Эхлэл        Байгаль орчин        Боловсрол        Гэмт хэрэг        Гэр бүл        Нийслэл        Орон нутаг        Хөдөө аж ахуй         Хууль, эрхзүй        Шашин        Эрүүл мэнд
Image
"Web awards - 2019” наадмын тов гарлаа
Image
Хөвсгөлийг хөндөөд эхэлсэн “Aspire Mining”-н 51 хувийг Улсын гарьд Ц.Цэрэнпунцаг худалдаж авчээ
Image
АРДЧИЛАЛ: Халаас хоосон ч надад эрх чөлөө байна
Image
Төрийн ордны гадна ниргэн М өөрийгөө шатаах оролдлого хийжээ
Image
Сахуу татран өвчний эсрэг дархлаажуулалт эхэллээ
Image
Эрдэс баялгийн салбарын мэргэжлийн холбоодын анхдугаар зөвлөгөөн боллоо
Image
АНУ-ын зах зээлд өрсөлдөх Монголын 10 компани шалгарлаа
Image
“М Си Эс холдинг”-ийн банк байгуулах тухай нэхэмжлэлийг хэлэлцжээ
Image
"Өрөг.мн" сайт нээлтээ хийлээ
Image
“Шинжиан Шинфа” ХХК-иас 20 тэрбум төгрөг гаргуулж, Төрийн банкинд төлүүлэх шийдвэр гарчээ
Image
Дуучин Ч.Бат-Эрдэнийн шинэ албан тушаал
Image
"THE HU" хамтлагийн АНУ дахь менежерүүд "Чингис хаан" одонгоо гардан авлаа
Image
Аврагчид “Асгатын мөнгө”-ний далд уурхайг нээх ажиллагаанд оролцож байна
Image
Иргэний үнэмлэхийг шинэчилж, регистрийн дугааргүй болно
Image
Сүхбаатарын талбайд өнөөдөр "Хурд", "Харанга"-ын тоглолттой
Image
УИХ-ын дарга Сеймийн дэд маршал, хатагтай Малгажота Гошевскаг хүлээн авч уулзлаа
Image
“Шударга ёс ба авлига, ашиг сонирхлын зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх нь” сэдэвт сургалт боллоо
Image
Хар мөртэй “Эко констракшн” компани "Цагаан морин жил" нэртэй соёлын өвийг устгалаа
Image
Ж.Дамдинцэрэн: Аавд сюрприз барих гэж сандарсан юм боллоо
Image
Р.Сэддорж: Эх орноо хохироож, эх оронч дүрд тоглож болохгүй
Image
“Нарны хүү, сарны охин” компанийн захирал Д.Гүрсоронзыг яллагдагчаар татжээ
Image
Хуурамч дүгнэлт үйлдсэн шинжээчдийг шүүх хурал хойшиллоо
Image
Сонгуулийн оноо цуглуулах У.Хүрэлсүхийн хямдхан тактик
Image
Төрийн банкны захирлаар ажиллаж байсан Д.Баярсайханд хоёр жил хорих ял оноожээ
Image
НОБГ-ын 2019 оны шилдэг алба хаагчид тодорлоо
Image
Зул сарын баяраас өмнө заавал үзэх 10 кино
Image
ХӨГЖИМ: Зул сарын баярын тухай хуучны ДУУНУУД
Image
"Гацуурт" компани хүнсний ногооны салбараас гарч байгаагаа зарлалаа
Image
С.Амарсайхан: Зам ашигласны төлбөрийн асуудалд иргэдийн санал бодлыг тусгах нь зүйтэй гэсэн чиглэл өглөө
Image
НДШ-ийг нэмэхийг эсэргүүцсэн хоригийг хүлээн авлаа
Image
Хорооны дарга Д.Баярсайхан даатгалын байгууллагуудын төлөөлөлтэй уулзлаа
Image
