Эхлэл        Байгаль орчин        Боловсрол        Гэмт хэрэг        Гэр бүл        Нийслэл        Орон нутаг        Хөдөө аж ахуй         Хууль, эрхзүй        Шашин        Эрүүл мэнд
Image
МАЛ ТӨХӨӨРӨХ ГАЗАР, МАХ БОЛОВСРУУЛАХ ҮЙЛДВЭРҮҮДЭД ЗӨРЧЛИЙН ХЭРЭГ НЭЭЖЭЭ
Image
С.АМАРСАЙХАН: НИЙТИЙН ТЭЭВРИЙН ҮЙЛЧИЛГЭЭНИЙ ЗОХИОН БАЙГУУЛАЛТЫГ САЙЖРУУЛ
Image
ДАШТ: С.БАТЦЭЦЭГ, Т.ТУЛГА НАР ОЛИМПЫН ЭРХТЭЙ БОЛЛОО
Image
ӨМНӨГОВЬ АЙМГИЙН МАЛЧИД БОД МАЛАНД ЦАЦРУУЛАГЧ ЗҮҮХ АЯНЫГ ЭХЛҮҮЛЖЭЭ
Image
СОНСГОЛОНГИЙН ХУУЧИН ГҮҮРИЙН ХӨДӨЛГӨӨНИЙГ НЭЭЛЭЭ
Image
ЦЭЦ ҮНДСЭН ХУУЛЬ ЗӨРЧӨӨГҮЙ ГЭСЭН ШИЙДВЭР ГАРГАЛАА
Image
ГОВЬД БУЛГИЙН УНДАРГЫГ СЭРГЭЭЖ БАЙНА
Image
ЗАМ ТЭЭВРИЙН ОСЛООР АМЬ НАСАА АЛДСАН ТОХИОЛДЛЫН 18 ХУВИЙГ МОТОЦИКЛИЙН ОСОЛ ЭЗЭЛЖ БАЙНА
Image
ЭЕРЭГ, ЭРТЭЧ, ЭРҮҮЛ МОНГОЛЫН ТӨЛӨӨ УРИАН ДОР ЗАЛУУС НЭГДЛЭЭ
Image
ЕРӨНХИЙЛӨГЧ Х.БАТТУЛГА РАЖ ГАТ ЦОГЦОЛБОРТ ЦЭЦЭГ ӨРГӨЖ, ХҮНДЭТГЭЛ ҮЗҮҮЛЛЭЭ
Image
СУРГУУЛЬ, ЦЭЦЭРЛЭГ, ЭМНЭЛГИЙН ГАЗРААС ХЭСЭГЧЛЭН ИРГЭН, АЖ АХУЙН НЭГЖИД ШИЛЖҮҮЛЖЭЭ
Image
НИЙСЛЭЛИЙН 169 ХОРООНД АЖИЛЛАХ “СОЁЛЫН ЭЛЧ” НАРЫГ БҮРТГЭЖ ЭХЭЛЛЭЭ
Image
ШИНЭ УРГАЦЫН ЖИМС, ХҮНСНИЙ НОГООНД НЯН СУДЛАЛ, ЦАЦРАГЫН ТАНДАЛТ СУДАЛГАА ХИЙГДЭЖ БАЙНА
Image
О.БАТНАСАН ГИШҮҮНИЙ “ДАРУУХАН” ХОМ
Image
ОУХМ Б.ШООВДОР ДЭЛХИЙН АВАРГЫН ХОШОЙ ХҮРЭЛ МЕДАЛЬТАН БОЛЛОО
Image
Л.БОЛД: ТӨРИЙН НУУЦ ЗАДЛАЯ
Image
ДУУЧИН Б.АМАРХҮҮ ХАР ТАМХИ ХЭРЭГЛЭЖ БАЙГААД БАРИГДЖЭЭ
Image
ЕРӨӨ СУМЫН ЗАСАГ ДАРГА М.ГАНБААТАРЫГ АЛБАДАН СААТУУЛЖЭЭ
Image
НИЙСЛЭЛИЙН ТОХИЖИЛТ, ҮЙЛЧИЛГЭЭНИЙ КОМПАНИУДЫН УР ЧАДВАРЫН ТЭМЦЭЭН БОЛНО
Image
МАЛ АЖ АХУЙ ЭРХЛЭХИЙГ ХОРИГЛОСОН БҮСЭЭС 10 ӨРХИЙН НИЙТ 101 ТОЛГОЙ МАЛЫГ ГАРГАВ
Image
‘’УС-АМИН-ЭРДЭНЭ’’ ГАР ЗУРГИЙН УРАЛДААНД ИДЭВХТЭЙ ОРОЛЦОНО УУ
Image
УБТЗ ХӨДӨЛГӨӨНТ ЭМНЭЛЭГ АЯЛУУЛЖ ЭХЭЛЛЭЭ
Image
Б.МАРАЛ: БАЛЕТАД ӨРСӨЛДӨХӨӨС ИЛҮҮ ӨӨРТЭЙГӨӨ ТЭМЦЭХ НЬ ЧУХАЛ
Image
