Эхлэл        Байгаль орчин        Боловсрол        Гэмт хэрэг        Гэр бүл        Нийслэл        Орон нутаг        Хөдөө аж ахуй         Хууль, эрхзүй        Шашин        Эрүүл мэнд
Image
Э.ОЮУНБОЛД: БИ ДОПИНГ ХЭРЭГЛЭЭГҮЙ
Image
ЦЭЦЭРЛЭГИЙН ЦАХИМ БҮРТГЭЛ ИРЭХ ПҮРЭВ ГАРИГТ ДУУСНА
Image
ИРЭХ ДОЛОО ХОНОГТ ЦАХИЛГААНЫ ХЯЗГААРЛАЛТ ХИЙГДЭХ ГАЗРУУД
Image
ЧИНГЭЛТЭЙ ДҮҮРЭГ ЗАДГАЙ ТЕАТРТАЙ БОЛЖЭЭ
Image
ХУУЛЬ БУСААР АЛТ ОЛБОРЛОСОН ГЭХ ХЯТАД ИРГЭДИЙГ ХОЛБОГДОХ БАЙГУУЛЛАГАД НЬ ШИЛЖҮҮЛЖЭЭ
Image
МАРГААШ НӨАТ-ЫН СУГАЛААНЫ 60 САЯЫН АЗТАНЫ ТОХИРОЛ ЯВАГДАНА
Image
СУРАГЧИЙН ДҮРЭМТ ХУВЦАС, БИЧИГ ХЭРГИЙН ӨРГӨТГӨСӨН ХУДАЛДААГ 33 БАЙРШИЛД ЗОХИОН БАЙГУУЛЖ БАЙНА
Image
КАЗАХ КУРЕС БӨХИЙН АЗИЙН ТИВИЙН АВАРГА ШАЛГАРУУЛАХ ТЭМЦЭЭН БОЛЖ БАЙНА
Image
ӨДӨРТӨӨ ИХЭНХ НУТГААР ДУЛААРНА
Image
Ж.БАТЗАНДАНД ӨГӨХ ЗӨВЛӨГӨӨ
Image
АГААРЫН ЧАНАРЫГ САЙЖРУУЛАХ БҮС, МӨРДӨХ ЖУРМЫГ ШИНЭЧЛЭН БАТАЛЛАА
Image
ХОНГКОНГИЙН ЦАГДААГИЙНХАНД ХҮЧ ХЭРЭГЛЭХГҮЙ БАЙХЫГ УРИАЛАВ
Image
СУРАГЧИЙН ДҮРЭМТ ХУВЦАС, БИЧИГ ХЭРГИЙН ӨРГӨТГӨСӨН ХУДАЛДААГ 33 БАЙРШИЛД ЗОХИОН БАЙГУУЛЖ БАЙНА
Image
ЭРДЭМТЭД ХҮНИЙ ЭД ЭСИЙГ АМЬТАН ДЭЭР УРГУУЛЖ БАЙНА
Image
ИСПАНИ ДҮРВЭГЧДИЙГ ХҮЛЭЭЖ АВАХААР БОЛЖЭЭ
Image
СОЁЛЫН ТУХАЙ ХУУЛИЙН ШИНЭЧИЛСЭН НАЙРУУЛГЫН ТӨСЛИЙГ ӨРГӨН БАРИЛАА
Image
ИРЭХ ДОЛОО ХОНОГТ УИХ-ЫН ЧУУЛГАН ХУРАЛДАНА
Image
“НОМИН ALL MART“ ДЭЛГҮҮР ХӨГЦ ҮҮССЭН ЙОГУРТ ХУДАЛДАЖ БАЙЖЭЭ
Image
ИХЭНХ НУТГААР ДУЛААРНА
Image
"СОЛОНГОСЫН 7 ХОНОГ" АРГА ХЭМЖЭЭ ҮРГЭЛЖИЛЖ БАЙНА
Image
ДЭЛХИЙН СПОРТЫН НААДМААС ХОЁР АЛТАН МЕДАЛЬ ХҮРТЛЭЭ
Image
ҮЕР, УСНЫ АЮУЛААС СЭРЭМЖЛЭЭРЭЙ
Image
МӨНХ ЦЭВДЭГТ НУУГДСАН ЭРДЭНЭС
Image
МӨНГӨ УГААХ БОЛОН ТЕРРОРИЗМЫГ САНХҮҮЖҮҮЛЭХТЭЙ ТЭМЦЭХ ЗӨВЛӨМЖ ГАРГАХААР ШИЙДВЭРЛЭВ
Image
ШАЛГАН НЭВТРҮҮЛЭХ ТОВЧООДОД 24 ЦАГААР ҮҮРЭГ ГҮЙЦЭТГЭН АЖИЛЛАЖ БАЙНА
Image
ҮНДЭСНИЙ ТОМООХОН АЖ АХУЙН НЭГЖҮҮД “БАЙГУУЛЛАГЫН ЦЭЦЭРЛЭГ” САНААЧИЛГАД НЭГДЭН АЖИЛЛАХААР БОЛЛОО
Image
