Эхлэл        Байгаль орчин        Боловсрол        Гэмт хэрэг        Гэр бүл        Нийслэл        Орон нутаг        Хөдөө аж ахуй         Хууль, эрхзүй        Шашин        Эрүүл мэнд
Image
МАЛ ТӨХӨӨРӨХ ГАЗАР, МАХ БОЛОВСРУУЛАХ ҮЙЛДВЭРҮҮДЭД ЗӨРЧЛИЙН ХЭРЭГ НЭЭЖЭЭ
Image
С.АМАРСАЙХАН: НИЙТИЙН ТЭЭВРИЙН ҮЙЛЧИЛГЭЭНИЙ ЗОХИОН БАЙГУУЛАЛТЫГ САЙЖРУУЛ
Image
ДАШТ: С.БАТЦЭЦЭГ, Т.ТУЛГА НАР ОЛИМПЫН ЭРХТЭЙ БОЛЛОО
Image
ӨМНӨГОВЬ АЙМГИЙН МАЛЧИД БОД МАЛАНД ЦАЦРУУЛАГЧ ЗҮҮХ АЯНЫГ ЭХЛҮҮЛЖЭЭ
Image
СОНСГОЛОНГИЙН ХУУЧИН ГҮҮРИЙН ХӨДӨЛГӨӨНИЙГ НЭЭЛЭЭ
Image
ЦЭЦ ҮНДСЭН ХУУЛЬ ЗӨРЧӨӨГҮЙ ГЭСЭН ШИЙДВЭР ГАРГАЛАА
Image
ГОВЬД БУЛГИЙН УНДАРГЫГ СЭРГЭЭЖ БАЙНА
Image
ЗАМ ТЭЭВРИЙН ОСЛООР АМЬ НАСАА АЛДСАН ТОХИОЛДЛЫН 18 ХУВИЙГ МОТОЦИКЛИЙН ОСОЛ ЭЗЭЛЖ БАЙНА
Image
ЭЕРЭГ, ЭРТЭЧ, ЭРҮҮЛ МОНГОЛЫН ТӨЛӨӨ УРИАН ДОР ЗАЛУУС НЭГДЛЭЭ
Image
ЕРӨНХИЙЛӨГЧ Х.БАТТУЛГА РАЖ ГАТ ЦОГЦОЛБОРТ ЦЭЦЭГ ӨРГӨЖ, ХҮНДЭТГЭЛ ҮЗҮҮЛЛЭЭ
Image
СУРГУУЛЬ, ЦЭЦЭРЛЭГ, ЭМНЭЛГИЙН ГАЗРААС ХЭСЭГЧЛЭН ИРГЭН, АЖ АХУЙН НЭГЖИД ШИЛЖҮҮЛЖЭЭ
Image
НИЙСЛЭЛИЙН 169 ХОРООНД АЖИЛЛАХ “СОЁЛЫН ЭЛЧ” НАРЫГ БҮРТГЭЖ ЭХЭЛЛЭЭ
Image
ШИНЭ УРГАЦЫН ЖИМС, ХҮНСНИЙ НОГООНД НЯН СУДЛАЛ, ЦАЦРАГЫН ТАНДАЛТ СУДАЛГАА ХИЙГДЭЖ БАЙНА
Image
О.БАТНАСАН ГИШҮҮНИЙ “ДАРУУХАН” ХОМ
Image
ОУХМ Б.ШООВДОР ДЭЛХИЙН АВАРГЫН ХОШОЙ ХҮРЭЛ МЕДАЛЬТАН БОЛЛОО
Image
Л.БОЛД: ТӨРИЙН НУУЦ ЗАДЛАЯ
Image
ДУУЧИН Б.АМАРХҮҮ ХАР ТАМХИ ХЭРЭГЛЭЖ БАЙГААД БАРИГДЖЭЭ
Image
ЕРӨӨ СУМЫН ЗАСАГ ДАРГА М.ГАНБААТАРЫГ АЛБАДАН СААТУУЛЖЭЭ
Image
НИЙСЛЭЛИЙН ТОХИЖИЛТ, ҮЙЛЧИЛГЭЭНИЙ КОМПАНИУДЫН УР ЧАДВАРЫН ТЭМЦЭЭН БОЛНО
Image
МАЛ АЖ АХУЙ ЭРХЛЭХИЙГ ХОРИГЛОСОН БҮСЭЭС 10 ӨРХИЙН НИЙТ 101 ТОЛГОЙ МАЛЫГ ГАРГАВ
Image
‘’УС-АМИН-ЭРДЭНЭ’’ ГАР ЗУРГИЙН УРАЛДААНД ИДЭВХТЭЙ ОРОЛЦОНО УУ
Image
УБТЗ ХӨДӨЛГӨӨНТ ЭМНЭЛЭГ АЯЛУУЛЖ ЭХЭЛЛЭЭ
Image
Б.МАРАЛ: БАЛЕТАД ӨРСӨЛДӨХӨӨС ИЛҮҮ ӨӨРТЭЙГӨӨ ТЭМЦЭХ НЬ ЧУХАЛ
Image
Р.БОЛОРМАА: ЧАНАРГҮЙ ЗАМ БАРЬДАГ КОМПАНИУДАД ЭРХ ОЛГОСОН ХҮМҮҮСТ ХАРИУЦЛАГА ТООЦЪЁ
