Эхлэл        Байгаль орчин        Боловсрол        Гэмт хэрэг        Гэр бүл        Нийслэл        Орон нутаг        Хөдөө аж ахуй         Хууль, эрхзүй        Шашин        Эрүүл мэнд
Image
ХИЧЭЭЛИЙН ЖИЖИГ ХЭРЭГЛЭЛИЙН ҮНЭ 20-300 ТӨГРӨГӨӨР НЭМЭГДЖЭЭ
Image
“ҮНДЭСНИЙ ТӨВ ЦЭНГЭЛДЭХ ХҮРЭЭЛЭН” БАЙГУУЛАХ ТӨСЛИЙН УРАЛДААНД 24295 ИРГЭН САНАЛАА ӨГЧЭЭ
Image
НИЙСЛЭЛИЙН СУРАГЧДЫГ ӨВӨЛ, ОРОН НУТГИЙН СУРАГЧДЫГ ХАВАР УРТ ХУГАЦААГААР АМРААНА
Image
ИЖ БҮРЭН ШАЛГАЛТЫГ ЗОХИОН БАЙГУУЛЛАА
Image
НИЙТИЙН ТЭЭВРИЙН ҮЙЛЧИЛГЭЭНД АЖИЛЛАХ ТЭЭВРИЙН ХЭРЭГСЛИЙГ НЭМЭГДҮҮЛЛЭЭ
Image
БАГА ДАРГА У.ХҮРЭЛСҮХ БАЙЛДАЖ ТОГЛОДОГ НАСАН ДЭЭРЭЭ
Image
Г.БАТХҮҮ АГСНЫ ХҮҮ ГАНХӨЛӨГ: ААВ МИНЬ ШУДАРГА БАЙ, ХҮНД ХЭЛЭХ ЗҮЙЛЭЭ ШУУД ХЭЛЖ БАЙ ГЭЖ СУРГАДАГ БАЙСАН
Image
"ЖАСТ"-ЫН Ш.БАТХҮҮ ЭРДЭНЭТ ҮЙЛДВЭРТ ӨРӨӨ ТӨЛӨХӨӨР ХЭЛЦЭЛ ЭХЛҮҮЛЖЭЭ
Image
ЯВГАН ЗОРЧИГЧ РУУ УС ЦАЦСАН ЖОЛООЧИЙГ 100,000 ТӨГРӨГӨӨР ТОРГОНО
Image
МАХ БОРЦЛОХОД МАХНЫ ЖИН АНХНЫХААСАА ТАВ ДАХИН БАГАСДАГ Ч ЧАНАРАА ХЭЗЭЭ Ч АЛДДАГГҮЙ
Image
АЧ ОХИНОО ХҮЧИРХИЙЛСЭН ЭТГЭЭДЭД 12 ЖИЛИЙН ЯЛ ОНООЛОО
Image
БУЛГАН АЙМАГТ СҮРЬЕЭГИЙН 30 ОРТОЙ ЭМНЭЛЭГ АШИГЛАЛТАД ОРНО
Image
ӨНӨӨДӨР ЦАХИЛГААН ХЯЗГААРЛАХ ХУВААРЬ
Image
ОЮУТОЛГОЙН ШАЛГАЛТЫН БАРИМТУУДЫГ ЗАСГИЙН ГАЗАР ТАТАЖ АВЧЭЭ
Image
ӨНӨӨДӨР БОЛОХ ҮЙЛ ЯВДЛЫН ТОЙМ
Image
УЛААНБААТАРТ 17-19 ХЭМ ДУЛААН, БАГА ЗЭРЭГ БОРООТОЙ
Image
МОГОЙ ЖИЛТНЭЭ АЛИВАА ҮЙЛИЙГ ХИЙХЭД ЭЕРЭГ САЙН
Image
ДАРГА НАРЫН ӨГСӨН ЛИЦЕНЗҮҮДИЙГ ЦЭРГҮҮДЭЭР ХУРААЛГАНА ГЭВ ҮҮ?
Image
"ХҮҮХДИЙН АВТОБУС НЬ 12-ООС ДООШ ЖИЛИЙН НАСЖИЛТТАЙ, ЗҮҮН ГАР ТАЛДАА ЖОЛООНЫ ХҮРДТЭЙ БАЙХ ЁСТОЙ"
Image
ГЭРЭЛТ ГУДАМЖИНД “HOBBY STREET” ЦУВРАЛ ӨДӨРЛӨГ ЗОХИОН БАЙГУУЛНА
Image
Ч.УЛААН: ШИРҮҮН БОРОО, МӨНДӨРИЙН УЛМААС 2500 ГА ТАЛБАЙГААС УРГАЦ ХУРААХ БОЛОМЖГҮЙ БОЛСОН
Image
ӨСВӨРИЙН АВРАГЧИД ИРГЭДИЙН ТАЛАРХЛЫГ ХҮЛЭЭВ
Image
МЭРГЭЖЛИЙН ХЭМЖЭЭНД ХЭРХЭН АЛБАН И-МЭЙЛ БИЧИХ ВЭ?
Image
Б.ХУРЦ НАРТ ХОЛБОГДОХ ХЭРГИЙГ НЭМЭЛТ МӨРДӨН БАЙЦААЛТАД БУЦААЛАА
Image
2,000 ЦААНЫ БАЯР БОЛЛОО
Image
