорчихгүй байхыг онцгойлон анхаарууллаа
Image
“Түүхээ сөхвөл” ном болон мэндэллээ
Image
Н.Алтанцэцэг: АН УИХ-ын сонгуульд ялбал хамтын тэтгэврийн санг сэргээнэ
Image
Монголын бөх Моллаей Саеид ялагдлаа
Image
Ерөнхий сайдын командаар ӨӨРИЙНХӨӨ ЭСРЭГ хөдлөгч
Image
Монголын Оюутны спортын холбоо 30 жилийн ойгоо тэмдэглэв
Image
Төлбөрийг хуулийн хүрээнд эргэж шийдвэрлэхээ илэрхийллээ
Image
Мөсөнд авиралтын спорт олимпод орвол бид медаль авах боломжтой
Image
Монгол эмээ тэтгэвэрт гараад юу хийдэг вэ
Image
НМХГ: Шаардлага хангахгүй архи худалдаалж байна
Image
Д.Алтангэрэл: Олон улсын стандартыг нэвтрүүлсэн Монгол Улсын анхны эрдэм шинжилгээний хүрээлэн боллоо
Image
"Цэвэр агаар" төслийн нэмэлт санхүүжилтийн хэлэлцээрийг Дэлхийн банктай байгууллаа
Image
УИХ-ын гишүүн Н.Номтойбаяр, түүний зөвлөх нарт хилийн хориг тавих прокурорын саналыг шүүхээр хэлэлцэж байна
Image
МХЕГ: “Жүр Үр” ХХК зориулалтын бус тээврийн хэрэгслээр бялуугаа тээвэрлэж байжээ
Image
Г.Дэнзэнд холбогдох анхан шатны шүүх хурал өнөөдөр болно
Image
"Эрдэнэт үйлдвэр"-ийн хуучин орлогч болон газрын дарга нар оффшор бүсээр дамжуулан 8 сая гаруй доллар угаасныг илрүүлжээ
Image
С.БЯМБАЦОГТ: ҮЛ ОЙЛГОЛЦОЛ МААНЬ ҮЗЭН ЯДАЛТ, ҮЗЭН ЯДАЛТ МААНЬ ӨС ХОНЗОН РУУ ЯВАХ ГЭЭД БАЙНА
Image
“Тавантолгой түлш” компанийнхан хортой нөхцөлд ажиллаж байна
Image
С.Амарсайхан: Авто зам ашигласны төлбөрийг хуулийн хүрээнд шийдвэрлэнэ
Image
“Дэлхийн мисс 2019” тэмцээнийг Монголын миссийн танилцуулга бичлэгээр нээнэ
Image
Ц.Солонго: Зээлийн хүүнд дарлуулсан иргэдийн эрхийг хамгаалах чиглэлээр хэн ч юу ч хийхгүй байна
Image
Ази, Номхон далайн худалдааны тухай хуулийг баталлаа
Image
Улаанбаатарт 7-9 хэм хүйтэн
Image
Кёкүшюүзан Д.Батбаярыг Богд ууланд газар авахдаа хууль зөрчсөн үндэслэлээр шалгаж байна
Image
Сэвлэг үргээх, үс засуулахад тохиромжгүй
Image
12 дугаар сарын 13-нд болох үйл явдлын тойм:
Image
УИХ-ын гишүүн асан З.Баянсэлэнгэ батлан даалтад гарчээ
Image
Н.Номтойбаяр худлаа ярьжээ
Image
"ОЙЛГОЁ ХҮНДЭЛЬЕ" нөлөөллийн арга хэмжээнд нэгдэхийг Зам тээврийн гэрээт цагдаагийн хэлтсээс уриалж байна.
Image
НДШ-ийг нэмэгдүүлэхгүй
Image
“Үнэн ба зөв” намын дарга А.Отгонбаатарыг саатуулжээ
Image
С.Амарсайхан: Авто зам ашигласны төлбөр нэмэх асуудал сонгуульд ямар ч хамаагүй
Image
Сэрэмжлүүлэг: Бага насны хүүхдийг ууланд аваачин хүчиндсэн этгээдийг баривчлан, нэгжлэг хийж байна
Image
Сүрэг шувуу ѳндѳр хүчдэлийн шугам мѳргѳж осолдсон байх магадлалтай
