Эхлэл        Байгаль орчин        Боловсрол        Гэмт хэрэг        Гэр бүл        Нийслэл        Орон нутаг        Хөдөө аж ахуй         Хууль, эрхзүй        Шашин        Эрүүл мэнд
Image
Коронавирусийн халдварын тархалт буураагүй тул амны хаалтаа тогтмол зүүхийг уриаллаа
Image
Д.Нямхүү: 701 хүний сорьцод шинжилгээ хийхэд бүгдэд нь коронавирус илрээгүй. Мөн хоёр хүн эдгэрлээ
Image
"Морь унаач хүүхдийн халууныг үзэж оруулна"
Image
Г.Нэргүй: 17 хоногийн хугацаанд Туул голд 12 хүн унаж, эндсэний дотор 3 настай хүүхэд байсан
Image
Эрүүл мэндийн яамнаас мэдээлж байна /2020.07.09/
Image
"Долдугаар сарын 16,17-ныг амралтын өдөрт шилжүүлэхгүй"
Image
Тусгай үүргийн онгоц Истанбулыг зорилоо
Image
Аймгийн заан О.Түмэн: Удмаа дуурсгаж улсын цол авахыг зорьж байна
Image
Үндэсний Их Баяр Наадмын албан ёсны түнш ТОЁОТА МОТОР КОРПОРАЦ 7 дах жилдээ ажиллана
Image
Цахим хаягаа бусдад алдвал ХААНА хандах вэ
Image
ОБЕГ ажлын байрны сонгон шалгаруулалт зарлажээ
Image
Австралийн Мельбурн хот дахин хөл хорионд орж, Викториа муж "хаалгаа барилаа"
Image
Тогтвортой төрийн албыг бэхжүүлэх нь чухал байна
Image
Ус зайлуулах шугамын нэвтрэх чадварыг нэмэхийг даалгав
Image
ЗӨВЛӨГӨӨ: Илүүдэл жингээ хасах зохистой АРГУУД
Image
HOVO маркийн зуурмаг ачдаг машин 13 машинтай мөргөлдөж таван хүн гэмтсэн осол гарчээ
Image
Ус зайлуулах шугамын нэвтрэх чадварыг нэмэхийг даалгав
Image
Австралийн тусгаарлах байрны харуулууд зочидтой бэлгийн харилцаанд орсноор тахлын хоёр дахь давалгаа эхэлжээ
Image
Н.Алтанхуягийг АН-ын даргад нэр дэвшүүлэхгүй байхыг С.Эрдэнэ үүрэгджээ
Image
Хүүхдийн зуслангууд үйл ажиллаагаагаа эхлүүлэх боломж бүрдлээ
Image
ВИДЕО: Нийслэлийн удирдах ажилтнуудын өргөтгөсөн шуурхай хуралдаан болж байна
Image
Түрүү бөхөд өгдөг автомашинаа нийслэлийн Эрүүл мэндийн газарт өгөхөөр “Тоёота мотор корпорац” шийдвэрлэжээ
Image
Энэ жилийн наадмаар уламжлал болсон зарим арга хэмжээг зохион байгуулахгүй
Image
АНУ-д коронавирусийн халдварын тохиолдол 3 саяыг давж, Трамп мэргэжилтнүүдтэйгээ санал зөрөлдөв
Image
Монгол Улсын Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх Засгийн газраа эмхлэн байгууллаа
Image
Энэ жил улсын хэмжээнд 196 хүүхэд ЭЕШ-д 800 оноо авжээ
Image
Шинээр байгуулагдах Засгийн газрын бүрэлдэхүүнийг Монгол Улсын Ерөнхийлөгчид танилцууллаа
Image
Хоггүй аялахыг уриалах “Явлаа, Ирлээ, Цэвэр” аян эхэллээ
Image
Баяр наадмын үеэр хүүхдүүдээ авч явахгүй байхыг анхааруулав
Image
“Шарилжгүй Улаанбаатар V аян” үргэлжилж байна
Image
Наро Банчэн гэгээнтэн Алтай нутагт заларлаа
Image
Цаг агаарын аюултай үзэгдлээс сэрэмжлүүлж байна!
Image
Цаг агаарын аюултай үзэгдлээс сэрэмжлүүлж байна!
