Эхлэл        Байгаль орчин        Боловсрол        Гэмт хэрэг        Гэр бүл        Нийслэл        Орон нутаг        Хөдөө аж ахуй         Хууль, эрхзүй        Шашин        Эрүүл мэнд
Image
“БИ ХАРИУЦЛАГАТАЙ ААВ ЭЭЖ” СУРГАЛТ ЭХЭЛЛЭЭ
Image
БОЛОВСРОЛЫН САЛБАРТ ХИЙГДЭЖ БАЙГАА ЗАРИМ АЖЛЫН ЯВЦЫГ ШАЛГАЛАА
Image
САППОРОГИЙН ТОЙРГИЙН ДЭРГЭД 24 ЦАГИЙН АЖИЛЛАГААТАЙ ЦАГДААГИЙН КАБОН БАЙГУУЛЛАА
Image
БАЙНГЫН ХОРОО ҮНДСЭН ХУУЛЬД ОРУУЛАХ НЭМЭЛТ, ӨӨРЧЛӨЛТИЙН ТӨСЛИЙН ГУРАВ ДАХЬ ХЭЛЭЛЦҮҮЛГИЙГ ХИЙЛЭЭ
Image
ТАТВАРЫН АСУУДЛААР ЗАХИРГААНЫ ТУСЛАЛЦАА ХАРИЛЦАН ҮЗҮҮЛЭХ КОНВЕНЦИД НЭГДЭХ АСУУДЛЫГ ЗӨВШИЛЦӨВ
Image
МАНАЙ УЛС 2030 ОН ГЭХЭД ДӨРВӨН САЯ, 2045 ОНД ТАВАН САЯ ХҮН АМТАЙ БОЛОХ ТӨЛӨВ ГАРЧЭЭ
Image
Д.ТӨРСҮЛД: ИЛҮҮ ИХ ХИЧЭЭХ ХЭРЭГТЭЙ ЮМ БАЙНА ГЭДГИЙГ Л ОЙЛГУУЛСАН
Image
Т.БАЯРХҮҮ: САЛХИТЫН МӨНГӨНИЙ ОРДНЫ АСУУДАЛД НЭР ХОЛБОГДСОН ЗУРГААН ШҮҮГЧИЙН ХЭРГИЙГ ШҮҮХЭД ШИЛЖҮҮЛСЭН
Image
ЦАХИМ ОРЧИНД ҮЙЛДСЭН ЗАЛИЛАХ ГЭМТ ХЭРЭГ НЭМЭГДЖЭЭ
Image
УИХ-ЫН ГИШҮҮН АСАН Д.ГАНТУЛГАД ХОЁР ЖИЛИЙН ХОРИХ ЯЛ ОНООВ
Image
АТГ, ТАТВАРЫН АЛБАНЫ ХАМТАРСАН ШАЛГАЛТААР МЭДҮҮЛЭГ ГАРГАГЧДААС 569.3 САЯ ТӨГРӨГИЙН ЗӨРЧИЛ ИЛЭРЛЭЭ
Image
ЗӨВШИЛЦЛИЙН АЖЛЫН ХЭСГЭЭС ГАРГАСАН САНАЛЫН ТОМЬЁОЛЛУУДААР САНАЛ ХУРААЛТ ЯВУУЛЖ ШИЙДВЭРЛЭЛЭЭ
Image
МАШИН СУРГАЛТЫН АЛГОРИТМААР ЗҮРХНИЙ ШИГДЭЭС ӨВЧНИЙГ ОНОШИЛНО
Image
Н.ЦЭРЭНБАТ САЙД 20 ОЮУТАНД ТЭТГЭЛЭГ ГАРДУУЛЛАА
Image
ГАМШГААС ХАМГААЛАХ АЛБАДЫН ХОЛБООНЫ БЭЛТГЭЛ, БЭЛЭН БАЙДАЛ ХАНГАГДАВ
Image
ХАЛДВАРТ БУС ӨВЧИН ГЭЖ ӨӨРӨӨ ӨӨРТӨӨ ӨВЧИН БЭЛЭГЛЭХИЙГ ХЭЛНЭ
Image
АВСТРАЛИЙН ГАМШИГ, ОСЛЫН ҮЕД ҮҮРЭГ ГҮЙЦЭТГЭДЭГ БАЙГУУЛЛАГУУДЫН ҮЙЛ АЖИЛЛАГААТАЙ ТАНИЛЦЛАА
Image
ХҮСЭЛТ ГАРГАСАН ХҮҮХЭД БҮРТ ХҮҮХДИЙН МӨНГӨ ОЛГОНО
Image
РОНАЛДУ БАГАА ОРХИХ УУ?
Image
ӨНӨӨДӨР БОЛОХ ҮЙЛ ЯВДАЛУУД 2019/11/13
Image
БАЯНХОШУУНЫ ГЭР ХОРООЛОЛД ИНЖЕНЕРИЙН ХАНГАМЖ БҮХИЙ ДЭД БҮТЦИЙН ТӨВ АШИГЛАЛТАД ОРЛОО
Image
ЦАГ АГААРЫН МЭДЭЭ
Image
"МОНГОЛБАНК, САНХҮҮГИЙН ЗОХИЦУУЛАХ ХОРОО АЖЛАА ХИЙСЭН"
Image
