Эхлэл        Байгаль орчин        Боловсрол        Гэмт хэрэг        Гэр бүл        Нийслэл        Орон нутаг        Хөдөө аж ахуй         Хууль, эрхзүй        Шашин        Эрүүл мэнд
Image
“БИ ХАРИУЦЛАГАТАЙ ААВ ЭЭЖ” СУРГАЛТ ЭХЭЛЛЭЭ
Image
БОЛОВСРОЛЫН САЛБАРТ ХИЙГДЭЖ БАЙГАА ЗАРИМ АЖЛЫН ЯВЦЫГ ШАЛГАЛАА
Image
САППОРОГИЙН ТОЙРГИЙН ДЭРГЭД 24 ЦАГИЙН АЖИЛЛАГААТАЙ ЦАГДААГИЙН КАБОН БАЙГУУЛЛАА
Image
БАЙНГЫН ХОРОО ҮНДСЭН ХУУЛЬД ОРУУЛАХ НЭМЭЛТ, ӨӨРЧЛӨЛТИЙН ТӨСЛИЙН ГУРАВ ДАХЬ ХЭЛЭЛЦҮҮЛГИЙГ ХИЙЛЭЭ
Image
ТАТВАРЫН АСУУДЛААР ЗАХИРГААНЫ ТУСЛАЛЦАА ХАРИЛЦАН ҮЗҮҮЛЭХ КОНВЕНЦИД НЭГДЭХ АСУУДЛЫГ ЗӨВШИЛЦӨВ
Image
МАНАЙ УЛС 2030 ОН ГЭХЭД ДӨРВӨН САЯ, 2045 ОНД ТАВАН САЯ ХҮН АМТАЙ БОЛОХ ТӨЛӨВ ГАРЧЭЭ
Image
Д.ТӨРСҮЛД: ИЛҮҮ ИХ ХИЧЭЭХ ХЭРЭГТЭЙ ЮМ БАЙНА ГЭДГИЙГ Л ОЙЛГУУЛСАН
Image
Т.БАЯРХҮҮ: САЛХИТЫН МӨНГӨНИЙ ОРДНЫ АСУУДАЛД НЭР ХОЛБОГДСОН ЗУРГААН ШҮҮГЧИЙН ХЭРГИЙГ ШҮҮХЭД ШИЛЖҮҮЛСЭН
Image
ЦАХИМ ОРЧИНД ҮЙЛДСЭН ЗАЛИЛАХ ГЭМТ ХЭРЭГ НЭМЭГДЖЭЭ
Image
УИХ-ЫН ГИШҮҮН АСАН Д.ГАНТУЛГАД ХОЁР ЖИЛИЙН ХОРИХ ЯЛ ОНООВ
Image
АТГ, ТАТВАРЫН АЛБАНЫ ХАМТАРСАН ШАЛГАЛТААР МЭДҮҮЛЭГ ГАРГАГЧДААС 569.3 САЯ ТӨГРӨГИЙН ЗӨРЧИЛ ИЛЭРЛЭЭ
Image
ЗӨВШИЛЦЛИЙН АЖЛЫН ХЭСГЭЭС ГАРГАСАН САНАЛЫН ТОМЬЁОЛЛУУДААР САНАЛ ХУРААЛТ ЯВУУЛЖ ШИЙДВЭРЛЭЛЭЭ
Image
МАШИН СУРГАЛТЫН АЛГОРИТМААР ЗҮРХНИЙ ШИГДЭЭС ӨВЧНИЙГ ОНОШИЛНО
Image
Н.ЦЭРЭНБАТ САЙД 20 ОЮУТАНД ТЭТГЭЛЭГ ГАРДУУЛЛАА
Image
ГАМШГААС ХАМГААЛАХ АЛБАДЫН ХОЛБООНЫ БЭЛТГЭЛ, БЭЛЭН БАЙДАЛ ХАНГАГДАВ
Image
ХАЛДВАРТ БУС ӨВЧИН ГЭЖ ӨӨРӨӨ ӨӨРТӨӨ ӨВЧИН БЭЛЭГЛЭХИЙГ ХЭЛНЭ
Image
АВСТРАЛИЙН ГАМШИГ, ОСЛЫН ҮЕД ҮҮРЭГ ГҮЙЦЭТГЭДЭГ БАЙГУУЛЛАГУУДЫН ҮЙЛ АЖИЛЛАГААТАЙ ТАНИЛЦЛАА
Image
ХҮСЭЛТ ГАРГАСАН ХҮҮХЭД БҮРТ ХҮҮХДИЙН МӨНГӨ ОЛГОНО
Image
РОНАЛДУ БАГАА ОРХИХ УУ?
Image
ӨНӨӨДӨР БОЛОХ ҮЙЛ ЯВДАЛУУД 2019/11/13
Image
БАЯНХОШУУНЫ ГЭР ХОРООЛОЛД ИНЖЕНЕРИЙН ХАНГАМЖ БҮХИЙ ДЭД БҮТЦИЙН ТӨВ АШИГЛАЛТАД ОРЛОО
Image
ЦАГ АГААРЫН МЭДЭЭ
Image
"МОНГОЛБАНК, САНХҮҮГИЙН ЗОХИЦУУЛАХ ХОРОО АЖЛАА ХИЙСЭН"
Image
УИХ-ын гишүүн асан Д.Гантулгад шүүхээс хоёр жил хорих ял оноолоо
Image
Түмний төлөөх “ХАШГИРААН”
