Эхлэл        Байгаль орчин        Боловсрол        Гэмт хэрэг        Гэр бүл        Нийслэл        Орон нутаг        Хөдөө аж ахуй         Хууль, эрхзүй        Шашин        Эрүүл мэнд
Image
Инженерийн зураг төслийн төвийнхөн оны эхний хагас жилд бүтэн жилийн ажлаа гүйцэтгэжээ
Image
Т.ДАВААЖАРГАЛ: Эрдэнэт үйлдвэр социологичтой болсон нь маш том дэвшил
Image
ХАБЭА-н мэдлэгээ дээшлүүллээ
Image
1000 ажилчинд халуун хоолоор үйлчлэх катеринг үйлчилгээ эхэлнэ
Image
“Жендер ба хүний эрх”-ийн талаарх ойлголтоо зузаатгалаа
Image
Орхон аймаг 290 өрхийг эко ариун цэврийн байгууламжаар 100 хувь хангана
Image
Хүний нөөцийн хөгжлийн цогц хөтөлбөр судалгаанд суурилна
Image
Эрдэнэт үйлдвэр оны эхний хагас жилд Улс болон орон нутгийн төсөвт 570 тэрбум төгрөг төвлөрүүлжээ
Image
Конор МакГрегор "Ковбой" хочит Дональд Серрониг хүнд цохилтоор яллаа
Image
Өндөр амжилтад хүрсэн хүмүүс амралтын өдрөө хэрхэн өнгөрүүлдэг вэ?
Image
"Хөх сувд-Дэлхийн нүүдэлчдийн мөсний баяр"-аар "Цаатны хотхон" байгуулна
Image
Баримт: Д.Тогтохсүрэн казино тоглож байна
Image
Н.Номтойбаяр нь Бизнес хийдэг нэгэн гэр бүлийг заналхийлжээ.
Image
Эрчим хүчний салбарын 2019 оны  онцлох 10 ажлыг нэрлэж байна.
Image
Баяжуулах үйлдвэр “Их зогсолт”-д бэлэн болжээ
Image
Ажилчдын идэвх, оролцоо үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагаанд эергээр нөлөөлж байна
Image
Үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөө 100 хувиас дээш үзүүлэлттэй байна
Image
Эрдэнэт үйлдвэрийн их бүтээн байгуулалтын туршлагаас суралцана гэв
Image
Т.ГАНТУЯА: Лабораторио “Жишиг ажлын байр” болгохоор зорьж байна
Image
Цувих шугамын шинэчлэл эхэллээ
Image
“Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэн сэтгүүлчидтэй зангиагүй уулзлаа
Image
Эрүүл мэнд, боловсролын салбарынхныг авлига авдаг гэж дүгнэжээ
Image
Д.ЗОЛБООЦЭЦЭГ: Лагийг үнэргүйжүүлэх нь инновацийн томоохон ажил болно гэдэгт итгэж байна
Image
Иргэдтэй харилцах утас, олон нийтийн өрөө ажиллаж байна
Image
Нобелийн хорооны захидал ирлээ
Image
Угаарын хий мэдрэгчийг ашиглахад таны мэдэх ёстой ЗААВАРЧИЛГАА
Image
Хамтын ажиллагааны санамж бичиг байгууллаа
Image
Газраа чөлөөлсөн 29 өрхийн хохирлыг хууль журмын хүрээнд яаралтай барагдуулах үүрэг өгөв
Image
Үргүйдлийг эмчилдэг гэх эмийг хууль бусаар оруулж ирэн худалдаалж байжээ
Image
Экологийн цагдаагийн албанд мэргэжилтэн шалгаруулж ажилд авна
Image
Согтуугаар жолоо барьсан 122 жолооч илрүүлжээ
Image
Боксын шигшээ багийн тамирчдад улсын төсвөөс дэмжлэг олгох гэрээ байгуулав
Image
Иргэдийн хохирлыг хууль журмын хүрээнд яаралтай барагдуулах үүрэг өглөө
