Эхлэл        Байгаль орчин        Боловсрол        Гэмт хэрэг        Гэр бүл        Нийслэл        Орон нутаг        Хөдөө аж ахуй         Хууль, эрхзүй        Шашин        Эрүүл мэнд
Image
Carly гэж ямар хүмүүсийг хэлэх вэ: Маркетерууд "Z" үеийнхэнд шинэ нэр бодож олжээ
Image
Сан-Диегод усан онгоцонд гал гарсны улмаас олон хүн гэмтжээ
Image
Төгрөг суманд бүртгэгдсэн тарваган тахлын сэжигтэй тохиолдлын онош батлагджээ
Image
БНХАУ АНУ-ын байгууллага, иргэдийн эсрэг хориг арга хэмжээ авахаар болжээ
Image
"Коронавирусийн халдварын нас баралтын түвшин 2.3% бол тарваган тахлынхыг дэлхийд 4.9% гэж үздэг"
Image
Цагдаагийн алба хаагчид шуурхай ажиллаж 11 настай хүүхдийн амь насыг аварлаа
Image
Сэрэмжлүүлэг: Архангайн шороон замд осол гарч 31 настай залуу нас баржээ
Image
10 их наяд долларын 5G дайнд Хятад ялж байна
Image
ТЦА: Тэрэлж чиглэлийн зам ачаалал ихтэй байна
Image
Эх дэлхий минь Ногоон байгаасай
Image
Говь-Алтай аймагт бүртгэгдсэн тарваган тахлын сэжигтэй тохиолдлын онош молекул биологийн шинжилгээгээр батлагджээ
Image
ХӨСҮТ: Гэрийн тусгаарлалтад шилжсэн иргэн коронавирусийн улмаас нас бараагүй
Image
Үерийн аюулаас сэрэмжтэй байхыг онцгойлон анхааруулж байна
Image
Путиныг огцрохыг шаардан 30 мянган хүн жагсчээ
Image
Жак Ма хувьцаагаа зарж их ашиг олжээ
Image
АНУ-ын Калифорни муж хорио цээрийн дэглэмээ буцааж сэргээлээ
Image
ЭМЯ: Тарваган тахал коронавирусээс ч аюултай тахал
Image
Арабууд анхны сансрын хөлгөө маргааш Ангараг гараг руу нисгэнэ
Image
Туул голд нэг иргэн усанд осолджээ
Image
Коронавирусийн дархлаа хэдхэн сарын дараа устдаг байж болзошгүйг эрдэмтэд тогтоожээ
Image
ОХУ-д “COVID-19”-ийн вакцины эмнэлзүйн туршилт дуусжээ
Image
Хэсэг саятнууд өөрсдөөс нь авдаг татварыг нэмэхийг уриаллаа
Image
Мөрөн-Хатгалын туслах замыг нээв
Image
Д.Нямхүү: 13 хүнээс коронавирусийн халдвар шинээр илэрснээр нийт батлагдсан тохиолдол 243 боллоо
Image
БНХАУ АНУ-ын байгууллага, иргэдийн эсрэг хориг арга хэмжээ авахаар болжээ
Image
ДЭМБ: Цар тахалтай тэмцэхэд олон орон буруу чиг шугaмыг баримталж байна
Image
Мөрөн-Хатгал чиглэлийн авто замын хөдөлгөөнийг түр хаалаа
Image
Ховд аймгийн наадамд 270 орчим морь уралдав
Image
Сураггүй алга болоод байсан жүжигчин бүсгүйн цогцсыг олжээ
Image
Ховд аймгийн наадамд аймгийн заан Ц.Төмөрцоож түрүүллээ
Image
Говь-Алтайн наадамд Я.Бумбаяр түрүүлж Аймгийн арслан цол хүртлээ
Image
15 настай хүү тарваган тахлын үжил хэлбэрээр нас барсан нь батлагдлаа
Image
Үндэсний сурын харваанд шинэ мэргэчүүд төрлөө
Image