Бүх нийтийн их цэвэрлэгээнд 1451 аж ахуйн нэгж, 3600 гаруй иргэн оролцжээ
Image
“Нисдэг машин” төвөөс унах гэж байсан согтуу иргэнийг аварчээ
Image
76-гаас НАЙМАН ГИШҮҮН яллагдагчаар татагдаж, нэг нь шоронд оржээ
Image
Цагийн гарз
Image
Улаангом сумын бүх цэцэрлэгүүд анхны тусламжийн булантай болов
Image
Цасан шуурга шуурч, хүйтний эрч чангарна
Image
"Маргааш машинтай жагсаал болох тул өглөө 07:00 цагаас хойш замын ачаалал нэлээд нэмэгдэх төлөвтэй байна"
Image
"Moon Dance" хамтлаг 3 дах удаагаа ДАШТ-ий цомын эзэд боллоо
Image
Алба хаагчдын бэлтгэл, бэлэн байдлыг хэвшүүлэх зорилгоор “Хээрийн дадлага сургууль”-ийг зохион байгууллаа
Image
Монгол Улсын цахим аюулгүй байдлыг хангахад дэмжлэг үзүүлэхээ илэрхийллээ
Image
Монгол, Словакийн Гадаад харилцааны яам хамтын ажиллагааны Санамж бичиг байгууллаа
Image
УИХ дахь МАН-ын бүлэг, АН болон ШИНЭН-ын зөвлөл хуралдана
Image
Өнөөдөр 7-9 хэм хүйтэн байна
Image
Үс засуулбал жаргал ирнэ
Image
Хөвсгөлд мотоциклын хөдөлгөөнийг түр хориглов
Image
Хүүхдийн шүд угаалтын аварга шалгаруулах тэмцээн боллоо
Image
Зам, тээврийн хөгжлийн яамнаас сэрэмжлүүлж байна
Image
АНХААР: Нийслэлийн бүсэд баавгай дахин орж иржээ
Image
Д.Чойжамц ном айлдаж байна
Image
Мөсөн хотхон байгуулж байна
Image
“Монгол газар” компаний захирлын мисс бүсгүйн тохойнд зөөлхөн гэгч нь хүрээд нүд унагаж байгаа харцыг харуулсан энэ зураг цахимд алдаршиж байна.
Image
Шөнийн тариф тэглээд утаа хэдэн хувиар буурах вэ?
Image
0-3 насны хүүхдээ асарч байгаа эхэд сар бүр цалин олгохоор шийдвэрлэлээ
Image
Яллах дүгнэлтийг уншиж дуусгажээ
Image
Богд хааны ордон музейд тууль хайлна
Image
Хүний эр бэлэг эрхтэн ясгүй болсон шалтгааныг эрдэмтэд тайлбарлажээ
Image
Та урьд насандаа хэн байсан бэ? /сонирхолтой СОНЖОО/
Image
250 мянган иргэн буруу бүртгүүлжээ
Image
2016 сүүлчийн арилжааны дүн
Image
Дональд Трамп давхар эрүүтэй зургийг нь нийтлэхгүй байхыг хүсжээ
Image
Ардчилал.мн сайт 2016 оны Оны онцлох есөн үйл явдалыг нэрлэлээ
Image
Хөөрхий охин хуруугаа тайруулжээ
Image
ГАРГҮЙ ЭМГЭН /ӨГҮҮЛЛЭГ/
Image
“Шилмэл буйдан”-г сонголтоосоо хасъя
Image
Энх-Эрдэнэ шинэ уран бүтээл White Christmas
Image
Маргаашнаас хөнгөлөлттэй эмийг өдөр бүр худалдаална
Image
“ХӨДӨӨНИЙ ОХИН” ДЭЛХИЙН МИССИЙН ТИТМИЙГ ЗҮҮХЭД ОЙРХОН БАЙНА
Image
Машин дотор секс хийх 7 шилдэг байрлал
Image
ШӨНӨЖИН 2 ХҮҮХЭНТЭЙ ҮЗЭЭД ҮҮР ЦАЙХ ҮЕД…
Image
Ерөнхий Консул Э.Галбадрал Орбис “нисдэг” нүдний эмнэлэгийн үйл ажиллагаатай танилцлаа.
Image
Маалинганы үр гэж юу вэ? Ямар ид шидтэй вэ?