Image
ЕРӨНХИЙ САЙДЫН ЭРХ МЭДЛИЙГ ХУМЬСАН ҮНДСЭН ХУУЛИЙН ӨӨРЧЛӨЛТ
Image
АНУ ХЯТАДЫН ТӨЛӨӨЛӨГЧИД ХУДАЛДААНЫ ДАЙНЫГ ЗОГСООХ ГАРЦ ЭРЭЛХИЙЛЖ ДАХИН УУЛЗЖЭЭ
Image
Б.МӨНХБААТАР: АЖЛАА БҮРЭН ГҮЙЦЭТГЭЖ ЧАДАХГҮЙ БОЛ “ХАР ЖАГСААЛТ”-Д ОРУУЛЖ, ХАРИУЦЛАГА ТООЦОХ АРГА ХЭМЖЭЭ АВНА
Image
ӨНӨӨДӨР БОЛОХ ҮЙЛ ЯВДЛУУД
Image
МАРГААШ ҮХЦ-ИЙН ДУНД СУУДЛЫН ХУРАЛДААН БОЛНО
Image
СҮХБААТАР АЙМГИЙН ЦАГДААГИЙН АЛБА ХААГЧИД ЗЭРЭГ ХУРИМЛАЛАА
Image
"НАМУУН" ХҮҮХДИЙН САНГААС 14 АЙМАГ, ЗУРГААН ДҮҮРГИЙН ӨРХИЙН ЭМНЭЛЭГТ 20 МАШИН БЭЛЭГЛЭЛЭЭ
Image
Ж.БАТЗАНДАН: ШИНЭ НАМ УИХ ТАРАХЫГ ДЭМЖИЖ БАЙНА
Image
Б.ЖАРГАЛСАЙХАН: МАН-ЫН ГЕНСЕК ГЭЭД ШАЗРУУН БАЦААН ХЭН БИЛЭЭ? ТЭРЭНД ХЭЛЬЕ
Image
УЛААН ШОРООН ДЭЭР БОСГОСОН УЛААНЦАВ ХОТ
Image
ТАНИЛЦ: ТУСГАЙ ХАМГААЛАЛТАД ОРОХ ЕСӨН ГАЗАР
Image
У.ХҮРЭЛСҮХИЙН ДӨВЧИГНӨЛ ХЭТЭРЧ ДУУРЬ, ДРАМЫН ТЕАТР, ТӨВ НОМЫН САНГИЙН БАРИЛГУУДЫГ НУРААНА ГЭВ
Image
5 БУУДЛААС 7 БУУДАЛ ХҮРТЭЛХ АВТО ЗАМЫН ХӨДӨЛГӨӨНИЙГ МАРГААШААС ЭХЛЭН 2 ХОНОГ ХААНА
Image
ЭВХЭГДДЭГ ''SAMSUNG GALAXY'' 4856 АМ.ДОЛЛАРТ ХҮРЭВ
Image
ТА ӨДӨРТ 10000 АЛХААРАЙ
Image
“ЭРДЭНЭС-ТАВАНТОЛГОЙ” ХК ISO СТАНДАРТУУДЫН БАТАЛГААЖУУЛАЛТЫН ГЭРЧИЛГЭЭГЭЭ ГАРДАН АВЛАА
Image
МОНГОЛЧУУДЫН АМЖИЛТ БУУРСААР...
Image
ХУУЛЬ БУС АЛТ ОЛБОРЛОЛТЫГ ЗОГСООВ
Image
УИХ-ЫГ ТАРААЖ, ЭЭЛЖИТ БУС СОНГУУЛЬ ЯВУУЛАХЫГ ДЭМЖИЖ 46 ГИШҮҮН ГАРЫН ҮСЭГ ЗУРЖЭЭ
Image
“УУР АМЬСГАЛЫН ӨӨРЧЛӨЛТИЙН ЭРСДЭЛИЙН ДААТГАЛ” ОЛОН УЛСЫН ХУРАЛ БОЛЛОО
Image
Д.ХАЯНХЯРВАА: УИХ ХУГАЦААНААСАА ӨМНӨ ТАРВАЛ ТӨРД ТОГТВОРГҮЙ БАЙДАЛ ҮҮСНЭ
Image
МАНСУУРЧ БУЙ МОНГОЛЫН ИРЭЭДҮЙ
Image
ОЮУТНЫ ЗЭЭЛИЙГ ЧӨЛӨӨЛЖ, КОЛЛЕЖИЙГ ТӨЛБӨРГҮЙ БОЛГОХ УУ
Image
Д.ГАНХУЯГ: ЗӨВ ХООЛЛОЛТ ХҮНИЙГ ДОТРООС НЬ ЭРҮҮЛЖҮҮЛНЭ
Image
АРД НИЙТИЙН САНАЛ АСУУЛГА: МАН-ЫН ТУЛГАЛТ УУ, АРД ТҮМНИЙ СОНГОЛТ УУ
Image
ЭЭЛЖИТ БУС СОНГУУЛИЙН СУРАГ
Image
Бусдаас нууц ганцаараа үзэх 10 кино
Image
“Оюутолгой” компанийн ТУЗ-ийн гишүүдийг томилжээ