СУРГУУЛЬ, ЦЭЦЭРЛЭГҮҮДЭД ХҮҮХЭД ХҮЛЭЭН АВАХ БЭЛТГЭЛЭЭ БҮРЭН ХАНГАХЫГ ҮҮРЭГ БОЛГОВ
Image
У.ХҮРЭЛСҮХ: МАХ ГУРИЛЫН ҮНЭ ТЭНГЭРТ ХАДВАЛ Ч.УЛААН САЙД ТОЛГОЙРОО ХАРИУЦНА ШҮҮ
Image
ЕСДҮГЭЭР САРЫН СҮҮЛЭЭР ЦАСАН ШУУРГА ШУУРЧ, ЦОЧИР ХҮЙТРЭХИЙГ АНХААРУУЛЖ БАЙНА
Image
ИЗРАИЛИЙН ЗЭВСЭГТ ХҮЧИН ХАМАС БҮЛЭГЛЭЛ РҮҮ ДОВТОЛЖЭЭ
Image
Э.БАТТУЛГА: БАЙГАЛЬ ОРЧНЫ АСУУДЛУУДЫН ШИЙДЛИЙГ ӨӨРӨӨС НЬ ОЛЖ БОЛДОГ
Image
Б.БАТ-ЭРДЭНЭ: МИНИЙ ШАВЬ ЭЛДЭВ ТӨРЛИЙН НЭМЭЛТ БҮТЭЭГДЭХҮҮН ШААРДАГДАХААРГҮЙ БАЙГАЛИАС ЗАЯАСАН БЯР ЧАДАЛТАЙ БӨХ
Image
ЭРДЭНЭТ ҮЙЛДВЭР ИМПОРТЫН БҮТЭЭГДЭХҮҮН ҮЙЛДВЭРЛЭЛЭЭР ЭДИЙН ЗАСГИЙН ХЭМНЭЛТ ГАРГАЖ БАЙНА
Image
ДОНАЛЬД ТРАМПЫН УУГАН ХҮҮ МОНГОЛД ХУВИЙН АЯЛЛЫН ЗОРИЛГООР ИРЖЭЭ
Image
ОЮУТНЫ БАЙРНЫ ТӨЛБӨР 430 МЯНГААС 1.5 САЯ ТӨГРӨГ БАЙНА
Image
УРАН ӨВӨӨГИЙН ҮРГЭЛЖЛЭЛ БУЮУ МОНГОЛ ПИКАССО
Image
ЕРӨНХИЙ САЙД ОНЦГОЙ КОМИССЫН ХУРАЛДААНД ОРОЛЦОЖ, ҮҮРЭГ ДААЛГАВАР ӨГНӨ
Image
ДОЛОО ХОНОГИЙН АРИЛЖААНЫ ТОЙМ МЭДЭЭ
Image
НАМЫН БҮЛЭГ, ЗӨВЛӨЛ, АЖЛЫН ХЭСГҮҮД ХУРАЛДАНА
Image
НӨАТ: 10 САЯЫН ХОЁР, 5 САЯЫН 23 АЗТАН ТОДОРЛОО
Image
АЛБА ХААГЧИД МЭРГЭЖЛИЙН УР ЧАДВАРАА ДЭЭШЛҮҮЛЭВ
Image
"МОНГОЛ САРЛАГИЙН МАХ, СҮҮ, ХӨӨВӨР ЭКСПОРТОД ГАРАХ БОЛОМЖ ИХТЭЙ"
Image
ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН ГАЗРЫН 66 ХҮНИЙГ "ХОРДУУЛСАН" ЗООГИЙН ГАЗАРТ ЗӨРЧЛИЙН ХЭРЭГ НЭЭЖЭЭ
Image
Ч.БАЯНДЭЛГЭР: ХҮРЗ БАРЬСАН ТОНУУЛЧИД МОНГОЛЫН АРХЕОЛОГИЙГ СҮЙТГЭЖ БАЙНА
Image
МАН-ЫНХАН ТЭРЭЛЖИД ХУРАЛДЖЭЭ
Image
Б.АЛТАНЦЭЦЭГ: ИРЭХ ЗУРГААН САРД АМ.ДОЛЛАРЫН ХАНШ 2,700 ОРЧИМ ТӨГРӨГ БАЙНА ГЭСЭН ТААМАГ ИРГЭДИЙН ДУНД БИЙ
Image
ӨНӨӨДӨР БОЛОХ ҮЙЛ ЯВДЛЫН ТОЙМ
Image
ҮС ЗАСУУЛАБАЛ САЙН НӨХӨРТЭЙ УЧИРНА
Image
ЦАГ АГААРЫН МЭДЭЭ
Image
МАН-ЫН БҮЛЭГ, АН-ЫН ЗӨВЛӨЛ ХУРАЛДАНА
Image
10 САЯ ТӨГРӨГИЙН ХОЁР АЗТАН ТОДОРЧЭЭ
Image
СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ: Цахимаар бусдыг садар самуунд уруу татсан хоёр этгээдийг шалгаж байна
Image
Чигчий хурууны уртаараа өөрийгөө шинжээрэй!
Image
Таван мянган авдар үнэгүй тараана
