Эхлэл        Байгаль орчин        Боловсрол        Гэмт хэрэг        Гэр бүл        Нийслэл        Орон нутаг        Хөдөө аж ахуй         Хууль, эрхзүй        Шашин        Эрүүл мэнд
Image
Бусдад таатай анхны сэтгэгдэл төрүүлэх 7 арга
Image
Хэмнэлт хийхийн тулд, таны хийхгүй байх 9 зүйлс
Image
Хятадын бүх бүс нутагт халдварт өвчний аюулын түвшнийг бууруулжээ
Image
Түрээсийн орон сууцад 3054 иргэн амьдарч байна
Image
Цахим орчинд архи, согтууруулах ундаа хүргэлттэйгээр худалдан борлуулах зөрчил буурахгүй байна
Image
Малайзад манай хоёр иргэн хүний наймааны хохирогч болжээ
Image
Австрали, Филиппинээс 263 иргэнээ авчрах агаарын хөлөг маргааш 20:00 цагт Улаанбаатарт газардана
Image
Зуслангийн замд тээврийн хэрэгслийн хурдны зөвшөөрөгдөх дээд хязгаар цагт
Image
"ОПЕК+" олборлолтыг 9.7 сая торхоор бууруулах хугацааг сунгав
Image
Номын баяр 27 дахь удаагаа амжилттай болов
Image
ТҮМЭНД БОДОЛ, ТӨРД БОДЛОГО ХЭРЭГТЭЙ
Image
Конор МакГрегор зодог тайлж буйгаа зарлалаа
Image
"Шаардлагагүй тохиолдолд гоо сайхны мэс ажилбар хийлгэх, арьсаа гэмтээх зэргээр эрсдэл үүсгэхгүй байхад анхаарна уу"
Image
Нью-Йоркт африк гаралтай америкчуудыг дэмжих жагсаалд эмч нар нэгдэв
Image
Сохор зоос ч заралгүйгээр 80000 км туулсан Австрали залуу
Image
Корона вирусын эсрэг тэмцэлийн чимээгүй баатрууд хэн бэ?
Image
Street style чиг хандлага: Сорочка загварын даашинз
Image
МИАТ-ийн онгоц анх удаа Австрали улсад газардлаа
Image
Энэтхэгт бүртгэгдсэн халдвар Италийнхыг давж, Франц хатуу хязгаарлалтаас хурдан гарч байна
Image
Шар ороомог буу
Image
Нийт 193 халдвар авснаас 75 хүн эрүүлжиж эмнэлгээс гарлаа
Image
Шууд: Эрүүл мэндийн яамнаас мэдээлж байна
Image
Вашингтон хотын захирагч ерөнхийлөгчийнхөө шийдвэрийг буруутгав
Image
Гүйлгээг үндэсний мөнгөн тэмдэгтээр гүйцэтгэхийг анхааруулав
Image
Тусгаарлалтын дэглэм зөрчсөн хүмүүст ямар хариуцлага тооцов?
Image
Энэ сард хийгдэх тусгай үүргийн нислэгүүд
Image
Нийтийн албан тушаалтан дараах ажлуудыг давхар хийж болно
Image
ОХУ коронавирусийн эсрэг “Афифавир” эмийг дотооддоо хангасны дараа экспортолно
Image
Герман улсаас АНУ-ын 9,500 цэргийг гаргах тушаалыг ерөнхийлөгч Дональд Трамп өгчээ
Image
Нидерланд улс коронавирусийн халдвараас сэргийлж, 10,000 булга цаазлах шийдвэр
Image
Тусгаарлах байрны төлбөрөө урьдчилан төлөөгүй иргэдийг онгоцонд суулгахгүйг анхааруулав
Image
Улсын хэмжээнд 21.1 сая төл бойжиж байна
Image
Зурган дээр дур булаам гарах аргууд