Image
Хууль цааз гаргах, батлах, хэрэглэхэд сайн хэмээжээ
Image
“Шарилжгүй Улаанбаатар V аян” үргэлжилж байна
Image
Цаг агаарын аюултай үзэгдлээс сэрэмжлүүлж байна
Image
Судлаачид COVID-19 халдвар авсан хүнд өвчтөнүүдэд нойр булчирхайн цочмог үрэвслийн “Nafamostat mesylat” эм үр дүнтэй байгааг мэдээлжээ
Image
Дэлхийн хэмжээнд сүүлийн 24 цагийн хугацаанд COVID-19 халдварын улмаас 3,000 гаруй хүн нас баржээ
Image
"Коронавируст халдвараар өвчлөгсдийн 23 хувь нь шинж тэмдэггүй, хөнгөн балархай эмнэл зүйн явцтай байсан"
Image
Шинэ коронавирус агаараар дамжин тархаж байгаа талаар эрдэмтдийн судалгааг ДЭМБ хүлээн зөвшөөрчээ
Image
СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ: Баянхонгор аймагт гэр шатаж хоёр хүн энджээ
Image
"Улсын нууцад хамаардаг учраас Афганистанд байгаа цэргүүдийн биеийн байдлын талаар мэдээлэл өгөх боломжгүй"
Image
Д.Нямхүү: ОХУ-аас ирсэн хоёр хүний шинжилгээнд коронавирус илэрч, батлагдсан тохиолдол 227 боллоо
Image
Онцгой байдлын байгууллага 3 үгт хаягийн системийг нэвтрүүлж аюул, ослын голомтын байршлыг төвөггүй олдог боллоо
Image
Монголбанкны худалдан авсан үнэт металл өнгөрсөн оноос 4.8 тонноор өсжээ
Image
Дугаарын хязгаарлалт долдугаар сарын 11-16-ныг хүртэл ҮЙЛЧЛЭХГҮЙ
Image
ДЭМБ: COVID-19 халдварын дэгдэлт хурдацтай нэмэгдэж байгаа ч оргил үедээ хүрээгүй байна
Image
Вьетнамын хамгийн их хүндэрсэн Covid-19 өвчтөн болох Британийн иргэн эдгэрч, гэртээ харихаар болжээ
Image
Өлсгөлөнд нэрвэгдсэн Зимбабве улсын эрх баригчид тансаг автомашин худалдаж авахад олон саяыг зарцуулжээ
Image
Сөүл-Улаанбаатар чиглэлийн тусгай үүргийн онгоцоор 258 иргэн ирнэ
Image
Мобикомоос татгалзъя
Image
ТАНЫ ГАР УТСЫГ ТАГНАЖ БАЙГАА ЭСЭХИЙГ ХЭРХЭН МЭДЭХ ВЭ?
Image
Өргүй Монгол хөдөлгөөн "өр"-өө тэглэхийг шаардлаа
Image
Г.Эрхэмбаяр хамтлагийнхаа бүсгүйтэй хайр сэтгэлийн холбоотой болжээ
Image
Ц.Энхбаяр: С.Баярыг эргүүлэн тат, надад одоо айх зүйл байхгүй
Image
Б.Шижирбат "Авьяаслаг Америкчууд" шоунаас хасагдлаа
Image
Ерөнхийлөгч Х.Баттулга Батсүмбэрт ажиллана
Image
Хорхог бол Хор+Хог биш, Харин…
Image
Үсийг эрүүл болгох үс уналтын эсрэг жорууд хадгалаад аваарай
Image
Хүн дайраад осолын газраас зугтажээ
Image
Б.Бат-Энэрэл хүү 7 сарын 7-ны өдөр 7 цагт төрсөн
Image
ТӨВӨД ХҮМҮҮСИЙН УРТ НАСЛАДАГ НУУЦЫГ ЭРДЭМТЭД ИЛРҮҮЛЖЭЭ!
Image
Жүжигчин И.Одончимэг өдгөө 50 нас хүрч байгаа хэдий ч гэрлэх санал хүлээн авч олныг ангайлгав.
Image
Х.Баттулга: Эв нэгдлийг эрхэмлэсэн Ерөнхийлөгч байна
Image
Энэ зуны ээлжит одоор Б.Баярмаа тодров уу?
Image
Элчин сайд нарыг эгүүлэн татах тухай албан бичигт хариу өглөө
Image