Image
Үхрийн булууны ид шид та алмайрах болно / Хадгалаад аваарай
Image
Та таалагдсан өдөө сонгож, өөрийнхөө тухай илүү ихийг мэдэж аваарай!
Image
Таныг сэтгэл татам харагдуулдаг зүйлс
Image
Интернэтийн түүхэн дэх 10 том саатал
Image
Зүүдний тайлал
Image
Танд ямар түрийвч таалагддаг вэ? Таны амжилтын нууц үүнд оршино…
Image
С.Шижирбат: Шүүгч Ц.Сэрээтэр, Б.Төмөрбаатар нарын хийсэн луйврын хариуг Г.Мандахнарангаас авчихлаа
Image
Мухар сүсэг гээд итгэдэггүй байлаа, харин ням гаригт үсээ засуулсны дараа ийм зүйл болсон юм…
Image
С.Зориг агсны хэрэг илэрлээ С.Зориг агсан нь аиьд сэрүүндээ «Яана аа, өвгөөн аймаар жаргаж байна аа би, дуусчих вий дээ» гэж яриж байжээ
Image
Эмэгтэй хүнд хэдэн цагийн нойр хэрэгтэй вэ?
Image
​1072 хувьцаагаа баталгаажуулж, данс нээлгэх ЗААВАР
Image
Адууны махаар хатгаа эмчлэх арга
Image
Эрчүүдтэй харилцаагаа удаан үргэлжлүүлэх нууцаас
Image
Монголын хамгийн халуухан бүсгүйчүүд хэн бэ?
Image
АН-ын ҮЗХ хуралдаж чадах уу?
Image
Гэрт байгаа муу энергийг ганц аяга усаар хэрхэн олж илрүүлэх вэ?
Image
Дарханы замд осол их гардаг нь амьдаараа цементлүүлж үхсэн 20 ялтантай холбоотой
Image
Mongolian Hot girls
Image
Г.Нандинзаяа-н олимпийн дараа хэлсэн үг
Image
Нэвтрүүлэгч Чимэгээ шууд дамжуулалтаар алдаа гаргалаа
Image
Мэдлэгийн тухай онол
Image
Аль улсын паспорт хамгийн “хүчирхэг” вэ
Image
17 давхараас хүнтэй лифт унажээ
Image
Б.Гантогоо өөрийгөө Монголын хамгийн сайхан хөхтэй хүүхэн гэж боддог
Image
LISTVERSE: Чингис хааны талаар таны сонсож байгаагүй 10 баримт
Image
Сайн эцэг эхчүүд хүүхдээ хэзээ ч оройтуулж унтуулдаггүй. Оройтож унтах нь хүүхдийн эрүүл мэндэд маш хортой
Image
Б.Мягмар: Малаа эрэхээр гарсан аавыг минь тэд согтоогоод, хөнөөчихсөн байх
Image
Шадар сайд өвөлжилт хүндэрсэн аймгуудад ажиллана
Image
ГАМШИГТ ӨРТСӨН ӨРХҮҮДЭД ТАВАН ХАНАТАЙ ГЭР ӨГЛӨӨ
Image
Хонины сүүл хөхөх нь хүүхдэд яаж нөлөөлөх вэ?
Image
