Эхлэл        Байгаль орчин        Боловсрол        Гэмт хэрэг        Гэр бүл        Нийслэл        Орон нутаг        Хөдөө аж ахуй         Хууль, эрхзүй        Шашин        Эрүүл мэнд
Image
С.ЭРДЭНЭ: БУХИМДАЖ БАЙНА
Image
С.НАРМАНДАХ: МАНАЙХ САЙЖРУУЛСАН ШАХМАЛ ТҮЛШ ХЭРЭГЛЭН, АГААРЫН БОХИРДЛЫН ЭСРЭГ ХҮЧЭЭ НЭГТГЭЖ БАЙНА
Image
НИЙСЛЭЛИЙН УДИРДАХ АЖИЛТНУУДЫН ШУУРХАЙ ЗӨВЛӨГӨӨН БОЛЛОО
Image
26,660 иргэн азтан боллоо
Image
ТАТВАРЫН АСУУДЛААР ЗАХИРГААНЫ ТУСЛАЛЦАА ХАРИЛЦАН ҮЗҮҮЛЭХ ОЛОН ТАЛТ КОНВЕНЦИД НЭГДЭХ АСУУДЛЫГ ЗӨВШИЛЦӨВ
Image
СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ: АМРАЛТЫН ӨДРҮҮДЭД ЗУРГААН ИРГЭН ОСГОЖ НАС БАРЖЭЭ
Image
БАРИЛГЫН САЛБАРЫН НЭГДСЭН БҮРТГЭЛ, МЭДЭЭЛЛИЙН ЦАХИМ САНГИЙН НЭЭЛТ БОЛЛОО
Image
“Б.ЧИМИДИЙН НЭРЭМЖИТ ШАГНАЛ”-Д НЭР ДЭВШҮҮЛЭХ БҮТЭЭЛИЙН МАТЕРИАЛ ХҮЛЭЭН АВНА
Image
ХУУЛЬ ЗҮЙН ҮНЭ ТӨЛБӨРГҮЙ ЗӨВЛӨГӨӨ ӨГНӨ
Image
БЗД-ИЙН ХҮҮХДИЙН ЭРХИЙН ХУУЛЬ ЗҮЙН ХОРОО ХУРАЛДЛАА
Image
ЧӨЛӨӨТ БӨХИЙН ӨСВӨРИЙН ТАМИРЧИД ТАЙВАНИЙГ ЗОРИВ
Image
Б.БАТЗОРИГ НАР ХЭРГЭЭ ХҮЛЭЭЖЭЭ
Image
МОНГОЛ ТӨРИЙН СЕКС СКАНДАЛУУД
Image
“ХҮҮХДИЙН ТҮЛЭГДЭЛТ–ЭЦЭГ ЭХИЙН ХАРИУЦЛАГА” АЯНЫГ УЛСЫН ХЭМЖЭЭНД ЗОХИОН БАЙГУУЛЖ БАЙНА
Image
“ХОНГИЛ”-ЫН ХҮН Н.АЛТАНХУЯГ ЕРӨНХИЙ САЙД У.ХҮРЭЛСҮХИЙГ БАЗАЖ, “ЗОДООНЧ” ТУСЛАХАА “САН-ФРАНЦИСКО”-РУУ ИЛГЭЭНЭ
Image
ДОРНОГОВЬ АЙМАГ АЛТАНШИРЭЭ СУМАНД 12 КМ ТӨМӨР ЗАМЫГ АШИГЛАЛТАД ХҮЛЭЭН АВЛАА
Image
З.ЭНХБОЛД: НИЙГМИЙН ДААТГАЛЫН ШИМТГЭЛИЙН НЭМЭГДСЭН ХОЁР ХУВЬ ДЭЭР ЕРӨНХИЙЛӨГЧ ХОРИГ ТАВИНА
Image
ЭКСТРЕМИСТ ШИНЖ ЧАНАРТАЙ ФРОНТЫН ҮЙЛ АЖИЛЛАГААГ ТАГНУУЛЫН БАЙГУУЛЛАГА ЗОГСООЛОО