Image
Иргэдээс ирүүлсэн мэдээллийн дагуу жолооч нарт хариуцлага тооцож эхэллээ
Image
Э.Бат-Үүл: С.Зоригийн үхэлд намайг сэжиглэж байна
Image
Төрийн банкны орлогч захирал Т.Дорждэрэм А.Шоовдорын хувь заяаг давтаж мэдэх нь
Image
Онлайнаар кино ҮНЭГҮЙ, ШУУД үзэх боломжтой 10 гадаад сайт
Image
Ямар ордны бүсгүйчүүд, сайн эхнэр болдог вэ?
Image
О.В.Белозёров Монголд ирлээ
Image
Өнөөдөр дөрвөн дүүрэгт цахилгаан түр хязгаарлана
Image
Д.Төрбат: Мэдээллийн санд орсон мэдээллийг засах боломжгүй
Image
Аймшигт могойг барьжээ
Image
Долоон бурханд хүслээ буруу шивнэж болдоггүй
Image
Бэр эгчээ гэж мөрөөдлийн бүсгүй байх юмдаа…
Image
Хамгийн ядуу бөгөөд өртэй одууд
Image
Эмчилгээ хийлгэхэд таниас гарсан зардлыг эргүүлэн авах боломжтой
Image
Чимээгүйхэн хуримласан драмын театрын үзэсгэлэн гоо
Image
Эротик өгүүллэг : Эгчийнхээ нөхөрт охин биеэ өгсөн бүсгүй +18
Image
Хүүгийн амийг хөнөөх захиалга өгсөн С гэгч хэн бэ?
Image
40-50 насанд явагдах физиологийн өөрчлөлт
Image
Сэтгүүлч Х.Уламбаяр эмэгтэй гишүүдэд зөвлөгөө өгч, галбиртаа анхаарахыг сануулав
Image
Монголчуудын шинэ “идэш”
Image
Өсвөр насны монгол охидын фэйсбүүк дэх хэт задгайрал
Image
Манай сайд, дарга нарын эхнэрүүд 14 ам.долларын цүнх барьдаг Xо хатагтайгаас суралцах зүйл их байна
Image
ӨВӨР МОНГОЛ ЭМЧ “МАСК” –Н ЖҮЖИГЧИДЭД ИЙНХҮҮ ХЭЛЖ ХЭЛГҮЙ БОЛГОЖЭЭ
Image
С.ЖАВХЛАНГИЙН ЭХНЭР: ЭРДЭНЭЧИМЭГИЙН ХЭЛСЭН ҮГ ХҮҮХНҮҮДИЙН ШЭЭСИЙГ НЬ ГОЙЖУУЛАХ ДӨХЖЭЭ
Image
Монголын халуухан охид
Image
Э.Бат-Үүлийн баг гэр хорооллын дахин төлөвлөлт нэрээр 104,0 тэрбум төгрөгийг үр ашиггүй зарцуулжээ
Image
ДИСНЕЙН ХҮҮХЭЛДЭЙН КИНОНУУДАД НУУГДСАН +18 ҮЗЭГДЛҮҮД
Image
Нууж үзэх эротик зурагнууд +18
Image
АГЛУУД ГОМДСОН ОНОН АГЛУУГ Х-ТҮЦЭЭС ГАРСАН ШАЛТГААНЫГ САЯ НЭГ АМ НЭЭЛЭЭ
Image
“Ice Top” хамтлаг 20 жилийн ойн тоглолтоороо бэлэг барина
Image