Биткойн Улаанбаатарыг Түгжрээгүй болгож чадна
Image
ЙЕМЕНИЙ НИСЭХ ХҮЧНИЙ БААЗАД ЦУВРАЛ ЦОХИЛТ ӨГЧЭЭ
Image
14 насны зөрүүтэй хос хоёр маань бүл нэмэх нь ээ…
Image
Барак Обама, Дональд Трампад захиа бичжээ
Image
Ж.ЭНХБАЯР: ЦАХИМ БОДЛОГЫГ ХАРИУЦСАН БҮТЭЦ БИЙ БОЛГОХ ШААРДЛАГА ГАРЧ МАГАДГҮЙ
Image
NBA-гийн Ази тамирчид
Image
Үүнийг хэрэглээд, биенээсээ хорт бодисоо гадагшлуулаарай!
Image
Д.Амарбаясгалангийн албан тушаалд шахсан хүмүүс С.Амарсайханд гай боллоо
Image
Агаарын бохирдолтой тэмцэх арга хэмжээний талаар хэлэлцэнэ
Image
ПЛАСТИК ЗАГВАРЫН УРАЛДААНД ТҮРҮҮЛСЭН ЯЛАГЧ ОЛОН УЛСЫН ТЭМЦЭЭНД ОРОЛЦОНО
Image
С.БАЯРЦОГТ НАРЫГ ЯЛЛАГДАГЧААР ТАТАЖ, ЦАГДАН ХОРИХ САНАЛАА ПРОКУРОРТ ХҮРГҮҮЛЛЭЭ
Image
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга Есөн хөлт цагаан туганд хүндэтгэл үзүүлж, Төрийн золголт хийв
Image
Захиргааны акт бүрт хувийн хэрэг, дагалдах хуудсын хөтлөлт хангалтгүй байжээ
Image
ЕРӨНХИЙЛӨГЧИЙН СОНГУУЛИЙН КАМПАНИТ АЖИЛ ЭХЭЛЛЭЭ
Image
БАР, МОРЬ ЖИЛТНЭЭ АЛИВАА ҮЙЛИЙГ ХИЙХЭД ЭЕРЭГ САЙН
Image
УЛСЫН ХЭМЖЭЭНД 66 СУМ ЦАГААН ЗУДТАЙ БАЙНА
Image
Д. Гантулга чөлөөлөгдөх хүсэлтээ тавьж байна
Image
Ходоод гэдэсний шимэгч хорхойг хэрхэн устгах вэ Устгаснаар таны биед ямар өөрчлөлт гарах вэ...
Image
М.Чинбат, С.Алиманцэцэг нарыг Монгол Улсын Ерөнхий прокурорын орлогчийн албан тушаалд томилох асуудлыг зөвшилцөхөөр хүргүүлэв
Image
ОРЦОНД ЭМЭГТЭЙГ ЗОДОЖ, ДЭЭРЭМДСЭН ЭТГЭЭДИЙГ НЭГ САР ХОРИХООР БОЛЛОО
Image
У.ХҮРЭЛСҮХ: БАЙНГЫН АСАРГАА ШААРДЛАГАТАЙ ХҮҮХЭДТЭЙ ЭЦЭГ, ЭХЭД ОЛГОЖ БУЙ ТЭТГЭМЖИЙГ НЭМЭГДҮҮЛНЭ
Image
ТӨВ АЙМГИЙН ИРГЭД М.ЭНХБОЛДЫГ ОРОН НУТАГТ ЮУ Ч ХИЙГЭЭГҮЙ ГЭЖЭЭ
Image
ХОТ ХООРОНДЫН ЗОРЧИГЧ ТЭЭВРИЙН ҮЙЛЧИЛГЭЭНИЙ ҮНЭ 300-9500 ТӨГРӨГӨӨР НЭМЭГДЖЭЭ
Image
Автозамын тэмдэглэгээг шинэчлэх ажил үргэлжилж байна
Image
Үүнийг хэрэглээд 7 хоногт 5 кг турна
Image
Зүүнхараад газар хөдөлжээ
Image
Нүүрэндээ үргэлж инээмсэглэл тодруулагч Л.Дэмидбаатар
Image
Image