Х.Баттулгын дараагийн зөвлөхөөр Д.Пүрэвдаваа томилогдох уу?
Image
Голомт банкны зэс картын эзэмшигчид Эх орноороо хөнгөлөлттэй аялах боломжтой
Image
Өнөөдөр ихэнх нутгаар бороотой
Image
Зөвхөн нийтийн галт тэргэнд харах боломжтой зүйлс /27 фото/
Image
С.Батцэцэг Хөдөлмөрийн баатар боллоо
Image
МУ-ын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга: Зөвлөхүүдээ томилоно
Image
Энэ гайхалтай тенүүдийг хэрхэн тавмдаг гээч Тень тавих 20 санаа
Image
Маск "Энэ миний наадам" хошин шог
Image
Түрийвчинд тань мөнгө тогтохгүй байгаа бол та эдгээрийг хэрэгжүүлээд үзээрэй
Image
УИХ-ын гишүүн Л.Энх-Амгалан Ц.Содномдоржид хаш цагаан хөөргөө бэлэглэлээ
Image
Дуучин бүсгүй тайзан дээр тогонд цохиулан нас баржээ
Image
Түймэрт явсан залуусаараа аархая
Image
ТА ЯМАР РАШААН СУВИЛАЛД, ЯМАР ҮНЭЭР, ЯАЖ ЯВАХ ТУХАЙ ТАНИЛЦААРАЙ
Image
Чингэлэгт даруулсан хүүхдийн биеийн байдал хүнд байна
Image
Михайл Булгаковын туужийг Монгол хэлнээ орчуулжээ
Image
Хүчгүй засаг
Image
Э.Богут дахин нэг аваргын бөгж зүүхээр Клевлэнд хотод ирлээ
Image
ТАТВАР ТӨЛӨГЧ, БҮТЭЭН БАЙГУУЛАГЧ КОМПАНИУДТАЙ ТАНИЛЦАВ
Image
Хятадууд дэлхийд хүчирхэг болсон нууц
Image
БНСУ-д гэрээгээр ажиллах хүмүүсийг ирэх сарын 5-наас бүртгэнэ
Image
УЛААНБААТАР ХОТОД ӨДӨРТӨӨ 18-20 ХЭМ ДУЛААН БАЙНА
Image
70 хэм хүйтэрсэн гэх Якутад амьдрал ямар байна
Image
Заамарынхан Засгийн газар, АМГТГ-ыг шүүхэд өгнө
Image
ХИЧЭЭЛИЙН ЖИЖИГ ХЭРЭГЛЭЛИЙН ҮНЭ 20-300 ТӨГРӨГӨӨР НЭМЭГДЖЭЭ
Image
ЭНЭТХЭГИЙН ДАЛАЙ ДАХЬ ХҮЧИЛТӨРӨГЧГҮЙ “ҮХМЭЛ БҮС” ТЭЛСЭЭР БАЙНА
Image
Аз жаргалтай байхын тулд долоо хоногт хэдэн удаа секс хийх хэрэгтэй вэ?
Image
ҮЛЭГ ГҮРВЭЛИЙН ҮЗМЭРҮҮДИЙГ БАЙГАЛИЙН ТҮҮХИЙН ҮЗМЭРҮҮДЭЭР БАЯЖУУЛНА
Image
Сармис сүү ашиглаад үений үрэвсэл, багтраа, хатгаа, сүрьеэ, зүрхний асуудал, нойргүйдэх, ханиалгах болон бусад ОЛОН ӨВЧНИЙГ ЭДГЭЭЖ байна
Image
Б.Гангаамаа долоо дахь ноён оргилдоо төрийн далбаагаа мандууллаа
Image
Apple iPhone X-ээ танилцууллаа
Image
Хяналт шалгалтад 109 байгууллагыг хамруулж, 728 зөрчлийг илрүүлэв
Image
Сайд Д.Сумъяабазар АмЧамын гишүүдтэй уулзлаа
Image
Сарлагийн наадам болно
Image
Их мастер Д.Номин-Эрдэнэ мөнгөн цомын эзэн болжээ
Image
Ц.Нарангэрэл: Санхүүгийн хямрал оффшорчдоос үүдэлтэй
Image
ЗТХЯ-ны хэлтсийн даргыг цагдан хорих саналаас шүүх татгалзжээ
Image
ӨНӨӨДРИЙН ЗУРХАЙ
Image
25-34 насны эмэгтэйчүүдийн 34 хувь нь SINGLE
Image
Танилц: “Маш нууц”-ынхны гэр бүл
Image
Муурандаа 30 мянган евро гэрээслэн үлдээжээ
Image
Монгол эмэгтэйн толгойн чимэг
Image
"СТАРБАКС"-ААР ҮЙЛЧЛҮҮЛЭХГҮЙ БАЙХЫГ УРИАЛЖЭЭ
Image
АНУ-ын тэнгисийн цэргүүдийг ийм харгис аргаар сургадаг
Image
Телевизийн шоунд оролцоод бүх юмтай болсон залуу
Image
Image

