Эхлэл        Байгаль орчин        Боловсрол        Гэмт хэрэг        Гэр бүл        Нийслэл        Орон нутаг        Хөдөө аж ахуй         Хууль, эрхзүй        Шашин        Эрүүл мэнд
Image
Төрсөн ахынхаа “ДУУЛИАНТ САДАР” явдлыг дүү нь давтсан уу?
Image
Монгол Улсын 32 дахь Ерөнхий сайдаар Л.Оюун-Эрдэнэ томилогдлоо
Image
АНУ-ын мэдээллийн агентлаг Ерөнхийлөгч Х.Баттулгыг төрийн эргэлтэд буруутгагдаж байгаа гэжээ
Image
Коронавирусын дараа ХҮН ТӨРӨЛХТӨН-ийг ямар үйл явдал хүлээж байна вэ?
Image
Гадаадын хөрөнгө оруулалтын төлөв байдал
Image
"Монголын нэрийг өндөрт гаргаж байхад татвараас чөлөөлөх байх гэж найдаж байна"
Image
Владимир Путин, Жо Байден нар Стратегийн давшилтын зэвсэглэлийг хориглох тухай гэрээ (СНВ-III)-г дахин сунгахаар харилцан тохиролцлоо
Image
АН-ын мянга мянган гишүүд ТӨӨРӨЛДӨХ шаардлага байхгүй
Image
У.Хүрэлсүх Рио Тинтод хандан “Эзэн нь юмаа мэдэж эрэг нь усаа хашдаг юм” гэж хэлсэн Монголын цорын ганц Ерөнхий сайд!!!
Image
У.Хүрэлсүхийн Засгийн газар сүүлийн хуралдаанаа хийлээ
Image
Японы Батлан ​​Хамгаалах Яам: Окинава дахь АНУ-ын баазад тэнгисийн явган цэргийн анги байрлуулсан болохыг няцаав
Image
Тариалан эрхлэгчдийг дэмжинэ
Image
МАХН-аас ХЭҮК-т шаардлага хүргүүллээ
Image
Өлсгөлөнг зогсоож, албадан эмчилгээнд хамруулах шийдвэрийг Сүхбаатар дүүргийн засаг дарга гаргалаа
Image
Ховдод халдвар илэрсэн хоёр иргэн болон ойрын хавьтал 43 хүнийг хот руу онгоцоор тээвэрлэж байна
Image
Монголын нийгэм сүйрлийн зүг
Image
Нийслэлээс орон нутаг руу зорчих хөдөлгөөнийг өнөөдрөөс эхлэн зогсоолоо
Image
CNN: Хөрөнгө оруулагчид АНУ-аас НҮҮРЭЭ БУРУУЛЖ, Хятадад “МӨРИЙГӨӨ ТАВЬЖ ЭХЭЛСЭН”
Image
Найруулагч Д.Бямбасүрэнгийн “Алтан судал” Оскарт өрсөлдөнө
Image
Сүхбаатарын талбайн жагсаалд оролцсон иргэдийн анхааралд!
Image
"Ерөнхийлөгч жагсаалыг турхирах гэж оролдсон, шалгах ёстой"
Image
А.АЛТАНГЭРЭЛ: ҮХЭН үхтлээ БӨӨ МӨРГӨЛийг бусдад ТАНИУЛСААР байх болно
Image
“Жи-тайм” сүлжээний хохирогчид Улсын дээд шүүхэд хандахаар болжээ
Image
Чингис хааны музейг Ардын хувьсгалын 100 жилийн ойгоос өмнө ашиглалтад оруулна
Image
Меланья Трамп Америкийн ТҮҮХЭН УЛАМЖЛАЛЫГ ЗӨРЧИВ
Image
Х.БАТ-ЯЛАЛТ: Улс дотор "УЛС" би болчихлоо
Image
Хөдөлгүүр нь унтраастай хөгжлийн бодлого
Image
Боловсролын сайдад илгээх оюутан миний ил захидал
Image
Жо Байдены ХУВЬ ЗАЯАНЫ хоёр дахь ХҮНД ЦОХИЛТ
Image
Хөвсгөлийн Ханх суманд урд шөнө таван удаа газар хөдөлжээ
Image
Хурандаа маань фронтоо хаяад хар тавхайгаа гялалзуулан зугтаав