БАЯН-ӨЛГИЙ АЙМАГТ ШУВУУНЫ БӨӨГНӨРӨЛ ҮҮСЧ, НИСЛЭГ ХОЙШИЛЖЭЭ
Image
ГАЗАР ЧӨЛӨӨЛӨХ АЖИЛ ҮРГЭЛЖИЛЖ БАЙНА
Image
ГАЗРЫН ЗӨРЧИЛ АРИЛГАХ АЖЛЫН ХЭРЭГЖИЛТИЙН ТАЛААР МЭДЭЭЛЛЭЭ
Image
МАН-ЫН БҮЛЭГ ЗӨВШИЛЦСӨНГҮЙ
Image
70 НАСТАЙ ТАМИРЧИН 1000 КМ-ИЙГ МОРИОР ТУУЛЖ, АВАРГА БОЛЖЭЭ
Image
ЭНЭ ОНЫ ТӨСВӨӨР ХИЙГДЭХ ЁСТОЙ СУРГУУЛЬ, ЦЭЦЭРЛЭГИЙН ГАЗАР ШИЙДЭГДЭЭГҮЙ БАЙНА
Image
Б.ХУРЦ НАРЫГ ЯЛЛАХ УУ, ЦАГААТГАХ УУ?
Image
ШУВУУТАЙ МӨРГӨЛДСӨН 226 ЗОРЧИГЧТОЙ ОНГОЦЫГ АМЖИЛТТАЙ БУУЛГАЖЭЭ
Image
С.БАЯР: ҮНДСЭН ХУУЛИЙН ГУРАВДУГААР БҮЛЭГТ Л "НО" БАЙГАА. БУСАД БҮЛЭГТ НЬ ӨӨРЧЛӨЛТ ХИЙХ ШААРДЛАГАГҮЙ
Image
ШАЛГАН НЭВТРҮҮЛЭХ ТОВЧООДОД 24 ЦАГААР ҮҮРЭГ ГҮЙЦЭТГЭН АЖИЛЛАЖ БАЙНА
Image
АВТО ОСЛЫН УЛМААС ХОЁР НАСТАЙ ХҮҮХДҮҮД НАС БАРЖЭЭ
Image
“ҮНДЭСНИЙ ЦОМ”-Д ОРХОН АЙМГИЙН БАГ ТҮРҮҮЛЛЭЭ
Image
КАЗАХ КУРЕС БӨХИЙН АЗИЙН АШТ-ИЙ АЗТАЙ ҮЗЭГЧИЙГ АВТОМАШИНААР ШАГНАНА
Image
ШИНЭ ХИЧЭЭЛИЙН ЖИЛД 20.000 ГАРУЙ ХҮҮХЭД ЦЭЦЭРЛЭГТ ХАМРАГДАЖ ЧАДАХГҮЙ
Image
М.ЭНХСАЙХАН: ОВООЛСОН ШОРОО БОЛОН ШИНЭ ТЗ-ЫН ГЭХ ЗУРГУУДАА НЭГ ЭРГЭЭД ХАРААРАЙ
Image
Ц.ГАРАМЖАВ: ГИШҮҮДИЙН ТОО, ПАРЛАМЕНТЫН ХУГАЦААТАЙ ХОЛБООТОЙ САНАЛЫГ БУЦААЖ ТАТАХ НЬ ЗӨВ
Image
БОЛОВСРОЛ, СУРГАЛТЫН 485 БАЙГУУЛЛАГАД УРЬДЧИЛАН СЭРГИЙЛЭХ ХЯНАЛТ ШАЛГАЛТЫГ ХИЙЖ БАЙНА
Image
ЭРЭЛЧ НОХОЙГ АШИГЛАН ЭРЭН ХАЙХ, АВРАХ АЖИЛЛАГААГ ЗОХИОН БАЙГУУЛАХ БОЛОМЖТОЙ БОЛЛОО
Image
УРГАМАЛ, ОЙН ДАГАЛТ БАЯЛАГ АШИГЛАХДАА ХУУЛЬ ЗӨРЧИХГҮЙ БАЙХЫГ АНХААРУУЛЖ БАЙНА
Image
Ч.ХАТАНБААТАР: БИД ЦИРКИЙГ БОСГОСОН ХҮМҮҮСТ ӨРТЭЙ. МӨН ТҮЛХСЭН ХҮМҮҮС Ч ЯЛТАЙ
Image
ЖДҮХС-ГААС ЗЭЭЛ ХҮСЭГЧДИЙГ СОНГОН ШАЛГАРУУЛЛАА
Image
ӨЛТИЙН ХӨНДИЙГ ӨРӨМДСӨН АЛТНЫ КОМПАНИУД ОРХОН ГОЛЫГ ОНИЛЖ БАЙНА-2
Image
ИРЭХ ОНД 10 МЯНГАН АЙЛЫН ГЭРИЙГ ШИНЭ ТЕХНОЛОГИОР ДУЛААЛНА
Image
ӨДӨРТӨӨ 18-20 ГРАДУС ДУЛААН БАЙНА
Image
СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ: Цахимаар бусдыг садар самуунд уруу татсан хоёр этгээдийг шалгаж байна
Image