Image
"ЧИНГИС ХААН" ОДОНГ "THE HU" ХАМТЛАГТ ОЛГОНО
Image
Ц.НЯМДОРЖИЙН “БИ ЭХ ОРНООСОО УРВААГҮЙ” НОМ ХЭВЛЭЛТЭЭС ГАРЧЭЭ
Image
ДОЛОО ХОНОГИЙН ӨРНИЙН ЗУРХАЙ 2019.XI.18- 2019.XI.24
Image
АЮУЛГҮЙ БАЙДЛЫГ ХАНГУУЛАН АЖИЛЛАЛАА
Image
БАЯН ӨЛГИЙ АЙМАГ ДЭЛҮҮН СУМ ЭРЭН ХАЙХ, АВРАХ БҮЛЭГТЭЙ БОЛЛОО
Image
ЖИРЭМСЭН ГУРВАН ЭМЭГТЭЙГЭЭ ЦААЗАЛСАН УЛС ОРОН МОНГОЛООС ӨӨР БАЙХГҮЙ
Image
1500 ӨРХИЙН 5000 ГАРУЙ ОРШИН СУУГЧИД ХОТЫН ДАРГЫН ШИЙДВЭРИЙГ ХҮЛЭЭСЭЭР БАЙНА
Image
АМТРАН АЖИЛЛАХ САНАМЖ БИЧИГТ ГАРЫН ҮСЭГ ЗУРЛАА
Image
НИЙСЛЭЛД 3000 ГАРУЙ ИРГЭН ТӨРИЙН АЛБАНЫ ЕРӨНХИЙ ШАЛГАЛТ ӨГЧЭЭ
Image
НИЙСЛЭЛИЙН АГААР БАГА БОХИРДОЛТОЙ БАЙНА
Image
Г.ЗАНДАНШАТАР: ДЭЛХИЙ НИЙТ ДИПЛОМЫГ БИШ УР ЧАДВАРЫГ ХАРДАГ БОЛСОН
Image
ГАХАЙ, ТУУЛАЙ ЖИЛТНЭЭ САЙН
Image
Д.ОДБАЯР АЖЛААСАА ЧӨЛӨӨЛӨГДӨХ ӨРГӨДЛӨӨ ӨГЧЭЭ
Image
ӨДӨРТӨӨ 15-17 ХЭМ ХҮЙТЭН БАЙНА
Image
90 САЯ ТӨГРӨГИЙН НЭГ АЗТАН ТОДОРЛОО
Image
Ц.ЭЛБЭГДОРЖ: МОНГОЛ УЛСЫН ХУУЛЬ БОЛ МИНИЙ ХУВЬД ДЭЭД ХҮЧ ЮМ
Image
НИЙСЛЭЛД 24 ЦАГИЙН ДОТОР 67 ИРГЭН УГААРТЖЭЭ
Image
18 АЛБА ХААГЧ ТУС БҮРТ НЭГ САЯ ТӨГРӨГИЙН ДЭМЖЛЭГ ҮЗҮҮЛЭХЭЭР ШИЙДВЭРЛЭВ
Image
НАРНЫ ЭРЧИМ ХҮЧИЙГ ДУЛААН БОЛГОХ АРГЫГ НЭЭЖЭЭ
Image
НИЙТ ЗЭЭЛИЙН ӨРИЙН ҮЛДЭГДЭЛ 18.2 ИХ НАЯД ТӨГРӨГ БОЛЖЭЭ
Image
ӨНӨӨДӨР ОЛОН УЛСЫН ОЮУТНЫ ЭРХИЙГ ХАМГААЛАХ ӨДӨР
Image
ДОРНОД, СҮХБААТАРЫН НУТАГ, ХЭНТИЙН ЗҮҮН БОЛОН ӨМНӨД ХЭСГЭЭР ЦАСАН ШУУРГА ШУУРНА
Image
КЕНИ УЛСАД ХУРАЛД ОРОЛЦООД ИРСЭН 19 ТӨЛӨӨЛӨГЧИЙГ ТУСГААРЛАЖЭЭ
Image
ИРЭЭДҮЙН ЭЗЭД МЭРГЭЖИЛ СОНГОЛТЫН АЯН ҮРГЭЛЖИЛЖ БАЙНА
Image