Р.БОЛОРМАА: ЧАНАРГҮЙ ЗАМ БАРЬДАГ КОМПАНИУДАД ЭРХ ОЛГОСОН ХҮМҮҮСТ ХАРИУЦЛАГА ТООЦЪЁ
Image
ЕРӨНХИЙ САЙДЫН ЭРХ МЭДЛИЙГ ХУМЬСАН ҮНДСЭН ХУУЛИЙН ӨӨРЧЛӨЛТ
Image
АНУ ХЯТАДЫН ТӨЛӨӨЛӨГЧИД ХУДАЛДААНЫ ДАЙНЫГ ЗОГСООХ ГАРЦ ЭРЭЛХИЙЛЖ ДАХИН УУЛЗЖЭЭ
Image
Б.МӨНХБААТАР: АЖЛАА БҮРЭН ГҮЙЦЭТГЭЖ ЧАДАХГҮЙ БОЛ “ХАР ЖАГСААЛТ”-Д ОРУУЛЖ, ХАРИУЦЛАГА ТООЦОХ АРГА ХЭМЖЭЭ АВНА
Image
ӨНӨӨДӨР БОЛОХ ҮЙЛ ЯВДЛУУД
Image
МАРГААШ ҮХЦ-ИЙН ДУНД СУУДЛЫН ХУРАЛДААН БОЛНО
Image
СҮХБААТАР АЙМГИЙН ЦАГДААГИЙН АЛБА ХААГЧИД ЗЭРЭГ ХУРИМЛАЛАА
Image
"НАМУУН" ХҮҮХДИЙН САНГААС 14 АЙМАГ, ЗУРГААН ДҮҮРГИЙН ӨРХИЙН ЭМНЭЛЭГТ 20 МАШИН БЭЛЭГЛЭЛЭЭ
Image
Ж.БАТЗАНДАН: ШИНЭ НАМ УИХ ТАРАХЫГ ДЭМЖИЖ БАЙНА
Image
Б.ЖАРГАЛСАЙХАН: МАН-ЫН ГЕНСЕК ГЭЭД ШАЗРУУН БАЦААН ХЭН БИЛЭЭ? ТЭРЭНД ХЭЛЬЕ
Image
УЛААН ШОРООН ДЭЭР БОСГОСОН УЛААНЦАВ ХОТ
Image
ТАНИЛЦ: ТУСГАЙ ХАМГААЛАЛТАД ОРОХ ЕСӨН ГАЗАР
Image
У.ХҮРЭЛСҮХИЙН ДӨВЧИГНӨЛ ХЭТЭРЧ ДУУРЬ, ДРАМЫН ТЕАТР, ТӨВ НОМЫН САНГИЙН БАРИЛГУУДЫГ НУРААНА ГЭВ
Image
5 БУУДЛААС 7 БУУДАЛ ХҮРТЭЛХ АВТО ЗАМЫН ХӨДӨЛГӨӨНИЙГ МАРГААШААС ЭХЛЭН 2 ХОНОГ ХААНА
Image
ЭВХЭГДДЭГ ''SAMSUNG GALAXY'' 4856 АМ.ДОЛЛАРТ ХҮРЭВ
Image
ТА ӨДӨРТ 10000 АЛХААРАЙ
Image
“ЭРДЭНЭС-ТАВАНТОЛГОЙ” ХК ISO СТАНДАРТУУДЫН БАТАЛГААЖУУЛАЛТЫН ГЭРЧИЛГЭЭГЭЭ ГАРДАН АВЛАА
Image
МОНГОЛЧУУДЫН АМЖИЛТ БУУРСААР...
Image
ХУУЛЬ БУС АЛТ ОЛБОРЛОЛТЫГ ЗОГСООВ
Image
УИХ-ЫГ ТАРААЖ, ЭЭЛЖИТ БУС СОНГУУЛЬ ЯВУУЛАХЫГ ДЭМЖИЖ 46 ГИШҮҮН ГАРЫН ҮСЭГ ЗУРЖЭЭ
Image
“УУР АМЬСГАЛЫН ӨӨРЧЛӨЛТИЙН ЭРСДЭЛИЙН ДААТГАЛ” ОЛОН УЛСЫН ХУРАЛ БОЛЛОО
Image
Д.ХАЯНХЯРВАА: УИХ ХУГАЦААНААСАА ӨМНӨ ТАРВАЛ ТӨРД ТОГТВОРГҮЙ БАЙДАЛ ҮҮСНЭ
Image
МАНСУУРЧ БУЙ МОНГОЛЫН ИРЭЭДҮЙ
Image
ОЮУТНЫ ЗЭЭЛИЙГ ЧӨЛӨӨЛЖ, КОЛЛЕЖИЙГ ТӨЛБӨРГҮЙ БОЛГОХ УУ
Image
Д.ГАНХУЯГ: ЗӨВ ХООЛЛОЛТ ХҮНИЙГ ДОТРООС НЬ ЭРҮҮЛЖҮҮЛНЭ
Image
АРД НИЙТИЙН САНАЛ АСУУЛГА: МАН-ЫН ТУЛГАЛТ УУ, АРД ТҮМНИЙ СОНГОЛТ УУ
Image
ЭЭЛЖИТ БУС СОНГУУЛИЙН СУРАГ