Шагайн харвааны төрөлд 6 багийн 48 харваач цэц мэргэнээ сорилоо
Image
Наадмын түрүү бөхөд шагнал гардуулах ёслол боллоо
Image
Говь-Алтай аймгийн Жаргалан сумын Анандын Батсайхны зээрд халзан түрүүллээ
Image
Сэрэмжлүүлэх самбар байршуулж байна
Image
Тарваган тахлын сэжигтэй тохиолдлын 1, 2-р хавьтлын иргэдийг тусгаарлалаа
Image
Улаанбаатарт 28-30 хэм дулаан байна
Image
Сэвлэг үргээх, үс засуулахад тохиромжгүй
Image
Сур харваачид цэц мэргэнээ сорьж байна
Image
#СПОРТАЯЛАЛ: Монгол хүн нум сум бариад босоход эвийг нь олоод харваж чадна
Image
БНХАУ гадаадын 23 компаниас махан бүтээгдэхүүн импортлохоо түр зогсоожээ
Image
ОХУ-ын Гадаад хэргийн сайдын илгээлтийг уламжлав
Image
НҮБ-ын АЗ Сирид хүмүүнлэгийн тусламж хүргэхтэй холбоотой асуудлаар тохиролцож чадсангүй
Image
Наадмын үеэр эмнэлэг 10-16 цагт үйлчилнэ
Image
Япон, АНУ сарыг эзэмшихэд хамтран ажиллахаар болов
Image
Энэ долоо хоногт Алтанбулаг боомтоор 2615 тн бодис, бараа бүтээгдэхүүн импортолжээ
Image
Ч.Уранхолбоо: Аав минь наадмын хамгаалалтад гарчихаад орой гэртээ тоосонд даруулчихсан орж ирдэг байж билээ
Image
БНХАУ-ын Эквадор улсаас импортолсон хөлдөөсөн сам хорхойн баглаа боодлоос коронавирус илэрчээ
Image
Мобикомоос татгалзъя
Image
ТАНЫ ГАР УТСЫГ ТАГНАЖ БАЙГАА ЭСЭХИЙГ ХЭРХЭН МЭДЭХ ВЭ?
Image
Өргүй Монгол хөдөлгөөн "өр"-өө тэглэхийг шаардлаа
Image
Г.Эрхэмбаяр хамтлагийнхаа бүсгүйтэй хайр сэтгэлийн холбоотой болжээ
Image
Ц.Энхбаяр: С.Баярыг эргүүлэн тат, надад одоо айх зүйл байхгүй
Image
Б.Шижирбат "Авьяаслаг Америкчууд" шоунаас хасагдлаа
Image
Ерөнхийлөгч Х.Баттулга Батсүмбэрт ажиллана
Image
Хорхог бол Хор+Хог биш, Харин…
Image
Үсийг эрүүл болгох үс уналтын эсрэг жорууд хадгалаад аваарай
Image
Хүн дайраад осолын газраас зугтажээ
Image
Б.Бат-Энэрэл хүү 7 сарын 7-ны өдөр 7 цагт төрсөн
Image
ТӨВӨД ХҮМҮҮСИЙН УРТ НАСЛАДАГ НУУЦЫГ ЭРДЭМТЭД ИЛРҮҮЛЖЭЭ!
Image
Жүжигчин И.Одончимэг өдгөө 50 нас хүрч байгаа хэдий ч гэрлэх санал хүлээн авч олныг ангайлгав.
Image
Х.Баттулга: Эв нэгдлийг эрхэмлэсэн Ерөнхийлөгч байна
Image
Энэ зуны ээлжит одоор Б.Баярмаа тодров уу?
Image
Элчин сайд нарыг эгүүлэн татах тухай албан бичигт хариу өглөө
Image
Голомт банкны зэс картын эзэмшигчид Эх орноороо хөнгөлөлттэй аялах боломжтой
Image
Х.Баттулгын дараагийн зөвлөхөөр Д.Пүрэвдаваа томилогдох уу?
Image
Өнөөдөр ихэнх нутгаар бороотой
Image
Зөвхөн нийтийн галт тэргэнд харах боломжтой зүйлс /27 фото/
Image
С.Батцэцэг Хөдөлмөрийн баатар боллоо
Image
МУ-ын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга: Зөвлөхүүдээ томилоно