Чигчий хурууны уртаараа өөрийгөө шинжээрэй!
Image
Таван мянган авдар үнэгүй тараана
Image
Үхрийн булууны ид шид та алмайрах болно / Хадгалаад аваарай
Image
Та таалагдсан өдөө сонгож, өөрийнхөө тухай илүү ихийг мэдэж аваарай!
Image
Таныг сэтгэл татам харагдуулдаг зүйлс
Image
Интернэтийн түүхэн дэх 10 том саатал
Image
Зүүдний тайлал
Image
Танд ямар түрийвч таалагддаг вэ? Таны амжилтын нууц үүнд оршино…
Image
С.Шижирбат: Шүүгч Ц.Сэрээтэр, Б.Төмөрбаатар нарын хийсэн луйврын хариуг Г.Мандахнарангаас авчихлаа
Image
Мухар сүсэг гээд итгэдэггүй байлаа, харин ням гаригт үсээ засуулсны дараа ийм зүйл болсон юм…
Image
С.Зориг агсны хэрэг илэрлээ С.Зориг агсан нь аиьд сэрүүндээ «Яана аа, өвгөөн аймаар жаргаж байна аа би, дуусчих вий дээ» гэж яриж байжээ
Image
Эмэгтэй хүнд хэдэн цагийн нойр хэрэгтэй вэ?
Image
​1072 хувьцаагаа баталгаажуулж, данс нээлгэх ЗААВАР
Image
Адууны махаар хатгаа эмчлэх арга
Image
Эрчүүдтэй харилцаагаа удаан үргэлжлүүлэх нууцаас
Image
Монголын хамгийн халуухан бүсгүйчүүд хэн бэ?
Image
АН-ын ҮЗХ хуралдаж чадах уу?
Image
Гэрт байгаа муу энергийг ганц аяга усаар хэрхэн олж илрүүлэх вэ?
Image
Дарханы замд осол их гардаг нь амьдаараа цементлүүлж үхсэн 20 ялтантай холбоотой
Image
Mongolian Hot girls
Image
Г.Нандинзаяа-н олимпийн дараа хэлсэн үг
Image
Нэвтрүүлэгч Чимэгээ шууд дамжуулалтаар алдаа гаргалаа
Image
Мэдлэгийн тухай онол
Image
Аль улсын паспорт хамгийн “хүчирхэг” вэ
Image
17 давхараас хүнтэй лифт унажээ
Image
Б.Гантогоо өөрийгөө Монголын хамгийн сайхан хөхтэй хүүхэн гэж боддог
Image
LISTVERSE: Чингис хааны талаар таны сонсож байгаагүй 10 баримт
Image
Сайн эцэг эхчүүд хүүхдээ хэзээ ч оройтуулж унтуулдаггүй. Оройтож унтах нь хүүхдийн эрүүл мэндэд маш хортой
Image
Б.Мягмар: Малаа эрэхээр гарсан аавыг минь тэд согтоогоод, хөнөөчихсөн байх
Image