О.Мэндсайхан: Монголчууд түүх, соёлоороо бусдаас ялгарах ёстой

Бид салбар бүрийн тэргүүлэгчдийг “Leaderships forum”буландаа урьж, Монгол Улсын хөгжлийн гарц, боломжийн талаар ярилцаж, тэдний сонирхолтой шийдэл, санааг уншигчдадаа хүргэдэг билээ. Энэ удаагийн  “Leaderships forum” булангийн зочноор Богд хааны ордон музейн захирал О.Мэндсайханыг урилаа.
 
ӨӨРСДИЙН ХЭН БОЛОХЫГ МЭДЭХИЙН ТУЛД ДОР ХАЯЖ 300 ОРЧИМ ЖИЛИЙН ТҮҮХЭЭ СУДЛАХ ХЭРЭГТЭЙ
 
XX зууны түүхэн цаг үеийг аваад үзэхээр нэг зүйл ажиглагддаг юм. Гадагшаа явах болон бусад улс орноос хүмүүс ирэхэд харагддаг наад захын зүйл бол түүх, соёлын уламжлалаа анхаарах ёстойг харуулдаг.
 
Өөрөөр хэлбэл,  өөрсдийн хэн болохыг эхлээд тодорхойлох асуудал бидэнд хэрэгтэй болсон байна. Бид эрт үеийнхээ соёлыг одоо хүртэл үргэлжлүүлж байгаа. Бүр тодруулж хэлбэл, Хүннү гүрнээс хойш Монголын нутаг дэвсгэр дээр амьдарч ирсэн хүмүүсийн соёлын нийтлэг бол бидний тодорхойлолт юм. Энэ тодорхойлолтдоо дөхөж, тэр хэмжээндээ байхгүй бол, мөн өөрсдийнхөө хэн бэ гэдгийг ойлгоогүй цагт цаашид юманд өөрийнхөөрөө хандаж явах боломжгүй санагддаг.
 
Бусад улстай харьцуулахад монголчуудын түүх өвөрмөц. Нөгөө талаар дэлхийн улсуудын дунд түүхэнд бичигдэх гавьяа, ямар нэг үйл явдлаараа аль түвшинд байна вэ гэдэг асуудал чухал. Монгол Улс дэлхийд маш том гүрэн байгуулж явсан улс мөртлөө газрын зургаас арчигдаж явсан түүхтэй. Манжийн эрхшээлд орсон үеийг сүүлийн үеийн түүхчид монголчууд өөрсдийгөө устгах гэж байсан гэж үздэг.
 
Үүнээс харахад Манж манайхыг дарлах  биш магадгүй хадгалах гарц байсан байж мэднэ. Бага хаадын тэмцэл зэргээр нэгийгээ устгах зүйл явж байсан. Эзэн Чингисийн үеэс хойш дэлхийг хэдэн зуун жилийн турш барьж байсан түүхтэй учраас хорлогдсон гэж зарим түүхч үздэг юм билээ. Тиймээс бид өөрсдийгөө хэн болохыг мэдэхийн тулд дор хаяж 300 орчим жилийн түүхээ нарийвчилж, судалж үзэх шаардлагатай.
 
Манжийн үед  Монголын язгуур зан заншил бага зэрэг гээгдсэн гэж болно. Тусгаар тогтнол, монгол хүн гэдэг тодорхойлолтыг хадгалж авч үлдэхийн тулд шашны бүрхэвчинд хадгалах шаардлага гарсан гэж тайлбарлах хүмүүс ч байгаа. Магадгүй үнэн байх.
 
Ерөөсөө Монголд ламгүй айл, лам удамгүй хүн ховор. Өвөг дээдэс зайлшгүй шалтгаанаар тийм байсан байхад одоо эргээд өвөг дээдэс рүүгээ нулимах хэрэггүй, лам нар Монголыг устгасан гэж ярьж болохгүй. Түүхийн тодорхой цаг үеийг хүлээн зөвшөөрч, буцаагаад хэрхэн сэргээх асуудлаа ярих нь хамгийн чухал. Монголчуудын бусад улс орноос ялгарах онцлог түүхэн цаг үе дээрээ гарч ирэх ёстой. Буддын шашны үе гээд яривал олон зүйл бий.
 
