Эхлэл        Байгаль орчин        Боловсрол        Гэмт хэрэг        Гэр бүл        Нийслэл        Орон нутаг        Хөдөө аж ахуй         Хууль, эрхзүй        Шашин        Эрүүл мэнд
Image
Сүрьеэгийн тусламж үйлчилгээнд тооны хойноос хөөцөлдөх биш, чанарын тодорхой ахиц дэвшил гаргахыг уриалав
Image
СЭЛЭНГЭ:Төрийн албан хаагчид дохионы хэлний мэдлэг, чадвар эзэмшив
Image
Австрали Улсаас Монгол Улсад суугаа Элчин сайдыг хүлээн авч уулзав
Image
ДОРНОД: Аймгийн төвийн долоон байршилд мод тарина
Image
МОНЦАМЭ агентлаг, МУИС-ийн Шинжлэх ухааны сургууль хамтын ажиллагааны санамж бичиг байгууллаа
Image
Дэлхийн 150 орны Соёлын сайд нар чуулж байна
Image
ХҮНСНИЙ ХУВЬСГАЛ: Шинэ талх, шинэхэн өндөгтэй өглөөний цай
Image
Нийслэлд 19, хөдөө орон нутагт халдварын 30 тохиолдол бүртгэгдэв
Image
ӨВӨРХАНГАЙ: Их гүрэн цогцолборыг гэрэлтүүлэгтэй болгожээ
Image
Монгол Улс анхны цахим сургуулиа нээлээ
Image
Арьс ширний үйлдвэрүүдийг хотоос гаргах, арьс шир боловсруулах цогцолборыг Эмээлтэд байгуулах асуудлаар ярилцав
Image
Д.Отгонсүрэн: Эх бүтээлүүдийг үзэж буй учир монголчууд маань их азтай
Image
Бий биелгээ өвлөн уламжлагч Х.Бааяа гуай 84 настай
Image
Ши Жиньпин Ардын баатруудын хөшөөнд цэцэг өргөх ёслолд оролцжээ
Image
ДАШТ-ий мөнгөн медальт Д.Отгонжаргал 50 кг-д дэлхийн чансааг тэргүүлж байна
Image
ӨВӨРХАНГАЙ: Б.Орхон "Хөдөө ямар ч ажил хийсэн боломж байна"
Image
БУЛГАН: Үр тарианы ургац хураалт 15,0 хувьтай байна
Image
АНУ Күүкийн арлууд, Ниуэгийн тусгаар тогтнолыг хүлээн зөвшөөрөхөөр шийджээ
Image
Хатан хаан II Элизабетын таалал төгссөн шалтгааныг албан ёсоор зарлажээ
Image
К.Харрис БНСУ-ыг БНАСАУ-ын аюул заналаас хамгаалах үүрэг амлалтыг дахин нотолжээ
Image
АРХАНГАЙ: Аймгийн ИТХ-ын хуралдаанаар Засаг дарга М.Батжаргалыг огцруулах санал оруулсан нь дэмжигдэв
Image
ТӨВ: 26 дахь удаагийн “Саммит” дээд хэмжээний уулзалт цахимаар болно
Image
ХӨВСГӨЛ: Үзэсгэлэнд 300 гаруй иргэн, аж ахуйн нэгж оролцож байна
Image
“МХБХ-ны цом - 2022” тэмцээний III шатны сугалаа өнөөдөр явагдана
Image
Буриад хэсэгчилсэн дайчилгааны квотыг биелүүлжээ
Image
ДОРНОГОВЬ: Асрамжийн газрын барилгын ажлын явц 30 хувьтай
Image
Монголын 17 хүртлэх насны хөлбөмбөгчид Душанбе хотноо ур чадвараа сорино
Image
Ихэнх нутгаар хүйтрэхийг анхааруулав
Image
БНАСАУ хоёр өдөр дараалан баллистик пуужин харважээ
Image
Хүн амын хөдөлгөөний дутагдлаас урьдчилан сэргийлэх хүрээнд уулзалт болов
Image
ДОРНОГОВЬ: Цэвэр усны нөөцийн сан барьж байна
Image
В.Путин Херсон, Запорожье мужуудын тусгаар тогтнолыг хүлээн зөвшөөрөв
Image
Нийслэлийн хөгжлийн 2023 оны төлөвлөгөөний төслийг баталлаа
Image