Image
УИХ-ын гишүүн Н.Номтойбаярын бүрэн эрхийг түдгэлзүүлэх эсэхийг хэлэлцэнэ
Image
Өдөртөө 12-14 хэм хүйтэн байна
Image
Үс засуулбал эд эдлэл, идээ ундаа олдоно хэмээжээ
Image
"Сэтгүүлчдийг Эрүүгийн хуулиар яллах нь эрх баригчдын сонирхол"
Image
Хар тамхины хэргээр БНХАУ-ын хоёр иргэнийг цагдан хорьжээ
Image
Нийслэлийн хүн амын махны хангамжийг нэмэгдүүлэх чиглэлээр зохион байгуулах ажлын төлөвлөгөөг танилцуулав
Image
Эрүүгийн хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийг баталлаа
Image
СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ: Өнгөрсөн шөнө нэг иргэн угаартаж, амиа алджээ
Image
ЭЗБХ: Хуулийн төслүүдийн анхны хэлэлцүүлгийг хийлээ
Image
Ц.Даштуяа: Ходоодны үрэвслийг тоохгүй орхиж болохгүй
Image
Циркчин М.Мягмарсайхан Чулуутын хавцал дээгүүр олс татаж алхана
Image
Монгол эмэгтэйчүүдэд ДОХ-ын халдвар санаатай тарааж байна гэв
Image
Консул асан Б.Мөнх-Эрдэнэ хөгжмийн зохиолч Б.Чинбатад 45 сая төгрөгийн хандив цуглуулж өгчээ
Image
Усчин-аврагчид сургалтад хамрагдаж байна
Image
Цахилгаан автобус ирэх долоон хоногоос туршилтаар явна
Image
Ч.Улаан: Махны дундаж үнийг бууруулаагүй
Image
Агаарын дүүжин тээврийг хэрэгжүүлэх асуудлаар санал солилцлоо
Image
14 компанийн 35,552 хувьцаа арилжжээ
Image
Нээлттэй хүн
Image
Төрөөд 2 хоносон нярайг хүчээр алхуулжээ
Image
Ц.Мянганбаярын нялх амраг нийслэлийн утаанаас зугтаав
Image
Отгонбилэгийн Содбилэг яагаад чимээгүй болов?
Image
Өнөөдрийн 18:00 цагаас эхлэн архи, согтууруулах ундаа зарахыг түр хориглолоо
Image
Д.Арвин: Намын шинэчлэл зөвхөн даргын асуудал биш
Image
90-ээд оныхон бид бол СҮҮЛЧИЙН ХҮМҮҮС
Image
Хувцсандаа даруулж үхсэн явдал Испанид гарчээ.
Image
П.Цагаан: “Бороо орж, Трампыг тэнгэр харж үзлээ” гэж хэлсэн
Image
Ц.Элбэгдорж: Эхийн хэвлий дэх ураг үгүй болох хэмжээнд хүрсэн энэ нөхцөл байдал бол гамшиг
Image
Деклан ингэж өөрчлөгджээ
Image
“Монгол барби” О.Оюунцэцэг унжсан хөх, язарсан гэдсээрээ бахархав
Image
Мексикт 15 настай хүү ангийнхан руугаа гал нээв
Image
УИХ-аар юу хэлэлцэх вэ?
Image
АН-ын даргын сунгааг “Буян” Жагаа юунд бужигнуулах гээд байна вэ?
Image
Шүүгдэгч шүүхийн танхимд амиа хорлохыг завджээ
Image
Үс засуулбал эрхтэн хурц болно
Image
Өнөөдөр хонь өдөр
Image
АНУ-ын Тагнуулын Төв Газрын 13 сая хуудас материалыг онлайн болголоо
Image
Жүжигчин Гэрэлцэцэг үе мултарсан залуутай найзалдаг
Image
Улаан манжингийн шүүсээр ходоод, бөөрөө цэвэрлэх арга хадгалаад аваарай
Image
Ч.Цэлмүүний далд авьяас юу вэ
Image
Монголбанкны Хяналтын зөвлөлд нэр дэвшигчдийг томилох асуудлыг хэлэлцэв