СУРАГГҮЙ БОЛСОН 13 НАСТАЙ ОХИНЫГ ОЛЛОО
Image
Ганга нуурт ганганалдах шувууд нэмэгджээ
Image
ТӨРИЙН ТУСГАЙ ХАМГААЛАЛТТАЙ ГАЗРЫН ОРЛОГЧ ДАРГА П.БАТАА, АХЛАХ АЖИЛТАН Т.БАТБИЛЭГ НАР ЦАГДАА НАРЫГ ЗОДОЖ, АЛБАНЫ МАШИНААР ДАЙРАХ ГЭЖ ОРОЛДЖЭЭ
Image
“Алтан бөмбөрцөг”-ийн дэгжин бүсгүйчүүд
Image
ХАР ТАМХИ ОРУУЛЖ ИРСЭН НИГЕРИЙН ГУРВАН ИРГЭН ХОРИГДОЖ БАЙНА
Image
ҮС ШИНЭЭР ҮРГЭЭЛГЭХ БУЮУ ЗАСУУЛБАЛ САЙН НӨХӨРТЭЙ НӨХӨРЛӨНӨ
Image
ХАМГААЛАЛТЫН БҮС ХЭРЭГЛЭЭГҮЙГЭЭС 47 ХҮҮХЭД ЭНДЖЭЭ
Image
Cайд Д.Сарангэрэл Эрүүл мэндийн даатгалын ерөнхий газарт ажиллаж, хэд хэдэн чиглэлд шуурхай ажиллах үүрэг өглөө
Image
Экс Ерөнхийлөгч Пак Гын Хэ амьдарч байгаа байраа худалдаалахаар болжээ
Image
Хоолой идээлж, өвдсөн үед хэрхэх вэ
Image
"Цэнхэр үст" Цэрэн Улаанбаатар хотыг "ҮХЛИЙН ХӨНДИЙ" хэмээв
Image
“МОНГОЛЫН НЭГ ӨДӨР” СОЁЛЫН НААДАМ ХҮЙ ДОЛОО ХУДАГТ БОЛНО
Image
ЭЕШ-ийн зөв хариу гарчээ
Image
Үзэгчдийг төөрөгдөлд оруулсан “Миний нууц” задарлаа
Image
МӨРӨӨРӨӨ
Image
Цагдаагийн албаны тухай хуулийг хэлэлцэнэ
Image
Дэлхийн шилдэг цахим компаний ажилчидын үдийн цай ямар байдаг вэ
Image
МАХН-ынхан СЕХ руу дайрлаа
Image
Я.АРИУНБОЛД: АНУ-Д ХӨДӨЛМӨР ЭРХЛЭХ H-2A, H-2В ВИЗ МЭДҮҮЛЭХ ЭРХ АЛБАН ЁСООР НЭЭГДЛЭЭ
Image
ОХУ-д зорчихдоо анхаарах зүйлс
Image
“Замын хөдөлгөөний цагаан толгой-2017” тэмцээний шилдгүүд шалгарлаа
Image
ХӨНГӨЛӨЛТТЭЙ ЗЭЭЛ ОЛГОХОД ХӨГЖЛИЙН БЭРХШЭЭЛТЭЙ ИРГЭН АЖИЛЛУУЛДАГ ЭСЭХИЙГ ХАРГАЛЗАН ҮЗНЭ
Image
"ТАЙЛАНД ОПЕН" ОУТ-ЭЭС БОКСЧИН Х.ЭНХДЭЛГЭР, Б.ЧИНЗОРИГ НАР АЛТАН МЕДАЛЬ ХҮРТЖЭЭ
Image
Хүн байхын утга учир
Image
Америкийн муж улсуудад үйлчилдэг 25 хачин хууль
Image
Мээдээ: Намайг дэмжиж байгаа хүмүүс Гантогоод саналаа өгөөрэй
Image
ДОЛДУГААР САРЫН 03-НД БОЛОХ ҮЙЛ ЯВДАЛ
Image
Загвар өмсөгч Э.Энхболд олон улсын тэмцээнээс Гран при хүртэв
Image
ГАДААДЫН ЭРДЭМТЭД МОНГОЛЫН БИЧГИЙН ӨВ СОЁЛЫН ТАЛААР ХЭЛЭЛЦЭЖ БАЙНА
Image
Image