Image
Энэ гайхалтай тенүүдийг хэрхэн тавмдаг гээч Тень тавих 20 санаа
Image
Маск "Энэ миний наадам" хошин шог
Image
Түрийвчинд тань мөнгө тогтохгүй байгаа бол та эдгээрийг хэрэгжүүлээд үзээрэй
Image
УИХ-ын гишүүн Л.Энх-Амгалан Ц.Содномдоржид хаш цагаан хөөргөө бэлэглэлээ
Image
Дуучин бүсгүй тайзан дээр тогонд цохиулан нас баржээ
Image
Түймэрт явсан залуусаараа аархая
Image
ТА ЯМАР РАШААН СУВИЛАЛД, ЯМАР ҮНЭЭР, ЯАЖ ЯВАХ ТУХАЙ ТАНИЛЦААРАЙ
Image
Чингэлэгт даруулсан хүүхдийн биеийн байдал хүнд байна
Image
"Балайг нь авдаг" Т.Бархүү багаасаа л дуучин болохыг мөрөөддөг байж
Image
“Хамаг бүхэн сайхан болно” хэмээх шинэ дуу төржээ
Image
БОЛЦ ГҮЙЦЭЭГҮЙ ЖИМС ЖИМСГЭНЭ, ОЙН ДАГАЛДАХ БАЯЛАГ АШИГЛАХЫГ ХОРИГЛОЖЭЭ
Image
НИТХ-ЫН ЭЭЛЖИТ ХУРАЛДААНЫГ 11-Р САРЫН 29-НД ХУРАЛДУУЛАХААР ТОГТЛОО
Image
Трансжендер АМИНА гэж хэн бэ
Image
Өглөө амнаас үнэртэх эвгүй үнэрийг хэрхэн арилгах вэ
Image
МОНГОЛЧУУД АДУУ МАЛ ТАНЬДАГ Ч УЛС ТӨРЧИЙГ ТАНЬДАГГҮЙ АРД ТҮМЭН...
Image
Онцгой албан татвар нэмсэн ч шатахууны үнийг тогтвортой барьж чадаж байна
Image
БҮРЭН ЭРХ НЬ УИХ-ЫН ГИШҮҮНИЙ ЭРХ ҮҮ, ҮҮРЭГ ҮҮ?
Image
Б.Эрдэнэбатын улстөр, бизнест үлдээсэн бараан мөр
Image
АНУ-д эрүүл мэндийн халамжид хамрагдсан хүмүүсийн тоог 22 саяар цөөлөх хууль батална
Image
“Starbucks” компани 10 мянган дүрвэгчийг ажилд авна
Image
Б.Ариунболд Байлдааны самбын дэлхийн аварга болов
Image
Од эрхэсийн зөгнөлд шинэ жилийн баярын өдрүүд хэрхэн буусан бэ /ЗУРХАЙ/
Image
Монгол ралли гадаад мэдээ бичлэг
Image
АТГ 268.300 тонн нүүрсний хэрэгт холбогдуулан "ТАВАН ТОЛГОЙ"ХК-г шалгаж байна...
Image
ТУРКИЙН  НЭРТ ЯРУУ НАЙРАГЧ ОСМАН ОЗТУРКИЙН “ИТГЭЛ” НЭРТЭЙ ШҮЛГИЙН ТҮҮВЭР ХЭВЛЭГДЭН ГАРЛАА
Image
МАНАЙ УЛС 100.000 ХҮН АМД НОГДОХ ЦУС ХАРВАЛТЫН ТОХИОЛДЛООР ДЭЛХИЙД НЭГТ БИЧИГДЖЭЭ
Image
Үйлчилгээний байгууллагын хүн бүр заавал үзээрэй
Image
АНУ коронавирусийн улмаас 100 мянган хүнээ алдлаа
Image
Л.Нямаа: Монгол хүний хөл таван тивд хүрч буй ч сэтгэлгээ нь дөрвөн уулын дундаасаа гарахгүй байна
Image
САР ШИНИЙН БАРИЛДААНД ХАРЦАГА Б.ОДГЭРЭЛ ТҮРҮҮЛЛЭЭ
Image
Ам.долларын ханш буурч эхэллээ
Image
Орон нутгийн сонгуулийн сурталчилгаа маргааш эхэлнэ
Image
ГҮҮР НУРАХ ҮЕД АМЬ ҮРЭГДЭГСДИЙГ ОРШУУЛАХ ЁСЛОЛ БОЛНО
Image
Д.ЦОГТБААТАР УЛС ТӨР, АЮУЛГҮЙ БАЙДЛЫН ЕРӨНХИЙ ХОРООНЫ ХУРАЛДААНД ОРОЛЦОВ
Image
Байтагт мөнхөрсөн баатруудын “МАШ НУУЦ” түүх
Image
2017 онд ямар ордууд илүү азтай байх вэ?
Image
Мишель Обамаг “сармагчин” хэмээн доромжилсон багш халагджээ
Image
Цагаан сараар хойд хилийн зарим боомт ажиллахгүй
Image
Image