Image
Хүүхдийг хөлдөөгөөд эд эрхтэнг нь зарах гэж яваад баригдав.
Image
Цагаан хад боомт руу нөхрөө эргэж очсон эмэгтэй өрөвдөж шүлэг бичжээ
Image
Бүсгүйчүүдэд: Шинэ жилийн гоёлын үс засалтын шинэлэг санаанууд
Image
Хөдөлмөрийн баатар, Ардын аман зохиолч, СГЗ Б.Лхагвасүрэн гуайн хагалгааны зардлыг Монгол Улсын ерөнхийлөгч даахаар болжээ.
Image
Эзэгтэй хүний хийж сурсан байх ёстой 20 хоол
Image
ИРАКИЙН МИСС СЭЛФИНЭЭС БОЛЖ ГЭР БҮЛИЙНХЭНТЭЙГЭЭ ЭХ ОРНООСОО ДҮРВЭЖЭЭ
Image
Кофенд дурлагсад илүү урт насладаг бас өвчлөх нь бага гэдгийг батлажээ.
Image
ЭХНЭРТЭЙГЭЭ ХҮНДЛЭЛГҮЙ ХАРЬЦАСНААР АЗ ХИЙМОРЬ НЬ НҮҮР БУРУУЛДАГ
Image
МҮЭ-ийн холбооноос саналын зөрүүтэй байгаа асуудлаа танилцууллаа
Image
МЭРГЭЖЛИЙН БҮЖИГЧДИЙН УРАЛДААНЫГ "СҮЛД" ЧУУЛГЫНХАН ӨНГӨЛЛӨӨ
Image
ҮНЭ ТӨЛБӨРГҮЙ ҮЙЛЧЛЭХ МУЗЕЙН ХАЯГ, ЦАГИЙН ХУВААРЬ
Image
АН-ыг өөрчлөх тэдний төлөвлөгөө
Image
ХУНТАЙЖ ХАРРИ, МЕГАН ХОЁР ХҮҮТЭЙ БОЛЛОО
Image
ҮС ШИНЭЭР ҮРГЭЭЛГЭХ БУЮУ ЗАСУУЛАХАД ТОХИРОМЖГҮЙ
Image
УЛААНБААТАР 9-11 ГРАДУС ДУЛААН БАЙНА
Image
ЗЭЭЛИЙН ХҮҮГ ЗАХИРГААДАЛТЫН АРГААР БУУРУУЛАХ НЬ ЭДИЙН ЗАСАГТ ГАЖУУДАЛ ҮҮСГЭНЭ
Image
Р.Эмүжин ингэж бичжээ: Эх орноо ордондоо цоожилж, машиндаа түгжиж, Их тэнгэрт нохой шиг хорь…
Image
Цөс гэдсээ гэрийн нөхцөлд зэрэг цэвэрлэх хялбар арга
Image
Х.БАТТУЛГА: БҮС НУТАГТАА БИД ОРОЛЦООТОЙ БАЙХ ЁСТОЙ
Image
Турк улсад дахин халдлага гарлаа
Image
Шуурхай: Орон нутгийн сонгуульд МАН нийслэлд ялалт байгуулжээ
Image
Гэдсэндээ хямсаа байгааг мэдэлгүй 18 жил явжээ
Image
Х.Одбаяр: Баян-Өлгийд гарсан ослын улмаас долоон хүн нас барсан
Image
Италид 1 еврогоор байшин худалдаж авах боломжтой
Image
Гурван байнгын хороо, нэг дэд хороо хуралдана
Image
ИРЭХ САРД Ч БОРООТОЙ БАЙХ ТУЛ ҮЕРЭЭС БОЛГООМЖЛОХЫГ САНУУЛАВ
Image
Засгийн газар хуралдана
Image
‘’Өвсний үндэс-Хүний аюулгүй байдлыг хангах’’ буцалтгүй тусламжийн хөтөлбөр Баянзүрх дүүрэгт хэрэгжинэ
Image
Увс аймагт газар хөдөлжээ
Image
МОНГОЛ БАХАРХЛЫН ӨДӨР ДУГААРЫН ХЯЗГААРЛАЛТ ҮЙЛЧЛЭХГҮЙ
Image
PRIUS АВТОМАШИНТАЙ БОЛОН АВАХ ГЭЖ БАЙГАА ХҮМҮҮСД
Image
ХАНТАЙШИРЫН НУРУУНД 10 ИЛИЙ НУТАГШУУЛЛАА
Image
"БҮС НУУР"-Т ОСОЛДСОН ХҮНИЙ ЦОГЦСЫГ ОЛЖ ШҮҮХИЙН ШИНЖИЛГЭЭНИЙ ТАСАГТ ХҮРГҮҮЛЭВ
Image
Д.Сосорбарам: Дүрд тоглох биш дүрээр амьдрах хэрэгтэй
Image
Төв аймагт 100 хувь хяналтын тооллого хийхийг шаардав
Image
АНУ РУУ АЖИЛЛАХ ХҮЧ ИЛГЭЭХ ЗАМ НЭЭГДЛЭЭ
Image
АНУ-ЫН СЕНАТЧ: ОХУ-Д НЭМЖ ХОРИГ АРГА ХЭМЖЭЭ АВАХ ХЭРЭГТЭЙ
Image
Том төслүүдээ үндэсний компаниуддаа өгье
Image
Image