Image
Гарааны бизнес эрхлэгчдийг олон нийтээс хөрөнгө босгох боломжийг бүрдүүлнэ
Image
А.Ундраа: Монгол Улс Үндэсний номын баярын өдөртэй болно
Image
Академич Б.Бямбаагийн бүтээлд 100 сая төгрөг олгоно
Image
Хорт хавдраар өвдсөн нэг ойтой Г.Хулан охинд туслах аянд нэгдэцгээе!
Image
М.Билэгт гишүүн сайтуудыг дэмждгээ илэрхийлэв
Image
Арваннэгдүгээр сард ихэр хүүхэд 174 мэндэлжээ
Image
"Утаа мэдрэгчийг гэр хорооллын 167,000 өрхөд энэ сард багтаан үнэгүй олгохоор ажиллаж байна"
Image
Борлуулалтын цэгүүдийг түлшээр яаралтай хангахаар нэмэлт тээвэрлэлтийг гаргажээ
Image
Зөвшөөрөлтэй барилгуудын жагсаалтыг нийтэд ил болгожээ
Image
Хууль зөрчиж зээл олгосон гэх Төрийн банк яг жинхэнэдээ ямар байна вэ?
Image
Хархорум хот байгуулагдсаны 800 жилийн ойг 2020 онд тэмдэглэнэ
Image
НДШ-ийг 2%-аар нэмэгдүүлэхгүй байх Ерөнхийлөгчийн хоригийг УИХ хүлээж авлаа
Image
Мөсөн хотхон байгуулж байна
Image
“Монгол газар” компаний захирлын мисс бүсгүйн тохойнд зөөлхөн гэгч нь хүрээд нүд унагаж байгаа харцыг харуулсан энэ зураг цахимд алдаршиж байна.
Image
Шөнийн тариф тэглээд утаа хэдэн хувиар буурах вэ?
Image
0-3 насны хүүхдээ асарч байгаа эхэд сар бүр цалин олгохоор шийдвэрлэлээ
Image
Яллах дүгнэлтийг уншиж дуусгажээ
Image
Богд хааны ордон музейд тууль хайлна
Image
Хүний эр бэлэг эрхтэн ясгүй болсон шалтгааныг эрдэмтэд тайлбарлажээ
Image
Та урьд насандаа хэн байсан бэ? /сонирхолтой СОНЖОО/
Image
250 мянган иргэн буруу бүртгүүлжээ
Image
2016 сүүлчийн арилжааны дүн
Image
Дональд Трамп давхар эрүүтэй зургийг нь нийтлэхгүй байхыг хүсжээ
Image
Ардчилал.мн сайт 2016 оны Оны онцлох есөн үйл явдалыг нэрлэлээ
Image
Хөөрхий охин хуруугаа тайруулжээ
Image
ГАРГҮЙ ЭМГЭН /ӨГҮҮЛЛЭГ/
Image
“Шилмэл буйдан”-г сонголтоосоо хасъя
Image
Энх-Эрдэнэ шинэ уран бүтээл White Christmas
Image
Маргаашнаас хөнгөлөлттэй эмийг өдөр бүр худалдаална
Image
“ХӨДӨӨНИЙ ОХИН” ДЭЛХИЙН МИССИЙН ТИТМИЙГ ЗҮҮХЭД ОЙРХОН БАЙНА
Image
Машин дотор секс хийх 7 шилдэг байрлал
Image
ШӨНӨЖИН 2 ХҮҮХЭНТЭЙ ҮЗЭЭД ҮҮР ЦАЙХ ҮЕД…
Image
Ерөнхий Консул Э.Галбадрал Орбис “нисдэг” нүдний эмнэлэгийн үйл ажиллагаатай танилцлаа.
Image
Маалинганы үр гэж юу вэ? Ямар ид шидтэй вэ?
Image
Хүүхдийг хөлдөөгөөд эд эрхтэнг нь зарах гэж яваад баригдав.
Image
Цагаан хад боомт руу нөхрөө эргэж очсон эмэгтэй өрөвдөж шүлэг бичжээ
Image
Бүсгүйчүүдэд: Шинэ жилийн гоёлын үс засалтын шинэлэг санаанууд
Image