Ч.Өнөрбаяр: Шүүхэд тойргийн тогтолцоог нэвтрүүлснээр шүүхийн зардал багасч, олон ахиц дэвшил гарна

Хууль зүйн ухааны доктор Ч.Өнөрбаяртай ярилцлаа.


-Үндсэн хуульд оруулах нэмэлт, өөрчлөлтийн төсөл батлагдчихлаа. Анхны зорьсон зорилгодоо хүрсэн өөрчлөлтүүд орж чадсан уу. Таны хувьд батлагдсан өөрчлөлтүүдийг хэрхэн харж байна вэ?

-Парламентын засаглалыг бэхжүүлэх чиглэлд тодорхой ахиц дэвшил гарсан. Харамсалтай нь хэлэлцүүлгийн явцад олон сайн зүйл, заалтууд хасагдчихлаа. Тухайлбал, УИХ-ын гишүүдийн тодорхой хувь нь Ерөнхий сайдыг огцруулж, шинэ Ерөнхий сайдыг томилох саналыг хамтад нь албан ёсоор тавибал УИХ гурав хоногийн дотор хэлэлцэж, арав хоногийн дотор шийдвэрлэнэ. УИХ-ын нийт гишүүний олонх уг саналыг дэмжсэн бол шинэ Ерөнхий сайдыг томилох, өмнөх Ерөнхий сайдыг огцруулах тухай УИХ-ын тогтоол батлагдсанд тооцно гэж төсөлд тусгагдсан байсан. Үүнийг бүтээлч байдлаар Засгийн газрын тэргүүнтэй хариуцлага тооцох буюу парламентын засагтай улс орнуудад конструктив зарчим гэж хэлдэг. Үнэн хэрэгтээ бид Ерөнхий сайдаа огцруулчихаад дахиад л шинэ Ерөнхий сайдын эрэлд гардаг өөрчлөлтийг буцаад л хийчихлээ. Үүрэг гүйцэтгэгч Засгийн газартай үед төр засаг эзгүйддэг, хариуцлагагүй байдал үүсдэг, нийгэм даяараа хүлээлт үүсдэг хэн Ерөнхий сайд болох гэж байна, манай салбарын сайд тэр болох нь зэрэг хардалт үүсдэг. Уг нь конструктив зарчмыг авсан бол хуучин Ерөнхий сайд огцорсноор шинэ Ерөнхий сайд шууд Засгийн газраа эмхлэн байгуулаад ажилдаа шуурхай орох бололцоотой байдаг.

-Парламентын ардчиллыг төлөвшүүлж, ард түмний засаглах эрхийг хангах хэсэгт орсон өөрчлөлтүүд хэрхэн үр дүнгээ өгөх вэ. Парлемантын засаглал улам бэхжихээр тусгагдав уу?

-Парламентын ардчилал бол улс төрийн намуудын ардчиллыг зайлшгүй шаарддаг. Намууд улсын хэмжээний бодлого явуулах тухай заалт батлагдсан нь сайн хэрэг. Гэхдээ энэ нь сонгуулийн хувь тэнцүүлэх тогтолцоо хосолж байж илүү үр дүнтэй байдаг. Жижиг тойргоос олонхын саналаар ялагч тодорч байгаа одоогийн тогтолцоо байгаа цагт тойргийн жижиг улс төрөөс хэзээ ч салж чадахгүй. Энгийн үгээр хэлбэл, 3-5 сумаас сонгогдсон УИХ-ын гишүүд тойргоо услах нэрээр үр ашиггүй хөрөнгө оруулалтын бодлогоо ярьж, жижиг тойргийн улс төрөө хийж хэрэгжүүлсээр л байх болно. Үнэн хэрэгтээ 1500-2000 хүнтэй сумдад тийм их хөрөнгө мөнгө цацаад яаж ч хөгжих билээ. Ийм жижиг тойргоос сонгогдсон УИХ-ын гишүүдийн төлөөлөлтэй улс төрийн намууд үндэсний хэмжээний том бодлого явуулж чадна гэж үү, юу л бол. Гэтэл улсын төсвийн ихэнх ачаа цөөн хэдэн үндэсний аж ахуйн нэгжүүдийн нуруун дээр л явдаг. Харин 2000 оны өөрчлөлтөөр дордуулсан байсан зарим нэмэлт, өөрчлөлтийг буцааж сэргээсэн нь олзуурхууштай.