Image
Цагаан батга яагаад үүсдэг вэ?
Image
Эмма Стоун: Ялагч болохыг маш их хүссэн
Image
УИХ-ын гишүүн асан Л.Гүндалай, "Гацуурт"-ын Л.Чинбат нарын гэрт хулгай оржээ
Image
Х.Тэмүүжингийн татан буулгасан Дотоодын цэргийг С.Бямбацогт дахин байгуулна
Image
Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдорж утааны асуудлаар мэдээлэл өгнө
Image
Цасан шуурга шуурна
Image
СУРГУУЛЬ, ЦЭЦЭРЛЭГ БАРИХ БАЙРШЛУУДЫН ГАЗАР ЧӨЛӨӨЛӨХ АЖИЛ 91 ХУВЬТАЙ БАЙНА
Image
Ирвэсийн зулзаганууд өлсөж үхжээ
Image
“Монгол Улсын Үндсэн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах онол-практикийн асуудлууд” эрдэм шинжилгээний хурлыг нээж Монгол Улсын Их Хурлын дарга М.Энхболдын хэлсэн үг
Image
ОАНА -ГИЙН УДИРДАХ БОЛОН ТЕХНИКИЙН ЗӨВЛӨЛИЙН 43 ДУГААР ХУРАЛДААН ЭХЭЛЛЭЭ
Image
21-Р ЗУУН ӨМНӨХ ЗУУНУУДТАЙ ХАРЬЦУУЛАХАД ИЛҮҮ ДУЛААРСАН БАЙНА
Image
ДОРНОГОВИЙН ШИЛДЭГ ЗАЛУУСЫГ ШАЛГАРУУЛАВ
Image
ОХИДЫН БИЕИЙГ ХҮЧЭЭР ҮНЭЛҮҮЛДЭГ БАЙСАН ГЭР БҮЛИЙН 4 ХҮНД ОНООСОН ЯЛЫГ ХЭВЭЭР ҮЛДЭЭВ
Image
УЛСЫН ХЭМЖЭЭНД ТАРИАЛАЛТЫН АЖЛЫГ 494.3 МЯНГАН ГА ТАЛБАЙД ХИЙСЭН БАЙНА
Image
Нас барсан бүсгүй хүүхэд төрүүлжээ
Image
Б.Золзаяа: Хүүхдийг зэмлэхгүй, загнахгүй, шүүмжлэхгүй, шийтгэхгүй хүмүүжүүлэх шилдэг арга бий
Image
11 дүгээр сарын 26-ныг нийтээр тэмдэглэх Баярын өдөр болголоо
Image
Герман цагдаа нар хутганаас хамгаалах хуяг хувцастай болжээ С..
Image
Танилц: “Маш нууц”-ынхны гэр бүл
Image
ЯПОНЫ ПАРЛАМЕНТЫН ТӨЛӨӨЛӨГЧДИЙН ТАНХИМЫН ГИШҮҮН ЯСҮХИСА ШИОЗАКИ ЕРӨНХИЙЛӨГЧ Х.БАТТУЛГАД БАРААЛХАВ
Image
АЗИЙН НААДАМД ХОЁР СОЛОНГОСЫН УДИРДАГЧДЫГ ОРОЛЦОНО ХЭМЭЭН НАЙДАЖ БУЙГАА ИЛЭРХИЙЛЖЭЭ
Image
Бурханаас гуйсан нүгэлтэй хүсэл
Image
Монгол Улс аялал жуулчлалын өсөлттэй орны нэгээр нэрлэгдэв
Image
Адам Леван охиноо танилцуулав
Image
"Оюу Толгой”-ийн зэсийн баяжмалын экспорт хэвийн үргэлжилж байна
Image
УЗБЕКИСТАНЫ ХҮН АМ СҮҮЛИЙН 60 ЖИЛ ТАСРАЛТГҮЙ ӨСЧЭЭ
Image
Д.ДАМБА-ОЧИР: НЭГ МӨСӨН НАМ, ГИШҮҮНЭЭС НЬ ХАСЧИХ
Image
Израйльд суугаа өргөмжит консул монгол хүүхдийн амь насыг аварчээ
Image
Эрдэнэт үйлдвэрийн ганцхан захирал жилдээ тэрбум төгрөгийн цалин хангаж авда
Image
ӨСВӨР ҮЕИЙХЭНИЙ ЖИРЭМСЛЭЛТ БУУРЧЭЭ
Image
Багадаа “Мангас” гэж дуудуулдаг байсан охин 15 жилийн дараа ингэж өөрчлөгджээ
Image
ГАЛЫН ШАЛТГААН НӨХЦЛИЙГ ТОГТООХООР АЖИЛЛАЖ БАЙНА
Image
“Адидас”-тай муммиг удахгүй олонд дэлгэнэ
Image
"Монгол-Солонгосын олон нийтийн дипломатын хамтын ажиллагааг хэрэгжүүлэх арга зам” сэдэвт семинар болов
Image
СҮМИТОМО КОРПОРАЦИЙН НЭРЭМЖИТ ТЭТГЭЛГИЙГ 30 ОЮУТАН ГАРДАВ
Image
“ЭЛЭГ БҮТЭН МОНГОЛ” ХӨТӨЛБӨРИЙН ХЭРЭГЖИЛТ 30 ОРЧИМ ХУВЬТАЙ БАЙНА
Image
Image