БОГД ХААНТ МОНГОЛ УЛСЫН ҮЕИЙН БОДЛОГЫГ ҮРГЭЛЖЛҮҮЛЭХ ХЭРЭГТЭЙ
 
 
БЛИЦ:
 
-Мэргэжил:
 
Ардын урлаг судлаач, эрхзүйч
 
- Боловсрол:
 
МУИС, Ардын урлаг судлалын тэнхим,
 
Урлаг судлаач-багш мэргэжлээр, Урлаг судлалын ухааны магистр, 2013 онд МУИС-ийн Урлаг судлалын тэнхимд Эрхзүйч мэргэжлээр, 2007 онд МУИС, ХЗДС-ийг тус тус дүүргэсэн.                
 
-Ажлын туршлага
 
-  2010 оноос Богд хааны ордон музейн захирлаар ажилласан. Музейг сурталчлах ажлын хүрээнд музейн сан хөмрөгийн үзмэрээс 30 гаруй үзэсгэлэнг санаачлан зохион байгуулсан. Онлайн таван  үзэсгэлэнг цахим орчинд байрлуулж, музейн вэб сайт , Монголын музейд анхны аппликэйшн бүтээлгэсэн.
 
XX зууны эхэн үед тусгаар улсаа зарлаад гадаад улс орон руу бичиг явуулсан байдаг. Криллээр буулгаснаас нь харахад Гадаад хэргийг бүгд эрхлэн шийтгэх яамнаас Франц, Англи, Герман, Бельги, Япон, Дани, Голланд,Австри, Унгарын эзэнт улс руу явуулсан байгаа юм. Түүнд “Эдүгээ манай Монгол Улс нийт бүгдээр эртнээс тогтсоор ирсэн өөрийн газар орон ба шашны суртал ёс журмыг алдагдахгүй сахих учраас Чин улсаас салаад өөрөө тогтнож өөрөө эзэрхэг улс төр байх болон Халх Монголын Жавзандамба юугаа хаан ширээнд өргөмжлөн Олноо өргөгдсөн оныг  эрхэм яамнаас олон гадаад улсад зарламуй хэмээн бичиг хүргэн олон улсад мэдтүгэй хэмээн явуулав” гэсэн байгаа юм. Энэ үе бидэнд маш их хэрэгтэй.
 
Оросууд Цагаан Оросоос  Улаан Орос болсон ч Цагаан Оросын үеийн бодлого алдагдаагүй. Улсынхаа алтан хайрцагны ч гэх юмуу чиг шугамаа одоо хүртэл алдаагүй байгаа юм. Гэтэл Оросын нөлөө манайх руу орж ирээд язгуур соёлд нөлөөлсөн. Орос мэргэжилтэн хурал дээр хэлсэн байгаа юм “Монголын хүн амаас илүү газар нутаг бидэнд хэрэгтэй” гэж. Эндээс  харахад манайх өөрийн гэсэн бодлогоор явах ёстой гэдэг нь харагдаж байна.
 
Тиймээс нэн тэргүүнд бидний үндсэн шинж чанар, Монгол хүн ямар байх ёстой, юуг эрхэмлэдэг юм, тусгаар улс байхын тулд юу хэрэгтэй, эдийн засгийн үндсэн чиглэл яаж явах, ямар соёлын бодлоготой байх гээд нийтлэг зүйл дээр нэгдэх хэрэгтэй. Түүхээ эргэн харж, төрийн байгууллагуудын чиг үүрэгт түүхээс сургамж авах хэрэгтэй. Үндэсний эрх чөлөө тусгаар тогтнолоо сэргээсний 105 жилийн ой болох гэж байхад тусгаарын шинж чанартай байж чадаж байна уу гэдэгт дүгнэлт хийх ёстой. Богд хаант Монгол Улсын үед монголчууд ямар бодлого барьж юуг анхаарч байсан гэдэг цэгээс үргэлжлүүлэх хэрэгтэй.
 
Түүнээс социализмын үед баримталж ирсэн бодлогоор явъя гэхээр манай соёлоос тэс өөр зүйл орж ирсэн учраас орчин үед ямар  ч байдал үүссэн үгүйсгэдэг үзэлтэй болчихсон. Илэрхий зүйл дээр яаж ийгээд үгүйсгэдэг. Түүхээсээ харж байгаад өөрсдийн онцлогоо гаргаж ирээд тууштай бодлого баримтлаад явбал хөгжинө. Үндэсний түүх соёл дээрээ тулгуурлаад үндсэн чиг баримтлалаараа явах нь чухал. Техникийн дэвшил, инноваци гээд холбоо харилцаа тогтоогоод явж болно. Материаллаг бус сэтгэлгээний буюу монгол ухаан хэрэгтэй. Энэ чиглэлээр түүхэн цаг үе, ахуйн онцлогийг харуулж ажиллаж байгаа залуус олон бий.
 