Талийгаач хүүгийн аав Цэдэвдорж эхнэрийнхээ нүдийг сохолж байжээ
Image
НЭГ ҮДШИЙН АРХИНЫ ХЭРЭГЛЭЭ НЭГ САР ЦАРАЙ АЛДУУЛДАГ
Image
Дэлхийгээ хамгаалах уралдаанд Шилийн гол аймгийн хүүхдүүд шалгарлаа
Image
Өнөөдрөөс дугаарын хязгаарлалт үйлчилнэ
Image
Маргаашнаас эхлэн ихэнх нутгаар цас орж шуурна
Image
Японы алдарт дуучин Яширо Аки “Жамаас” дууг худалдан авчээ
Image
МОНГОЛЫН ЭРДЭМТЭН СУДЛААЧДЫН БҮТЭЭЛИЙГ ЦАХИМ НОМЫН ХУДАЛДААНЫ СИСТЕМЭЭР НИЙТЭД ТАНИУЛЖ ЭХЭЛЛЭЭ
Image
ОНЦГОЙ ГАВЬЯА БАЙГУУЛСАН АЛБА ХААГЧДЫГ 16 САЯ ТӨГРӨГӨӨР ШАГНАЖЭЭ
Image
АНУ БОЛОН ӨМНӨД СОЛОНГОС ХАМТАРСАН ЦЭРГИЙН СУРГУУЛИЛТАА ТҮР ЗОГСООЖЭЭ
Image
Гадаадын төрийн банкыг оруулах нь Монголд эрсдэлтэй
Image
Хотын ерөнхий төлөвлөгөөг 1 сая 763 мянган хүнтэй байхаар тооцон төлөвлөжээ
Image
ДУБНАД «ОИЯИ: ШИНЭ ЭРИН-25 ЖИЛ» ОЛОН УЛСЫН БАГА ХУРАЛ БОЛОВ
Image
Мөнгөнцэцэг фэйсбүүк хаягаа хакердуулсан талаараа тайлбар хийлээ
Image
НӨАТ-ЫН 10 САЯЫН АЗТАН ТОДОРЧЭЭ
Image
Хятад улс Хойд Солонгосыг дэмжих үү?
Image
ХЯТАДАД “ҮЛЭМЖ БИЕТ” ШУМУУЛЫГ ИЛРҮҮЛЖЭЭ
Image
Гаадамбын хүү Билгүүдэй захирал боллоо
Image
У.ХҮРЭЛСҮХ МАХН-ЫГ БУЖИГНУУЛЖ БАЙНА ГЭВ
Image
ЖАРГАЛАНТ СУМЫН 40 ЖИЛИЙН ОЙГООР ЭРИЙН ГУРВАН НААДАМ БОЛНО
Image
10 нас залуужуулах 3 орцтой маскийг туршаад үзээрэй!
Image
АНХНЫ СТАНДАРТ СПОРТ АВИРАЛТЫН ТӨВИЙГ "ОЛИМП" ГЭЖ НЭРЛЭНЭ
Image
“Оюутолгой”-н ТУЗ дахь Монголын талын гишүүдийг чөлөөлжээ
Image
МУГЖ Т.БАЯСГАЛАН: БИ ЧИНЬ АНХ ИРЭЭДҮЙН НӨХРИЙНХӨӨ ХУРИМАНД ДУУЛЖ БАЙСАН ШҮҮ ДЭЭ…
Image
Цахим гэмт хэрэг гарах нь нэмэгджээ
Image
АДУУНЫ ДЭЛ, СҮҮЛ БОЛОВСРУУЛАХ ҮЙЛДВЭР НЭЭЛТЭЭ ХИЙЛЭЭ
Image
ХӨЛ БӨМБӨГИЙН ДАШТ 2006
Image
Нийслэлийн 555 ээжид “Алдарт эх”-ийн одон гардуулна
Image
ҮС ШИНЭЭР ҮРГЭЭЛГЭХ БУЮУ ЗАСУУЛАХАД ТОХИРОМЖГҮЙ
Image
ТӨЛӨВЛӨГӨӨНД ТУССАН ОЛИМПИАДАД Л ОРОЛЦОХЫГ САНУУЛЛАА
Image
Авто худалдааны захуудыг нүүлгэх ажил үргэлжилж байна
Image
Image