Image
Бусдаас нууц ганцаараа үзэх 10 кино
Image
“Оюутолгой” компанийн ТУЗ-ийн гишүүдийг томилжээ
Image
Иргэдээс ирүүлсэн мэдээллийн дагуу жолооч нарт хариуцлага тооцож эхэллээ
Image
Э.Бат-Үүл: С.Зоригийн үхэлд намайг сэжиглэж байна
Image
Төрийн банкны орлогч захирал Т.Дорждэрэм А.Шоовдорын хувь заяаг давтаж мэдэх нь
Image
Онлайнаар кино ҮНЭГҮЙ, ШУУД үзэх боломжтой 10 гадаад сайт
Image
Ямар ордны бүсгүйчүүд, сайн эхнэр болдог вэ?
Image
О.В.Белозёров Монголд ирлээ
Image
Өнөөдөр дөрвөн дүүрэгт цахилгаан түр хязгаарлана
Image
Д.Төрбат: Мэдээллийн санд орсон мэдээллийг засах боломжгүй
Image
Аймшигт могойг барьжээ
Image
Долоон бурханд хүслээ буруу шивнэж болдоггүй
Image
Бэр эгчээ гэж мөрөөдлийн бүсгүй байх юмдаа…
Image
Хамгийн ядуу бөгөөд өртэй одууд
Image
Эмчилгээ хийлгэхэд таниас гарсан зардлыг эргүүлэн авах боломжтой
Image
Чимээгүйхэн хуримласан драмын театрын үзэсгэлэн гоо
Image
Эротик өгүүллэг : Эгчийнхээ нөхөрт охин биеэ өгсөн бүсгүй +18
Image
Хүүгийн амийг хөнөөх захиалга өгсөн С гэгч хэн бэ?
Image
40-50 насанд явагдах физиологийн өөрчлөлт
Image
Сэтгүүлч Х.Уламбаяр эмэгтэй гишүүдэд зөвлөгөө өгч, галбиртаа анхаарахыг сануулав
Image
Монголчуудын шинэ “идэш”
Image
Өсвөр насны монгол охидын фэйсбүүк дэх хэт задгайрал
Image
Манай сайд, дарга нарын эхнэрүүд 14 ам.долларын цүнх барьдаг Xо хатагтайгаас суралцах зүйл их байна
Image
ӨВӨР МОНГОЛ ЭМЧ “МАСК” –Н ЖҮЖИГЧИДЭД ИЙНХҮҮ ХЭЛЖ ХЭЛГҮЙ БОЛГОЖЭЭ
Image
С.ЖАВХЛАНГИЙН ЭХНЭР: ЭРДЭНЭЧИМЭГИЙН ХЭЛСЭН ҮГ ХҮҮХНҮҮДИЙН ШЭЭСИЙГ НЬ ГОЙЖУУЛАХ ДӨХЖЭЭ
Image
Монголын халуухан охид
Image
Э.Бат-Үүлийн баг гэр хорооллын дахин төлөвлөлт нэрээр 104,0 тэрбум төгрөгийг үр ашиггүй зарцуулжээ
Image
ДИСНЕЙН ХҮҮХЭЛДЭЙН КИНОНУУДАД НУУГДСАН +18 ҮЗЭГДЛҮҮД
Image
Нууж үзэх эротик зурагнууд +18
Image