МАН тойргуудыг дахин зурна

Дөрвөн жилд нэг удаа төр төлөөлөх эрхээ улстөрчид ард түмнээс авдаг.

Энэ эрхээ авахын тулд сонгууль бүрийн өмнө хуульдаа өөрчлөлт оруулж, улс орны бус амин хувийн эрх ашигтаа нийцүүлж ирсэн. Үр дүнд нь хэн нь их мөнгөтэй нь сонгогчдын саналыг худалдан авч, төрийн түшээ болдог нийтлэг дүр төрхийг өнгөрсөн долоон удаагийн сонгуулиас ард түмэн харсан.

Ардчилсан намынхан сонгуулийг холимог тогтол-цоогоор явуулах санал гаргасан ч дэмжигдсэнгүй. Өмнөх сонгуулийг явуулсан шиг мажоритар системээр сонгуулиа явуулахаар эрх баригчид тооцжээ. Ингэхдээ хүн амын суурьшлын бүсийг тооцох нэрийн дор тойргуудыг дахин зурахаар төлөвлөсөн байна. Тодорхой хэлбэл, МАН ялсан тойргуудаа төдийлөн хөндөхгүй, ялагдал хүлээсэн хэсэгт мандат нэмж, хасах аж. Нөгөө талаар нэр дэвших сонирхолтой кандитатын тоо нэмэгдсэн.

Ямар сайндаа нам дотроо нэгнийгээ “намнаж”, тойргийг нь булаах ажиллагааг өнгөрсөн хугацаанд хангалттай явуулж байв.

Хамгийн ойрын жишээ, Говь-Алтай аймаг өнгөрсөн сонгуулиар нэг мандаттай байсан. Тэр нэр дэвших квотод МАЙ-ын генсек Д.Амарбаясгалан өрсөлдөх сонирхолтой байгаагаа албан бусаар мэдэгдэж, УИХ-ын гишүүн Ш.Раднаасэдтэй муудалцаж байв. Тэгвэл тус аймгийг хоёр мандаттай болгож, тойргийн төлөөх хэрүүл намжсан гэдгийг эх сурвалж хэлж байлаа.

Эрх баригч нам ийм байдлаар энэ удаа Сонгуулийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулахаар УИХ-ын дэд дарга Л.Энх-Амгалангаар ахлуулсан ажлын хэсэг ажиллуулж буй. Тэд өнгөрсөн зургаадугаар сард хуулийн төслөө боловсруулж дууссанаа зарлаж байсан ч өнөөдрийг хүртэл УИХ-д өргөн мэдүүлээгүй байна. Ажлын хэсгийнхний боловсруулсан төслөөр “Монгол Улсыг нэг тойрог гэж үзэн намууд 76 хүн нэр дэвшүүлнэ.