Image
Сүхбаатар дүүргийн зарим хороонд хөл хорио тогтоолоо
Image
Оюутолгойг барьцаанаас суллах боломж олдлоо
Image
ШУУРХАЙ: Төв талбайгаас халдварын НЭГДҮГЭЭР ЗЭРГИЙН хавьтал илэрлээ
Image
2021 онд ямар ВАЛЮТ НОЁРХОХ вэ?
Image
Мэдэгдэл: Э.Бадар-Ууган Монголын боксын холбооны Ерөнхийлөгчийг орлох эрхгүй
Image
“НУУВЧ”-наас гарсан АН-ын ҮБХ-ны гишүүд эрх зүйн чадамжтай юу?
Image
АНУ-Хятадын ХАРИЛЦАА Жо Байден ЕРӨНХИЙЛӨГЧИЙН үед сулрах уу?
Image
АН-ын бүлэг: Ерөнхий сайдаар Л.Оюун-Эрдэнийг томилохыг дэмжихгүй
Image
Александр Навальныйг дэмжсэн ЭСЭРГҮҮЦЛИЙН ЖАГСААЛЫН эргэн тойронд
Image
МАН-ын бүлэг: Гурван хуульд тавьсан Ерөнхийлөгчийн хоригийг хүлээж авахгүй
Image
УИХ-ын гишүүн С.Ганбаатарт Сүхбаатар дүүрэг дэх цагдаагийн газраас албан мэдэгдэл өгөв
Image
Сэтгүүлч Д.Дамдинжав "Алтан өд" наадмын шилдгээр шалгарлаа
Image
ҮНДЭСНИЙ ХӨРӨНГӨ ОРУУЛАЛТЫН БАНКИНД ЯПОНЧУУД ХӨРӨНГӨ ОРУУЛАХААР БОЛЖЭЭ
Image
Ханх суманд 3.7 магнитудын хүчтэй газар хөдлөлт болжээ
Image
Хууль зүйн сайдаар Ж.Сүхбаатар томилогдох уу?
Image
Хацү башёд Дайэйшёо анх удаа түрүүлэв
Image
УИХ-ын гишүүн С.Ганбаатар: УИХ-ын гишүүд надтай нэгдэж, өлсгөлөн зарлаасай
Image
У.Хүрэлсүх хаалга савж, Х.Баттулга хормойдсоор хоцорсны ард юу байв?
Image
Монгол Улсын Ерөнхий сайдад Л.Оюун-Эрдэнийг нэр дэвшүүллээ
Image
14 компанийн 35,552 хувьцаа арилжжээ
Image
Нээлттэй хүн
Image
Төрөөд 2 хоносон нярайг хүчээр алхуулжээ
Image
Ц.Мянганбаярын нялх амраг нийслэлийн утаанаас зугтаав
Image
Отгонбилэгийн Содбилэг яагаад чимээгүй болов?
Image
Өнөөдрийн 18:00 цагаас эхлэн архи, согтууруулах ундаа зарахыг түр хориглолоо
Image
Д.Арвин: Намын шинэчлэл зөвхөн даргын асуудал биш
Image
Хувцсандаа даруулж үхсэн явдал Испанид гарчээ.
Image
90-ээд оныхон бид бол СҮҮЛЧИЙН ХҮМҮҮС
Image
Коронавирусын аюул Монголд нүүрлэсэн үү?
Image
П.Цагаан: “Бороо орж, Трампыг тэнгэр харж үзлээ” гэж хэлсэн
Image
Ц.Элбэгдорж: Эхийн хэвлий дэх ураг үгүй болох хэмжээнд хүрсэн энэ нөхцөл байдал бол гамшиг
Image
Улаан манжингийн шүүсээр ходоод, бөөрөө цэвэрлэх арга хадгалаад аваарай
Image
Деклан ингэж өөрчлөгджээ
Image
“Монгол барби” О.Оюунцэцэг унжсан хөх, язарсан гэдсээрээ бахархав
Image
Мексикт 15 настай хүү ангийнхан руугаа гал нээв
Image
УИХ-аар юу хэлэлцэх вэ?
Image
АН-ын даргын сунгааг “Буян” Жагаа юунд бужигнуулах гээд байна вэ?
Image
Шүүгдэгч шүүхийн танхимд амиа хорлохыг завджээ
Image
Өнөөдөр хонь өдөр
Image
Үс засуулбал эрхтэн хурц болно