Б.МӨНХЗАЯА: МОНГОЛ, СОЛОНГОС ОЮУТНУУДЫН ЯЛГАА СУУРЬ БОЛОВСРОЛООС НЬ Л ТОД ХАРАГДДАГ

“Зууны мэдээ ” сонин дэлхийн өнцөг булан бүрт ажиллаж, амьдарч буй элэг нэгт монголчуудынхаа үзэл бодлыг хүргэх үүднээс “Миний Монгол” буланг санаачлан эхлүүлсэн. Энэ удаагийн дугаартаа бид Солонгос улсын Хангёны үндэсний их сургуульд генетик инженерчлэлийн чиглэлээр ажилладаг Б.Мөнхзаяаг урьж ярилцлаа.

-Юуны өмнө таны ажлын онцлогийг асуумаар байна. Генетик инженерчлэл гэхээр сонирхолтой санагдаж байна л даа?

-Мэргэжлээ энгийнээр тайлбарлавал генийн мэдээлэлд нь ашигтай хувилбараар өөрчлөлт хийх технологи юм. Тухайлбал, генийн инженерчлэлийн чиглэлээр ургамлыг өвчин болоод халуун хүйтэн зэрэг янз бүрийн орчинд тэсвэртэй байлгахаас гадна хэмжээ чанарын хувьд илүү ашигтай болгох ажил хийгддэг.

Энэ нь хөдөө аж ахуйн салбарт чухал ач холбогдолтой. Харин амьтан дээр төвлөрсөн судалгаанууд нь хууль эрхзүйн өндөр хяналтаас гадна янз бүрийн түвшинд хязгаарлагдмал учраас шууд амьтан гэхээс илүү амьтны гаралтай бүтээгдэхүүн дээр ихэвчлэн ийм төрлийн технологийг ашиглах судалгаанууд явагддаг.