Аж үйлдвэрийн салбарын үйлдвэрлэл 2.9 хувиар нэмэгдэв
Image
Монгол, Япон эрчим хүч, дэвшилтэт технологи, худалдаа эдийн засаг зэрэг олон чиглэлд хамтран ажиллах боломжтой
Image
ӨНӨӨДӨР: "Хил хязгааргүй номын сан" төслийн нээлт болно
Image
ДОРНОД: Петро Чайна Дачин Тамсаг компанитай холбогдох байгаль орчны эсрэг гэмт хэргийн шалгалтын явц сунжирч байна
Image
ЗАВХАН: Сүүлийн 10 жилд төрөлхийн хөгжлийн бэрхшээлтэй хүний тоо өсжээ
Image
“Цахим засаглалын хөгжлийн индекс”-ээр Монгол Улс 193 орноос 74 дүгээр байрт оржээ
Image
Ч.Ундрал: Гадаадын хоёр уран сайхны киноны зураг авалтыг Монголд хийнэ
Image
Хэвлэл мэдээллийн салбарт 100 сая төгрөгийн дэмжлэгээр 4 стартап гаргалаа
Image
БУЛГАН: Төрийн үйлчилгээний нэгдсэн төвийн нээлт боллоо
Image
ДУНДГОВЬ: "Сургуульд бэлтгэгдсэн байдлыг үнэлэх үнэлгээ”-ний явц 42 хувьтай байна
Image
АРХАНГАЙ: Таван мянга гаруй иргэн тоон гарын үсгээ авчээ
Image
Г.Занданшатар: КОВИД-19 болон геополитикийн нөхцөл байдал иргэдэд хүнд цохилт өгч байна
Image
Монгол Улсын 2023 оны төсвийн төслийг өргөн барив
Image
ДОРНОД: Иргэд хашаандаа гоёлын болон жимсний мод тарих сонирхол их байна
Image
Дорноговь аймаг түүх, соёлын үл хөдлөх 350 гаруй дурсгалыг бүртгэн баримтжуулаад байна
Image
Төмөр замд гарсан ослын үр дагаврыг арилгаж хөдөлгөөнийг нээлээ
Image
Эх, нярай эмэгтэйчүүдийн үндэсний төв "Молекул биологийн шинэ лаборатори"-той болов
Image
“Time” Си Жиньпиний талаарх Ц.Элбэгдоржийн тайлбарыг онцолжээ
Image
Бусдаас нууц ганцаараа үзэх 10 кино
Image
“Оюутолгой” компанийн ТУЗ-ийн гишүүдийг томилжээ
Image
Иргэдээс ирүүлсэн мэдээллийн дагуу жолооч нарт хариуцлага тооцож эхэллээ
Image
Э.Бат-Үүл: С.Зоригийн үхэлд намайг сэжиглэж байна
Image
Онлайнаар кино ҮНЭГҮЙ, ШУУД үзэх боломжтой 10 гадаад сайт
Image
Төрийн банкны орлогч захирал Т.Дорждэрэм А.Шоовдорын хувь заяаг давтаж мэдэх нь
Image
Ямар ордны бүсгүйчүүд, сайн эхнэр болдог вэ?
Image
О.В.Белозёров Монголд ирлээ
Image
Өнөөдөр дөрвөн дүүрэгт цахилгаан түр хязгаарлана
Image
Д.Төрбат: Мэдээллийн санд орсон мэдээллийг засах боломжгүй
Image
Аймшигт могойг барьжээ
Image
Бэр эгчээ гэж мөрөөдлийн бүсгүй байх юмдаа…
Image
ГУРПП СЕКСЭЭР ӨВЧИЛСӨН ГЭРЭЛМАА
Image
Долоон бурханд хүслээ буруу шивнэж болдоггүй
Image
Хамгийн ядуу бөгөөд өртэй одууд
Image
Монголын халуухан охид
Image
Н.Энхбаяр бизнес эрхлэгчийн яриаг бичлэгт буулгасан нь АТГ-ын нэгжлэгээр илэрчээ
Image
Туяа хүүхэн юун дур тавихтай манатай +18
Image
Эмчилгээ хийлгэхэд таниас гарсан зардлыг эргүүлэн авах боломжтой
Image
Чимээгүйхэн хуримласан драмын театрын үзэсгэлэн гоо
Image
Эротик өгүүллэг: Нөхрийг нь уурлуулж байгаад эхнэрийг нь...