Хөдөлмөрийн баатар, Ардын аман зохиолч, СГЗ Б.Лхагвасүрэн гуайн хагалгааны зардлыг Монгол Улсын ерөнхийлөгч даахаар болжээ.
Image
Эзэгтэй хүний хийж сурсан байх ёстой 20 хоол
Image
ИРАКИЙН МИСС СЭЛФИНЭЭС БОЛЖ ГЭР БҮЛИЙНХЭНТЭЙГЭЭ ЭХ ОРНООСОО ДҮРВЭЖЭЭ
Image
Кофенд дурлагсад илүү урт насладаг бас өвчлөх нь бага гэдгийг батлажээ.
Image
ЭХНЭРТЭЙГЭЭ ХҮНДЛЭЛГҮЙ ХАРЬЦАСНААР АЗ ХИЙМОРЬ НЬ НҮҮР БУРУУЛДАГ
Image
Амилсан ”архичин” хөнжил нэхэв
Image
Дөрвөн эрүүгийн хэрэгт яллах дүгнэлт үйлдүүллээ
Image
ТӨРИЙН 17 БАЙГУУЛЛАГЫН АЛБАН ТУШААЛТНУУДЫН ХӨРӨНГӨ ОРЛОГЫГ ЗАРЛАВ
Image
Агаарын тоосонцрын хэмжээ өнгөрсөн онтой харьцуулахад 60 орчим хувиар буурсан
Image
Аймгийн арслан Н.Золбоо Наурызын баярын барилдаанд түрүүллээ
Image
Хоёр дахь шатны санал хураалтыг ирэх сарын 9-нд зохион байгуулна
Image
Р.Эмүжин: Хэтэвчний ялгаа л залуусын хайр дурлалд хар садаа болж байна даг
Image
Г.ЧИНЗОРИГИЙН ЗЭЭРД ЭРЛИЙЗ ДЭЭД АНГИЛАЛД ТҮРҮҮЛЭВ
Image
“UB SQUAD” МУСК тун удахгүй
Image
ЭНЭТХЭГИЙН ГАДААД ХЭРГИЙН САЙД СУШМА СВАРАЖ МОНГОЛД АЛБАН ЁСНЫ АЙЛЧЛАЛ ХИЙНЭ
Image
Анхны нарны цахилгаан станцыг байгуулна
Image
ӨСВӨРИЙН ТӨГӨЛДӨР ХУУРЧИД ПАРИС ХОТНОО БОЛСОН ТЭМЦЭЭНЭЭС АЛТ, МӨНГӨН МЕДАЛЬ ХҮРТЛЭЭ
Image
Чуулганаар Банкны тухай болон НӨАТ-аас чөлөөлөх тухай хуулийн төслийг хэлэлцэнэ
Image
Орон нутгийн сурагчид Цагаан сараар 10 хоног амарна
Image
Хүүхдүүд утаанд “хордож” цэцэрлэгээсээ эмнэлэгт хүргэгдэх болжээ
Image
2017 Онд трэнд болж байгаа үсний засалтууд
Image
Дуучин П.Идэржавхлан, Б.Батболд нар тоглолтоо МЭСТО-нд хийнэ
Image
ЕРӨНХИЙ КОНСУЛ Э.ГАЛБАДРАЛ ОАКЛАНД ХОТЫН ЗАХИРАГЧ, АНУ-ЫН КОНГРЕССЫН ТӨЛӨӨЛӨГЧДИЙН ТАНХИМЫН ГИШҮҮН НАРТАЙ УУЛЗЛАА
Image
Пак Гын Хегийн рейтинг 11.5 хувь болтлоо огцом буурчээ
Image
“ДУУЛИАН-2020” ТЭМЦЭЭНИЙ ШИЛДЭГ 12 ОРОЛЦОГЧ ДАШТ ҮЗЭХ УРИЛГААР ШАГНУУЛАВ
Image
ХОТЫН ЗАХИРАГЧ СУРГУУЛЬ, ЦЭЦЭРЛЭГ БАРИХ ГАЗРЫН АСУУДЛААР ЗАХИРАМЖ ГАРГАЛАА
Image
Ерөнхийлөгч НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн Ерөнхий санал шүүмжлэлд оролцлоо
Image
10,11,19,21 хороонд нийт 49.500 м.кв талбайн замыг хусч, тэгшилсэн байна
Image
БУГЫН ТОЛГОЙН ГАРАМ ДЭЭР 36-ТАЙ ИРЛЭЭ, БАЯР ДҮҮ........?
Image
Хоолойны үрэвслийг хэрхэн эмчлэх вэ?
Image
Бэлгийн замын халдварт өвчин залуужив
Image
Хийхэд маш хялбар 7 төрлийн оройн хоол
Image
Баян-Өнжүүл сумынхан алдартнууддаа хүндэтгэл үзүүлнэ
Image
С.Ганбаатар цаг үеийн асуудлаар хэвлэлийн хурал хийж байна
Image
ХЭНТИЙ АЙМГИЙН ЦАГДААГИЙН АЛБА ХААГЧИД ДОЛООН ХҮНИЙ АМИЙГ АВАРЧЭЭ
Image
Image