СОЁЛЫН ҮЙЛДВЭРЛЭЛИЙГ НЭМЭГДҮҮЛБЭЛ УУЛ УУРХАЙГААС ДУТАХААРГҮЙ ОРЛОГО ОЛНО
 
Шинжлэх ухааны академийн эрдэмтэн судлаачидтай төрийн үйл ажиллагаа нэгдмэл байх ёстой. Эрдэмтэн судлаачдын судалгааны үр дүнг үйл ажиллагаандаа ашиглах хэрэгтэй. Одоо бол судлаад батлаад нотолчихсон зүйлийг тэр талаар ямар ч мэдээлэл мэдлэггүй мөртлөө үгүйсгэдэг байдал хэтэрч байна. Туркийн лидер эрдэмтнийг урьж лекц уншуулж байхад Турк өөрийнхөө улстай хамааралтай зүйлийг олж авахын тулд манайхтай холбоо тогтоож, хамтарч ажиллаж байна.
 
Тэдний гадаад бодлого нь түүх соёл дээрээ үндэслэдэг. Энэ нь юугаар илэрч байна гэвэл Туркийн бүх дипломатчдад тус улсын нэр хүндтэй тусгай багш, дипломатчид  хичээл заадаг. Дипломат ажилд орохын тулд түүх соёлынхоо мэдлэгээр маш их өрсөлддөг. Тэнцсэнийх нь дараа дахиад нэртэй эрдэмтэд нь хичээл заадаг тогтолцоотой. Улс төр, бизнес гээд бүх салбарт орж байгаа лидер хүмүүсийн гол суурь нь түүх соёлын мэдлэг боловсрол байдаг.
 
Английн Ерөнхий сайдын соёлын  сурталчилгааг хариуцдаг зөвлөх саяхан манай улсад ирсэн. Франц, Япон, Солонгос улсаа сурталчлах ажлыг үр дүнтэй хийж байна. Яагаад дэлхий нийтээрээ улсынхаа түүх соёлд ач холбогдол өгөөд байна гэвэл тус улсын бусдаас ялгарах ялгаа л байгаа юм. Үүнтэй адил Монгол Улс бусдаас түүх соёлоороо л ялгаатай.
 
Манай улсын хувьд Гадаад харилцааны яаманд Гадаад соёлын сурталчилгааны алба саяхан байгуулагдсан. Уг нь аль эрт байгуулах ёстой байсан. Монгол Улсад түүх соёлынхоо ач холбогдлыг чухалчилдаг бодлого хэрэгтэй.Улс төрчид түүх соёлын өргөн мэдлэгтэй байхаас гадна түүхийнхээ талаар зөрчилддөггүй байвал сайн. Ялангуяа аймаг, орон нутаг, сум, дүүрэг баг гэлтгүй мэдлэг мэдээлэлтэй байх ёстой гэж боддог. Улс орон дотроо аймаг орон өөрсдийнхөө онцлогийг харуулсан бүтээл хийвэл хөгжинө. Соёлын бүтээлч үйлдвэрлэлийг саяхнаас ярьж эхэллээ. Соёлын үйлдвэрлэл бол материаллаг биш цэвэр оюун ухааны бүтээл. Тэр бүтээл монгол гэсэн шинж чанарыг агуулсан гэдгээрээ ялгарах ёстой. Соёлын үйлдвэрлэлийг нэмэгдүүлээд ирэх юм бол уул уурхайгаас дутахааргүй их орлого олно. Эх үүсвэр нь хязгааргүй ийм жишээ дэлхийд олон байна.
 
ЦАГ АЛДВАЛ СОЁЛОО АЛДАХ АЮУЛТАЙ
 
Түүх соёлынхоо асуудал дээр хурдан бодлого боловруулахгүй бол бидний соёлыг булаацалдаж байгаа улс орон их байна. Цаг алдвал соёлоо алдах аюултай. Монголын нэн эртний түүхтэй холбогдолтой туулийг гэхэд л монголчууд бүгд мэддэг дархлаатай болох хэрэгтэй байгаа юм. Энэ чиглэлд үндэслэсэн бүтээлээ дэлхий нийтэд Монголын бүтээл гэж баталж, тамгалая. ЮНЕСКО-Д бүртгүүлж  баталгаажуулсан соёлоороо  бүтээл хийе.  Энэ зөвхөн төрийн асуудал биш. Бүх нийтийн дуу хоолой хэрэгтэй. Төрд гарч ирсэн хүмүүс түүх соёлын мэдлэггүй бол хэзээ ч хийхгүй.
 