Image
“НЭГ ХОТ-НЭГ СТАНДАРТ” ЗӨВЛӨГӨӨНИЙГ УЛАМЖЛАЛ БОЛГОН ЗОХИОН БАЙГУУЛНА
Image
“МАЛЫН ХУЛГАЙН ГЭМТ ХЭРГЭЭС УРЬДЧИЛАН СЭРГИЙЛЭХ, МАЛ СҮРГИЙГ ГЭМТ ХАЛДЛАГААС ХАМГААЛАХ НЬ” ЗӨВЛӨГӨӨН БОЛЛОО
Image
“ДЭД БҮТЦИЙН ТӨВ” ТӨСЛИЙН ҮЙЛ АЖИЛЛАГААТАЙ ТАНИЛЦЛАА
Image
НАЙМАН АЙМАГ ХУВАНЦАР ХОГ БУТЛАГЧ МАШИНТАЙ БОЛЛОО
Image
БАЙГАЛИЙН УРГАМЛЫН ТУХАЙ ХУУЛИЙН ШИНЭЧИЛСЭН НАЙРУУЛГЫН ТӨСЛИЙГ УИХ-Д ӨРГӨН БАРИЛАА
Image
НЭМГ-ЫН ЭРДЭМ ШИНЖИЛГЭЭНИЙ ХУРЛЫН ШИЛДЭГ ИЛТГЭЛҮҮД ШАЛГАРЛАА
Image
НҮБ-ЫН XVI ЗАГВАР ХУРАЛДААН “MONGOLIA MUN 2019” АМЖИЛТТАЙ ЗОХИОН БАЙГУУЛАГДЛАА
Image
"ТӨРИЙН АЛБАНЫ МЕНЕЖМЭНТИЙН ХӨГЖИЛ" ФОРУМ БОЛЖ БАЙНА
Image
АВТОМАШИН БОЛОН ТҮҮНИЙ ЭД АНГИЙГ ХУЛГАЙЛДАГ БҮЛЭГ ЭТГЭЭДҮҮДИЙГ БАРИВЧИЛЖЭЭ
Image
ЗАРИМ БАЙГУУЛАМЖИЙГ НИЙСЛЭЛИЙН ӨМЧИД БҮРТГЭВ
Image
Л.ОЮУН-ЭРДЭНЭ: АЛБАНЫ МАШИНЫГ ХУВИЙН ХЭРЭГЦЭЭНД АШИГЛАХГҮЙ БАЙХЫГ ЗАСГИЙН ГАЗРЫН ХУРАЛДААНААР ЯРИЛЦАНА
Image
ДАРГЫН ХҮҮХЭД ДААРЧ БОЛОХГҮЙ, АРДЫН ХҮҮХДЭД АВТОБУС ОЛДОХГҮЙ
Image
БОКСЫН ЗАЛУУЧУУДЫН АЗИ ТИВИЙН АВАРГА ШАЛГАРУУЛАХ ТЭМЦЭЭН БОЛЖ БАЙНА
Image
"УЛИАСТАЙГААС ЗАГАСТАЙН ДАВАА ЧИГЛЭЛИЙН ЗАМЫН ХӨДӨЛГӨӨНИЙГ НЭЭГЭЭГҮЙ БАЙГАА"
Image
Б.БАЯРМАГНАЙ: ЖАГСАГЧДЫГ ТӨРИЙН ОРДОН РУУ ДАЙРАХ ТУШААЛЫГ Ц.МӨНХБАЯР ӨГЧИХСӨН ЗОГСОЖ БАЙСАН
Image
ИРГЭД АВЧ БАЙГАА ЦАЛИНГИЙНХАА 35 ХУВИЙГ ТАТВАРТ ТӨЛНӨ
Image
Д.ОДБАЯРЫН ХЭРГИЙГ ЭНЭ ДОЛОО ХОНОГТ ЭЦЭСЛЭНЭ
Image
“МОНГОЛЫН ҮНДЭСНИЙ ФРОНТ”-ЫГ ТОЙМЧ Ш.ГАНТУЛГА УДИРДАНА
Image
УИХ-ЫН ГИШҮҮН АСАН Д.ГАНТУЛГЫГ ӨНӨӨДӨР ШҮҮНЭ
Image
ХОНГ КОНГТ ЗОРЧИХ ИРГЭДИЙН АНХААРАЛД
Image
БАГИЙН ЗАСАГ ДАРГА Ц.ЭРДЭНЭБУЛАГ: БИ ДӨРВӨН МАШИНАА ТӨРИЙН ҮЙЛЧИЛГЭЭНД ЭЛЭЭСЭН
Image
SPACEX КОМПАНИ ДАХИН 60 ХИЙМЭЛ ДАГУУЛЫГ ТОЙРОГ ЗАМД ИЛГЭЭЛЭЭ
Image
БӨХЧҮҮДИЙН ДОПИНГИЙН АСУУДЛЫГ АТГ-ААС ШАЛГАЖ ЭХЭЛЖЭЭ
Image
АНХААР: “ГЛОБАЛ МОНТЕССОРИ” ЦЭЦЭРЛЭГИЙН БАГШ НАР ГУРВАН НАСТАЙ ХҮҮХДИЙН ГАРЫГ ИНДҮҮГЭЭР ТҮЛЖЭЭ
Image
ЕРӨНХИЙ САЙДЫН НЭРЭМЖИТ ТЭТГЭЛГИЙН МАТЕРИАЛЫГ 2019 ОНЫ 11 ДҮГЭЭР САРЫН 15-НЫ ӨДРИЙГ ДУУСТАЛ ХҮЛЭЭН АВНА
Image
ХӨНДӨГДӨӨГҮЙ СЭДЭВ: Монгол хүнд амьдрал БЭЛЭГЛЭХ ХУУЛЬ
Image