АГЛУУД ГОМДСОН ОНОН АГЛУУГ Х-ТҮЦЭЭС ГАРСАН ШАЛТГААНЫГ САЯ НЭГ АМ НЭЭЛЭЭ
Image
“ОЮУТОЛГОЙ”-Н ГҮНИЙ УУРХАЙД ДЭЛХИЙД ТОМД ТООЦОГДОХ МАЛТЛАГЫН АЖИЛ ӨРНӨЛӨӨ
Image
Мексикт хар тамхины мафийнхны сөргөлдөөний улмаас 30 хүн амиа алджээ
Image
УРЛАГИЙН ГАВЬЯАТ ЗҮТГЭЛТЭН Б.МӨНХДОРЖИД ТУСЛАХ АЯН ӨРНҮҮЛНЭ
Image
Энэтхэг залуугийн ходоодноос 40 хутга гарган авчээ
Image
Өнөөдөр Олон Улсын музейн өдөр
Image
Энх цагийн "дүрвэгсэд" нэмэгдсээр
Image
НИЙСЛЭЛИЙН ШИНЭ ДАРГА ХЭН БАЙХ ВЭ?
Image
ТӨВ ЦЭВЭРЛЭХ БАЙГУУЛАМЖИД ОСОЛ ГАРЧ ДӨРВӨН ХҮН АМЬ НАСАА АЛДЛАА
Image
ГАДНЫНХНЫГ БАЙЛДАН ДАГУУЛЖ БУЙ 27 МОНГОЛ ЭМЭГТЭЙ
Image
Хойдын цэрэг өмнөд рүү оргожээ
Image
ОРШУУЛГЫН ГАЗАРТ ХАМГААЛАЛТЫН ХАШАА БОСГОНО
Image
Монгол судлаачид Америкт хуралдав
Image
Арьсны язралтыг “арилгагч” шивээсчин
Image
О.Баасанхүү: Цалин хасч байхаар нэг аймагт зургаан соёлын төв барих үрэлгэн зардлыг танамаар юм
Image
9-р сарын 10-нд болох үйл явдал
Image
Туул, Улиастайн гол дагуух хогийг цэвэрлэнэ
Image
АЛТАНШИРЭЭГИЙН ТӨМӨР ЗАМААР АНХНЫ ЗОРЧИГЧДОО ТЭЭВЭРЛЭВ
Image
ТААЛАЛ ТӨГССӨН ХЭДИЙ Ч ХАМГИЙН ӨНДӨР ОРЛОГОТОЙ АЛДАРТНУУДЫН ЖАГСААЛТЫГ ГАРГАЖЭЭ
Image
Өндөржүүлсэн бэлэн байдалд ажиллалаа
Image
В.ПУТИН ГЕРХАРД ШРЕДЕРИЙН ХУРИМЫН ЁСЛОЛД ОРОЛЦОЖ МАГАДГҮЙ
Image
Үхэр, могой жилтнээ аливаа үйлийг хийхэд эерэг сайн
Image
Жижиг, дунд үйлдвэрийн тухай хуулийн хэрэгжилтийг сонсоно
Image
Америкчууд Ерөнхийлөгчийн сонгуулиас үүдэн стресст ихээр өртжээ
Image
ЯПОН УЛСЫГ СОНГОН АЯЛАХ ЖУУЛЧДЫН ТОО НЭМЭГДЖЭЭ
Image
БАЙНГЫН ХОРОО ОЮУТОЛГОЙД ХИЙСЭН ШАЛГАЛТЫН ДҮНГ ХЭЛЭЛЦЭНЭ
Image
Аяганд үлдсэн хайр
Image
У.ХҮРЭЛСҮХ Г.БУЯНДОРЖИЙГ БАТЛАН ДААЛТАНД АВЧ ЯВСАН УУ
Image
Италид онц байдал зарлалаа
Image
П.ХОРЛОО: 942 ХҮҮХЭД МОРИНООС УНАЖ, 22 НЬ ХҮНД ГЭМТСЭН
Image
Л.Мөнхбаясгалангийн аккаунтуудыг хэн хакердав?
Image
Image