ТӨРИЙН БАЙГУУЛЛАГЫН АВТОМАШИНЫГ АЛБАНЫ БУС ЗОРИЛГООР АШИГЛАСАН ТОХИОЛДОЛД АЖЛААС НЬ ЧӨЛӨӨЛНӨ
Image
ИРГЭНИЙ ХӨДӨЛГӨӨНӨӨС УИХ-Д ХАНДАН ИРҮҮЛСЭН ШААРДЛАГЫН ХАРИУГ ӨГӨВ
Image
МОНГОЛ УЛСЫН ҮНДСЭН ХУУЛИЙН 19 ЗҮЙЛ, 36 ЗААЛТАД НЭМЭЛТ, ӨӨРЧЛӨЛТ ОРУУЛЖЭЭ
Image
ХҮЙ ДОЛОО ХУДАГ ДАХЬ ''МОНГОЛ НААДАМ ЦОГЦОЛБОРЫН ХЭСЭГЧИЛСЭН ТӨЛӨВЛӨГӨӨНИЙ ТОДОТГОЛ''-ЫН САНАЛЫГ ДЭМЖЛЭЭ
Image
МЭРГЭН БУУЧ, БААТАР
Image
ЗҮРХ СУДАСНЫ ЭМИЙН БОРЛУУЛАЛТ 14.8 ТЭРБУМ ТӨГРӨГ БОЛЖ, НИЙТ БОРЛУУЛАЛТЫН 44.0 ХУВИЙГ ЭЗЭЛЖ БАЙНА
Image
ЗАРИМ НУТГААР ЦАСАН ШУУРГА ШУУРЧ, ХҮЙТНИЙ ЭРЧ ЭРС ЧАНГАРНА
Image
УИХ-ЫН ДАРГА Г.ЗАНДАНШАТАРЫН ТУСЛАХ З.ТӨМӨРТӨМӨӨ ГЭГЧ БУСДЫГ ЗОДОЖ ТАНХАЙРЧЭЭ
Image
ХӨНДӨГДӨӨГҮЙ СЭДЭВ: Монгол хүнд амьдрал БЭЛЭГЛЭХ ХУУЛЬ
Image
Ам.долларын ханшийн өсөлт ХӨӨС тул УДАХГҮЙ БУУНА
Image
GTIME Болон бусад сүлжээний бизнесд элсэхгүй байхыг анхааруулж байна
Image
Болзооны үед асуух 30 хөгжилтэй асуулт
Image
ШУУРХАЙ МЭДЭЭ: ДӨРВӨН ХҮҮХЭД ТӨРҮҮЛСЭН ЭХ 44 НАСТАЙДАА ТЭТГЭВЭР ТОГТООЛГОХ БОЛОМЖТОЙ БОЛЛОО
Image
“Цасан гоо ба долоон одой” сонгодог бүжгэн жүжгийг тоголно
Image
ОХУ-аас 1кг давсыг 61500 төгрөгөөр авахаар болжээ
Image
ЦАГ УУРЧИД: Сүүлийн 100 жилийн хугацаан дахь хамгийн хүйтэн өвөл болно
Image
108 удаа мөргөж эхлэхээр шийдсэн бол заавал уншаарай
Image
Улсын аварга Ч.Санжаадамба залуу бөхийг гэмтээжээ
Image
Самсунг хоёр хуваагдаж магадгүй боллоо
Image
Швайнштайгер зодгоо тайлна
Image
Монгол охин Jade luv нэрээр дэлхийд алдартай
Image
О.Оюунцэцэг: Австрали нөхрөө "Тэнгэрийн бэлэг" хэмээн магтав
Image
ТАНЫГ НЭВТ ШУВТ ХЭЛЭХ “АМЕРИК ЗУРХАЙ”