Ам.долларын ханшийн өсөлт ХӨӨС тул УДАХГҮЙ БУУНА
Image
GTIME Болон бусад сүлжээний бизнесд элсэхгүй байхыг анхааруулж байна
Image
Болзооны үед асуух 30 хөгжилтэй асуулт
Image
ШУУРХАЙ МЭДЭЭ: ДӨРВӨН ХҮҮХЭД ТӨРҮҮЛСЭН ЭХ 44 НАСТАЙДАА ТЭТГЭВЭР ТОГТООЛГОХ БОЛОМЖТОЙ БОЛЛОО
Image
“Цасан гоо ба долоон одой” сонгодог бүжгэн жүжгийг тоголно
Image
ОХУ-аас 1кг давсыг 61500 төгрөгөөр авахаар болжээ
Image
ЦАГ УУРЧИД: Сүүлийн 100 жилийн хугацаан дахь хамгийн хүйтэн өвөл болно
Image
108 удаа мөргөж эхлэхээр шийдсэн бол заавал уншаарай
Image
Улсын аварга Ч.Санжаадамба залуу бөхийг гэмтээжээ
Image
Самсунг хоёр хуваагдаж магадгүй боллоо
Image
Швайнштайгер зодгоо тайлна
Image
Монгол охин Jade luv нэрээр дэлхийд алдартай
Image
О.Оюунцэцэг: Австрали нөхрөө "Тэнгэрийн бэлэг" хэмээн магтав
Image
ТАНЫГ НЭВТ ШУВТ ХЭЛЭХ “АМЕРИК ЗУРХАЙ”
Image
Ц.Элбэгдорж: Ойрын хугацаанд Улаанбаатар хотод маш хүчтэй газар хөдлөлт болох хандлага байна...
Image
21 жилийн турш гэртээ хэнийг ч оруулаагүй эмгэнийд гэнэт ортол..
Image
Илбэ үзүүлнэ гээд хүн алсан уу......./бичлэг/
Image
НЭВТРҮҮЛЭГЧ Д.ОДЗАЯА: “НОМИН”, “PC MALL” ЗЭРЭГ КОМПАНИУД “BLACK FRIDAY” НЭРИЙН ДООР ИРГЭДИЙГ ХУУРЧ БАЙНА
Image
Даатгалаа ондоо багтаж төлөхгүй бол 2 дахин илүүг төлнө
Image
АЖ Ц.Чимэдцэеэ: Тэр хүнийг салаад явсны дараа гэрээ цэмбийтэл цэвэрлэчихсэн мэт сайхан санагдсан
Image
Аргалын утаа 300-аад нянг УСТГАХ ЧАДВАРТАЙГ Японы эрдэмтэд судалж тогтоожээ
Image
Өлсөхгүйгээр турж болох эрүүл хооллолтын 60 шилдэг санаа /Фото/
Image
Намаар талцах явдлыг Ховд аймгийн удирдлага таслан зогсоолоо
Image
Залуухан багш­тайгаа хий­сэн секс +18
Image
ЭГЧ ДҮҮ 2-ИЙГ ЭЭЛЖЛЭН ЭДЭЛСЭН НЬ /+18/
Image
Оюутны 70-н файл нь үүссэн байна
Image
ЧИНГИС ХААНЫ ОНГОН ОЛДОЖ ДЭЛХИЙ НИЙТИЙГ ШУУГИУЛЖ БАЙНА
Image
НИСЭХ ГЭЖ БУЙ ШУВУУХАЙН ДАЛАВЧИЙГ ТАС ТАЙРЧ, ДЭЛБЭЭЛЭХ ГЭЖ БАЙГАА ЦЭЦГИЙН ҮНДСИЙГ СУГА ТАТАХ МЭТ УВАЙГҮЙ ЭРЭЭ ЦЭЭРГҮЙ ААШЛАХАА БОЛИОЧ...
Image
ТЭНГЭРТ ОТГОНТЭНГЭР ХАЙРХАНЫ ДҮРС ТОДРОН ХАРАГДЖЭЭ
Image