БААВГАЙД БАРИУЛСАН ААВ, ХҮҮ ХОЁРТ НҮҮХИЙГ ОЛОН УДАА САНУУЛЖЭЭ

Монголчуудын төсөөлж ирсэн найрсаг зантай майга бор догшин ширүүн араатан болохоо харуулж, хүний аминд хүрсэн нь олныг цочирдуулаад байна. Хөвчийн хүрэн баавгай тайгаасаа бууж хоттой хонь үргээх, айлын өрөм цагаа идэх нь энүүхэнд болж, гэртээ байсан аав, хүү хоёрын аминд хүрсэн харамсалтай хэрэг энэ сарын 3-нд гарлаа. Сэлэнгэ аймгийн Ерөө сумын нутаг, Могойн гол хэмээх газарт нутаглаж байсан айлд ийм золгүй явдал тохиолдсон нь идэш тэжээлийн хомсдолтой холбоотой гэдгийг мэргэжилтнүүд тайлбарлаж буй юм.

Сэлэнгэ аймагт наймдугаар сарын 20-ны үеэс эхлэн суурьшлын бүсэд баавгай орж ирэх тохиолдол нэг бус удаа гарчээ. Тодруулбал, аймгийн хэмжээнд нийт 12 ийм тохиолдол бүртгэгдсэн гэж тус аймгийн Байгаль орчин, аялал жуулчлалын газраас мэдээлэв. Тус газрын дарга н.Түвшинтөгсийн хэлснээр, энэ жил баавгай олноороо үзэгдэх болсон нь идэш тэжээлийн хомсдолоос болсон төдийгүй амьдрах орчин нь хумигдсанаас үүдэлтэй аж.

Тэрбээр “Сэлэнгэ аймаг хөвчийн бүс ихтэй. Энэ жил баавгай суурьшлын бүс рүү орж, хоттой хонь мал руу дайрч, барих нь бидэнд тулгамдаж буй гол бэрхшээл болж байна. Гэхдээ ховордсон амьтан учраас буудаж болохгүй. Шөнийн цагаар гэрэл тавих, дуу чимээ гаргах, сум тавих байдлаар үргээлэг хийж байгаа ч баавгай эргээд л суурьшлын бүсэд ирж байна. Энэ нь хоол тэжээлийн хомсдолтой холбоотой. Бас хүний буруутай үйл ажиллагаанаас болж тэдний амьдрах орчин хумигдах болсон. Энэ нь иргэд ойн зах, голын эргээр нутаглаж амьдрах болсонтой холбоотой.