Image
21 жилийн турш гэртээ хэнийг ч оруулаагүй эмгэнийд гэнэт ортол..
Image
Ц.Элбэгдорж: Ойрын хугацаанд Улаанбаатар хотод маш хүчтэй газар хөдлөлт болох хандлага байна...
Image
Илбэ үзүүлнэ гээд хүн алсан уу......./бичлэг/
Image
НЭВТРҮҮЛЭГЧ Д.ОДЗАЯА: “НОМИН”, “PC MALL” ЗЭРЭГ КОМПАНИУД “BLACK FRIDAY” НЭРИЙН ДООР ИРГЭДИЙГ ХУУРЧ БАЙНА
Image
Даатгалаа ондоо багтаж төлөхгүй бол 2 дахин илүүг төлнө
Image
АЖ Ц.Чимэдцэеэ: Тэр хүнийг салаад явсны дараа гэрээ цэмбийтэл цэвэрлэчихсэн мэт сайхан санагдсан
Image
Аргалын утаа 300-аад нянг УСТГАХ ЧАДВАРТАЙГ Японы эрдэмтэд судалж тогтоожээ
Image
Өлсөхгүйгээр турж болох эрүүл хооллолтын 60 шилдэг санаа /Фото/
Image
Намаар талцах явдлыг Ховд аймгийн удирдлага таслан зогсоолоо
Image
Залуухан багш­тайгаа хий­сэн секс +18
Image
ЭГЧ ДҮҮ 2-ИЙГ ЭЭЛЖЛЭН ЭДЭЛСЭН НЬ /+18/
Image
Оюутны 70-н файл нь үүссэн байна
Image
ЧИНГИС ХААНЫ ОНГОН ОЛДОЖ ДЭЛХИЙ НИЙТИЙГ ШУУГИУЛЖ БАЙНА
Image
НИСЭХ ГЭЖ БУЙ ШУВУУХАЙН ДАЛАВЧИЙГ ТАС ТАЙРЧ, ДЭЛБЭЭЛЭХ ГЭЖ БАЙГАА ЦЭЦГИЙН ҮНДСИЙГ СУГА ТАТАХ МЭТ УВАЙГҮЙ ЭРЭЭ ЦЭЭРГҮЙ ААШЛАХАА БОЛИОЧ...
Image
ТЭНГЭРТ ОТГОНТЭНГЭР ХАЙРХАНЫ ДҮРС ТОДРОН ХАРАГДЖЭЭ
Image
УИХ-ЫН ГИШҮҮН Л.ЭНХБОЛД БОЛГАРЫН ЭДИЙН ЗАСГИЙН САЙДТАЙ УУЛЗАВ
Image
Шинэ уран бүтээл: Ө.Дашзэвэг /МУСТА/ - "Ээждээ дуулах дуу"
Image
Дархан-уул аймгаас хувилгаан тодорлоо
Image
“Чэлси” Костаг энэ зун худалдана
Image
МАХН-ыг 50 тэрбум төгрөгөөр санхүүжүүлэх хүсэлт гаргажээ
Image
Өнөөдрийн өрнийн зурхай
Image
Шинэ Засгийн газрын сайдууд иргэддээ чиглэсэн шийдвэрээр ажлаа эхлэв