Нэг иргэн нэг л нэр дэвшигчийг дугуйлах аж. Хамгийн олон санал авсан хүн нь УИХ-ын гишүүн болох..” тухай зохицуулалт байсан ч одоо орвонгоороо өөрчлөгдсөн гэх мэдээлэл байна.

ЖИЖИГ ТОЙРГИЙН ЗОВЛОН

Парламент он дуусахтай зэрэгцэн Сонгуулийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулахаар төлөвлөж буй. Эрх баригч намын нэр хүнд тааруу байгааг холбогдох байгууллагуудын гаргасан удаа дараагийн судалгаа харуулж буй.

Ийм үед сонгуулийг холимог тогтолцоогоор явуулах нь ялагдлын эхлэл хэмээн үзэж байгаа аж. Сонгуулийн тогтолцоо мажоритар байх нь намын нэр хүнд унасан ч тухайн хүн тойргоо сайн “усалсан” бол сонгогдох бүрэн боломжтой байдаг. Нөгөө талаар бэл бэнчинтэй хүн сонгогдох магадлал өндөр. Иймд гишүүдийг “Тойрогтоо сайн ажилла” гэж намын удирдлагууд нь үүрэг болгосон тухай мэдээлэл ч бий.

Нэг ёсондоо, МАН-ын нэр хүнд нийгэмд унаж, нийтээрээ муу үнэлгээ өгч байвч тухайн хүн тойрогтоо хамгийн их хөрөнгө оруулалт татаж, иргэдийн тулгамдсан асуудлыг шийдэж өгсөн бол намтай, намгүй гараад ирнэ гэж тооцжээ.

Улстөрчид ийн өөрсдөдөө ашигтай шийдвэр гаргаж байгаа нь өнөө бидний сүүлийн 20 гаруй жил ярьсан төсвийг 76 хуваадаг, жалга довны үзлээсээ салаагүй гэх шүүмжлэл байсаар байх нь. Жижиг мажоритар системээр сонгууль явуулбал сонгогчийн санал гээгддэг сул тал бий. Эрх баригч нам 2016 онд 65 суудал авсан ч нийт сонгуулийн насны хүмүүсийн 42 хувийн саналыг авсан бэлэн жишээ ч байна.

ТОМСГОСОН ТОЙРОГ ХЭНД АШИГТАЙ ВЭ

УИХ өнгөрсөн хугацаанд долоон удаа Сонгуулийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулсны дөрөв нь жижиг мажоритар, гурав нь томсгосон мажоритар /олон мандаттай/ тогтолцоо байв.

Томсгосон тойрог бол олон мандаттай учраас нэг намын нэр дэвшигчид багаараа биш өөр намын рейтинг өндөртэй улстөрчидтэй хамтарч “тоглолт” хийх, бие биетэйгээ өрсөлдөх сөрөг талтай. 2008 оны сонгуулийг томсгосон тойргоор явуулахад Сүхбаатар дүүрэгт ийм тохиолдол гарч байсныг зарим хүн иш татдаг.

Уг нь Монгол Улс цаашид тогтвортой хөгжье гэвэл улс төрийн нам гэхээсээ илүүтэй нэр хүндтэй, тулхтай хүнээр төр төлүүлэх сонирхол ард түмэнд бий. Гэвч улс төрийн намаар дамжуулж, төрийн өндөр дээд албан тушаалд хүрдэг учраас бүтэхгүй санаа ч байж болох.