Image
Өсвөр насны монгол охидын фэйсбүүк дэх хэт задгайрал
Image
Эротик өгүүллэг : Эгчийнхээ нөхөрт охин биеэ өгсөн бүсгүй +18
Image
Монголчуудын шинэ “идэш”
Image
Хөтлөгч эмэгтэй өөрийн юу яасан бичлэг шуугиан тарьж байна
Image
Сэтгүүлч Х.Уламбаяр эмэгтэй гишүүдэд зөвлөгөө өгч, галбиртаа анхаарахыг сануулав
Image
40-50 насанд явагдах физиологийн өөрчлөлт
Image
Хүүгийн амийг хөнөөх захиалга өгсөн С гэгч хэн бэ?
Image
Нууж үзэх эротик зурагнууд +18
Image
Үхэр, могой жилтнээ эерэг сайн хэмээжээ
Image
"Монгол ган цогцолбор-I" дотоодын хэрэгцээний ган цувималын 50 хувийг хангана
Image
ХӨГЖЛИЙН БАНКНЫ ХӨГЖИЛ
Image
Та Бодлын чанададаа нэвтэрч гэмээнэ амьдралын зөв замаа олно
Image
Төрийн түшээд юу хийж явна вэ?
Image
Таныг эрүүл саруул, эрч хүчтэй болгох йогийн гайхалтай 8 дасгал
Image
Монгол, Японы дипломат харилцаа тогтоосны ойг тэмдэглэх Ажлын багийн анхдугаар хуралдаан болов
Image
Улаанбаатарт 20-22 хэм дулаан байна
Image
СЗХ-ны зохион байгуулалтын бүтцийг шинэчлэн баталлаа
Image
Л.Мөнхбаясгалан: Чадал чинь хүрвэл ард минь биш урд минь гараад алхаарай!!!
Image
Хэнтийнхэн 2030 он гэхэд 30 сая мод тарьж ургуулна
Image
Уран нугараачид БНХАУ-д тусгай байрт шалгарлаа
Image
Өнөөдөр болох үйл явдлууд
Image
Гишүүдийг хуралд нь урьдаг мессежний төлбөр, Ц.Нямдорж гишүүний төрсөн өдрийн бэлгийг төрөөс даадгийг болиулъя
Image
Удаан хугацааны турш секс хийхгүй явснаас болж...+18
Image
Tesla шинэ зайны үйлдвэрлэлээ эхэллээ
Image
“Xanadu Mines” Хармагтай төсөлд хөрөнгө оруулалт татна
Image
Дөрвөн сумын 70 гаруй үхэр арьс товруутах өвчнөөр өвчилжээ
Image
Энэтхэгт 15-18 насны иргэдийг вакцинжуулж эхэлнэ
Image
Амралтын өдрүүдэд “Нарантуул” зах руу нэмэлт автобус үйлчилнэ
Image
“Болор цом-39” наадмын дэд байрт яруу найрагч Т.Бямбасүрэн шалгарчээ
Image
Park Yong Ha г эцсийн замд нь үдлээ
Image
Хувьцаа, бондоос ашиг олох боломжийг нэвтрүүлж байна
Image
БАЯНГОЛ START UP “Гарааны бизнес эрхлэгч залуучуудын уулзалт“ болно
Image
Архангайнхан 51.69 хувийн ирцтэй сонгуульд оролцлоо
Image
Хацу башё: Гүрж бөх анх удаагаа түрүүлэх үү?