Image
Б.Отгонсүх: Газраа зөвшөөрлийн дагуу ашиглаагүй ААН-үүдийн эрхийг цуцалж, ногоон байгууламж болгоно
Image
Дэлхий дахинд коронавирусийн халдвар авсан хүний тоо 7 сая дөхлөө
Image
Өнөөдөр 17-19 хэм дулаан байна
Image
МАН Баян-Өлгийд амлалтаа биелүүлсэн, дахиад ч биелүүлнэ
Image
Увсчууд өр биш өв үлдээхийн төлөө ажиллаж байгаа У.Хүрэлсүхийг багаар нь дэмжинэ
Image
Баянголчууд эхлүүлсэн ажлуудын үр дүнг нь үзэхийн тулд МАН-тай хүчээ нэгтгэнэ гэв
Image
Ховдчууд амласнаа биелүүлж, ажлын байр бий болгосон МАН-д дахин итгэл хүлээлгэнэ
Image
Осолд холбогдсон жолооч өмнө нь 15 удаа замын хөдөлгөөний дүрэм зөрчсөн байжээ
Image
Билли Айлиш болон Такаши Мураками нар хамтарсан цуглуулга гаргана
Image
Загварын ертөнцөд дэлгэрсэн "Чөтгөрийн нүд" хэмээх бэлгэ тэмдэг ямар утга учиртай вэ?
Image
Eminem утасны дугаараа Twitter хуудсаараа зарлалаа
Image
Apple компани зургаан давхар зочид буудал барина
Image
Баялгийн сан, тэтгэврийн реформ хоёрыг уядлдуулна
Image
Н.Учрал: Намайг дэмжиж, санал бодлоо чөлөөтэй солилцсон залуучууддаа баярлалаа
Image
ШУУД: Сонгинохайрханчуудаа ХҮЧЭЭ НЭГТГЭЕ уулзалт эхэллээ
Image
Гоо сайхны бүтээгдэхүүн авахдаа таны заавал анхаарах ёстой зүйлс
Image
Хамгийн эрүүл өглөөний хоол бэлтгэх 3 жор
Image
Эрчим хүчний хөрөнгө оруулалт 4 дахин нэмэгдсэн
Image
Монголоо сонгоё
Image
“ХАТАН ЯТГЫН ЭГШИГЛЭН ТАСРАШГҮЙ” ХАНДИВЫН ТОГЛОЛТ БОЛНО
Image
Нийтийн тээврийн үйлчилгээнд шинэ чиглэл нэмэгдлээ
Image
МУБИС-ийн захирал Д.Мөнхжаргал оюутнуудынхаа амьдралаар тоглолоо
Image
Булган, Төв, Хэнтий аймгууд түймэртэй байна
Image
Ц.Мөнх-Оргил Токиод "Азийн ирээдүй" форумд оролцож байна
Image
Үндсэн хуулийн цэцийн бүрэлдэхүүн хэнд таалагдах ёстой вэ
Image
Цөлжилттэй тэмцэх ба тогтвортой байдлыг эрэлхийлэхээр чуулж байна
Image
Автозамын тэмдэглэгээг шинэчлэх ажил үргэлжилж байна
Image
Гэмтлийн эмнэлгийн гаднах нисдэг тэрэгний зогсоол бэлэн болжээ
Image
Жүжигчин О.Дөлгөөн хагас нүцгэн зургаа дэлгэлээ
Image
С.Содонгоо: Би эмээдээ 150 наслуулдаг тариа зохион бүтээж өгнө
Image
С.Гантогоо Солонгос улс руу буцлаа
Image
Э.Энхмөнх: Бокс, жудо шиг медаль авахад нь төрөөс дэмжээд өгдөг бол зүгээр
Image
Солонгос улсын засгийн газраас ард иргэдээ секс ихээр хийхийг уриалжээ
Image
“Real estate 2017” форум өнөөдөр болно
Image
Т.Бархүүгийн хоёр охин аавыгаа ингэж дэмжижээ
Image
Өнөөдөр болох үйл явдал
Image
НӨАТ-ын баримт бүртгүүлэхэд өөрчлөлт орлоо
Image