ОРШУУЛГЫН ЗАРДЛААР ЭЦЭСЛЭГДДЭГ “НИЙГМИЙН ДААТГАЛЫН САН” МОНГОЛЧУУДЫГ ТУЙЛДУУЛЖ БАЙНА

Нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөлт гэж хөдөлмөрийн мөлжлөг ч юм шиг, хөгширсөн хойно жаргалаа эдэлж хэвтэхэд хэрэгтэй төрөөс өгч буй хайр хишиг ч юм шиг ойлгогддог цалингийн “хуримтлал” байна.

 

Хэрэгтэй ч юм шиг, хэрэггүй ч юм шиг энэ татварын цаад нарийн учрыг мэддэг хүн тэр бүр үгүй. “Нийгмийн даатгал төлөх ёстой” гэсэн хуульд захирагдаж буй болохоос яг хэзээ, юунд бүрэн ашиглах вэ, хэдэн төгрөгийн нийт хуримтлалыг нийгмийн даатгалын гэх дансанд төвлөрүүлснээ нарийн тооцож үздэг хүн бараг үгүй.

Яг өнөөдрийн байдлаар Монголд нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөлт арилжааны болон ББСБ-аас зээл хүсэхэд, гадны улс руу зорчихдоо виз хүсэхэд, эмэгтэйчүүдийн хувьд жирэмсний тэтгэмж авахаас өөрөөр ашигтай зүйл тун цөөхөн.

Хэрэггүй гэж үзвэл, төр болон хувийн хэвшлийн бүхий л салбарт бие хайргүй, цаг наргүй зүтгэж зүтгэчихээд нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөлтөд хэмээн цалингийнхаа нэлээд хэсгийг хуулийн дагуу хураалгачихаад эцэст нь тэтгэврээ ч авч чадахгүй, татвар төлснийхөө үр шимийг ч үзэж чадахгүй бурхандаа явах олон хүнийг харж л байлаа. Магадгүй, уншигч танд ч ийм харамсалтай жишээ олон таарч байсан болов уу.

Яг энэ утгаараа нийгмийн даатгал гэдэг нь огт хэрэггүй татаас юм. Тэгвэл нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөлт гэх “татаас” бидэнд яагаад үр шимээ бүрэн өгч чадахгүй байгааг Эдийн засагч, “Голомт банк”-ны гүйцэтгэх захирал Ө.Ганзориг “Нэг сая төгрөгийн цалинтай Монгол Улсын иргэн cap бүр цалингийнхаа 10 хувийг орлогын татварт төлж буй. Энэ бол тэрхүү иргэний зүгээс багш, эмч, цагдаа нарынхаа цалинд зориулан төлж буй хувь нэмэр нь юм. Үүн дээрээс нэмээд 10 хувийг нэмэгдсэн өртгийн татвар нэрээр төлж буй.

Таны худалдан авч буй бараа бүрт энэхүү татвар шингэсэн байдаг тул та эцсийн төлөгч нь юм. Мөн бид ямар олон зүйл үйлдвэрлэх биш, гадаадаас орж ирж буй бараа бүрт гаалийн болон онцгой татвар нэмэгдэж байдаг. Тэрийг нь мөн л нөгөө иргэн л төлж таардаг. Үүний дээр нэмээд cap бүр цалингийнхаа 21 хувийг Нийгмийн даатгал хэмээх “хулхины” системд төлнө.