УИХ-ын гишүүн асан Д.Гантулгад шүүхээс хоёр жил хорих ял оноолоо
Image
Түмний төлөөх “ХАШГИРААН”
Image
“НЭГ ХОТ-НЭГ СТАНДАРТ” ЗӨВЛӨГӨӨНИЙГ УЛАМЖЛАЛ БОЛГОН ЗОХИОН БАЙГУУЛНА
Image
“МАЛЫН ХУЛГАЙН ГЭМТ ХЭРГЭЭС УРЬДЧИЛАН СЭРГИЙЛЭХ, МАЛ СҮРГИЙГ ГЭМТ ХАЛДЛАГААС ХАМГААЛАХ НЬ” ЗӨВЛӨГӨӨН БОЛЛОО
Image
“ДЭД БҮТЦИЙН ТӨВ” ТӨСЛИЙН ҮЙЛ АЖИЛЛАГААТАЙ ТАНИЛЦЛАА
Image
НАЙМАН АЙМАГ ХУВАНЦАР ХОГ БУТЛАГЧ МАШИНТАЙ БОЛЛОО
Image
БАЙГАЛИЙН УРГАМЛЫН ТУХАЙ ХУУЛИЙН ШИНЭЧИЛСЭН НАЙРУУЛГЫН ТӨСЛИЙГ УИХ-Д ӨРГӨН БАРИЛАА
Image
НЭМГ-ЫН ЭРДЭМ ШИНЖИЛГЭЭНИЙ ХУРЛЫН ШИЛДЭГ ИЛТГЭЛҮҮД ШАЛГАРЛАА
Image
НҮБ-ЫН XVI ЗАГВАР ХУРАЛДААН “MONGOLIA MUN 2019” АМЖИЛТТАЙ ЗОХИОН БАЙГУУЛАГДЛАА
Image
"ТӨРИЙН АЛБАНЫ МЕНЕЖМЭНТИЙН ХӨГЖИЛ" ФОРУМ БОЛЖ БАЙНА
Image
АВТОМАШИН БОЛОН ТҮҮНИЙ ЭД АНГИЙГ ХУЛГАЙЛДАГ БҮЛЭГ ЭТГЭЭДҮҮДИЙГ БАРИВЧИЛЖЭЭ
Image
ЗАРИМ БАЙГУУЛАМЖИЙГ НИЙСЛЭЛИЙН ӨМЧИД БҮРТГЭВ
Image
Л.ОЮУН-ЭРДЭНЭ: АЛБАНЫ МАШИНЫГ ХУВИЙН ХЭРЭГЦЭЭНД АШИГЛАХГҮЙ БАЙХЫГ ЗАСГИЙН ГАЗРЫН ХУРАЛДААНААР ЯРИЛЦАНА
Image
ДАРГЫН ХҮҮХЭД ДААРЧ БОЛОХГҮЙ, АРДЫН ХҮҮХДЭД АВТОБУС ОЛДОХГҮЙ
Image
БОКСЫН ЗАЛУУЧУУДЫН АЗИ ТИВИЙН АВАРГА ШАЛГАРУУЛАХ ТЭМЦЭЭН БОЛЖ БАЙНА
Image
"УЛИАСТАЙГААС ЗАГАСТАЙН ДАВАА ЧИГЛЭЛИЙН ЗАМЫН ХӨДӨЛГӨӨНИЙГ НЭЭГЭЭГҮЙ БАЙГАА"
Image
Б.БАЯРМАГНАЙ: ЖАГСАГЧДЫГ ТӨРИЙН ОРДОН РУУ ДАЙРАХ ТУШААЛЫГ Ц.МӨНХБАЯР ӨГЧИХСӨН ЗОГСОЖ БАЙСАН
Image
ИРГЭД АВЧ БАЙГАА ЦАЛИНГИЙНХАА 35 ХУВИЙГ ТАТВАРТ ТӨЛНӨ
Image
Д.ОДБАЯРЫН ХЭРГИЙГ ЭНЭ ДОЛОО ХОНОГТ ЭЦЭСЛЭНЭ
Image
“МОНГОЛЫН ҮНДЭСНИЙ ФРОНТ”-ЫГ ТОЙМЧ Ш.ГАНТУЛГА УДИРДАНА
Image
УИХ-ЫН ГИШҮҮН АСАН Д.ГАНТУЛГЫГ ӨНӨӨДӨР ШҮҮНЭ
Image
ХОНГ КОНГТ ЗОРЧИХ ИРГЭДИЙН АНХААРАЛД
Image
БАГИЙН ЗАСАГ ДАРГА Ц.ЭРДЭНЭБУЛАГ: БИ ДӨРВӨН МАШИНАА ТӨРИЙН ҮЙЛЧИЛГЭЭНД ЭЛЭЭСЭН
Image
SPACEX КОМПАНИ ДАХИН 60 ХИЙМЭЛ ДАГУУЛЫГ ТОЙРОГ ЗАМД ИЛГЭЭЛЭЭ
Image
БӨХЧҮҮДИЙН ДОПИНГИЙН АСУУДЛЫГ АТГ-ААС ШАЛГАЖ ЭХЭЛЖЭЭ
Image
АНХААР: “ГЛОБАЛ МОНТЕССОРИ” ЦЭЦЭРЛЭГИЙН БАГШ НАР ГУРВАН НАСТАЙ ХҮҮХДИЙН ГАРЫГ ИНДҮҮГЭЭР ТҮЛЖЭЭ
Image