-Гүйцэтгэх эрх мэдлийн хэсэгт орж байгаа өөрчлөлтүүд зорьсондоо хүрсэн үү. Засгийн газар тогтвортой ажиллаж чадах уу?

-Анх төсөлд тусгагдсан байж байгаад хэлэлцүүлгийн явцад хасагдсан байсан нэг чухал заалт сүүлд АН-ын зөвлөлийн саналаар буцаж орж ирээд батлагдсан. Энэ нь Засгийн газрын гишүүдийг УИХ, Ерөнхийлөгчид танилцуулснаар Ерөнхий сайд өөрөө томилж, чөлөөлж, огцруулах эрхтэй байх асуудал юм. Парламентын ардчилалтай улс орнуудад Ерөнхий сайд буюу Засгийн газрын тэргүүн багаа бүрдүүлээд, парламентын өмнө өөрөө хариуцлагаа үүрдэг. Саяын нэмэлт, өөрчлөлт батлагдахаас өмнө Засгийн газрын гишүүдийг УИХ хүн нэг бүрээр хэлэлцэн томилдог байсан. Энэ нь үнэн хэрэгтээ УИХ-д суудалтай албан бус жижиг бүлэглэл, фракцууд өөрийн хүнээ Ерөнхий сайдад шахалт үзүүлэх замаар сайдаар томилуулах боломжийг олгодог байсан. Түүгээр зогсохгүй танхимын сайд нар нь нийлээд Ерөнхий сайдаа огцруулдаг байлаа. Үүнийг өөрчилсөн нь сайшаалтай. Учир нь Үндсэн хуульд заасны дагуу төрийн хууль биелүүлэх ажлыг УИХ-ын өмнө хариуцдаг цорын ганц албан тушаалтан бол Ерөнхий сайд. Тиймээс энэ хүн танхимаа бүрдүүлээд явах эрхтэй байх нь зүйтэй. Ер нь төрийн ажил чинь хуулиар хэлбэржиж, цаасаар албажиж явдаг биз дээ. Түүнээс биш нэг том дарга гарч ирээд загнаад төрийн бодлого хэр хол явах билээ. Монгол Улсын хуулиуд гэдэг чинь үнэн хэрэгтээ монгол төрийн санах ой юм. Шаардлагатай бол хуулиудыг өөрчлөх эрх нь парламентад бий.

-Иргэдийн дунд шүүмжлэлтэй ханддаг асуудлуудын нэг нь шүүх байгууллага байдаг. Одоогийн нэмэлт, өөрчлөлтөд Шүүхийн хараат бус байдлыг хангаж, шүүгчийн хариуцлагыг дээшлүүлэх өөрчлөлтүүд шударга шүүхийг бий болгоход хангалттай заалтууд орчихсон гэж ойлгох уу?