-Нэг ёсондоо удамшлын мэдээллийг өөрчилнө гэсэн үг үү. Та одоо ямар ажилд төвлөрч ажиллаж байна вэ?

-Ер нь бол тийм. Ген гэдэг нь удамшлын мэдээллийг кодолж байдаг. Гэхдээ энэ төрлийн ажлууд өндөр хяналт дор явагддаг. Судалгааны үр дүнг үйлдвэрлэлд нэвтрүүлэх эсэх нь ч мөн адил олон шалгуур давсны дараах асуудал.

Миний хувьд амьтан, хүнд чиглэсэн судалгаан дээр төвлөрч байна. Үржлийн дааврыг зохиомол лабораторийн аргаар шинж чанарыг нь алдагдуулахгүй гаргаж авахаас гадна генетик инженерчлэлийн технологи ашиглан үйлдлийг нь чанарлаг, задралын явцыг нь удаан болгож өөрчилсөн байдлаар гаргаж авч байна.

Энэ маягийн технологийг өөр ямар ч уураг дээр ашиглах боломжтой гэсэн үг. Хөдөө аж ахуйгаас эхлээд янз бүрийн төслүүд байдаг л даа. Мөн альцгеймерийн өвчний эмчилгээний технологийн судалгаан дээр нохойг модель болгон ашиглаж эхэлж байна.

-Энэ шинжлэх ухааны хөгжил Монголд ямар байдаг бол. Та эх орондоо энэ чиглэлээр ажиллах юм уу судалгаа хийж байсан уу?

-Миний хувьд Шинжлэх ухааны академийн Биологийн хүрээлэнд ажиллаж байсан. Тэр үед шинэ суралцагч байсан болохоор шинжлэх ухааны хөгжил гэхээс илүү их зүйлийг сурахыг хичээж ажилласан. Докторын зэрэг хамгаалсны дараа төслүүдийг бие даан авч, судалгааны ажил хийх, оюутнуудыг мэргэжлийн дадалд сургах ажлыг Солонгост эхлүүлсэн.

Одоо бол хаана ч дэлхийн шинжлэх ухааны хөгжлөөс хоцрохооргүй технологиудыг эзэмшсэн чадварлаг боловсон хүчин бэлтгэх боломжтой. Хичээвэл хэзээ ч хаанаас ч хэрэгцээгээ хангах боломжтой энэ цаг үед мэдлэгээ улс орны хөгжилтэй холбоод сууж байж болохгүй шүү дээ.

Генетик инженерчлэлийн шинжлэх ухааны хөгжил манай улсад төдийлөн сайн биш ч бас зогсчихоогүй. Жамаараа хөгжиж л байна. Сайн хөгжихгүй байгаа шалтгаан нь шинжлэх ухааны хөгжилд зориулсан дотоодын нийт бүтээгдэхүүний хэмжээ хэт бага, шинжлэх ухааны улс оронд үзүүлэх нөлөөллөөс түрүүлж авч үзэх зайлшгүй асуудлууд хэт олон.

Туршлага хуримтлуулах, эрдэмтдийг хөгжүүлэх, ажлын байр хомс гээд олон хүчин зүйл бий. Энэ салбарт хөрөнгө оруулалт зайлшгүй шаардлагатай. Мөн дагавар шинжлэх ухаанууд хөгжөөгүй цагт дангаараа хөгжих боломжгүй. Ер нь бол хөгжлийн цогц бодлого шаардлагатай.

-Гадаад улс оронд ажиллаж амьдарч байхад Монголд нэвтрүүлэх шинэ санаа их төрнө биз дээ. Тухайлбал, таны хувьд эх орондоо ирээд хамгийн түрүүнд юу хийхийг хүсэж байна вэ?

-Хийж байгаа судалгааныхаа боломжит технологиудыг Монголд нэвтрээсэй гэж хүсдэг. Мэдээж олон гоё технологи нэвтрүүлж байгаа эрдэмтэд олон. Харилцаа холбоотой ажилладаг эрдэмтэд ч бий.