ЕРӨНХИЙ САЙДЫН НЭРЭМЖИТ ТЭТГЭЛГИЙН МАТЕРИАЛЫГ 2019 ОНЫ 11 ДҮГЭЭР САРЫН 15-НЫ ӨДРИЙГ ДУУСТАЛ ХҮЛЭЭН АВНА
Image
ХӨНДӨГДӨӨГҮЙ СЭДЭВ: Монгол хүнд амьдрал БЭЛЭГЛЭХ ХУУЛЬ
Image
Ам.долларын ханшийн өсөлт ХӨӨС тул УДАХГҮЙ БУУНА
Image
GTIME Болон бусад сүлжээний бизнесд элсэхгүй байхыг анхааруулж байна
Image
Болзооны үед асуух 30 хөгжилтэй асуулт
Image
ШУУРХАЙ МЭДЭЭ: ДӨРВӨН ХҮҮХЭД ТӨРҮҮЛСЭН ЭХ 44 НАСТАЙДАА ТЭТГЭВЭР ТОГТООЛГОХ БОЛОМЖТОЙ БОЛЛОО
Image
“Цасан гоо ба долоон одой” сонгодог бүжгэн жүжгийг тоголно
Image
ОХУ-аас 1кг давсыг 61500 төгрөгөөр авахаар болжээ
Image
ЦАГ УУРЧИД: Сүүлийн 100 жилийн хугацаан дахь хамгийн хүйтэн өвөл болно
Image
108 удаа мөргөж эхлэхээр шийдсэн бол заавал уншаарай
Image
Улсын аварга Ч.Санжаадамба залуу бөхийг гэмтээжээ
Image
Самсунг хоёр хуваагдаж магадгүй боллоо
Image
Швайнштайгер зодгоо тайлна
Image
Монгол охин Jade luv нэрээр дэлхийд алдартай
Image
О.Оюунцэцэг: Австрали нөхрөө "Тэнгэрийн бэлэг" хэмээн магтав
Image
ТАНЫГ НЭВТ ШУВТ ХЭЛЭХ “АМЕРИК ЗУРХАЙ”
Image
Ц.Элбэгдорж: Ойрын хугацаанд Улаанбаатар хотод маш хүчтэй газар хөдлөлт болох хандлага байна...
Image
21 жилийн турш гэртээ хэнийг ч оруулаагүй эмгэнийд гэнэт ортол..
Image
Илбэ үзүүлнэ гээд хүн алсан уу......./бичлэг/
Image
НЭВТРҮҮЛЭГЧ Д.ОДЗАЯА: “НОМИН”, “PC MALL” ЗЭРЭГ КОМПАНИУД “BLACK FRIDAY” НЭРИЙН ДООР ИРГЭДИЙГ ХУУРЧ БАЙНА
Image
Даатгалаа ондоо багтаж төлөхгүй бол 2 дахин илүүг төлнө
Image
АЖ Ц.Чимэдцэеэ: Тэр хүнийг салаад явсны дараа гэрээ цэмбийтэл цэвэрлэчихсэн мэт сайхан санагдсан
Image
Аргалын утаа 300-аад нянг УСТГАХ ЧАДВАРТАЙГ Японы эрдэмтэд судалж тогтоожээ
Image
Өлсөхгүйгээр турж болох эрүүл хооллолтын 60 шилдэг санаа /Фото/
Image
Намаар талцах явдлыг Ховд аймгийн удирдлага таслан зогсоолоо
Image
Залуухан багш­тайгаа хий­сэн секс +18
Image
ЭГЧ ДҮҮ 2-ИЙГ ЭЭЛЖЛЭН ЭДЭЛСЭН НЬ /+18/
Image
Оюутны 70-н файл нь үүссэн байна
Image
ЧИНГИС ХААНЫ ОНГОН ОЛДОЖ ДЭЛХИЙ НИЙТИЙГ ШУУГИУЛЖ БАЙНА