Image
Жүжигчин Гэрэлцэцэг үе мултарсан залуутай найзалдаг
Image
АНУ-ын Тагнуулын Төв Газрын 13 сая хуудас материалыг онлайн болголоо
Image
Ч.Цэлмүүний далд авьяас юу вэ
Image
Монголбанкны Хяналтын зөвлөлд нэр дэвшигчдийг томилох асуудлыг хэлэлцэв
Image
Цагаан батга яагаад үүсдэг вэ?
Image
Эмма Стоун: Ялагч болохыг маш их хүссэн
Image
УИХ-ын гишүүн асан Л.Гүндалай, "Гацуурт"-ын Л.Чинбат нарын гэрт хулгай оржээ
Image
Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдорж утааны асуудлаар мэдээлэл өгнө
Image
Х.Тэмүүжингийн татан буулгасан Дотоодын цэргийг С.Бямбацогт дахин байгуулна
Image
Улаанбаатарт шинээр 6 газар хагалбар бүртгэгдсэн гэв
Image
Д.СУМЪЯАБАЗАР: АЛТНЫ САЛБАРЫГ ҮНДЭСНИЙ ХЭМЖЭЭНД ДЭМЖИХ ЁСТОЙ
Image
“ЯЛТЫН УУЛЗАЛТ” ХӨШӨӨНД ЦЭЦЭГ ӨРГӨЖ, ХҮНДЭТГЭЛ ҮЗҮҮЛЭВ
Image
ЗУРХАЙ: “Алтан унжлагат” хэмээх гал тахиа жилийн өнгө, зүг, мөр гаргах тухай
Image
Японы шилдэг аппликейшн зохиох уралдаанд Монгол залуус түрүүллээ
Image
ХЯТАД ЭРЧҮҮДЭД ЭХНЭР ОЛДОХГҮЙ ЕВРОП ОХИДООС ЖИНХЭНЭ ХАЙР ДУРЛАЛАА ХАЙЖ БАЙНА
Image
3 хүүхэд халуун хоол, цайнд түлэгджээ
Image
ЕХ УМАРД СОЛОНГОСЫН 17 ИРГЭНИЙГ ХОРИГ АРГА ХЭМЖЭЭНИЙ ЖАГСААЛТАД НЭМЭВ
Image
132 жилийн өмнөх захиатай лонх Австралийн эргээс олдов
Image
ФЭЙСБҮҮКИЙН ХУУРАМЧ ХАЯГААР ОХИДЫН НҮЦГЭН ЗУРАГ АВСАН ЭТГЭЭДИЙГ ШАЛГАЖ БАЙНА
Image
МАН-ын лидерүүдийг хагаралдуулсан ХААЛТТАЙ ХУРАЛДААНЫ ТЭМДЭГЛЭЛ
Image
Эмэгтэй хүний заавал цээрлэх ёсон
Image
Мөнгөөр тасрахгүй байя гэвэл...
Image
АЖЛЫН ХЭСЭГ ГОВЬ-АЛТАЙ АЙМАГ БОЛОН ХОВД АЙМГИЙН ЗЭРЭГ СУМАНД АЖИЛЛАЛАА
Image
Эх хэлнийхээ илэрхий эмгэгийг эдгээе!-35
Image
АЛБА ХААГЧИД “НИЙСЛЭЛИЙН ИРГЭДИЙН СПОРТЫН VIII ИХ НААДАМ”-Д АМЖИЛТТАЙ ОРОЛЦОВ
Image
Гадна төрх бидний жинхэнэ төрх биш
Image
Модель М.Намуунцэцэг олны танил байхаас залхаагүй...
Image
“Ардын үг” иргэдийн зөвлөлдөх хэлэлцүүлэг үргэлжилж байна
Image
“МОНГОЛ УЛСЫН ЗАСГИЙН ГАЗРЫН 2016-2020 ОНЫ ҮЙЛ АЖИЛЛАГААНЫ ХӨТӨЛБӨР”-ИЙН ХЭРЭГЖИЛТИЙГ ӨРГӨН БАРИВ
Image
Цахилгаан шугам сүлжээнд засвар, үйлчилгээ хийх хуваарь
Image
ШИНЭ ЖИЛИЙН БАЯРАА ТЭМДЭГЛЭХ ШИНЭ ОРЧИН ХАЙЖ БАЙНА УУ?
Image
МИАТ-ЫН томилгоо тойрсон бужигнаан
Image
УЗБЕКИСТАН УЛС МОНГОЛ РУУ АВТОМАШИН ЭКСПОРТОЛНО
Image
Монголбанкийг залилжээ
Image
Монголд гэр бүлийн хүчирхийллийн улмаас жилдээ 20 орчим хүн амиа алдаж байна
Image
Удтал дуншсан элчингүүд томилогдов
Image
Гадаад харилцааны яамнаас мэдэгдэл гаргалаа
Image
Гавьяатын энэтэй гавьяатан
Image
Гэр бүлийн хүндлэл гэж энэ
Image
Image