Өмнө н ь УИХ-ын сонгууль мөн нутгийн өөрөө удирдах ёсны байгууллагын, Ерөнхийлөгчийн сонгуулиуд тус тусдаа хуультай байсныг 2015 онд өөрчилж, бүх шатны сонгуулийг нэг хуулиар явуулахаар болсон юм. Одоо нэг хуулиар гурван өөр сонгууль явуулах ямар ч боломжгүй гэдэгт УИХ-аас байгуулагдсан ажлын хэсэг санал нэгджээ. Ингээд Ерөнхийлөгчийн, УИХ-ын, Орон нутаг, нийслэлийн сонгуулийг тусдаа гурван хуулиар явуулахаар тохирсон байна.

Энэ талаар Сонгуулийн тухай хуулийг боловсруулж буй ажлын хэсгийн ахпагч, УИХ-ын дэд дарга Л.Энх-Амгалан “Сонгууль явуулах болгондоо Сонгуулийн тухай хуулиа еөрчилж ирсэн байна. Энэ бусад улс оронд байдаггүй буруу жишиг.

Эрх баригч нам өөрт тохирсон буюу өерийнхөө ялах хувилбарыг хүчээр тулгадаг нөхцөл байдал үүсч ирсэн. Гашуун ч гэсэн бид ингэж ажиллаж иржээ. Өнгөрсөн хугацаанд бид сайн, муу янз бүрийн туршлага хуримтлуулсан. Сонгуулийн дараа сонгуулийн үр дүнг хүлээн зөвшөөрөхгүй байх нөхцөл үүсдэг. Гашуун сургамж гэвэл долдугаар сарын 1 -ний үйл явдал байна. Сонгуулийн хуулийг дөрвөн жил тутамд өөрчилдөг байдлыг халъя гэж байгаа юм.

Мөн сонгуулийн тойргийг зохион байгуулахдаа нутаг дэвсгэрийн хэмжээ, хүн амын тоог харгалзаж үзэхээр зохицуулж өгсөн. 2016 оны сонгуулийн тойргийг яаж зурсныг хүн болгон мэдэж байгаа. Зөвхөн өөрийнхөө нам, нэр дэвшигчийг ялуулахын тулд зурсан шүү дээ. Намын болон нэр дэвшигчийн санхүүжилтийн асуудал байна. Иргэдийн саналыг худалдаж авдаг.

Сонгогчдын саналд хөндлөнгөөс нөлөөлдөг байдлыг арилгах гээд Сонгуулийн тухай хуулиар зохицуулах олон зүйл бий” гэлээ.

Ийм байдлаар МАН ялагдсан тойргуудынхаа мандатыг хумьж, ялах магадлалтай хэсэгтээ тойрог нэмэхээр болжээ. Үүнээс гадна сонгуульд нэр дэвшигчид биелэгдэх боломжгүй худал амлалт, хөрөнгө оруулалт хийх нэрээр сонгогчдыг хуурч, мэхэлдэг. Дараа нь хэн ч хариуцлага хүлээдэггүй. Үүнийг хуульчлах, эзэн холбогдогчид нь хариуцлага үүрүүлэх заалт төсөлд тусгагдах ёстой.

Сонгуулийн хуулиа чамбай хийхгүй бол “цагаан сонголт” өгөх хүн ч гарах болно. Учир нь, Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн долоо дахь удаагийн сонгуулийн үеэр иргэд эрхээ эдэлж, саналын хуудсаа бөглөлгүй уншуулсан буюу “Цагаан сонголт” хийсэн 100 орчим мянган хүн байсан юм.

Дээр нь шилжилт хөдөлгөөн буюу “царцаа”-ны асуудлыг ч шийдэх шаардлага бий. Өмнө нь жижиг тойрогт тухайн тойрогт байгаа сонгуулийн насны иргэдийнх нь 20 хувьтай тэнцэх хэмжээний шилжилт хөдөлгөөн хийгдэж байсан жишээ бий аж. Тэгэхээр энэ удаа шилжилт хөдөлгөөнийг цэгцлэх уян хатан зохицуулалт ч байх ёстой болж байна.

 

СЭТГЭГДЭЛ

Comments


Fatal error: Call to undefined function write_cache() in /var/www/html/xac/ww.focusmedee.mn/cache_footer.php on line 6