Хүн хосоо хэрхэн сонгодгийг 40 жилийн судалгааны үр дүнд олж тогтоожээ
Image
Фитнессд явж буй бүсгүйчүүдийн гаргадаг 4 том алдаа
Image
ТЕСТ: ЮУ Ч БОДОЛГҮЙ ХАМГИЙН ТҮРҮҮНД ХАРСАН АМЬТНАА НЭРЛЭ. ТА ӨӨРИЙНХӨӨ ТУХАЙ ОЛОН ЗҮЙЛИЙГ ОЛЖ МЭДЭХ БОЛНО.
Image
БНХАУ-ЫН ДАРГА БРИКС-ИЙН БИЗНЕС ФОРУМД ОРОЛЦОЖ, ҮГ ХЭЛЛЭЭ
Image
ОДОО Л БИД ЁРООЛ РУУГАА ДӨХӨЖ ЯВНА - Нийтлэл нэвтрүүлэг
Image
ҮНДСЭН ХУУЛИЙН ЦЭЦ УИХ-ЫН ТОГТООЛЫГ ХҮЧИНГҮЙ БОЛГОВ
Image
У.ХҮРЭЛСҮХИЙН ЭЭЛЖИТ ЛҮНДЭН
Image
"60 ТЭРБУМЫН" ГЭХ АСУУДЛААР Л.ОЮУН-ЭРДЭНЭ ГИШҮҮНД МЭДЭЭЛЭЛ ХҮРГҮҮЛЖЭЭ
Image
"ОЧИР" ЗОЧИД БУУДЛЫН АЖИЛТНЫГ ХЭРГИЙН НЭМЭЛТ БАЙЦААЛТАД ХАМРУУЛНА
Image
АЛБАН ҮҮРГЭЭ ГҮЙЦЭТГЭЖ ЯВААД АМЬ ЭРСЭДСЭН ЦАГДАА НАРЫГ ДУРСАВ
Image
МЭНДЧИЛГЭЭ
Image
ГУРАВДУГААР АМАРЖИХ ГАЗАРТ 24 ШИРХЭГ УРГИЙН ХЯНАЛТЫН МОНИТОР ХҮЛЭЭЛГЭН ӨГЛӨӨ
Image
Монголчуудын тухай өгүүлэх Солонгос кино нээлтээ хийжээ
Image
МӨНХ ЦЭВДЭГТ ХАДГАЛАГДСАН 700-800 ЖИЛИЙН ТЭРТЭЭХ ОЛДВОРУУДЫГ ИЛРҮҮЛЛЭЭ
Image
НИСЭХ ОНГОЦНЫ ДЭЛХИЙН ХАМГИЙН АНХНЫ ДАН ХӨНГӨН ЦАГААН ХӨДӨЛГҮҮРИЙГ БҮТЭЭЖЭЭ
Image
Мал аж ахуйн гаралтай бүтээгдэхүүнээр дэлхийд өрсөлдөх боломжит гарцыг зөвлөв
Image
ХҮН АМЫН ЯДУУРЛЫН ТҮВШИН 2018 ОНД 28.4 ХУВЬ БОЛЖЭЭ
Image
Ням гаригт нэмэлт санал хураалт явуулна
Image
23 жил ургуулсан үсээ хандивт өгчээ
Image
О.ЖАРГАЛАН НЕПАЛЫН БОКСЧИНГ 4:1-ЭЭР ХОЖЛОО
Image
Оюу Толгойд ЦУНАМИ шиг эргэлдсэн ХУЙ буюу Байгалын гамшиг болж байгаа юу !!!!
Image
ИРЭХ БЯМБА ГАРАГТ БҮХ НИЙТИЙН ИХ ЦЭВЭРЛЭГЭЭГ ЗОХИОН БАЙГУУЛНА
Image
ТҮРЭЭСИЙН ОРОН СУУЦАНД БҮРТГҮҮЛЭХ АНКЕТ БӨГЛӨХДӨӨ ЮУГ АНХААРАХ ВЭ?
Image
Согтуугаар жолоо барьсан 39 тохиолдол бүртгэгджээ
Image
МАЛЧИН СУМАНД ӨВӨЛЖИЛТ ХҮНДЭРЧЭЭ
Image
“La la Land” “Алтан бөмбөрцөг”-ийг хамлаа
Image
ЭХИЙН СҮҮНИЙ АЧ ХОЛБОГДЛЫГ ЗАЛУУ ЭХЧҮҮДЭД ТАНИУЛЖ БАЙНА
Image
Үндэсний зөвлөлийг Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайд ахалж байх нь зүйтэй гэв
Image
Үүлэнд нөлөөлж бороо оруулж байгаа тул үер бууж болзошгүй
Image
ЭРДЭМТДЭД ОЙН ӨДРӨӨР НЬ ШИНЭ БҮТЭЭЛ ХҮРТЭЭВ
Image
Image