Д.Батбаяр: Ерөнхийлөгч Х.Баттулга өөрийн биеэр үлгэрлэж монгол бичиг зааж буй хандлага нь бидэнд маш их урам өгч байгаа

Монгол хэлний тухай хуулийн дагуу 2025 оноос Монгол Улс хос бичигт шилжинэ. Үүнтэй холбогдуулан Монгол Улсын Ерөнхийлөгч бүх нийтээрээ үндэсний бичгээ сурахад уриалж, өөрөө хичээл заан олон нийтэд хүргэж эхлээд байгаа билээ. Бид Уран бичээч, уран бичлэгийн их мастер Д.Батбаяртай үндэсний бичиг үсгээ сурахын ач холбогдол, монгол бичгийн онцлогийн талаар ярилцлага өрнүүллээ.

 

-Монгол бичгийн хэрэглээг дэмжих, дэлгэрүүлэхийн ач холбогдол юундаа байна вэ?

 

Монгол бичгийн гарвал дэлхийн хэмжээний түүхэнд тооцогддог учраас дэлхийн бичиг үсгийн соёлд монголчуудын оруулсан өв хөрөнгө гэж үздэг. Тэгэхээр монголчууд босоо бичиг бол тэнгэрээс буусан, хийморийн бичиг гэж ярьдаг боловч энэ бичиг нь гайхалтай уртын дуу гэдгийг тэмдэглэж ирсэн байгаа. Тийм учраас “чихний чимэг болсон аялгуу сайхан монгол хэл” гэж хэлдэг. Агуу түүхийг тэмдэглэж ирсэн бичиг үсэг нь бидний оюуны сан хөмрөг юм. Тийм учраас эрт дээр үеэс улбаалж ирсэн түүхээ монголчууд бид өөрсдөө өвлөн залгамжилж хөгжүүлэх нь бидэнд ирсэн хойч үеийн захиас гэж ойлгож болох юм.

 

Монгол бичгийг хөгжүүлэхэд сүүлийн үед засаг төрөөс тодорхой хэмжээний анхаарал тавьж байгаа. Хамгийн сүүлийн үеийнх нь буюу Ерөнхийлөгч Х.Баттулга өөрийн биеэр үлгэрлэж монгол бичиг зааж  буй  хандлага нь бидэнд маш их урам өгч байгаа.

 

-Залуучуудын дунд монгол бичгээ сурах, эзэмших хүсэл сонирхол хэр их байна вэ?

 

-Хүүхэд багачууд 1990 оноос хойш бичиг үсэг сонирхсон. Өнөөдрийг хүртэл бүтээлээ туурвиж буй уран бичлэгийн хэсэг бүлэг залуучууд байгаа. Орчин үед уран бичлэгээр мэргэшсэн залуучууд янз бүрийн уралдаан тэмцээнд оролцож байна. Гадаад, дотоодын уралдаануудад оролцоод амжилт гаргаж байгаа. Монгол бичиг, уран бичлэг гээд ярихад нэг гайхамшигтай үйл явдал 2007 онд болсон. Энэ нь АНУ-ын Индианагийн их сургууль монголчуудыг урьж монгол уран бичлэгийн анхны үзэсгэлэн гаргасан явдал. Дэлхийд алдартай монголч эрдэмтэн Кара Жорж гуай тус үзэсгэлэнгийн нээлтийг хийгээд, гайхамшигтай мэдээ дуулгахад хожим нь тэр хүн өөрийн англи хэлээр гаргасан монгол бичиг үсгийн судалгааны алдартай бүтээлдээ монгол уран бичлэгийн талаар дурдаж оруулсан нь бидний бичиг үсгийг хүндлэхийн зэрэгцээ үүгээрээ бидний бичиг үсэг ямар агуу соёл вэ гэдгийг нотлон харуулсан маш сайхан үйл явдал болсон юм.