Image
НИСЭХ ГЭЖ БУЙ ШУВУУХАЙН ДАЛАВЧИЙГ ТАС ТАЙРЧ, ДЭЛБЭЭЛЭХ ГЭЖ БАЙГАА ЦЭЦГИЙН ҮНДСИЙГ СУГА ТАТАХ МЭТ УВАЙГҮЙ ЭРЭЭ ЦЭЭРГҮЙ ААШЛАХАА БОЛИОЧ...
Image
ТЭНГЭРТ ОТГОНТЭНГЭР ХАЙРХАНЫ ДҮРС ТОДРОН ХАРАГДЖЭЭ
Image
25.8 МЯНГАН АЖИЛ ОЛГОГЧИД ХӨНГӨЛӨЛТ ҮЗҮҮЛЖ БАЙНА
Image
Нийслэлд өчигдөр зам тээврийн ослын 267 дуудлага бүртгэгджээ
Image
У.Хүрэлсүх: ШШҮХ-г 0-15 насны хүүхдүүдийг ҮНЭГҮЙ үздэг болгоно
Image
ЦАХИЛГААНЫ ТӨЛБӨР НЬ 248 ТЭРБУМ ДОЛЛАР ГАРЧ, АЙЛГАЖЭЭ
Image
Хүүхнүүдийн хамгийн муухай харагддаг өдөр тодров
Image
50 САЯЫН ШАГНАЛТАЙ “ ФИТНЕСС СИНДРОМ ” ЭХЭЛЛЭЭ
Image
Р.Эмүжин: "Үнэн" хувцсаа тайчсаар л...
Image
Буриадын дисконы чармай шалдан оюутнууд
Image
ЦАГ АГААРЫН МЭДЭЭ
Image
50.000-тын дэвсгэртийг гүйлгээнд нэвтрүүлэх мэдээлэл ор үндэслэлгүй гэв
Image
ДУЛААНЫ АЛДАГДАЛТАЙ БАЙРАНД ХӨГЦ МӨӨГӨНЦӨР ҮҮСЭХ НЬ ГАРЦААГҮЙ
Image
Д.Гантулга, Д.Мурат нарын асуудлыг хэлэлцэж байна
Image
ЕРӨНХИЙЛӨГЧ Х.БАТТУЛГА ЗЭВСЭГТ ХҮЧНИЙ 345 ДУГААР БРИГАДАД БАЙЛДААНЫ ТУГ ГАРДУУЛЛАА
Image
Бүх нутгаар дулаан байна
Image
Т.Баярхүү: Далай ламыг Хятадын эсрэг АНУ ашигладаг
Image
Сирийн иргэний дайн 301 мянган хүний аминд хүрчээ
Image
ЭМЭГТЭЙ БОКСЧИД ДЭЛХИЙН РИНГ ДЭЭР ЭХНИЙ ЯЛАЛТАА АВЛАА
Image
Баруун болон төв, говийн нутагт зөөлөн цасан шуургатай
Image
МӨХЛӨӨС СЭХЭЛ РҮҮ...
Image
БАГШ НАР СУРАГЧДЫН ИРЦИЙГ ГАР УТАС ДЭЭРЭЭ БҮРТГЭНЭ
Image
Парламент дахь САЛААВЧНЫ ТӨГӨЛДӨРШИЛ
Image
Дэлгэцийн донд насны зааг байдаггүй
Image
Түймэр унтраах ажилд дэмжлэг үзүүлэх цуваа Эрдэнэтээс хөдөллөө
Image
Шадар сайд У. Хүрэлсүх намынхаа эсрэг ажиллажээ
Image
ЗАСГИЙН ГАЗАР ХУРАЛДАЖ БАЙНА
Image
Шинэ сайдууд давхар цалин, хангамж авах боломжгүй
Image
ГҮЙЛТИЙН ЦАНЫН СПОРТЫН 2018 ОНЫ УЛСЫН АВАРГУУД ТОДОРЛОО
Image
“КАПИТАЛ” БАНКНЫ ХАМГИЙН ТОМ ХАДГАЛАМЖ ЭЗЭМШИГЧ НЬ Г.АЛТАН НАР БАЙЖЭЭ
Image
Сурагчийн цүнх сонгохдоо юуг анхаарах вэ
Image
ТҮЦ эрхлэгчид эсэргүүцлийн жагсаал хийлээ
Image
Image