Ц.БУЯНЦОГТОО: ПАРЛАМЕНТЫГ ТАРААХ ЭРХИЙГ ЗАСГИЙН ГАЗАРТ ӨГӨХ ЁСТОЙ

Судлаач Ц.Буянцогтоотой цаг үеийн асуудлаар ярилцлаа.

-Улс төрийн хүрээнд Үндсэн хуулийн нэмэлт, өөрчлөлтийн төслийг хэлэлцэж байна. Одоо яригдаж буй хуулийн төсөл дээр та ямар байр суурьтай байна вэ?

-Манай одоогийн Үндсэн хууль төрийг аль болох сул дорой байлгах гэдэг үзэл санаанд суурилж батлагдсан. Тэр үүргээ өнөөг хүртэл онц сайн биелүүлж ирлээ гэж хэлж болно.

Учир нь 1991 онд Зөвлөлт Холбоот Улс задарснаар дэлхий дээр дан ганц глобализм хүчээ авсан. Бие даасан улсуудын төрийн хүчийг сулруулж, неолиберал эдийн засгийн бодлогыг хүчтэй дэлгэрүүлэх зорилго бүхий “цунами” дэлхий даяар явсан л даа.

Тэр цунамид Монгол Улс хамгийн түрүүн өртөж, глобалистуудын зааврын дагуу Үндсэн хуулиа боловсруулахдаа Төрийн эрх мэдлийн хуваарилалтыг будлиантуулж, дэлхийд хаана ч байхгүй Үндсэн хуулийг баталсан. Гүйцэтгэх, хууль тогтоох, шүүх гэсэн гурван засаглал тус тусдаа бие даасан, харилцан хүч тэнцүү байх ёстой атал Засгийн газар, парламент хоёрыг хольчихсон.

Ийм хачирхалтай дүр төрхийг бий болгосон. Өнгөрсөн 27 жилд 14, 15 Засгийн газрын танхим бүрэлдэж, огцорч байж. Нэг Засгийн газрын дундаж нас 1.5 жил ч хүрэхгүй байна. Тиймээс 1992 оны Үндсэн хуулийн завхралыг засаж залруулж байж төрөө бэхжүүлэх боломж бүрдэх ёстой. Тэр цаг ч ирсэн.

-Тэгвэл МАН-ын боловсруулсан Үндсэн хуулийн төсөл цаг үеийн шаардлагыг хэр хангаж чадаж байгаа вэ?

-Одоогийн Үндсэн хуулийн гол дутагдлыг элдэв аргаар өнгөлөн далдалж, чанарын хувьд ямар ч өөрчлөлтгүйгээр, яг хэвээр нь цааш авч явахаар эрх баригчид улайран зүтгэж байна. Үүнийг би гайхаад барахгүй юм.

27 жилийн өмнөх монголчуудыг ойлгож байна. Тэр үед ардчиллын талаар олигтой мэдэхгүй байсан нь үнэн. Хөдөлмөрийн баатар, Үндсэн хуулийн загалмайлсан эцэг Б.Чимид гуай маань ч сайн ойлголтгүй байсан хэрэг. Тэр үеийн хүмүүсийг ойлгож байна.