У.ХҮРЭЛСҮХ ҮЛЭГ ГҮРВЭЛИЙН ГЭР ОРНЫГ БУЛААЖ БАЙНА

Засгийн газрын 2013 оны нэгдүгээр сарын 12-ны өдрийн арваннэгдүгээр тогтоолоор Үлэг гүрвэлийн төв музей байгуулж, дэлхийгээр нэг тэнэсэн үлэг гүрвэлүүд маань орох оронтой болж байлаа. Үлэг гүрвэлийг орон гэртэй болгох шийдвэрийг Ардчилсан намын Засгийн газар гаргаж байв. 
Харин 2019 оны долдугаар сарын 3-ны өдөр Үлэг гүрвэлийн төв музейг 2019 оны наймдугаар сарын 1-ний өдрөөс татан буулгаж, Байгалийн түүхийн музейд нэгтгэн зохион байгуулах тухай Засгийн газрын тогтоол гарав. Хөөрхий үлэг гүрвэлүүдийг орон гэргүй болгох шийдвэрийг МАН-ын дарга У.Хүрэлсүхийн тэргүүлсэн Засгийн газар гаргалаа. Үлэг гүрвэл бол хүн үүсэхээс 60 сая жилийн өмнө мөхчихсөн амьтан учраас мэдээж намын харьяалалгүй. Харин Монгол маань үлэг гүрвэлийн олдвор, судалгааны амжилтаараа дэлхийд “айргийн тавд” багтдаг.

Үлэг гүрвэлийг хүн төрөлхтен яагаад онцолж судалдагийг ШУА-ийн Палеонтологи, геологийн хүрээлэнгийн захирал, доктор Х.Цогтбаатар тайлбарлахдаа “Байгалийн бүхий л сээр нуруутай амьтанд хийгдэх туршилтууд үлэг гүрвэл дээр хийгддэг байсан учраас динозавр магадгүй эволюц хөгжлийн үе шатыг баримжаалах тод жишээ юм. Угаасаа ч үлэг гүрвэл өөрөө сонин амьтан. Одоогийн амьтадтай харьцуулахад зарим талаараа төстэй юм шиг боловч их өөр” хэмээн ярьсан байдаг. Мэдээж хүн ч бас сээр нуруутан амьтан гэдгээрээ үлэг гүрвэлтэй “ижилсэнэ”.