У.ХҮРЭЛСҮХ ҮЛЭГ ГҮРВЭЛИЙН ГЭР ОРНЫГ БУЛААЖ БАЙНА

Засгийн газрын 2013 оны нэгдүгээр сарын 12-ны өдрийн арваннэгдүгээр тогтоолоор Үлэг гүрвэлийн төв музей байгуулж, дэлхийгээр нэг тэнэсэн үлэг гүрвэлүүд маань орох оронтой болж байлаа. Үлэг гүрвэлийг орон гэртэй болгох шийдвэрийг Ардчилсан намын Засгийн газар гаргаж байв. 
Харин 2019 оны долдугаар сарын 3-ны өдөр Үлэг гүрвэлийн төв музейг 2019 оны наймдугаар сарын 1-ний өдрөөс татан буулгаж, Байгалийн түүхийн музейд нэгтгэн зохион байгуулах тухай Засгийн газрын тогтоол гарав. Хөөрхий үлэг гүрвэлүүдийг орон гэргүй болгох шийдвэрийг МАН-ын дарга У.Хүрэлсүхийн тэргүүлсэн Засгийн газар гаргалаа. Үлэг гүрвэл бол хүн үүсэхээс 60 сая жилийн өмнө мөхчихсөн амьтан учраас мэдээж намын харьяалалгүй. Харин Монгол маань үлэг гүрвэлийн олдвор, судалгааны амжилтаараа дэлхийд “айргийн тавд” багтдаг.

Үлэг гүрвэлийг хүн төрөлхтен яагаад онцолж судалдагийг ШУА-ийн Палеонтологи, геологийн хүрээлэнгийн захирал, доктор Х.Цогтбаатар тайлбарлахдаа “Байгалийн бүхий л сээр нуруутай амьтанд хийгдэх туршилтууд үлэг гүрвэл дээр хийгддэг байсан учраас динозавр магадгүй эволюц хөгжлийн үе шатыг баримжаалах тод жишээ юм. Угаасаа ч үлэг гүрвэл өөрөө сонин амьтан. Одоогийн амьтадтай харьцуулахад зарим талаараа төстэй юм шиг боловч их өөр” хэмээн ярьсан байдаг. Мэдээж хүн ч бас сээр нуруутан амьтан гэдгээрээ үлэг гүрвэлтэй “ижилсэнэ”.