ХАЛУУН ТОГООНД ЧАНАГДАЖ БАЙСАН ХАВЧ АМЬД ҮЛДЭХИЙН ТУЛД МӨЧӨӨ ӨӨРӨӨ ТАСДЖЭЭ
Image
Ц.Батням: “Ээж намайг тэнгэрээс харж байгаа
Image
Мобиком датагаараа хэрэглэгчээ хохироосоор...
Image
Монголд хамгийн өндөр цалинтай хүмүүс ПРОГРАММ хангамжийн мэргэжилтэн
Image
Эмч Б.Энхзаяа: Харшил нь удамшдаг өвчин
Image
Янжаа бүсгүй Солонгос кинонд тогложээ
Image
Эмэгтэйчүүдийн эмч: Сарын тэмдэг ирсэн үед дараах 5 зүйлсийг хэзээ ч хийж болохгүй учир нь маш биед муу үр дагавартай
Image
О.Ширмээ: Би гарыг нь цайлгасаан, харин тэр хүн миний сэтгэлийн харыг цайлгасан.
Image
“Улаанбаатар их дэлгүүр” иргэдийн эрхийг зөрчиж байна
Image
АН2 онгоц осолдлоо
Image
ХҮНИЙ НАЙМАА буюу СЭРЖМЯДАГ ОХИН
Image
АН-ыг өөрчлөх тэдний төлөвлөгөө
Image
С.ЮНДЭН: УГААРТСАН ХҮҮХДҮҮДИЙГ ВИТАМИНЖУУЛАХ ШААРДЛАГАТАЙ
Image
"WELCOME TO MONGOLIA" ВИДЕО ЯЛАГЧААР ТОДОРЛОО
Image
"Эрүүл мэндийн даатгалын цахим системийг өнөөдөртөө багтаж хэвийн болгоно"
Image
ОЮУТНУУД САНСАРТ КОФЕ НАЙРУУЛАХ АРГЫГ ОЛЖЭЭ
Image
Авлигад идэгдсэн эмнэлэгүүд
Image
Үйл явдал: Аравдугаар сарын 4-ны өдөр
Image
Ихэнх нутгаар үүлшиж, дулаарна
Image
2017 оны төсвийн хүрээний мэдэгдлийг анхны хэлэлцүүлэгт шилжүүлэв
Image
ЕРӨНХИЙ САЙД У.ХҮРЭЛСҮХ БАЯНХОНГОР АЙМАГТ АЖИЛЛАЖ БАЙНА
Image
Яг ийм залуутай учиртлаа ганц бие бүсгүй хэвээр үлдээрэй
Image
Чимээгүйхэн хуримласан драмын театрын үзэсгэлэн гоо
Image
Дуучин Ану: Залуу хүн учраас секс чухал биш гэж хэлж чадахгүй…
Image
Жүжигчин Амараагийнх ”ОДОНГИЙН ХҮҮХЭД”-ээ өлгийдөн авчээ
Image
ХОРИХ АНГИУД БОЛОН ЭРҮҮЛЖҮҮЛЭХ БАЙРАНД ШАЛГАЛТ ХИЙЖЭЭ
Image
Ц.Сувд-Эрдэнэ: Танай охиныг Уранчимэг гэдэг үү гудманд төөрчихсөн уйлаад явж байна” гэхээр нь…
Image
Ц.НЯМДОРЖ: С.ЗОРИГИЙН ХЭРЭГТ ЗАХИАЛАГЧ, ЗУУЧЛАГЧ, ХАМЖИГЧ ГЭЖ БАЙГАА
Image
Л.БОЛД: НЭГДҮГЭЭР САРЫН 10-НД ТӨВ ТАЛБАЙД ГЭР БАРЬЖ МАНАНГИЙН ЭСРЭГ УЛС ТӨРИЙН СУУЛТ ХИЙНЭ
Image
БЗД-ИЙН 5 ДУГААР ХОРООНЫ 20 ӨРХ НЭВЧИЛТГҮЙ СУУРИН НҮХТЭЙ АРИУН ЦЭВРИЙН БАЙГУУЛАМЖТАЙ БОЛЛОО
Image
Хятадын хурдны галт тэрэг Их Британид хүрлээ
Image
“Жаст”-ын Ш.Батхүү 170 гарын үсэг, тамгыг хуурамчаар үйлдсэн үү?
Image
2018 оныг Хариуцлагын жил болгон зарлалаа
Image
Ж.Батзандан: Ордонд сууж байгаа хүмүүсийн дансанд 200 сая доллар бэлэн байна.
Image
Монголын Ромео аав боллоо
Image
ГААЛИЙН ТАТВАРАА НЭМЭГДҮҮЛЭХ НЬ АМЕРИКИЙН КОМПАНИУДАД Ч НӨЛӨӨЛНӨ
Image
ИХЭНХ НУТГААР ХҮЙТНИЙ ЭРЧ ЧАНГАРНА
Image
Улаанбаатарт өдөртөө 16-18 градус хүйтэн
Image
Дадлагажигчийг цалинжуулна
Image
ЗАСГИЙН ГАЗАР АЖЛАА ТАНИЛЦУУЛЖ БАЙНА
Image
Image