-Шүүхийн тогтолцоог тойргийн журмаар байгуулж болохоор төсөлд тусгаад батлагдсан. Энэ нь Цэцийн шийдвэртэй холбоотой. Учир нь өмнө нь шүүхийн шинэтгэлийн багц хуулийн дагуу шүүхүүдийг хэргийн ачаалал, хүн амын нягтрал зэргийг нь харгалзан тойргийн журмаар байгуулахаар өмнөх парламентын үед хууль баталсан байсныг харамсалтай нь Цэц хүчингүй болгосон. Гэтэл зарим сум дундын шүүхүүд, зарим аймгийн захиргааны хэргийн шүүхүүд жилдээ арав хүрэхгүй маргаан шийддэг байсан. Тойргийн тогтолцоог нэвтрүүлснээр шүүхийн зардал багасна, өөр олон ахиц дэвшил гарна гэж бодож байна. Мөн шүүхийн ерөнхий зөвлөлийн бүрэлдэхүүнтэй холбоотой шинэ заалт орж батлагдлаа. Гутал хаанаа барьж буйг гуталчин мэддэггүй, харин гутлыг өмсөж буй хүн хэлдэг гэж үг бий. Үндсэн хууль болон бусад хуулийн шинээр орсон зүйл заалтууд зөв байсан эсэхийг цаг хугацаа л харуулах байх. Ялангуяа шүүх эрх мэдэл болон байгалийн баялгийг ашиглахтай холбоотой заалтууд.

-Байгалийн баялгийг ашиглахтай холбоотой ямар заалт орчихов?

-Төрийн нийтийн өмч, үндэсний баялгийн сантай холбоотой чухал заалтууд орсон байна. Гэвч стратегийн ач холбогдол бүхий ашигт малтмалын ордыг ашиглахдаа дийлэнх нь ард түмэнд ногдож байх эрх зүйн үндсийг хуулиар тогтооно гэснийг хэрхэн ойлгож хэрэгжүүлэхээс их зүйл шалтгаалах байх. Хэрэв дийлэнх гэдэг үгийг бусад хуулиар буруу тайлбарлавал манай улсад хөрөнгө оруулалт орж ирэхэд бэрх л болох байх. Цаасан дээрээ гоё амлалтаар дүүрэн хуулиудтай, ачир дээр улсын төсөв, ард түмний хөргөгч нь хоосон улс орон болох вий гэдгээс эмээж байна. Олонх гэдэг хууль зүйн утгаараа 51-ээс дээш хувийг хэлдэг. Дийлэнх гэдэг түүнээс ч их заримдаа 3/2 хувийг ойлгох нь бий. Эдийн засгаа сүйрүүлж, улсаа туйлдуулсны бурууг хожим Үндсэн хууль руугаа улстөрчид нь чихээд өөрсдөө хариуцлагаас зугтах вий дээ.

-Нутгийн удирдлагатай холбоотой заалтууд хэрхэн сууж өгсөн бэ?

-Засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж дэх улсын болон орон нутгийн зэрэглэлтэй хотын, түүнчлэн тосгоны өөрийн удирдлага, зохион байгуулалтын эрх зүйн үндсийг хуулиар тогтооно гэж заасан. Энэхүү нэмэлт өөрчлөлт нь Эрдэнэт, Дархан зэрэг Улсын чанартай хотууд бие даан хөгжихөд чухал нөлөө үзүүлэх байх гэж бодож байна. Нөгөө талаас Улаанбаатар хотын төвлөрлийг сааруулахад тодорхой хэмжээний эерэг нөлөө үзүүлэх байх гэж харж байна.

-Үндсэн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулснаас хойш дахин найман жил хөндөх боломжгүй гэж байгаа. Бүх хэсгийг нь хөндөхгүй юү?

-Үндсэн хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах журмын тухай хуульд зааснаар сая хөндөгдсөн заалтуудыг л найман жилийн дотор өөрчлөх боломжгүй байгаа. Хөндөгдөөгүй зүйл заалтуудын хувьд бол хамаагүй. Ер нь бол Үндсэн хуулиа ойр ойрхон тонгочуулаад байх нь сайн зүйл биш. Төгс төгөлдөр Үндсэн хууль дэлхийн хаана ч байхгүй. Харин цаашид Үндсэн хуулийнхаа үзэл санааг зөв ойлгож хэрэгжүүлэхэд УИХ-ын хууль тогтоох үйл ажиллагааны чанар чансаа, Үндсэн хуулийн Цэцийн гаргаж буй шийдвэр, хүлээн зөвшөөрөгдөх байдал, нэр хүндээс их зүйл шалтгаална.

Эх сурвалж: Өдрийн сонин

СЭТГЭГДЭЛ

Comments


Fatal error: Call to undefined function write_cache() in /var/www/html/xac/ww.focusmedee.mn/cache_footer.php on line 6