Image
С.Зоригийн төрсөн ах С.Баяр: Захиалагчийг нь илрүүлээгүй байхад шийдэгдсэн гэж үзэхгүй
Image
ТОКИОГИЙН ОЙРОЛЦОО УРЬД ӨМНӨ НЬ ТОХИОЖ БАЙГААГҮЙГЭЭР ХАЛЖЭЭ
Image
“ОЧИР ПРЕСС” 43 МЯНГАН СУРАХ БИЧИГ ХИЛЭЭР НЭВТРҮҮЛЭХИЙГ ЗАВДАВ
Image
Олон улсын өдөрлөг зохион явуулав
Image
АМРАЛТЫН ӨДРҮҮДЭЭР СОГТУУГААР ЖОЛОО БАРЬСАН 86 ЗӨРЧИЛ ИЛРҮҮЛЭВ
Image
СУДАЛГААНД ХАМРАГДСАН ӨРХИЙН ДОЛООН ХУВЬ НЬ УГААРЫН ХОРДЛОГОД ӨРТӨХ ЭРСДЭЛТЭЙ БАЙНА
Image
Аль ордод төрснөөрөө давуу болон сул талаа мэдэж аваарай!
Image
Зуслан, ногоон бүсийн их цэвэрлэгээтэй
Image
Хилийн боомтууд ажиллахгүй гэв
Image
Маргааш “АЛУНГОО-2018” цомын эздийг өргөмжилнө
Image
Таны мэнгэ юуг өгүүлэх вэ
Image
2020 оноос нааш эдийн засаг сэргэхгүй
Image
"ХЕРО"-ГИЙН Б.БААТАР ЧИНГЭЛТЭЙ ДҮҮРГИЙН ПРОКУРОРТ ХАНДЛАA
Image
НӨАТ-ын азтанг тодруулна
Image
Асашёорюү Д.Дагвадорж: Сайхан дүүтэйгээ үүр цайтал ярьж суув!
Image
СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ: Ууж байсан шар айрагныхаа шилээр цохиж, амь насыг нь хохироожээ
Image
МОНГОЛ-ЯПОНЫ ГЕМОДИАЛИЗИЙН ЭМЧ, СУВИЛАГЧДЫН УУЛЗАЛТ БОЛОВ
Image
ЕРӨНХИЙ БОЛОВСРОЛЫН СУРГУУЛИЙН ХООЛ ҮЙЛДВЭРЛЭЛ, ҮЙЛЧИЛГЭЭНИЙ ТУХАЙ ХУУЛИЙН ТӨСЛИЙН АНХНЫ ХЭЛЭЛЦҮҮЛГИЙГ ЯВУУЛЛАА
Image
Дархан-Уул аймагт осол гарч хоёр хүн амиа алджээ
Image
63 настай багш мэргэжилтэй Лин Слатерийн загвар өмсөгч болсон түүх
Image
“Дарваан хар” хоолтойгоо л үлдэх нь…
Image
Төгс өгзөгтэй харагдах 7 арга
Image
НУТГИЙН ЧУЛУУГАА ЗӨӨЖ ЗАРАХ ГЭДГИЙГ ӨМНӨ ТӨСӨӨЛЖ ЯВСАНГҮЙ
Image
Image