Д.ЭРДЭНЭБАТ: ЭРХ БАРИГЧИД УЛС ТӨРИЙН ЗОРИЛГОТОЙ, ТӨРИЙН БОДЛОГО АЛДАГДУУЛСАН ТӨСӨВ ӨРГӨН БАРЬСАН

УИХ дахь Ардчилсан намын зөвлөл ээлжит хуралдаанаа хийлээ. Монгол Улсын 2020 оны төсвийн тухай, Нийгмийн даатгалын сангийн 2020 оны төсвийн тухай, Эрүүл мэндийн даатгалын сангийн 2020 оны төсвийн тухай хуулийн талаар УИХ дахь АН-ын зөвлөлийн урьдчилсан дүгнэлтийг гаргасан талаар зөвлөлийн ажлын албаны дарга Д.Эрдэнэбат, дэд дарга Б.Пүрэвдорж, Ажлын албаны дарга Д.Золжаргал нар мэдээллээ. Тодруулбал, 

Төсвийн орлогыг дэндүү өөдрөгөөр төсөөлсөнЭрх баригчдын төсөвлөсөн ирэх оны төсөв МАН-ын мөрийн хөтөлбөрийг биелүүлэхийн тулд хэтэрхий хөөсөрсөн, улс төрийн зорилго агуулсан, төрийн бодлого алдагдсан гэсэн урьдчилсан дүгнэлт гарч байна. Төсвийн орлогын нэмэлт өсөлтийн хувьд маш их орлогын өсөлт нэмэгдсэн. Энэ нь нэн түрүүнд борлуулалтын орлогын өсөлт, татварын тоон хэмжээний өөрчлөлтөөс шалтгаалсан гэж үзэж байна. Орлогын өсөлтийг 2020 оныхоор авч үзвэл Орлогын албан татварыг 2019 оныхоос 37.1 хувиар буюу 2,764.7 тэрбум төгрөг, Нийгмийн даатгалын шимтгэлийн хураамжийг өмнөх оноос 41.6 хувиар нэмэгдүүлж 2,402.7 тэрбум төгрөгт хүргэх, Гаалийн албан татварыг 17.7 хувиар,  Онцгой албан татварыг 13,8 хувиар, тусгай зориулалтын орлогыг 30.3 хувь, Хөрөнгийн албан татварыг 19.3 хувиар тус тус нэмэгдүүлж байгаа ажээ. Үүнээс хамгийн ихээр анхаарал татаж байгаа нь Орлогын албан татварын өсөлт 37.1 хувь байгаа. Энэ төсөөллийг хийхдээ экспортын нийт уул уурхайн бүтээгдэхүүний борлуулалтын асуудалд дэндүү эерэг хандсан байна. 2020 онд Монгол Улс түүхэндээ анх удаагаа 42 сая тонн нүүрс экспортолно гэсэн байна. Энэ бол урьд хожид байгаагүй тоо.

2018 онд Монгол Улс 36 сая тонн нүүрс тээвэрлэж, экспортолсон. Одоогийн гүйцэтгэлийн байдлаар 28.7 сая тонн байгаа ч он дуустал 30 сая тонн хүрэх үү гэдэг эргэлзээтэй байхад 2020 онд арав гаруй сая тонн илүү тооцоолно гэдэг бол хэтэрхий өрөөсгөл байдал. 2019 оны байдлаар нэг тонн нүүрсний борлуулалтын дундаж үнэ 70 гаруй ам.доллар байсан бол 2020 оны 42 сая тонн нүүрсний экспортлох үнийн хамгийн доод хэмжээг 75 доллар, дээд хэмжээг 125 доллар төсөөлсөн дүнг оруулж ирсэн. Энэ нь орлогын өөдрөг бөгөөд ойлгомжгүй байдлыг үүсгэж байна. Орлогыг хийсвэрээр өсгөж зарлагыг нэмсэн асуудал нь яах аргагүй сонгуульд зориулагдсан төсөв болжээ гэж харж байна. Нийт төсвийн зарлагын хэмжээний ихэнхи хувь нь хөрөнгийн зардалд орж, барилга байгууламж барих, орон нутагт бүтээн байгуулалт хийж дуусгах, хийх гэх мэт төсвийн зардал дотор маш олон тооны эргэлзээтэй зүйлүүд байгааг дахин хэлэх шаардлагатай гэж Ардчилсан намын зөвлөл үзэж байна.