Зээлээрээ тэжээгч ТЭТГЭВРИЙНХЭН

Өндөр хөгжилтэй орны ахмадууд хуримтлуулсан мөнгөөрөө тэтгэвэрт гарсан хойноо дэлхийгээр тойрон аялж, насны буянаа эдэлдэг бол Монголд энэ байдал тэс ондоо. Тэтгэврийн хэдэн бор төгрөгөөс өөр орлогогүй ахмадууд зүдрүүхэн амьдарч байна.

Ахмадуудын тэтгэвэр амьдралд нь хүрэлцдэггүй. Ялангуяа бага цалинтай ажиллаж байсан хөгшид амь зогоох төдий л тэтгэвэртэй гэхэд хилсдэхгүй. Түүнчлэн тэтгэвэр авч буй хүмүүсийн 90 орчим хувь нь тэтгэврийн зээлтэй байдаг. Ахмадууд сарын 1.5, жилийн 18 хувийн хүүтэй тэтгэврийн зээлийг арилжааны банкуудаас авдаг. Энэ оны хоёрдугаар улирлын байдлаар тэтгэвэр авдаг 219.6 мянган иргэн арилжааны банкуудад 508.8 тэрбум төгрөгийн зээлийн үлдэгдэлтэй байгаа аж.

 

ТЭТГЭВРИЙН ТОГТОЛЦООГООР ТЭРГҮҮЛДЭГ ДАНИ УЛС

Дэлхийн зарим улс орон ахмадуудынхаа асуудлыг улс төрөөс ч дээгүүр тавьдаг аж. Тухайлбал, Дани улсад ахмадууд сард 2800 ам.долларын тэтгэвэр авдаг байна. Тус улс тэтгэврийн тогтолцоогоор сүүлийн гурван жил дараалан тэргүүлж буй. Данийн иргэдийн жилийн дундаж цалин 46 мянган ам.доллар.

Данийн тэтгэвэрийн систем нь хуримтлалын тогтолцоотой. Тодруулбал хөдөлмөрийн хөлсний хэмжээнээс тодорхой хувиар тооцож тэтгэврийн даатгал төлөх бөгөөд энэхүү мөнгийг тухайн ажилчны хуримтлалын нэрийн дансанд хийдэг байна. Харин тэтгэвэрт гарсны дараа дундаж наслалтад тааруулж тодорхой хувиар эргүүлэн тэтгэвэр болгож өгдөг аж. Мөн тэтгэврийн хуримтлалын сан дахь мөнгөө авч дуусгаагүй байхдаа эсвэл тэтгэвэрт гарахаасаа өмнө нас барсан тохиолдолд гэр бүл үр хүүхдэд нь тэтгэврийн хуримтлалын сан дахь мөнгийг шууд олгодог аж.


Мэдээний эх сурвалж: http://time.mn:81/61300

Мөн тус улсад ахмад настнуудаа материаллаг болон материаллаг бус бүхий л хэрэгцээгээр нь хангаж, орон байр, эмчилгээ сувилгаа, хөдөлмөр эрхлэлт зэрэг бүх асуудлыг нь нэг цонхны үйлчилгээгээр шийдвэрлэдэг.

Мөн Финлянд, Норвеги, Герман, Франц зэрэг улсуудад сар бүр олгох тэтгэврийн дундаж хэмжээ хамгийн өндөр. Олон улсын туршлагаас үзвэл тэтгэврийн хэмжээ нь тухайн улсын тэтгэвэр бүрдүүлэх тогтолцооноос ихээхэн хамааралтай. Одоогоор дэлхийд тэтгэвэр бүрдүүлэх гурван үндсэн систем байдаг аж.

Эхнийх нь тэтгэврийн талаархи тухайн улсын хуулиас хамаараад суутгалыг ажилтан эсвэл ажил олгогч нь төлдөг. Суутгалыг тусгай дансанд оруулж ажилласан хугацааны турш хуримтлуулаад тэтгэвэрт гарсны дараагаар нийт хуримтлуулсан мөнгөний хувиар тооцон тэтгэвэр олгодог.

Дараагийнх нь тэтгэврийн суутгалаас бүрдүүлэх систем. Энэ системийг дагах үед хөдөлмөр эрхэлж байгаа хүмүүсээс авсан суутгалыг хуримтлуулалгүйгээр тэтгэврийн насны хүмүүст тэтгэвэр болгон өгдөг. Энэ мэтээр дараа дараагийн үе нь өмнөх үеийнхээ тэтгэврийг хангаж байдаг, өмнөх үеийнхээ хийсний ачийг хариулах гэж нэрлэж болох тогтолцоо. Ингэж бүрэлдсэн тэтгэврийн хэмжээг суутгалын хэмжээ ба ажилласан жилээс хамааран тогтоодог.