Яагаад хулхины гэж нэрлээд байгаагаа одоо тайлбарлая. Даатгал бол татвар биш. Даатгалын суурь философи бол та хэзээ нэгэн цагт эр-гүүлж авна гэсэн ойлголт юм. Хүн төрөлхтөн өнөөг хүртэл ингэж л ойлгож ирсэн. Гэтэл Монголд л өөр. Даатгал бол татвар байж болох нь. Учир юу вэ гэвэл, нэг сая төгрөгийн цалинтай хүн cap бүр 200 орчим мянган төгрөгийг нийгмийн даатгалд даатгал нэрээр төлж байна.

Тооцоо хийж үзэхэд, хэрэв иргэн хүн энэ мөнгөө нийгмийн даатгалд биш хадгаламжид cap бүр хийгээд явбал тэтгэвэрт гарах үедээ нэг тэрбум гаруй төгрөгтэй болохоор байна. Ийм их мөнгө хураалгаад түүнийгээ авч болохоор байхад яагаад cap бүр ердөө 300 мянган төгрөгийн тэтгэвэр авч зарим нь тэтгэврээ авч чадахгүй нас эцэслэнэ вэ. Энэ бол угтаа “хулхины” Нийгмийн даатгалын тогтолцооны гай шүү дээ” хэмээсэн байдаг.

Эдийн засагч, судлаач хүний тооцоолол, байр суурь ийм байна. Хэзээ, хэдэн төгрөг авахаа мэдэхгүй cap бүр цалингийнхаа нэлээд хэсгийг төрдөө татвар нэрээр хураалгадаг иргэд тэгвэл нийгмийн даатгал төлсөн ч үр ашгийг нь хүртэж тэтгэврээ авч чадаагүй талийгаачдынхаа хуримтлалыг авах хүсэлтэй байна.

Өнөөдрийн байдлаар Тэтгэмжийн даатгалын шимтгэлийг нийтдээ 36 сараас доошгүй хугацаагаар төлсөн даатгуулагч ердийн өвчин, ахуйн ослын улмаас нас барсан тохиолдолд Нийгмийн даатгалын сангаас нэг удаа оршуулгын тэтгэмж олгодог. Оршуулгын тэтгэмжийн хэмжээ 620 мянган төгрөг байсныг 2016 оноос нэг сая төгрөг болгон нэмэгдүүлсэн байдаг.

Тэгэхээр бид тэтгэвэрт гарах үедээ хураасан мөнгөө тооцвол тэрбум төгрөгтэй байх ёстой ч нийгмийн даатгалын шимтгэл төлснийхөө төлөө сая төгрөг л авч оршуулгаа хийгээд энэ ертөнцөөс өртэй бол өрөө үлдээгээд гойд их гавьяагүй буцаж байгаа харамсалтай дүр зурагтаа дасжээ.

2019 оны нэгдүгээр сарын 1-нээс хоёр хувиар нийгмийн даатгалаа төлөөд эхэлсэн бидэнд дахиад ирэх оны нэгдүгээр сараас буюу 2020 оны нэгдүгээр сарын 1-нээс дахин нэмэгдэх хоёр хувийн татварын орчин хүлээж байна. Өөрөөр хэлбэл, нийт цалингийнхаа 20 хувийг суутгуулдаг болно. Үүнийг ойлгомжтой болгохын тулд жижигхэн тоо бодоцгооё.

Тухайлбал, иргэн та сарын 850 мянган төгрөгийн цалинтай байя гэж бодъё. 2019 онд cap бүр 170 мянган төгрөгийг нийгмийн даатгалын санд хураалгаж байгаа бол 2020 онд нөгөө 850 мянган төгрөгийн цалин нь өсөөгүй ч гэсэн цалингаасаа cap бүр 212.5 мянган төгрөгийг хэзээ, хэрхэн бүрэн ашиглахыг нь мэдэхгүй дээрэмдүүлэх нь ээ. Үүн дээр хүн амын орлогын 10 хувийн татвар нэмэгдэнэ. Тэгэхээр 850 мянган төгрөгийнхөө 30 хувийг ажил хийснийхээ төлөө төрдөө май гээд бэлэглэчихэж байгаа юм.