Харин өнөөгийн эрх баригчид гадны ямар нэг хүчинтэй, магадгүй эдүгээ дэлхий даяар хүч нь суларч, амь тавих дөхөж байгаа глобалист хүчинтэй нийлж, тэдний дэмжлэгтэйгээр Үндсэн хуулийг дахин завхруулах гэж байна. Үүнийг би Монгол үндэстний эсрэг хийж буй том гэмт хэрэг гэж хэлмээр байна.

-1992 оны Үндсэн хуулийн алдаа нь яг юу байсан бэ?

-Өнөөдөр дэлхий дахинаа түгэн дэлгэрсэн улс төрийн ардчилсан дэглэмд төрийн эрх мэдлийг гурван үндсэн тулгуурт хувааж, тэдгээрийг харилцан бие даасан, эрх мэдлийн хувьд тэнцүү байдалтай байхаар хуульчилсан.

Энэ бол ардчиллын хэдэн зуун жилийн түүхийн явцад хэдэн сая сая хүний цусаар бичигдсэн үнэн юм. Аль ч улсад ардчиллын суурь зарчим адилхан байдаг. Манай Үндсэн хуульд Засгийн газрыг УИХ-ын нэг бүрэлдэхүүн хэсэг мэт болгочихсон. Засгийн газрын эрх мэдлийг дутуу тодорхойлсон учраас амьдрал дээр тийм завхрал үүссэн. Манайхан Ерөнхий сайдын институцийг “3 номер” гээд хуульчилчихсан.

Үнэн хэрэгтээ Засгийн газар нь парламентаасаа, УИХ-ын даргаас дээгүүр байх ёстой. Гүйцэтгэх засаг гэдэг бол төрийн өдөр тутмын үйл ажиллагааг удирдан явуулдаг хамгийн чухал институт. Бодит эрх мэдлээрээ хүссэн хүсээгүй бусдаасаа илүү байдаг. Дэлхийн хаана ч тийм шүү дээ.

-Үндсэн хуулийн төсөлд Засгийн газрын эрх мэдлийг нэмсэн гэж яриад байгаа. Тэгэхээр яг хэрэгжилтийг хувьд ялгаагүй гэсэн үг үү?

-Тийм ээ. Парламентын засаглал бүхий ардчилалд бүх ард түмнээс шууд сонгогдсон төлөөлөгчдөөс бүрдэх парламент нь Засгийн газраа томилж ажиллуулдаг. Үүнийг л парламентын засаглал гэж нэрлэдэг.

Гэвч, тэрхүү парламентаас сонгогдон гарсан Засгийн газар нь эргээд парламентаасаа дутахааргүй эрх мэдэлтэй байх учиртай. Үүнийг олон улсад Монтеськегийн зарчим гэж нэрлэх нь бий. Парламент нь Засгийн газрыг огцруулах эрх мэдэлтэй, Засгийн газар нь парламентаа хугацаанаас нь өмнө тараах эрх мэдэлтэй байх ёстой.

Энэ зарчмаар уул хоёр институцийн хүчийг тэнцвэржүүлж өгдөг. Манайд энэ зарчим алдагдсан. Бүх завхрал үүнээс эхтэй. Өнөөдөр ярьж байгаа нэмэлт засварууд энэ алдааг залруулж чадахгүй. Парламентыг тараах эрхийг Засгийн газарт Үндсэн хуулиар олгож байж энэ алдаа засагдана.

-Парламентыг тараах эрхийн талаар дэлгэрүүлж тайлбарлаж өгөөч. Энэ эрх бусад ямар улсад байдаг вэ?

-Парламентыг тараах эрх буюу англиар Dissolution Power гэж нэрлэдэг. Засгийн газрын бүрэн эрхийг парламентын засаглалтай бүх улсын Үндсэн хуульд тусгаж өгсөн байдаг. Дэлхийн улсуудын улстөрийн амьдралд энэ эрхийг хэрэглэх тохиолдол байнга гарч байдаг. Японы ерөнхий сайд парламентын доод танхимыг хугацаанаас өмнө тараах хэн ч халдашгүй, абсолют эрхтэй.