Төсвийн зарлага огцом өссөн нь түүхэнд байгаагүй рекорд. 2015 оны Төсвийн зарлагатай 2020 оны төсвийн зарлагыг харьцуулж харахад ойролцоогоор 2 дахин их зарлагын тоо харагдаж байна. Өөрөөр хэлбэл эрх баригчид орлогын өсөлтийн хэмжээгээр зарлагаа нэмдэг байтал энэ нь хяналтаа алдсан тоо гаргасан байна. 2015 оны төсвийн зарлага 7,2 их наяд байсан бол 2020 онд 13,8 их наяд болж, үүнийг дагаад хөрөнгө оруулалт өсөхөөр төлөвлөсөн байгаа. Гэвч өнөөдөр хийхээр төлөвлөж байгаа хөрөнгө оруулалтаар дотоод үйлдвэрлэл, ажлын байр, хөдөлмөрийн бүтээмжид огт нөлөөлөхгүй, бодит эдийн засагт шингэхгүй, хэрэглээний импортыг илт дэмжихээр байна. Энэ нь Монгол Улсын гадаад тэнцлийг муутгаж, эдийн засгийн өрсөлдөх чадварыг сулруулах гол хүчин зүйл юм. Ингээд төсвийн хөрөнгө оруулалттай холбоотой хэд хэдэн бодлогогүй жишээг баримтаар дэлгэхэд,

Монгол улсын 2020 онд санхүүжүүлэх төсөл арга хэмжээний дотор театрын, музейн барилгын засвар, шинэ барилгын асуудал нийгэмд анхаарал татаж байгаа. Зөвхөн 2020 онд театр музейн барилга барихад зориулж 447,2 тэрбум төгрөгийн төсөв батлагдсан байна. Энэ нь 2015 оны нийт төсвийн талаас илүү хувийг эзэлж байгаа мөнгийг зөвхөн энэ зүйлд зарцуулахаар төсөвлөсөн нь төр бодлогогүй байгаагийн нэг жишээ юм. Энэ дотор дуурь бүжгийн эрдмийн театрын барилга, Улсын драмын эрдмийн театрын барилгын төсөвт 50 гаран тэрбум төгрөгөөр төсөвлөөд, ирэх онд үүний дөрвөн тэрбум төгрөгийг төсөвлөсөн байгаа нь энэ хоёр барилгаа ирэх онд зөвхөн нураах төсвөө төсөвлөсөн мэт харагдаж байна. Хэзээ баригдах нь мэдэгдэхгүй нураагаад л орхихоор харагдаж байгаа нь харамсалтай. Мөн Үндэсний урлагийн их театрын барилгыг Улаанбаатар хотод барина, нийт 152 тэрбум төгрөг төсөвлөсний 2020 онд 30 тэрбумыг шийдвэрлэнэ гэсэн нь ерөнхийдөө 3-5 жилийн хооронд хувааж барина гэж тооцоолсон мэт.

Чингис хаан музейн барилгыг Улаанбаатар хотын Сүхбаатар дүүрэгт барина гээд 53 тэрбум төгрөг төсөвлөөд нэг жилийн дотор барьж амжих үгүй энд яригдана. Үндэсний номын сангийн барилгын ажил 2012 онд эхэлсэн ч одоог хүртэл сунжирсаар 2020 онд дуусахаар төлөвлөж төсөвлөсөн гэх мэт ойлгомжгүй маш их хэмжээний мөнгө төсөвлөсөн хөрөнгө оруулалтын зардал орж ирсэн байна. Энэ нь сонгуульд зориулсан төсөв боллоо гэдгийг батлан харуулж байна. Улсын төсөв өөрөө маш их зардлын хэмжээ нэмэгдсэн мөртлөө 3,5 их наяд төгрөгийг Улсын төсвийн хөрөнгө оруулалтаар хийнэ гэсэн ч алдагдал хоёр их наяд давж гараад байна.