Таны гар дээр 595 мянган төгрөг ирнэ. Мэдээж үүнийгээ та сарын эхэнд, сарын сүүлчээр гэх байдлаар хоёр хувааж авна гэж тооцвол 297,500 төгрөгөөр та цалингаас цалингийн хооронд амьдарна. Тэгэхээр Монголын нөхцөлд бас ч гэж өндөр цалинд тооцогддог 850 мянган төгрөгийн цалинтай иргэд гар дээр авч байгаа дээрх мөнгөнийхөө хэдийг нь өр зээлдээ өгч хэдээр нь үр хүүхдээ тэжээж, бухимдахгүйгээр амьдрах вэ. Гэтэл 850 мянгаас ч бага цалинтай иргэд нийт ажиллах хүчний 40 орчим хувийг бүрдүүлдэг.

Тэд ч мөн цалингаасаа дээрх татваруудыг төлөөд үлдсэн жаахан хэдэн төгрөгөөр амь зууж байна. Татварын ийм эмгэнэлтэй орчинд Монголын ажиллах хүчин сайхан амьдарч чадах уу. Гэтэл бидний төрдөө дээрэмдүүлсэн дээрх мөнгөөр өнөөх л төрийн өндөр албан тушаалтнууд, нам нэрээр сэм хуйвалдагсад тансаглаж, сонгуульдаж, албан тушаал наймаалцаж, гадаад дотоодгүй аялцгааж байна.

Татварыг ийнхүү шатлалтайгаар нэмж байгаагийн шалтгаан нь НД-ын сангийн алдагдлыг (Олон жилийн хулгайг) нөхөх. Үр дагаварт нь ажилчдын амьдрал доройтож, аж ахуйн нэгжүүд дампууралд орох эмгэнэлтэй ирээдүй хүлээж байна гэдгийг Ванга шиг л хэлье. Нийгмийн даатгалын шимтгэлийг ингэж нэмснээр 2018 онд ажилчин ангиас 610 тэрбум төгрөг татсан бол энэ онд нэг их наядыг татах төлөвлөгөөтэй байгаа юм. Мэдээж 2020 онд дахин хоёр хувиар татвар нэмэгдэж байгаа учраас нэг их наядын хэмжээ ч мөн өснө.

Статистик мэдээгээр 2018 оны байдлаар Монгол эрэгтэй хүний дундаж наслалт 66 эмэгтэй хүнийх 75 гэжээ. Гэтэл хавдар, нас баралт залуужаад байгааг эмч нар хэлдэг. 40-60 насныхны дунд нас баралт хамгийн элбэг тохиолдсоор л байна. Төрдөө татвар нэрээр хураалгасан мөнгөө авч чадаагүй тэнгэрт дэвшсэн олон мянган хүн бий. Гэтэл бас л болоогүй 2027 онд эрэгтэй 65, эмэгтэй 60 настай тэтгэвэрт гардаг болно.

Наслалт богинотой, цалин багатай ажилчдад ийм их татвар оноогоод тэтгэвэрт гарах насыг нь өндөрсгөнө гэдэг тоталитар оронд ч байхгүй дарангуйлал юм. Энэ дээрмийн системтэй эвлэрч хөдөлмөрийн мөлжлөгт нэгдсээр л байх уу, монголчууд аа. Эцэст нь хэлэхэд, тэтгэвэр авах наснаасаа хойш удаан амьдарч чадахгүй нас барж байгаа иргэд олон. Оршуулгын зардал нэрээр эцэслэгддэг “нийгмийн даатгалын сан” монголчуудыг туйлдуулж байна.

 
 

СЭТГЭГДЭЛ

Comments

  • Image

    12:19:50 202.126.89.7

    Lol


Fatal error: Call to undefined function write_cache() in /var/www/html/xac/ww.focusmedee.mn/cache_footer.php on line 6