Гэвч судалгааг эхлүүлэхээс дуусгах хүртэл олон асуудал тулгардаг. Чанартай бодисоос эхлээд техник технологийн төхөөрөмж гээд нөгөө л зардал, хөрөнгө мөнгөтэй холбоотой асуудал тулгардаг.

Миний хувьд нэг эсийн гаралтай "супержүүлсэн” уургуудыг гаргаж авах анагаахын ач холбогдолтой эм эмийн бүтээгдэхүүнийг өөрсдөө гаргаж авах бүрэн боломжийг эх орондоо бүрдүүлэх юмсан гэж боддог.

Дизайн нь уламжлалт арга дээр үндэслэсэн боловч орчин үеийн дэвшилтэт технологиудыг ашиглаж генетик инженерчлэлийн аргуудыг ашиглаж хийдгээрээ хугацаа болоод хөрөнгө хэмнэдэг.

-Нэг талаар гадаадад ажиллаж амьдарч байгаа хүмүүсийг шүүмжлэх нь бий. Гэтэл нөгөө талаас өндөр хөгжилтэй оронд туршлага, мэдлэг хуримтлуулаад эргээд эх орныхоо хөгжилд хувь нэмрээ оруулна гэдэг хамгийн чухал? 

-Нарийн мэргэжлийн тал дээр гадаадад туршлага хуримтлуулах боломж өндөр. Хөгжсөн орны дэвшилтэт технологиудыг ашиглаж сурах давуу талтай. Мөн ялгааг нь мэдэрсэн хүмүүс арай өөрөөр сэтгэж харж ажилладаг. Энэ мэдлэг чадвараа эх орондоо зориулж сурч мэдсэнээ залуу үедээ түгээх нь чухал. Миний мэргэжлийн хувьд Солонгост эхний гуравт жагсдаг юм билээ.

Гадаадад ажиллаж амьдарч байгаа хүмүүс зорилгоосоо хамааран янз бүр учраас хэт нэг талыг барих нь өрөөсгөл санагддаг. Тухайлбал, миний амьдардаг орчинд оюутнууд олон байдаг.

Тэдний хичээл зүтгэл, зөв амьдарч байгааг харах сайхан. Тэд аав, ээжийнхээ ивээлд Монголд сурч байгаа оюутнуудтай харьцуулшгүй үүрэг хариуцлагаа сайн ухамсарладаг. Бууж өгөхгүйгээр олон ажлыг амжуулж чаддаг. Ачаалал их байх тусам илүү ихийг амжуулж чадаж байна. Миний хувьд магистрын зэрэг горилон суралцахаар анх Солонгост ирсэн.

-Гадаадад ажиллаж, амьдрахаар эх орноо санадаг байх. Мөн Монголоо өмгөөлөх сэтгэл ч их төрнө биз. Шүүмжлэх зүйл ч бий байх?

-Анх ирээд нутгаа их санадаг байсан. Амралтаараа ирж очоод ирэхээр дасчихдаг. Заримдаа дотор давчидсан бөөн байшин дунд эх орон минь нүдэнд харагддаг. Монголын үнэртэй салхиа эндхийн монголчууд их ярина.

Салхиа үгүйлж байгаа хэрэг л дээ. Солонгос найзууд хамтрагчдадаа Монголын талаар таниулах, зөрүү ойлголтыг нь залруулахыг хичээдэг. Солонгосчууд монголчуудад элэгтэй байдаг болохоор нэг их муучилж, шүүмжлэх зүйл гардаггүй.

Ер нь аль болох нийгмийн болохгүй бүтэхгүй хар барааныг унших, сонсохыг хүсдэггүй. Мэргэжлийн салбаруудын хувьд ч сул доройг нь шүүмжлэхээс илүү цаг нь арай болоогүй байна уу гэж хардаг. Солонгос оюутнуудтай ажилладгийн хувьд нийтээрээ мэдээсэй гэж хүсдэг, миний мэдэрсэн зүйл гэвэл монгол хүүхдүүд хэн болохоо мэддэггүй, юу хүсэж сонирхож байгаагаа тэр бүр ойлгодоггүй зэрэг ялгаа харагддаг.