МАН-ЫНХНЫ “АВЛИГА” БУЮУ СОНГУУЛИЙН ЖИЛИЙН ТӨСӨВ

-Эрх баригчид улсын төсвөөр “тойргоо услах нь”-

Сонгуулийн жилийн төсөв бол эрх баригчдын хувьд суудалдаа тэсч үлдэхийн тулд хийдэг хамгийн том авлига нь. Хууль тогтоож, улсын төсвийг захиран зарцуулж буй онцгой, давуу эрх мэдлээ ашиглан хамгийн популист амлалтуудаа санхүүжүүлж, олон нийт, сонгогчдод таалагдах хөрөнгө оруулалт бүхэнд асар их мөнгө төсөвлөдөг болохоор ингэж хэлж байгаа юм. МАН-ынхан ирэх 2020 оны төсвийг хэт данхайлгаж, өмнөх оны төсвөөс 1.8 их наядаар нэмэн тооцоолж, нийгмийн халамж хийгээд хөрөнгө оруулалтыг асар их нэмж байгаагаас үүнийг харж болно. Тухайлбал, төсвийн төсөлд туссанаар ирэх 2020 онд улсын төсвийн зарлага урьд өмнө байгаагүй их буюу 14 их наяд төгрөгт хүрэхээр байгаа ажээ. Ийм хөөсөрсөн төсвийг өргөн бариад байгаагийн цаана ирэх жилийн сонгуулийн үр дүнд л нөлөөлөх гэсэн санаархал бий. Түүнээс биш улс орны эдийн засгийн өсөлт, цар хүрээ, өрийн дарамт зэрэг олон хүчин зүйлийг нь аваад үзэх юм бол ирэх 2020 оны төсөв хүндхэн л байхаар урьдчилсан таамаг төсөөлөл гарсан. Олон улсын байгууллагууд ч үүнийг анхааруулсаар байгаа. 2020 оны төсвийн хүрээний мэдэгдлийг боловсруулж байх үе буюу өнгөрсөн хавраас л ийм анхааруулгыг эрх баригчдын “чихэнд уясан”. Харамсалтай нь сонгуулийн жилийн төсвөө батлах гэж байгаа МАН-ынхан тэр бүхнийг сонсохыг ч хүссэнгүй. Азийн хөгжлийн банк: Монгол Улсын эдийн засгийн өсөлт 2018 оны 6.9 хувиас бага зэрэг буурч 2019 онд 6.7, 2020 онд 6.3 хувь болно. Түүнчлэн урсгал дансны алдагдал нь 2020 онд эргээд ихэсч ДНБ-ий 13.0 хувьд хүрэхээр байгаа гэсэн таамаглалыг гаргасан. Энэхүү алдагдлын гол шалтгаан нь 2020 онд болох сонгуультай холбоотойгоор тухайн оны төсвийн зардал нь нэмэгдэнэ гэдгийг ч тэд олоод харчихсан байсан юм. 