Бидний зүгээс малчдад зэрлэг амьтдын нутагладаг бүстэй ойр нутаглахгүй, нүүхийг анхааруулж, сэрэмжлүүлж байгаа ч үл тоож байна. Зарим нь анхаарч өвөлжөө рүүгээ нүүж байгаа ч ихэнх нь сэрэмжлүүлгийг хайхрахгүй байгаа нь тэдний ухамсартай холбоотой” гэлээ.

Аав, хүү хоёрын аминд хүрсэн баавгай нь манай орны хүрэн баавгай юу, Сибирийн ойн түймрээс дүрвэж орж ирсэн өлсгөлөн хар баавгай юу гэдэг дээр олон хүн маргаж, нэг зоосны хоёр тал болж, мэтгэлцэх болов. Амьтан судлаачид, мэргэжилтнүүд хар баавгай Монголд орж ирэх боломжгүй. Хоол тэжээлийн хомсдолд орсон манай орны хүрэн баавгай хэмээж буй.

Сэлэнгэ аймгийн Байгаль орчин, аялал жуулчлалын газраас өгсөн мэдээллээр, тухайн айл нь малчин өрх биш, бичил уул уурхай явуулж байсан техник тоног төхөөрөмжийг манаж байсан айл аж. Аав, хүү хоёрын амьдарч байсан гэр суурьшлын бүсээс хол, зэрлэг амьтдын нутагладаг бүстэй ойр байсан тул наймдугаар сарын 20-ны өдрөөс эхлэн нүүхийг нэг бус удаа сануулсан ч хүчрээгүй байна.

Тус аймгийн Байгаль орчин аялал жуулчлалын газраас “Баавгай суурьшлын бүс рүү орж ирсэн цагаас эхлэн тухайн айлд нүүхийг сануулсаар байтал нүүгээгүй. Эцэст нь маш харамсалтай юм боллоо. Гэхдээ тухайн айл руу дайрсан баавгай нь хүрэн баавгай биш, хар баавгай байх магадлалтай” гэдгийг тодотгосон юм. Хэдийгээр Сибирийн хар баавгай хил давж ирсэн нь нотлогдоогүй ч Сэлэнгэ аймгийн мэргэжилтнүүдийг баавгай үргээх, био техникийн арга хэмжээ авах үед нэг бус удаа хар баавгай харагджээ.

Байгаль орчин, аялал жуулчлалын яамнаас мэдээлснээр, өмнөх жилүүдэд баавгай суурьшлын бүс рүү орсон тохиолдол цөөхөн гарч байсан бол энэ жил олноороо харагдах болсон нь жимс, самрын ургац бага, идэш тэжээлийн хомсдолоос болсон аж. Сүүлийн нэг сарын байдлаар зургаан аймгийн есөн суманд баавгай хүн рүү дайрсан есөн тохиолдол бүртгэгджээ. Тухайлбал, Төв аймаг, Хэнтий, Сэлэнгэ, Дархан аймагт бүртгэгдсэн.

Өмнөх жилүүдэд баавгай суурьшлын бүс рүү орсон цөөн тохиолдол гарч байсан бол энэ жилийн хувьд олноороо суурьшлын бүсэд үзэгдэх болсон нь идэш тэжээлийн хомсдолоос болсон гэж мэргэжилтнүүд тайлбарлаж буй юм.

Байгаль орчин, аялал жуулчлалын яамны Хүрээлэн буй орчин, байгалийн нөөцийн удирдлагын газрын Амьтны асуудал хариуцсан мэргэжилтэн Б.Номин-Эрдэнэ “Баавгай нь жилийн дөрвөн улирлаас шалтгаалан идэш тэжээлээ өөрчилдөг холимог идэштэн.