Тиймээс мэддэг чаддаг хүмүүс нь нэгдэж нийлээд төр, засагт хүргэхийн тулд дуугарах нь зүйтэй. Олон нийтэд ч сайн ойлгуулах нь чухал. Огт хийгдэхгүй биш тодорхой хэмжээгээр хийгдэж  байгаа ч цаг хугацааны хувьд удаан байна. Хурдасгахын тулд эвлэлдэн нэгдэж нэг нэгнээ нөхөж ажиллах ёстой юм. Магадгүй эдийн засгийн чадвартай хүмүүс нь эрдэмтэн судлаачидтай холбогдоод ажиллавал сайн. Мөн сайн маркетинг менежментгүй бол үр дүнгүй.
 
Боловсролын асуудал их чухал. Хүүхдийнхээ гэрийн даалгаврыг хийлгэе гэхээр үг үсэг, найруулгын алдаатай сурах бичиг их байна. Шүүмжлэх өнгө аяс биш бодит байдал ийм байна. Японд бага ангийн багш дунд ангийн багшаас илүү өндөр цалинтай байдаг. Яагаад гэхээр бага ангийн багш япон хүнийг бий болгодог. Дунд ангийн багш бэлэн болсон хүнд хичээл зааж байгаа учраас ялгаатай гэж тайлбарладаг. АНУ-д 12 настайгаас нь өмнө үндэсний үзлийг суулгаж өгдөг. Гэтэл монгол үндэсний түүх соёлын чиг шугамаа бий болгох бодлого манай  боловсролын бодлого төлөвлөлтөд байна уу. Монгол хүн болгохын тулд ямар дадал заншилтай болгох юм гэдэг үндэслэлээ гаргаж байж боловсролын системд оруулах ёстой юм шиг.
 
Бид монгол бичигтээ шилжих ёстой. Галиг, дүрэм  гээд сэтгэлгээний зөрүү гарч магадгүй.Үндсэн бичиг рүүгээ орж байж монгол түүх, сэтгэлгээ сэргэх болов уу. Үндэсний үзэл, түүх соёл нэгдмэл байх хэрэгтэй. Соёлын суурь ойлголтыг тодруулах хэрэгтэй юм байна гэдгийг Соёлын тухай хуульд санаа нэмэрлэж байгаа. Дэлхийн хэмжээнд гарсан “Самсунг”, “Тоёота” брэнд улсынхаа хээ угалзыг зурчихаагүй ч гэсэн улсаа илэрхийлээд байдаг. Улс орны үндэсний хэв маягийг л хүмүүс сонирхож хардаг. Хамгийн гол нь түүх соёл гэдэг дээр нэгдмэл байх ёстой.
 
Мөн аялал жуулчлал Монголд маш чухал. Хамгийн эрүүл эдийн засаг аялал жуулчлалаар л орж ирнэ. Аялал жуулчлалын компаниуд жуулчлалыг хөгжүүлэхийн тулд түүх, соёлыг хадгалж түгээн дэлгэрүүлэх хэрэгтэй. Сум гэхэд л өөрийн онцлогийг харуулахаас гадна таних тэмдгээс эхлээд түүх соёлыг харуулсан газартаа хэрхэн очих, ямар замаар явахыг зааж өгөх хэрэгтэй. Жишээлбэл, Төв аймгийн Батсүмбэр сум гэхэд Ноён уулын булшаар алдартай. Гэтэл дэлхий нийтэд түгсэн Ноён уулын булшийг сонирхох хүмүүс маш олон байдаг ч Борнуураар очдог. Энэ бүхнийг дагаад эдийн засаг сэргэнэ. Манай улс аялал жуулчлалаа хөгжүүлэх юм бол асар их ирээдүй бий. Бидний хоорондын холбоо харилцаа муу байдаг болохоос биш Монголын түүх шиг гайхамшигтай түүх соёл хаана байна. Дэлхийд дээгүүр орно шүү.
 
С.Уянга
Эх сурвалж: Зууны мэдээ сонин

СЭТГЭГДЭЛ

Comments


Fatal error: Call to undefined function write_cache() in /var/www/html/xac/ww.focusmedee.mn/cache_footer.php on line 6