Мөн Дэлхийн банк Монгол Улсын эдийн засгийн өсөлт 2019 онд 7.2 хувьд хүрч, 2020-2021 онд ойролцоогоор 6.9 хувьд хүрч тогтворжих хандлагатай байна. Энэхүү төсөөлөлд нөлөөлөх хэд хэдэн эрсдэл байгаа. Тухайлбал, 2020 оны сонгуулиас шалтгаалан улам хүндрэх улс төрийн тодорхой бус нөхцөл байдал. Магадгүй энэ нь мега төслүүдийг гацаах эрсдэлтэй. Түүнчлэн дэлхийн түүхий эдийн зах зээлд нөлөөлөх, БНХАУ болон АНУ- ын хооронд худалдааны дайн зэрэг нөлөөлнө гэдэг таамаг гаргаж байв.

Түүнчлэн манай улс 2021 онд “Мазаалай” бондын 500 сая ам.доллар, 2022 онд “Чингис” бондын тэрбум ам.доллар, 2023 онд “Хуралдай” бондын 600 сая ам.долларын өр төлнө. Мөн БНХАУ-ын Төв банктай хийсэн своп хэлцлийн төлбөр зэрэг өрүүд хүлээгдэж байгаа. Энэ бол эрх баригчдын хувьд том сорилт, эдийн засгаа зөв бодлогоор авч явах ёстой гэдгийг харуулсан сануулга. Гашуун үг хатуу боловч явдалд тустай гэдэг. Харамсалтай нь эрх баригчид олон улсын байгууллагуудын энэ мэт “хатуу үг”-ийг чихнийхээ хажуугаар өнгөрүүлж, харин ч эсрэгээр нь маш өөдрөг төсвийн төсөл УИХ-д оруулж ирээд байна.

Тухайлбал тэд ирэх онд эдийн засаг найман хувиар өснө гэж тооцоолжээ. Үүнд татварын шинэчлэл, төсвийн хөрөнгө оруулалт, цалин тэтгэвэр нэмэх, газрын тосны үйлдвэрийн бүтээн байгуулалт зэрэг нөлөөлнө гэж найдаж байгаа аж. Уул уурхайн салбар ирэх онд 9.9 хувиар өснө. Энэ өсөлтийн нөлөөгөөр ДНБ-ий хэмжээ 2020 онд 3.7 хувиар мөн нэмэгдэнэ.

Гэтэл хэрэг дээрээ татварын шинэчлэлийн хувьд л гэхэд МАН 2016 оны сонгуулиар татвар нэмэхгүй гэж амалж байж 65 суудал авсан атлаа эрх баригч болсон хойноо долоон төрлийн татварыг нэмж, энэ нь олон нийтийн зүгээс асар их эсэргүүцэлтэй тулгарсан тул арга буюу зарим төрлийн татварын хэмжээг буцааж бууруулж, заримыг нь нэмсэн хэвээр үлдээсэн. Үүнийгээ тэд ОУВС-гийн хөтөлбөрт хамрагдсан тул тус байгууллагаас өгсөн зөвлөмжийн дагуу ийм шийдэлд хүрлээ гэж тайлбарласан. Гэтэл ирэх 2020 оны улсын төсвийн урсгал зардал, цалин тэтгэвэр зэрэг нийгмийн халамж болон хөрөнгө оруулалтыг асар ихээр нэмэгдүүлэхээр төсөл боловсруулаад байгааг нь ОУВС хэрхэн хүлээж авах бол оо. Сонгуульдаа нэмэр хандив болго доо гээд “авлигажсан төсөв” батлахыг тэд лав хүлээн зөвшөөрөхгүй л байх.