“Үлэг гүрвэлийг матар, яст мэлхий, гүрвэлийн ангид хамааруулдаг байсан бол зарим төрлийн үлэг гүрвэл шувууны төрлийг үүсгэсэн, шувууны аймгийн өвөг болж хувирч байгаа. Энэ бол сүүлийн 50 жилд палеонтологийн шинжлэх ухаанд гарсан том хувьсгал. Үүнийг Монголын олон олдвор баталдаг” гэж Х.Цогтбаатар онцолсон. 

Дэлхийн хүмүүсийн хувьд Монгол бол үлгэр домог амилдаг газар, Үлэг гүрвэлийн эх орон хэмээн төсөөлөгддөг. Гэтэл хөөрхий үлэг гүрвэлүүд эх орондоо шоовдорлогдох ч гэж дээ. Үлэг гүрвэлийг сонирхох дэлхийн хүмүүсийн анхаарлыг татаж мөнгө хийдэг улс орнууд ч байна. Тухайлбал, Тайландын гүнж үлэг гүрвэлийг судалдаг, ойлгодог давуу талдаа түшиглэн үлэг гүрвэл судлалыг аялал жуулчлалын бүтээгдэхүүн болгон хувиргажээ. Үлэг гүрвэлийн хэд хэдэн музейтэй улс гэнэ. Гэтэл манайхан бүтээн босгоогүй мөртлөө байгаа ганцыгаа нурааж сүйтгэж байна. У.Хүрэлсүхийн Засгийн газрын дээр дурдсан тогтоолд хэдийгээр “Үлэг гүрвэлийн төв музейг Байгалийн түүхийн музейтэй нэгтгэх тухай ярьж байгаа ч нэгтгэх шилжүүлэх замд олон юм бүрхэгдэж, алга болдог гашуун түүх бий.

Музейг нэгтгэх тухай Засгийн газрын тогтоол гарсны дараа Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан, спортын сайд Ё.Баатарбилэг мэдээлэл хийж “Байгалийн түүхийн музейн барилга ашиглалтын хугацаа дуусч, нурахад бэлэн болсон. 12 мянган үзмэрийг нь агуулахад хадгалж байна. Уг музейн шинэ барилга ашиглалтанд орох хүртэл өнөөгийн Үлэг гүрвэлийн музейн байранд үзмэрийг нээх юм. Байгалийн түүхийн музейн хуучин барилгыг буулгаж, Чингис хааны музейг байгуулах бөгөөд өнөөдөр Засгийн газрын хуралдаанаар зураг төслийг нь танилцууллаа” гэсэн юм.

Үүнээс өмнө Байгалийн түүхийн музейгээс гадна Үндэсний театр байгуулна гэсэн. Саяхан 50-60 мянган хүний суудалтай, битүү дээвэртэй “Үндэсний төв цэнгэлдэх хүрээлэн”-г байгуулна гээд бас амалчихсан. Даахгүй нохой булуу хураахын үлгэр болох вий дээ. Энэ Засгийн газарт монголчуудын сүүлийн 30 жилийн мөрөөдлийн байгууламжуудыг барьж босгох хугацаа бас мөнгө байгаа гэж үү. Сонгуулийн өмнөх солиорол, хоосон амлалтаар сонгогчдыг зогоодог үзэгдэл давтагдах болуузай хэмээн алга ташихаа энэ удаа азная. 

Соёл, спорт, аялал жуулчлалын сайд асан Ц.Оюунгэрэл Үлэг гүрвэлийн төв музейг татан буулгах Засгийн газрын тогтоолтой зэрэгцэн тус музейд нээгдсэн “Эрт төрмөлийн эрин” шинэ танхимын нээлтэд оролцохдоо сэтгүүлчдэд ийнхүү ярьсан юм.