З.НАРАНТУЯА: МАЛЫН ХУЛГАЙЧИД НОГДУУЛАХ ЯЛ ХӨНГӨН БАЙГАА УЧРААС ЧАНГАТГАНА

Монгол Улсын Үндсэн хуульд “Мал бол үндэсний баялаг. Төрийн хамгаалалтад байна” хэмээн хуульчилсан байдаг. Гэтэл сүүлийн хоёр жилийн хугацаанд мал хулгайлах гэмт хэргийн тоо огцом нэмэгдэж малчдад их хэмжээний хохирол учруулах болсон байна. Энэ оны байдлаар статистикийн мэдээгээр 1096 удаагийн малын хулгайн гэмт хэрэг бүртгэлтэй байгаа аж. Энэ нь нийт улсын хэмжээнд гарч буй гэмт хэргийн гурван хувийг дангаараа эзэлж байна гэсэн албан ёсны мэдээлэл бий. Мал хулгайлах гэмт хэрэг ийнхүү гаарах болсон шалтгаан нь хулгайчид ногдуулах ял хөнгөн байгаатай холбоотой аж. Ихэнх тохиолдолд шүүгч нар хохирлын хэмжээ их биш, хүндрүүлэх нөхцөлгүй хэмээн үзэж нийтийн тустай хөдөлмөр эрхлүүлэх, эсвэл зорчих эрхийг нь хязгаарлах, торгох ял ногдуулдаг гэсэн шүүмжлэл гарч байгаа билээ.  Иймд УИХ-ын гишүүн З.Нарантуяа, Б.Бат-Эрдэнэ, Ж.Бат-Эрдэнэ, Ж.Мөнхбат, Г.Тэмүүлэн нар Эрүүгийн хууль болон бусад холбогдох хууль тогтоомжид мал хулгайлах гэмт хэрэгт ногдуулах ял, шийтгэлийг чангатгах хуулийн төсөл УИХ-д өргөн бариад байна.  УИХ-ын 2019 оны намрын чуулганаар Эрүүгийн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай, Зөрчил шалган шийдвэрлэх тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай, Зөрчлийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай төслүүд болон хамт өргөн мэдүүлсэн хуулийн төслүүдийг хэлэлцэж байгаа юм.

УИХ-ын дээрх гишүүдийн өргөн барьсан хуулийн төсөлд зохицуулах дараах байдлаар мал хулгайлах гэмт хэрэг ногдуулах ял, шийтгэл ногдуулахаар тусгажээ.

1. Эрүүгийн хуулиар болон Зөрчлийн тухай хуулиар мал хулгайлсан гэмт үйлдэлд ногдуулах хариуцлагын хэмжээг зааглаж өгнө. Ингэхдээ бусдын малыг хулгайлсан этгээдэд захиргааны хариуцлага ногдуулахын оронд эрүүгийн хариуцлага ногдуулахаар заасан байна.
2.Хүндрүүлэх нөхцөлтэйгээр бусдын малыг хулгайлсан бол хорихоос өөр төрлийн ял оногдуулдаг байдлыг өөрчилж, малын хулгайн гэмт хэргийн хүндрүүлэх нөхцөлийг илүү тодорхой болгож, ялыг ялгамжтай ногдуулах эрх зүйн үндэслэлийг тогтоосон байна.
3. Мөн “олон тооны мал” гэж хавтгайруулж заасныг хасахаар тусгажээ.
4. Зөрчлийн тухай хуульд “Бусдын малыг хулгайлсан үйлдэлд эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхээргүй бол 240-250 цаг хүртэл хугацаагаар нийтэд тустай ажил хийлгэх, зөрчил үйлдэхэд ашигласан эд зүйлс, хууль бусаар олсон хөрөнгө, орлогыг хурааж, учруулсан хохирол, нөхөн төлбөрийг гаргуулж, хүнийг нэг мянган нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр торгох, 7-30 хүртэл хоногийн хугацаагаар баривчлах шийтгэл ногдуулна” гэсэн зүйлийг нэмэхээр төсөлд тусгажээ.

Ингээд УИХ-ын гишүүн З.Нарантуяагаас мал хулгайлах гэмт хэрэгт ногдуулах ял, шийтгэлийг хэрхэн өөрчлөхөөр хуулийн төсөлд тусгасан талаар тодрууллаа.

-Сүүлийн жилүүдэд мал хулгайлах гэмт хэрэг өссөн гэж байгаа. Энэ талаар тодорхой тоо баримт, мэдээлэл байна уу?

-Мал хулгайлах гэмт хэргийг Эрүүгийн хуульд 2017 онд оновчгүй тодорхойлсон. Үүнээс шалтгаалж малын хулгай гаарсан нь статистикийн судалгаагаар нотлогдож байгаа. Зөвхөн өнгөрсөн жил гарсан мал хулгайлах гэмт хэргийг энэ оныхтой харьцуулаад харвал 89 хувиар өссөн дүн гарсан. Мөн 2017-2018 онд 54 хувиар нэмэгдсэн байна. Энэ нь мал хулгайлах гэмт хэрэгт ногдуулах ял, шийтгэл хөнгөн, хууль нь сул байна гэсэн үг. Иймд уг хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах шаардлагатай.