МАН-ын эрх баригчид сонгуулийн жилийн төсөвт өөрсдөдөө нэмэх оноо авчирна гэж горьдож тооцоолсон хөрөнгө оруулалтуудын зах зухаас дурдахад, төрийн албан хаагчдын цалинг нэмэхэд 159.8 тэрбум төгрөг, төрийн үйлчилгээний албан хаагчдад төрийн алба хаасан хугацааны нэмэгдэл олгоход 142.7 тэрбум төгрөг, бүх төрлийн тэтгэврийг нэмэгдүүлэхэд 150.6 тэрбум төгрөг, нийгмийн халамжийн тэтгэмжийг нэмэгдүүлэхэд 17.5 тэрбум төгрөг, хүүхдийн мөнгөнд 21.1 тэрбум төгрөг зарцуулахаар төсөвлөөд байгаа ажээ. Мөн өндөр насны тэтгэвэрт гарч байгаа төрийн албан хаагчдад олгох нэг удаагийн буцалтгүй тусламжид 141.1 тэрбум төгрөг төсөвлөжээ. Энэ нь 2019 оныхтой харьцуулахад 38.4 тэрбум төгрөг буюу 37 хувиар нэмэгдсэн үзүүлэлт. Энэ мэтээр эрх баригчид нийгмийн халамжийг тултал нэмэгдүүлж байна. Эдийн засгийн өсөлттэйгөө уялдуулахгүй бол хэт данхар халамж эргээд эдийн засагтаа дарамт болдог. Үүнийг МАН-ынхан мэдэж байгаа ч сонгуульд ялах нь юу юунаас чухал учир ямар ч үнээр хамаагүй олон нийтээс оноо цуглуулах гэж улайрчээ.

Эдийн засагчид ч үүнд шүүмжлэлтэй хандаж байна. Тухайлбал, эдийн засагч Ж.Дэлгэрсайхан “Төсвийн бодлого хямралаас зайлсхийхийн эсрэг явж байгаа нь харамсалтай. 2021 онд ирж болзошгүй хямрал, төлөх гадаад өрийн бэлтгэлдээ анхаарахгүй байна. Төсвийн бодлого зорилго, чиглэлгүй, хариуцлага хүлээдэггүй болж тогтлоо” гэсэн бол эдийн засагч Н.Энхбаяр “Гадаад өрийн асуудал ойрын үед тулгарах эрсдэл. Үүнд бэлдэхгүй байна. 2020 оны төсөвт тусгасан хоёр их наядын алдагдал бол Монгол шиг жижиг эдийн засагтай оронд маш том тоо. Энэ алдагдлаа гадаад өрөөр л нөхнө. Монгол Улс гишүүнээр элссэн олон улсын байгууллагуудын зөвлөмжүүдийг огт уншдаггүй, үл хайхарсан шийдвэр гаргадаг” хэмээн хэвлэлд өгсөн ярилцлагадаа дурдсан нь өнөөгийн эрх баригчдын улсын төсөвтөө хэрхэн ханддагийг олон таван үггүй онож тодорхойлжээ.

Дэлхий дахинд өрнөж буй улс төр, эдийн засгийн нөхцөл байдал, олон улсын санхүүгийн зах зээлийн төлөв зэрэгтэй уялдуулан хөгжингүй улс орнууд хүртэл мөнгөний зөөлөн бодлого баримталж, төсвөө аль болох танаж, хэмнэж байхад гадаад өр нь таазандаа бараг тулж ДНБ-ийх нь 54 хувьтай тэнцчихээд буй Монгол Улс төсвөө урьд өмнө байгаагүйгээр тэлж байгаа нь дахин дахин онцлоход гагцхүү УИХ-ын ээлжит сонгуультай л холбоотой. Түүнчлэн ийнхүү төсвийн зардлаа 14 их наяд болгож нэмэгдүүлснийг дагаад төсвийн орлого 11.8 их наяд байхаар төсвийн төсөлд тусгасан. Энэ хэмжээний төсөв төвлөрүүлж чадах уу гэдэг нь бас л асуудалтай. Улсын төсвийг бүрдүүлэхэд гол нөлөөтэй уул уурхайн бүтээгдэхүүний үнэ ханш хойтон жил тогтвортой байх уу? 2019 онд л гэхэд эрдэс баялгийн салбарын орлогыг гурван их наяд төгрөг гэж төсөвлөсөн ч түүндээ хүрэхээргүй болсон. Гэтэл 2020 онд үүнээсээ ч илүү буюу 3.2 их наядыг энэ салбараас олох уу гэдэг үнэхээр эргэлзээтэй. Нүүрсний экспортын хувьд л гэхэд 2020 онд энэ жилийнхээс өсөхгүй. Төсвийн төсөлд тооцоолж төлөвлөсөн хэмжээндээ хүргэх боломж бараг үгүй гэдгийг эдийн засагчид хэлж байна. Учир нь нүүрс худалдан авагч талаас бүх юм шалтгаална. Тэдний хандлага бол ирэх онд тийм ч их нүүрс авахгүй байж мэдэхээр байгаа.