1948 оноос хойш эдүгээ хүртэл Японд парламентыг хугацаанаас өмнө тараасан тохиолдол хэдэн арваар тоологдож байна. Англи Улсын жишээ байна. Ер нь Англи, Франц, Герман, АНУ-ын ардчиллын түүхээс энэ ардчиллын чухал зарчим урган гарч ирсэн байдаг. Гүйцэтгэх, хууль тогтоох, шүүх гэсэн гурван засагт төрийн эрхийг эн тэнцүү, харилцан бие биеэ хянаж байх боломжтойгоор хуваарилалтыг хийх учиртай.

Засгийн газар, парламент хоёрын хооронд харилцан бие биенээ “татан буулгах” эрх мэдэл байж гэмээнэ тэнцвэр үүснэ. Энэ бол ардчиллын түгээмэл зарчим.

Засгийн газар нь парламентаа тарааж байгаа нь энэ хоёрын хооронд маргаантай асуудал үүссэн учраас түүнийгээ ард түмнээрээ шийдүүлье гэх хувилбарыг сонгож байгаа ардчиллын суурь зарчим юм. Тийм учраас ямар нэг хурцадмал асуудлаар парламентыг хугацаанаас өмнө тараах нь ардчилсан дэглэмд байдаг түгээмэл практик. Ингэснээрээ намууд төлөвшинө, сонгогч ард түмэн ч төлөвшиж, үр дүнд нь ардчилал хөгжинө.

Манайд харин эсрэг дүр зураг бий болжээ. Хэрэв анхнаасаа энэ зарчим манай Үндсэн хуульд байсан сан бол өнөөгийн манай ардчиллын дүр төрх огт өөр байх байсан болов уу.

-Парламентыг тараах асуудал яригддаг ч ард түмнээс сонгогддог институц учраас эрх зүйн хувьд боломж хомс байна. Түүнээс биш Ерөнхийлөгчийн зүгээс ч энэ парламентыг тараах тухай хэд хэдэн шаардлага, санал хүргүүлж байсан?

-Өнөөдөр манай УИХ гэмт хэрэгтэн, луйварчдын орогнох газар болсон гэдэг нь ортой. Манай улсад маш аюултай дэглэм үүсэж тогтжээ. Үүнийг бид яаралтай залруулах учиртай. Монголчууд бид чадна. Бид өөрсдөдөө итгэх хэрэгтэй. Харин Монголын төрийг завхруулаад байлгаад байх сонирхолтой улстөрчдөөс яаралтай салах шаардлагатай байна.

-Өнгөрсөн баасан гаригт Ерөнхийлөгчийн засаглалын тухай санал гарсан байна. Парламентын засаглалаас ялгаатай нь юу вэ?

-Ерөнхийлөгчийн засаглал бол төрийн классик онолын үүднээс аваад үзсэн ч, ардчиллын сүүлийн үеийн онолын үүднээс үзсэн ч хамгийн сайн засаглал. “Америк шиг Холбооны улсад л тохирдог эд, нэг хүнд маш их эрх мэдэл олгодог. Тийм учраас одоогийн улстөрчид шиг нөхөр ерөнхийлөгч болбол улсаа худалдчихна” гээд зарим нэг нь орилоод байдаг. Огт худлаа.

Парламентын засаглалын учрыг нарийн сайн ойлгоод, ерөнхийлөгчийн засаглалтай харьцуулаад үзэхээр давуу тал нь маш тодорхой гарч ирдэг.

Төрийн эрх мэдлийн хуваарилалтыг ерөнхийлөгчийн засаглалд маш сайн хийж өгсөн байдаг. Энэ засаглалаар төрийг маш тогтвортой байлгах боломжтой. Ийм суурь мэдлэгийг практиктай холбоод хүмүүст ойлгомжтойгоор тайлбарлаад өгөх мэдлэгтэй сэхээтнүүд манайд үнэхээр үгүйлэгдэж байна.

Д.Лүндээжанцан тэргүүтэй мэдлэггүй хуучин улстөрчид гадныхны гар хөл болчихоод Монголын төрийг улам бүр сулруулж, доройтуулах гээд улайрч зүтгээд байгаа юм биш үү. Засгийн газар нь парламент нэртэй “мафийн” хүчинд автчихсан өнөөгийн энэ байдлыг хурдан засах хэрэгтэй байна.

 

СЭТГЭГДЭЛ

Comments


Fatal error: Call to undefined function write_cache() in /var/www/html/xac/ww.focusmedee.mn/cache_footer.php on line 6