“Үлэг гүрвэлийг матар, яст мэлхий, гүрвэлийн ангид хамааруулдаг байсан бол зарим төрлийн үлэг гүрвэл шувууны төрлийг үүсгэсэн, шувууны аймгийн өвөг болж хувирч байгаа. Энэ бол сүүлийн 50 жилд палеонтологийн шинжлэх ухаанд гарсан том хувьсгал. Үүнийг Монголын олон олдвор баталдаг” гэж Х.Цогтбаатар онцолсон. 

Дэлхийн хүмүүсийн хувьд Монгол бол үлгэр домог амилдаг газар, Үлэг гүрвэлийн эх орон хэмээн төсөөлөгддөг. Гэтэл хөөрхий үлэг гүрвэлүүд эх орондоо шоовдорлогдох ч гэж дээ. Үлэг гүрвэлийг сонирхох дэлхийн хүмүүсийн анхаарлыг татаж мөнгө хийдэг улс орнууд ч байна. Тухайлбал, Тайландын гүнж үлэг гүрвэлийг судалдаг, ойлгодог давуу талдаа түшиглэн үлэг гүрвэл судлалыг аялал жуулчлалын бүтээгдэхүүн болгон хувиргажээ. Үлэг гүрвэлийн хэд хэдэн музейтэй улс гэнэ. Гэтэл манайхан бүтээн босгоогүй мөртлөө байгаа ганцыгаа нурааж сүйтгэж байна. У.Хүрэлсүхийн Засгийн газрын дээр дурдсан тогтоолд хэдийгээр “Үлэг гүрвэлийн төв музейг Байгалийн түүхийн музейтэй нэгтгэх тухай ярьж байгаа ч нэгтгэх шилжүүлэх замд олон юм бүрхэгдэж, алга болдог гашуун түүх бий.

Музейг нэгтгэх тухай Засгийн газрын тогтоол гарсны дараа Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан, спортын сайд Ё.Баатарбилэг мэдээлэл хийж “Байгалийн түүхийн музейн барилга ашиглалтын хугацаа дуусч, нурахад бэлэн болсон. 12 мянган үзмэрийг нь агуулахад хадгалж байна. Уг музейн шинэ барилга ашиглалтанд орох хүртэл өнөөгийн Үлэг гүрвэлийн музейн байранд үзмэрийг нээх юм. Байгалийн түүхийн музейн хуучин барилгыг буулгаж, Чингис хааны музейг байгуулах бөгөөд өнөөдөр Засгийн газрын хуралдаанаар зураг төслийг нь танилцууллаа” гэсэн юм.

Үүнээс өмнө Байгалийн түүхийн музейгээс гадна Үндэсний театр байгуулна гэсэн. Саяхан 50-60 мянган хүний суудалтай, битүү дээвэртэй “Үндэсний төв цэнгэлдэх хүрээлэн”-г байгуулна гээд бас амалчихсан. Даахгүй нохой булуу хураахын үлгэр болох вий дээ. Энэ Засгийн газарт монголчуудын сүүлийн 30 жилийн мөрөөдлийн байгууламжуудыг барьж босгох хугацаа бас мөнгө байгаа гэж үү. Сонгуулийн өмнөх солиорол, хоосон амлалтаар сонгогчдыг зогоодог үзэгдэл давтагдах болуузай хэмээн алга ташихаа энэ удаа азная. 

Соёл, спорт, аялал жуулчлалын сайд асан Ц.Оюунгэрэл Үлэг гүрвэлийн төв музейг татан буулгах Засгийн газрын тогтоолтой зэрэгцэн тус музейд нээгдсэн “Эрт төрмөлийн эрин” шинэ танхимын нээлтэд оролцохдоо сэтгүүлчдэд ийнхүү ярьсан юм.