Монгол Улс үлэг гүрвэлийн орон л юм бол, үлэг гүрвэлийн олдворуудаараа гоёдог л юм бол, энэ төрлийн баялагтай л юм бол үлэг гүрвэлийн төрөлжсөн музейтэй байх л ёстой. Дэлхийд Монгол Улсыг үлэг гүрвэлийн орон гэж ярьдаг юм. Үлэг гүрвэлийн төв музей гэж тусгайлан байгуулж байсан учир нь манай үлэг гүрвэлийн олдворууд багтахгүй. Хоёрдугаарт, өөр музейтэй холиод нийлүүлчихээр ач холбогдол нь буурна. Төв музей байж л салбар музейнүүдтэй үзэсгэлэнгээ солилцож байх ёстой. Үлэг гүрвэлийн музей Дундговьд ч, Өмнөговьд ч, Улаанбаатарт ч, Баянхонгорт ч байх ёстой юм. Энэ бүх салбарууд нэгдсэн бодлого тооцоогоор төв музейдээ харьяалагдах ёстой гэх философиор байгуулж байв. Гэтэл одоо энэ философи алдагдаж, үлэг гүрвэлийг баялагт тооцохгүй, Байгалийн түүхийн музейн нэг хэсэг болговол бусад олдворуудаа хаана байлгах вэ гэх асуудал үүсч буй. Олдворуудаа байрлуулах газаргүй, музейгүй байвал үлэг гүрвэлийн үнэт олдворууд ямар гараар орох нь ойлгомжтой. Үлэг гүрвэлийн энэ музей байгуулагдахаас өмнө Монголд үлэг гүрвэлийн олдвор байж л байсан, гэхдээ музейд харьяалалтай нэг ч үлэг гүрвэл байгаагүй. Одоо л энэ музейн ачаар үлэг гүрвэл бүртгэгдэж, данстай болж, улсын сан хөмрөгт орж байгаа юм шүү дээ. Гэтэл одоо үүнийг нь татан буулгах нь. Төр маш буруу шийдвэр гаргалаа гэсэн юм.


Энэ бүх нэгтгэх ажлын дараа Үлэг гүрвэлийн музей зиндаа доошилж, Байгалийн түүхийн музейн нэг хэсэг болдог юм байж. Байгалийн түүхийн музейн А зэрэглэлийн газарт Чингисийн музей байгуулдаг юм байж. Байгалийн түүхийн музейн шинэ барилга Их тэнгэрт баригдсны дараа өмнө нь Чандмань төв байсан одоогийн Үлэг гүрвэлийн музейн барилга болон газрыг хэрхэх нь тодорхойгүй үлдлээ.

Энэ л энэ бүх нүүлгэн шилжүүлэлт, нэгтгэх үйл ажиллагааны учир шалтгаан биш байгаа. 
Үлэг гүрвэлийг орон гэртэй болгохын тулд “Лениний музей”-н барилгыг шилжүүлж авахаар тухайн үеийн ССАЖЯ МАН-тай шүүхдэж байсан билээ. 

Тухайн үеийн МАН-ынхан Чандмань төвийн нэгээс, гуравдугаар давхарыг бүхэлд нь компаниуд, банк, иргэдэд түрээсэлж байсан юм билээ. Зарим компани МАН-тай 15 жилийн түрээсийн гэрээ хийсэн байж. Алтжингийн Г.Алтанд гэхэд л Үл хөдлөх хөрөнгийн болон газрын гэрчилгээг барьцаалж, нэг сая ам долларын барьцаанд тавьсан байсныг тухайн үед хэвлэлүүд мэдээлж байсан билээ. Музейн газар нь гэхэд л 1994 онд төрийн өмч байснаа 2005 онд тухайн үеийн МАХН-ын өмч болж, 2011 онд МАН-ын өмч байснаа У.Хүрэлсүхийн тэргүүлж байсан Зүүний хүчний холбооны мэдэлд ирсэн байдаг.

Төрийн өмч хэрхэн намын өмч болж, улмаар бүлэглэлийн мэдэлд шилжсэн талаар энэ удаа олон юм ярихгүй. Харин Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүхийн энэ олон сайхан музей, бүтээн босголтын тухай амлалтууд нь зүгээр л МАН-ын мэдэлд байсан барилга, газрыг буцааж авах өчүүхэн ашиг сонирхолоос үүдэлтэй юм биш байгаа.

Эх сурвалж: atime.mn

СЭТГЭГДЭЛ

Comments


Fatal error: Call to undefined function write_cache() in /var/www/html/xac/ww.focusmedee.mn/cache_footer.php on line 6