Ийм байдлаар маш их эрсдэл дагуулсан хариуцлага төсөв болсон байна гэж хэлэх нь зүйтэй. Магадгүй ирэх сонгуулийн дараа эрх баригчид солигдсоны дараа улс орны эдийн засгийн нөхцөл байдал иргэдийн амьдрал хэрхэн үргэлжлэх нь ямар ч баталгаагүй байна. Гурван их наядын улсын төсвийн хөрөнгө оруулалт өөрөө 2020 оны инфляцийн өсөлтийн эрсдэл авчирч байгаа. Импорт өссөнөөр вальютын ханшны өсөлт хэд хүртэл хэлбэлзэх нь тооцоолошгүй байдлыг бий болгосон. Тиймээс ажлын хэсэг дээр манай гишүүд төлөөлөн ажиллаж байгаа. Бид зөвхөн сонгуульд зориулж улс орны төсвийг баталж огт болохгүй. Бодит байдал дээр 2020 оны төсвийг 2018 оны төсвийн төлөвлөлтөд барих бүрэн боломж байгаа учраас дүгнэлтээ эцсийн байдлаар гаргаж мэдээлэл хийж байна.

Б.Пүрэвдорж: Засгийн газар улсын төсөвт үрэлгэн байдлаар хандаж байна Засгийн газрын өрийн хэмжээ их байна

Өнөөдрийн хувьд өрийн хэмжээ 30 тэрбумд хүрлээ. Ингэснээр иргэн бүр 25 сая төгрөгийн өртэй боллоо гэсэн үг. Ингэж их өр тавьсан хэдий ч хийж бүтээсэн бүтээн байгуулалт байхгүй байна. Засгийн газрын өр нийтдээ 2,4 тэрбум доллараар өссөн. Энэ бол өнгөрсөн УИХ-ын үеийн Ардчилсан намын авсан бүх зээлийн хэмжээтэй тэнцэж байна. Бид бондын мөнгөөр 3000 км зам тавьж, баруун аймгуудруу зорчих замын 200 гаруй км үлдсэний 130 км-ыг ч тавилгүй, түүнд зориулагдсан төсвийн зардал юунд зориулагдсан нь одоог хүртэл тодорхойгүй байна. Эдийн засгийн өсөлттэй энэ цаг үед хөрөнгө мөнгөө хэмнэж, гадаад өрөө төлөх ёстой. Гэтэл хөрөнгө мөнгөө маш үр дүнгүй зарцуулж байна. Үүний нэг жишээ бол энэ төсөвт нэг л аймагт 235 тэрбум, нэгхэн тосгонд 27 тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулалтыг тавьж байна. Гэтэл энэ нь зарим нэг аймгийн төсвөөс хэд дахин их төсөв байна. Ийм үрэлгэн байдлаар төсөвт хандаж байна.

 

Хүснэгтээс харахад МУ-ын татвар төлөгчдийн аж ахуй нэгж, иргэд хөдөлмөрчдийн хөлсөө гаргаж дуслуулан олж, татвар төлсөн мөнгийн МАН хайр найргүй зарцуулж байна. Үүгээр зөвхөн тойрогтоо дахин сонгогдох боломжийг хайж, төсвийн мөнгийг үрэн таран хийж байна. Тиймээс манай 2020 төсөв дээр сөрөг дүгнэлттэй байгаа”  гэдгээ илэрхийллээ.

ҮХНӨ-ийн зарчмын гурван саналаараа эрх баригчидтай хэлэлцээрийн ширээнд сууна

ҮХНӨ-ийн хоёрдугаар хэлэлцүүлгийн дараа Ерөнхийлөгчийн хоригийг хүлээн авсны үндсэн дээр 73-р тогтоолыг УИХ өнгөрсөн  долоо хоногт хүчингүй болгосон. Энэ тогтоол хүчингүй болсноор дараагийн гуравдугаар хэлэлцүүлэгт бэлтгэх тухай УИХ-ын тогтоол гарсан. Үүнийг баталснаар ард нийтийн санал асуулга байхгүй боллоо шүү гэдгийг ард нийтэд зарлаж байгаа хэлбэр хэмээн АН-ын зөвлөл үзэж байгаагаа илэрхийллээ. Гуравдугаар хэлэлцүүлэг хийсний дараа ҮХНӨ-ийг УИХ өөрөө баталж байна гэдэгт эргэлзэх хэрэггүй болж байна. УИХ 11 дүгээр сар гаргаад гуравдугаар хэлэлцүүлэгт бэлдэх ажилд үндсэндээ орж байна.  Энэ хугацаанд зөвшилцлийн ажлын хэсэг ажиллана. 73-р тогтоол хүчингүй болсноор хоёрдугаар хэлэлцүүлэг задарч, дахин хэлэлцэнэ гэдэгтэй эрх баригчид санал нэгдэхгүй байгаа. Хэрэв шууд гурав дахь хэлэлцүүлэгт ороход дараа нь Үндсэн хууль батлагдахад цэц дээр очих маргаан үүсэх нөхцөл байдал үүсч байгаа юм биш үү гэж бид сануулсан. ҮХНӨ зарчмын зөв байр суурьтай, ард нийтэд хэрэгтэй хэлбэрээр өөрчлөлт хийж, бидний зарчмын байр суурь хэвээр байгаа. Бид энэ гурван саналаараа эрх баригчидтай хэлэлцээрийн ширээнд сууна. Та бүхэнд дахин сануулж хэлье. Үүнд:

  1. Ерөнхийлөгчийг парламентаас сонгох асуудал
  2. Сонгуулийн тогтолцоог холимог хэлбэрт оруулах асуудал
  3. Ерөнхий сайдыг өөрийнхөө кабинетийг бүрдүүлэх боломжийг Үндсэн хууль нээж өгөх

Хэрэв эрх баригчид улс төрийн намуудтай, ерөнхийлөгчтэй зөвшилцөж, ойлголцож, цаашид эдгээр санал дээр зөвшилцөж чадвал АН гуравдугаар хэлэлцүүлэгт оролцоод явна гэлээ. Тиймээс нийт ард түмний хүсэн хүлээж байгаа ҮХНӨ яваасай гэсэн санаанаас АН зөвшилзөлд оролцож, харилцан хэлэлцэж ажиллах болно гэдгээ хурлын үеэр илэрхийллээ.

Хурлын дараа сэтгүүлчдийн сонирхсон асуултад хариуллаа.

Б.Пүрэвдорж: 60 тэрбумаар төрийн албанд очсон хүмүүс ажил хийх чадваргүй байна 

Саарал жагсаалтан дээр хариуцлага хүлээх асуудлыг Монгол банкны ерөнхийлөгч, Санхүүгийн зохицуулах хорооны дарга нарт тооцно гэж УИХ-ын дарга мэдэгдсэн. Тэгвэл танай нам үүн дээр ямар байр суурьтай байгаа вэ? Энэ хоёроор өөр хариуцлага хүлээх ямар хүмүүс байгаа вэ?

Б.Пүрэвдорж: Саарал жагсаалтанд орсонтой холбоотой дөрвөн асуудлын талаар АН өмнөх долоо хоногт хийсэн мэдээлэлдээ дурьдсан. Үүний нэг нь Хойд Солонгос зэрэг орнуудын ажиллах хүчин манай улсад ихээр байршиж байгаатай холбогдуулан, үй олноор хөнөөх зэвсэгт санхүүгээ зориулдаг гэж тооцогдсон асуудал байгаа. Хоёр дахь нь, хэд хэдэн санхүүгийн мэргэжил байгаа. Түүний хуулинд тодорхой өөрчлөлт оруулах, дүрэм журам тогтоох, үүнтэй холбоотой хяналтын байгууллага байгуулах зэрэг асуудлууд байдаг. Үүнийг санхүүгийн зохицуулах хороо, Монгол банк зэрэг холбогдох байгууллагууд хийгээд явж байгаа ч тэрийгээ сайн танилцуулж чадаагүй. Өөрөөр хэлбэл 60 тэрбумын сүлжээгээр очсон хэлний мэдлэггүй, урд хойд албаа мэддэггүй нөхдүүд төлөөлөгч нартай уулзаж тодорхой тайлбарлаж өгч чадаагүйтэй холбоотой. Энэ Ц.Нямдорж сайдын ажлын хүрээнд шийдэгдэж байгаа. Тэгэхээр хэд хэдэн гол асуудал нь Ц.Нямдорж сайдын ажиллах хүрээнд хамрагдаж байгаа учраас энэ сайд нарт хариуцлага тооцох асуудлыг давхар шийдэх ёстой. Гэтэл өнөөдрийн МАН хэн нэгэн сайдтай хариуцлага тооцох ямар ч боломжгүй болж хоёр хуваагдсан байна. Хэрэв хэн нэг сайдтай хариуцлага тооцох юм бол энэ засгийн газар уначих гээд байгаа учраас ямар ч хариуцлагагүй үйлдэл хийсэн тэр сайд нараа хамгаалах л байдал үүссэн байна. Бидний хувьд саарал жагсаалтанд орсонтой холбоотойгоор Ц.Нямдорж сайдыг огцруулах асуудал хөндөгдөх ёстой гэж үзэж байгаа.

 

 

СЭТГЭГДЭЛ

Comments


Fatal error: Call to undefined function write_cache() in /var/www/html/xac/ww.focusmedee.mn/cache_footer.php on line 6