Image
Солонгос улс ажлын цагаа бууруулжээ
Image
Би бэлхүүсээ алимний цуугаар ороогоод унтсан харин өглөө сэрээд гүдэндээч итгээгүй шүү
Image
ЭМЭГТЭЙ САГСАН БӨМБӨГЧДИЙН 2018 ОНЫ ШИЛДГҮҮД ТОДОРЛОО
Image
Сүхбаатарын талбайн урд талын цэцэрлэгийг 3.2 тэрбум төгрөгөөр тохижуулна
Image
Image

ХОВД: Хүнсний ногоо, жимс жимсгэнэ тариалалт хөгжиж байна

Манай орны газар тариалангийн салбар нь хөдөө аж ахуйн нийт бүтээгдэхүүний 15 орчим хувийг үйлдвэрлэж, хүн амыг хүнсээр, хөнгөн аж үйлдвэрийг түүхий эдээр, мал сүргийг тэжээлээр, олон мянган хүнийг ажлын байраар хангадаг. Монгол Улсын баруун бүс нутагт орших Ховд аймагт төмс, хүнсний ногооноос гадна жимс жимсгэнэ тариалалт эрчимжиж байна. Одоогийн байдлаар 1500 гаруй өрхийн 3500 орчим тариаланч ажиллаж төмс, хүнсний ногооны дотоодын хэрэгцээг бүрэн хангаж, жимс жимсгэнэ бусад тариалалтыг зохих түвшинд хөгжүүлж байна. Орон нутгийн нийгэм, эдийн засгийн өрсөлдөх чадварыг дээшлүүлж импортыг бууруулж экспортыг нэмэгдүүлэх, ажлын байр бий болгох, шинэ, дэвшилтэд технологид суурилсан, байгаль орчинд ээлтэй үйлдвэрлэлийг цогцлоон хөгжүүлэх зорилтын дагуу тус аймгийн Засаг даргын үйл ажиллагааны хөтөлбөрт хэд хэдэн ажил тусгажээ. Ховдынхон эрт үеэс хүнсний ногоо тарьдагаараа алдартай. Ховдын шар төмс, тарвас, амтат гуаг Монголд мэдэхгүй хүн ховор. Гэвч зөвхөн төмс, хүнсний ногоо, тарвас тарихаар тарьсан ногооных нь үнэ буурч, зарим жил ашиг орлогогүй болдог гашуун сургамж бий. Үүнийг шийдэх, цаашлаад ногоочид тариаланчдынхаа орлогыг нэмэгдүүлж, амьдралыг сайжруулах гэж “Ховд Агро парк”-ийг байгуулж, сүүлийн жилүүдэд жимс жимсгэнэ тариарай, тэжээлийн ургамал тариарай гэх уриалга гарган төрийн бодлогоор дэмжиж эхэллээ. Одоо Ховд аймгийн нутагт төмс, хүнсний ногоо, нарийн ногооноос гадна бэсрэг улаан, ногоон алим, тоор, лийр, үрэл, үхрийн нүд, чацаргана зэрэг олон төрлийн жимс ургаж байна. “Жимс жимсгэнэ таривал: төмс, хүнсний ногоо тарьсанаас хамгийн багадаа 10 дахин их орлого олно. Монголчууд гадаад орноос авч ирсэн, удаан хадгалагдсан, юугаар бордож ургуулсан нь үл мэдэгдэх эрсдэлтэй жимс жимсгэнэ биш эх орны эрүүл хөрсөнд ургасан шинэхэн органик \эко\ жимсээ иддэг болно. Гаднаас жимс авахгүй байхын хэрээр валютын нөөцөө хэмнэж, ханшийг нь хазаарлахад нэмэр тустай. Төр, засаг баялаг бүтээж байгаа ийм л хүмүүсээ илүү их дэмжмээр байна” гэж орон нутгийн зарим иргэд хэллээ. Газар тариалангийн салбарын нэг төлөөлөл бол "Арван улиас" ХХК Ховд аймгийн "Арван улиас" ХХК-ийн захирал Ц.Баянжаргалын танилцуулснаар 2 га газарт төмс, хүнсний ногоо тариалдаг. 2004 онд хоршоо хэлбэрээр анх байгуулагдаж, 2017 оноос эхлэн компани болж өргөжин ажиллаж байна. Одоогоор байцаа, лооль, сонгино, лууван, шош, хаш, чинжүү, хулуу, яншуй, наран цэцэг, төмс, гүнждийн үр, үхрийн нүд, бөөрөлзгөнө зэрэг 20 гаруй нэр төрлийн тариалалт хийж, Ховд аймаг болон Улаанбаатар хот, зэргэлдээ аймгуудад худалдаж буй. Жилд дунджаар 20 тонн ургац хураан авдаг бөгөөд энэ жилийн тухайд үндсэн ургац хураалтын ажил хараахан эхлээгүй, ногооны түүвэр хураалт хийж байна. Тогтмол 3-4 хүн ажилладаг гэлээ. Улаан лоолийн 13 нэр төрлийн сорт нутагшуулж, “Ховдын брэнд” болгожээ “Арван улиас” ХХК-ийн онцлог гэвэл, 13 нэр төрлийн улаан лооль тариалж, орон нутгийнхаа хөрсөнд нутагшуулжээ. Энэхүү ажлыг анх тариаланч Н.