 

Сүүлийн үеийн залуучууд бичиг үсгээ сайн суралцаад түүнийг хойч үедээ зааж сургах нь маш чухал. Миний хувьд 7-8 жилийн өмнөөс 10 жилийн сургуулийн сурагчдын дунд “Хичээнгүй бичигтэн” гэдэг уралдаан зохион байгуулсан. Энэ уралдаанд маань хот, хөдөөгийн хүүхдүүд бүтээлээ ирүүлэн оролцож байгаа. Зөвхөн нэг уралдааны хувьд аваад үзэхэд бидний өсөж хөгжиж буй энэ цаг үед бичиг үсэг маань олон түмний хүртээл болж байгаа. Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн ивээл дор жил бүр “Мөнх тэнгэрийн бичиг” хэмээх уралдаан болдог. Энэ уралдаанд анх голчлон уран бүтээлчид оролцдог байсан бол сүүлийн үед хүүхдүүд ихээр оролцож байгаа. Энэ цаг дор төр засаг болон мэргэжлийн хүмүүс, ард иргэд бүгд халуун дулаан сэтгэлээр бичиг үсгээ дэмжиж байгаа нь урьд өмнө нь байгаагүй бахархууштай сайхан үйл явдал болж байна.

 

-Монгол бичгийг дэлхийд таниулсан ямар өв, соёл байдаг вэ?

 

-Монгол бичиг бол өв соёлын түүх юм. Монгол бичгийг дэлхийн соёлын байгууллага болох UNESCO Дэлхийн соёлын өвд бүртгэсэн явдал нь монголчуудын бахархал болохоос гадна монгол бичгийг дэлхийд таниулсан гайхамшигтай үйл явдал болсон юм. Үүний араас дэлхийн олон улсын хэвлэл мэдээлэл манай бичиг үсгийг хүчтэй сонирхож эхэлсэн. Монголчуудын бичиг үсэг босоо бичиг боловч дотор нь хичээнгүй, гүйлгэн, таталган, эвхмэл гэсэн төрлүүдэд ангилдаг. Судалгаа хийгээд үзвэл “Чингисийн чулууны бичиг”-ээс авахуулаад эртний эх сурвалжууд бий. Монгол бичгийн гүйлгэн, таталган, эвхмэл гэх мэт тигүүдэд буулгасан, хулсан үзгээр дэлхийг байлдан дагуулсан хаадын алдартай захидлууд байсан бол 19-р зуунаас эхлээд орчин үеийн буюу бийрийн уран бичээс түгэн дэлгэрсэн. Энэ бүхэн өнөөдрийг хүртэл хадгалагдан ирсэн нь бидэнд үлдсэн бичгийн гайхамшигтай өв соёл юм. Түүхэнд Дашням гүний нэрээр хадгалагдаж буй морины давхиан дунд бичсэн бичиг ч байдаг. Тэгэхээр бид энэ бичгийг ном, сониноос хуулж бичихдээ биш оюун санаа, зүрх сэтгэл, яруу найргаа, зохиол бүтээлээ энэ бичгээр тэмдэглэн үлдээсэн учраас маш том судлагдахуун байгаа юм. Ингээд бичиг үсэг, уран бичлэг хоёр дэгжин дэлгэрч монголчууд бичиг үсэгтээ сэтгэл оюунаа зориулж хичээх болтугай гэж ерөөе.

СЭТГЭГДЭЛ

Comments


Fatal error: Call to undefined function write_cache() in /var/www/html/xac/ww.focusmedee.mn/cache_footer.php on line 6