Энэ мэт олон эрсдэл, хүндрэл байсаар байхад МАН-ынхан буцах бэрд үнээ, тугал нийлэх хамаагүй гэдэг шиг л хандаж байна. Нөгөө талаар шуудхан хэлэхэд ирэх оны улсын төсвийн хөрөнгө оруулалт тэр чигтээ өнөөгийн эрх баригчдын тойрогтоо, сонгогчдодоо тал зассан, саналыг нь худалдан авах гэсэн “авлига” болжээ. Төсвийн хөрөнгө оруулалтын жагсаалтыг харахад л Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх өөрийн нутаг Хэнтий аймагт 235 орчим тэрбум төгрөгийн 80 гаруй төсөл хөтөлбөр хэрэгжүүлэхээс ирэх онд 133.7 тэрбумыг нь шийдвэрлэхээр төсвийн төсөлд тусгаснаараа толгой цохиж байна. Эдгээрээс онцлоход, Хэнтийн аймгийн ганц тосгонд 11 төсөл хэрэгжүүлэхээр байгаа аж. Хэнтий аймгийн Батноров сумын Бэрх тосгонд зөвхөн ирэх онд л гэхэд 17-35 тэрбум төгрөгийн санхүүжилт хийхээр болсон байна. Бэрх тосгон бол УИХ-ын гишүүн, ЗГХЭГ-ын дарга Л.Оюун-Эрдэнийн тойрог учир ийнхүү ирэх жилийн төсвөөс гулгиж цалгитал хөрөнгө оруулалт татах бололтой. Ховд, Архангай, Увс, Баянхонгор гэх мэтээр ирэх оны төсвийн хөрөнгө оруулалтаар тэргүүлж байгаа аймгууд нь УИХ-ын дарга, Сангийн сайд, БСШУС-ын сайд, Хууль зүйн байнгын хорооны дарга гэх мэтчилэн МАН-ын нөлөө бүхий гишүүдийн тойрог байгаа юм. Ийнхүү эрх баригчид улсын төсвөөр сонгуулийн тойргоо “услах”-аар шийджээ.

Сэтгэл хөдлөм өөдрөг бөгөөд хөөсөрсөн төсвийн төсөл өргөн барьсан МАН-ынхан өчигдөр Засгийн газрын өргөтгөсөн хуралдаанаа хийж Засгийн газрын 2020-2024 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөрийг хэлэлцэн, олон нийтээс онцгой дэмжлэг авахуйц мөрөөдлийн жагсаалтуудыг танилцуулав. Хагас зуун жилийн дотор хоёр дахин багасч нийт газар нутгийн 6.7 хувьд хүрээд байгаа ойн талбайг эрх баригчид 2020-2024 онд 8.3 хувь болгож нэмэгдүүлнэ гэнэ. 2010 оноос хойш улиг болтол ярьж байгаа жуулчдын тоог 1.5 саяд хүргэж, салбарын орлогыг 1.6 тэрбум ам.долларт хүргэнэ гэдэг үлгэрийг дахин давтаж. Иймэрхүү том тоонууд хүнд таалагдаж мэдэх ч биелэх эсэх нь эргэлзээтэй. Эрх баригчдын энэ мэт үйлдлүүд нь сонгууль ойртсоныг өдөр бүр бидэнд сануулж байна. Улсаа дампууруулаад ч хамаагүй зөөлөн суудалдаа тухалж үлдэх санаархал нь ч бас цухалзсаар байна.

ATIME.MN

СЭТГЭГДЭЛ

Comments


Fatal error: Call to undefined function write_cache() in /var/www/html/xac/ww.focusmedee.mn/cache_footer.php on line 6