Яг одоо буюу намрын улиралд самар, жимсээр хооллодог. Энэ амьтан самар жимс, загас, амьтны сэгээр хооллодог холимог тэжээлтэн юм. Зөвхөн идэш тэжээл нь хомс үед бор гөрөөс, зэрлэг гахай зэрэг амьтан барьж махаар хооллодог. Энэ жил самар жимсний ургац бага, хоол тэжээлийн хомсдолд орсон учраас айл руу дайрсан байх магадлалтай. Энэ нь хүний буруутай үйл ажиллагаатай холбоотой.

Самар жимсний ургац бага, дээр нь хүмүүс хууль бусаар самар жимс их хэмжээгээр түүж хурааснаас болж баавгайд хоол тэжээлийн хомсдол үүссэн гэж хэлж болно. Хэрэв энэ жил самар жимсний ургац их байсан бол хүн рүү дайрахгүй байсан” гэжж хэлсэн юм. Мөн Сибирийн баавгай Монголд байгаа эсэхийг одоогоор тогтоох боломжгүйг яамнаас мэдэгдэв.

Баавгай суурьшлын бүс рүү орж ирсэн тухай мэдээлэл есдүгээр сарын 3-нд Байгаль орчин, аялал жуулчлалын яаманд ирсэн бол есдүгээр сарын 4-нд Хэнтий аймгаас бас иржээ. Энэ дагуу тус яамнаас иргэдийг зэрлэг амьтны суурьшлын бүсээс нүүлгэх, сэрэмжлүүлэг өгөх, сум тавьж үргээлэг хийх, хүний амь нас эрүүл мэндэд халдах эрсдэлтэй зайлшгүй нөхцөлд Амьтны тухай хуулийн 35.5-д заасны дагуу буудах зөвшөөрөл олгожээ.

Гэхдээ баавгайг буудахаас илүү унтуулж, идэш тэжээлтэй газар тавих нь хамгийн зөв арга гэж Байгаль орчин ,аялал жуулчлалын яамнаас онцолсон билээ. Манай улсын хувьд зэрлэг амьтан суурьшлын бүсэд орсон тохиолдолд ямар арга хэмжээ авах талаар нарийн зохицуулалт байхгүй. Цаашид Амьтны тухай хуульдаа энэ тухай зохицуулалт оруулах шаардлагатай аж.

Эргэн сануулахад, өнгөрсөн жилийн аравдугаар сарын 21-нд Дархан-Уул аймгийн Хонгор сумын нутаг, Яргайтын ам орчимд намаржиж байсан найман айл руу баавгай халдаж, гэрийг нь түйвээсэн тохиолдол гарч байв. Золоор тухайн үед хүн амьтан бэртээгүй, баавгай хэд хэдэн айлын гэр дээр гарч унь, тооныг нь эвдэж, амбаарт нь байсан аарц, тос, өөх, махыгь идсэн байдаг. Энэ нь мөн л хоол тэжээлийн хомсдолоос үүдэлтэйг амьтан хамгаалагчид болон мэргэжилтнүүд хэлж байсан билээ.

Манай орны хувьд 500 гаруй баавгай байдаг. Мах, жимс, өвс ногоо, шавж гээд төрөл бүрийн зүйлээр хооллодог энэ амьтан намрын улиралд самар нөөцөлж, жимсээр хооллож, арваннэгдүгээр сар гэхэд ичээндээ ордог байна. Гэвч идэш тэжээлгүй болсноос үүдэн ичиж чадахгүйд хүрч арга буюу суурьшлын бүс рүү нэвтрэх болсныг ч бас буруутгах аргагүй юм.

NEWS.MN

СЭТГЭГДЭЛ

Comments


Fatal error: Call to undefined function write_cache() in /var/www/html/xac/ww.focusmedee.mn/cache_footer.php on line 6