Булгаа санаачилж, 13 нэр төрлийн улаан лоолийн шинэ сорт бий болгосон нь зөвхөн түүний нэрийн хуудас болсон бүтээгдэхүүн болоод зогсохгүй Ховд аймгийн брэнд болсон. Өөрөөр хэлбэл, 2019 онд “Цайны зам” өв соёлын наадмын үзэсгэлэн худалдаанд оролцож, “Ховдын брэнд бүтээгдэхүүн” гэх шагнал хүртсэн гэж түүний охин, "Арван улиас" ХХК-ийн захирал Ц.Баянжаргал мэдээллээ. Ташрамд, Ховд аймгийн ЗДТГ, Германы олон улсын хамтын ажиллагааны нийгэмлэг (GIZ)-ийн “Эдийн засгийн өсөлт, бизнес эрхлэлтийг дэмжих” (PROGRES) төсөл, “Шинэ Ховд бизнес хөгжлийн төв” хамтран зохион байгуулсан “Ногоон ажлын байр-Ногоон эдийн засаг” хөтөлбөрт "Арван улиас" ХХК-ийн захирал Ц.Баянжаргал хамрагдаж, 10 сая төгрөгийн тоног төхөөрөмжийн буцалтгүй тусламж авчээ. Ингээд талбайн услалтын системийг сайжруулж, хүний хөдөлмөрийг хөнгөвчлөх газар тариалангийн зориулалттай багажуудтай болсон байна. Булган сум жимс жимсгэнэ тариалалтаар тэргүүлж байна Анх 1959 онд Ховд аймгийн Булган суманд жимсний тариалалт хийж, 30 гаруй сортыг амжилттай нутагшуулжээ. Социализмын үед Монгол орон даяар алим тарьж, нутагшуулах чиглэлээр ажилласан олон газар байсан. Үүнээс алим тариалах уламжлалыг хадгалж үлдсэн бүс нутгийн нэг бол Булган сум юм. Өөрөөр хэлбэл, 1959 онд “Жимс ой турших станц” байгуулагдаж, Минжит булганы жимсний аж ахуй хэмээн орон даяар алдаршиж байв. Тухайн үед Сэлэнгэ аймгийн Шаамарын жимс ногооны аж ахуйгаас алимны олон төрлийн суулгац авч ирж, эрдэм шинжилгээний ажил хийж тариалсан нь эдүгээ 60 гаруй жил нутагшин ургаж буй юм. Булган суманд торниун буюу том алимны дөрвөөс таван сорт тариалдаг. Энэхүү сорт дундаас Монгол орны хөрсөнд дасан зохицож чадсан нутгийн брэнд болох “Минжит булган” сортыг гаргажээ. “Минжит бупган” сортын давуу тал нь Монголын эрс тэс уур амьсгалд тэсвэртэй, өндөр ургац өгдөг. Ширхэг алим 190-200 гр жинтэй ба нэг модноос 50-60 кг жимс гардаг аж. Амт нь бусад сортынхоос онцгой. Харин бэсрэг болон давжаа алимны 10 орчим сорт бий. Одоогийн байдлаар Булган сумын хэмжээнд 300 гаруй айл өрх, 10 орчим аж ахуйн нэгж жимсний тариалалт хийж байна. Тэд жил бүр эко жимс \алим, слив, үрэл\ зах зээлд нийлүүлж ирсэн туршлагатай. Энэ жилийн тухайд шинэ ургацын жимс жимсгэнэ наймдугаар сарын 11-ний өдрөөс худалдаанд гарч эхэллээ. Тухайлбал, Ховд аймгийн Булган сумын иргэн, Улсын аварга тариаланч Б.Төмөрбаатарын тарьж ургуулсан “Минжит булган сорт”-ын бэсрэг алим наймдугаар сарын 11-ний өдрийн 13:00 цагаас эхлэн Улаанбаатар хотод зарагдаж байгаа тухай цахим хуудсаараа дамжуулан мэдээлэв. Тус сумынхан "Булган жимс жимсгэнэ агро парк" байгуулж ашиглалтад оруулсан. Бас "Жимс жимсгэнэ" хөтөлбөр боловсруулан хэрэгжүүлэхийн зэрэгцээ өрх бүрт жимсний мод тариалах санаачлага амжилттай өрнөж, энэ жил мөн жимсний модны тоо хэмжээг нэмэгдүүлжээ. Ховд аймгийн бусад суманд мөн жимсний мод тариалах ажил өрнөж буй.

СЭТГЭГДЭЛ

Comments


Fatal error: Call to undefined function write_cache() in /var/www/html/xac/ww.focusmedee.mn/cache_footer.php on line 6