Гуравдугаарт нь ерөнхий татварын хэмжээгээр тооцон бүрдүүлдэг систем. Тусгайлсан тэтгэврийн суутгал гэж байдаггүй. Тэтгэврийг ерөнхий татварын хэмжээнээс олгоно. Энэ системийг нийгмийн эмзэг бүлэг, хөдөлмөрийн бэрхшээлтэй иргэд гэх мэт ажил хийх боломжгүй хүмүүст өгдөг халамжийн мөнгийг бүрдүүлэхдээ ашигладаг.

Дийлэнх оронд энэ гурван системийг тодорхой харьцаатайгаар бүгдийг нь ашигладаг. Ингэхдээ эхний хувилбарыг түлхүү ашигладаг бөгөөд тэтгэврийг бүрдүүлэхэд төр ба хувийн салбарын оролцоо янз бүр. Тухайлбал АНУ-д дийлэнхийг хувийн салбар буюу тэтгэврийн хувийн сангууд бүрдүүлдэг. Хувийн сангуудад тэтгэврийг хариуцлагыг шилжүүлэхийг сүүлийн жилүүдэд хамгийн зохистой гэж үзэх хандлага давамгайлж байна.

Хувь хүн гэрээний дагуу цалингийн тодорхой хувийг хувийн тэтгэврийн санд төлнө, сан нь ингэж хуримтлуулсан мөнгөө хувьцаа, төрийн бонд худалдан авах, шууд хөрөнгө оруулалт хийх гэх мэтээр зарцуулан ашигтай ажиллаад гэрээнд заасан жилээр суутгал төлөгчийг тэтгэвэрт гарахаар тэтгэвэр төлнө. Тэтгэвэр төлөгч нь хувийн сантай зэрэгцээд төрөөс ч давхар тэтгэвэр авч байх боломжтой.

Америкт тэтгэврийн хэмжээ нь цалингийн 50 хувь орчим байдаг бөгөөд тэтгэврийн санд төлөх 15 хувийн талыг нь ажилтан, үлдсэн талыг нь ажил олгогч төлдөг байна. Энэ мэтээр зарим улс орнуудад ахмадуудааа нас дээр гарсан хойно хүн шиг амьдруулах нөхцлийг хангах олон бодлого явж байдаг.

"ҮХТЭЛ ҮР ХАРАМ"

Тэгвэл манай улсын ахмадуудын 90 хувь нь тэтгэврийн зээлтэй ч дийлэнх нь өөрийн хэрэгцээг хангахын тулд бус, үр хүүхдүүдийнхээ орон байр, машин, сургалтын төлбөр зэрэгт дэм болохоор ийнхүү ганц санхүүгийн эх үүсвэрээ хоёр жил хүртэл хугацаагаар урьдчилаад авсан байдаг.

Зарим тохиолдолд авч өгөхгүй гэвэл хүүхдүүд нь эцэг эхээ дарамталдагаас болоод хөгшчүүл сэтгэлзүйн дарамтанд өртөх явдал ихсэж байна. Өмнө нь тэтгэврийн мөнгөөрөө өөрийгөө болгодог байсан хүн удаан хугацаанд бусдаас санхүүгийн хувьд хараат байх нь тэднийг сэтгэлзүйн дарамтанд оруулдаг аж.

"Үхтэл үр харам" гэсэн үзэл хандлага настай хүмүүсийн дунд харьцангуй хүчтэй уламжлагдаж ёс мэт мөрдөгдөж ирсэн явдал үүнд нөлөөлж байгаа юм. Яг ийм байдлаас болж хөгшчүүл зээлээ дуусан дуустал бусдын гар харж, сохор зоосны орлогогүй тарчиг амьдрахад хүрдэг.

Монголд ирж буй гадаадын жуулчдыг харахад настай хүмүүс цөөнгүй хувийг эзэлдэг. Гадаадууд насаараа хураасан хөрөнгөө сэтгэл зовох зүйлгүй зарцуулж явна. Тэдэнтэй л адил хийж бүтээсэн, хүүхдийнхээ төлөө бүхнээ хийсэн хөөрхий Монголын ахмадууд яагаад насны эцэст гудамжинд газар шагайж суух ёстой гэж.

эх сурвалж: gogo.mn

СЭТГЭГДЭЛ

Comments


Fatal error: Call to undefined function write_cache() in /var/www/html/xac/ww.focusmedee.mn/cache_footer.php on line 6