Монгол Улс үлэг гүрвэлийн орон л юм бол, үлэг гүрвэлийн олдворуудаараа гоёдог л юм бол, энэ төрлийн баялагтай л юм бол үлэг гүрвэлийн төрөлжсөн музейтэй байх л ёстой. Дэлхийд Монгол Улсыг үлэг гүрвэлийн орон гэж ярьдаг юм. Үлэг гүрвэлийн төв музей гэж тусгайлан байгуулж байсан учир нь манай үлэг гүрвэлийн олдворууд багтахгүй. Хоёрдугаарт, өөр музейтэй холиод нийлүүлчихээр ач холбогдол нь буурна. Төв музей байж л салбар музейнүүдтэй үзэсгэлэнгээ солилцож байх ёстой. Үлэг гүрвэлийн музей Дундговьд ч, Өмнөговьд ч, Улаанбаатарт ч, Баянхонгорт ч байх ёстой юм. Энэ бүх салбарууд нэгдсэн бодлого тооцоогоор төв музейдээ харьяалагдах ёстой гэх философиор байгуулж байв. Гэтэл одоо энэ философи алдагдаж, үлэг гүрвэлийг баялагт тооцохгүй, Байгалийн түүхийн музейн нэг хэсэг болговол бусад олдворуудаа хаана байлгах вэ гэх асуудал үүсч буй. Олдворуудаа байрлуулах газаргүй, музейгүй байвал үлэг гүрвэлийн үнэт олдворууд ямар гараар орох нь ойлгомжтой. Үлэг гүрвэлийн энэ музей байгуулагдахаас өмнө Монголд үлэг гүрвэлийн олдвор байж л байсан, гэхдээ музейд харьяалалтай нэг ч үлэг гүрвэл байгаагүй. Одоо л энэ музейн ачаар үлэг гүрвэл бүртгэгдэж, данстай болж, улсын сан хөмрөгт орж байгаа юм шүү дээ. Гэтэл одоо үүнийг нь татан буулгах нь. Төр маш буруу шийдвэр гаргалаа гэсэн юм.


Энэ бүх нэгтгэх ажлын дараа Үлэг гүрвэлийн музей зиндаа доошилж, Байгалийн түүхийн музейн нэг хэсэг болдог юм байж. Байгалийн түүхийн музейн А зэрэглэлийн газарт Чингисийн музей байгуулдаг юм байж. Байгалийн түүхийн музейн шинэ барилга Их тэнгэрт баригдсны дараа өмнө нь Чандмань төв байсан одоогийн Үлэг гүрвэлийн музейн барилга болон газрыг хэрхэх нь тодорхойгүй үлдлээ.

Энэ л энэ бүх нүүлгэн шилжүүлэлт, нэгтгэх үйл ажиллагааны учир шалтгаан биш байгаа. 
Үлэг гүрвэлийг орон гэртэй болгохын тулд “Лениний музей”-н барилгыг шилжүүлж авахаар тухайн үеийн ССАЖЯ МАН-тай шүүхдэж байсан билээ. 

Тухайн үеийн МАН-ынхан Чандмань төвийн нэгээс, гуравдугаар давхарыг бүхэлд нь компаниуд, банк, иргэдэд түрээсэлж байсан юм билээ. Зарим компани МАН-тай 15 жилийн түрээсийн гэрээ хийсэн байж. Алтжингийн Г.Алтанд гэхэд л Үл хөдлөх хөрөнгийн болон газрын гэрчилгээг барьцаалж, нэг сая ам долларын барьцаанд тавьсан байсныг тухайн үед хэвлэлүүд мэдээлж байсан билээ. Музейн газар нь гэхэд л 1994 онд төрийн өмч байснаа 2005 онд тухайн үеийн МАХН-ын өмч болж, 2011 онд МАН-ын өмч байснаа У.Хүрэлсүхийн тэргүүлж байсан Зүүний хүчний холбооны мэдэлд ирсэн байдаг.

Төрийн өмч хэрхэн намын өмч болж, улмаар бүлэглэлийн мэдэлд шилжсэн талаар энэ удаа олон юм ярихгүй. Харин Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүхийн энэ олон сайхан музей, бүтээн босголтын тухай амлалтууд нь зүгээр л МАН-ын мэдэлд байсан барилга, газрыг буцааж авах өчүүхэн ашиг сонирхолоос үүдэлтэй юм биш байгаа.

Эх сурвалж: atime.mn

СЭТГЭГДЭЛ

Comments


Fatal error: Call to undefined function write_cache() in /var/www/html/xac/ww.focusmedee.mn/cache_footer.php on line 6