Бүгд биш ч гэсэн хэн нэгний тусламжийг хүлээдэг болчихсон энэ байдал магадгүй суурь боловсролын явцад эцэг эхчүүд хүүхдүүдийнхээ хүслийг сонсож, олон төрлөөр хөгжүүлэхгүй байгаатай холбоотой гэж боддог. Үзэл бодол нь төлөвшөөгүй, хүсэл сонирхлоо ойлгоогүй энэ байдал их сургуулийн шатлалд монгол оюутнууд гадаад оюутнуудаас ялгагдах хамгийн том ялгаа болж харагддаг.

-Солонгос улсын хувьд онцлогтой. Монголчууд хамгийн их ажиллаж амьдардаг. Нутаг нэгтнээ дэмжих туслах гээд монголчууд хэр харилцаа холбоотой ажилладаг вэ?

-Солонгост монголчууд олон бий. Олон гэхээр Солонгосыг Эрээн мэтээр дүрслэх хүмүүс бий. Гэхдээ Эрээн шиг хил нэвтрэхэд амархандаа биш биеэ дайчилж л байвал түүнийг нь үнэлж чаддаг систем тогтсон газар учраас тэр шүү дээ. Тэр ч утгаараа хөдөлмөрлөж чадаж л байвал амьдрах орчин нөхцөл хангалттай. Энд гуйлга гуйдаг хүн байдаггүй нь ч үүнтэй холбоотой. Ер нь бол хаана ч хэн ч гуйлга гуйж амьдрах шаардлагагүй.

Манай гэр бүл хамгийн олон жил суурын сан болохоор шинэ ирж байгаа оюутнууд болон ажил хийхээр ирсэн монголчуудтайгаа дотно харилцаатай байхыг эрмэлздэг. Оюутнуудаа эвтэй дотно, нийтлэг байлгахын тулд олон нийтийн ажил зохион байгуулахаас гадна өөрсдийнхөө хэмжээнд туслахыг хичээдэг. Тэр тусмаа сурч боловсрох талаас нь илүү их анхаардаг.

-Таны хувьд улс орны хөгжлийг хэрхэн хардаг вэ. Ялангуяа Монголтой холбоотой мэдээллийг хүлээж аваад юуг хийгээсэй, залуучууд нь ямар байгаасай гэж хүсдэг вэ?

-Улс маань хөгжихгүй байна гэж ярихаас илүү эергээр харахыг хичээдэг. Туулах ёстой замаараа л яваа шүү дээ. Монголын хүн ам улам олон болоосой.

Бид цөөхүүлээ болохоор дэлхийтэй хөл нийлүүлж алхах, шинжлэх ухааны хөгжил нэмэр болохгүй байна. Цөөхүүлээ болохоор хэрэгцээ ч хангалттай үүсэхгүй. Мөн өндөр хөгжилтэй орнуудын нөлөөнд автахгүй байх аргагүй өнөө үед цөөхүүлээ том бүтээн байгуулалт, хөгжил, улс төр яриад хэт удаашралтай явсаар байх болно.

Залуучууд их өөрчлөгдөж байна. Хүн бүр дор бүрнээ эерэг хандлагатай байж, соёлтой боловсон байхыг хичээж нэгнээсээ суралцаасай. Залуус шинийг эрэлхийлдэг, ажлаа үнэн сэтгэлээсээ хийдэг, өөрийгөө хөгжүүлдэг, нийгэмд эерэг хандлага түгээж уриалдаг, гадаад хэлний мэдлэгээ байнга дээшлүүлэхийн төлөө хичээдэг байгаасай.

СЭТГЭГДЭЛ

Comments


Fatal error: Call to undefined function write_cache() in /var/www/html/xac/ww.focusmedee.mn/cache_footer.php on line 6