-Тэгэхээр одоо мөрдөж буй хуулиар мал хулгайлах гэмт хэрэгт ямар ял, шийтгэл ногдуулж байна вэ?

-Одоо бол найман бод, 24 богоос дээш тооны мал хулгай хийвэл их хэмжээний хохиролтой гэж үзнэ. Тэгээд арай хатуу буюу 5-8 жил хорих л ногдуулж байгаа. Харин долоон бод 23 бог байвал зургаан сараас таван жил хүртэлх хорих ял, 240-720 цагийн нийгмийн тустай хөдөлмөр эрхлүүлэх, зургаан сараас таван жил хүртэл зорчих эрхийг нь хязгаарлах гэсэн туслах ял хэрэглэж байгаа юм.

-Шүүхээр малын хулгайч нарт ямар хариуцлага хүлээлгэх вэ?

-Дээр хэлсэн хязгаарт хүрээгүй тооны мал хулгайлсан бол ихэнхэд нь тэр туслах ял ногдуулсан байна. Ийм учраас малын хулгай гаараад байгаа юм.

-Та бүхний санаачилсан хуулийн төсөлд хариуцлагын хэмжээг хэрхэн тусгасан бэ?

-Хулгайлсан малд нь тооны хязгаар тавихгүй. Иймд нэг толгой мал хулгай хийсэн ч ял шийтгэл ногдуулна гэсэн үг. Нэг ёсондоо хийсэн хэрэгт нь ногдуулах зохих ял шийтгэлийг нь оновчтой болгоно. Энэ нь торгох, баривчлах, хорих төрлийн ял шийтгэл байна. Хорих ял ногдуулахдаа хохирлын хэмжээ бага байвал тав хүртэлх жил байх юм. Үлэмж их хэмжээний хохирол учруулсан бол найман жил хүртэлх ял ногдуулдаг болно.

-Та бүхний өргөн барьсан хуулийн төслөөс гадна бас нэг төсөл бий. Үүнтэй харьцуулж үзсэн үү?

-УИХ-ын гишүүн Х.Болорчулууны өргөн барьсан хуулийн төсөлд малын хулгайчид ял шийтгэл ногдуулахдаа хулгайлсан малын тооны доод хязгаарыг бууруулж авч үзсэн. Бүр хязгааргүй болгоогүй байна лээ. Хүндрүүлэх нөхцөл дээр цөм сүрэг, үүлдэр угсаа сайтай жишээ нь хурдан морь хулгай хийвэл ногдуулах ял нь чанга байх юм билээ. Зөрчлийн тухай хуульд баривчлах, торгох ял хэрэглэхээр оруулаагүй. Техник хэрэгсэл ашиглаж тээвэрлэсэн бол захиргааны хариуцлага хүлээлгэнэ гэж тусгасан байна. Энэ бүгдээс харвал зарчмын хувьд их ялгаатай хуулийн төсөл юм.

-Малын үнэлгээг хэрхэн тогтоох вэ?

-Иргэд малаа өөрсдөө үнэлнэ. Шүүхийн явцад тэр үнэлгээ нь хэр бодитой вэ гэдгийг тогтоох юм. Энэ тогтоосон хэмжээгээр хохирол нь тодорхойлогдоно. Эрүүгийн хуульд ямар хэмжээний хохирлыг бага, үлэмж, их гэж үзэхийг тодорхойлж өгсөн байдаг. Тухайлбал, 50 сая төгрөгөөс дээш хохирол учруулсан бол их хэмжээнийх гэж үздэг. Мөн 10 сая төгрөгөөс дээш хохиролтой бол үлэмж хэмжээнийх гэж тодорхойлсон. Тэгээд үлэмж хэмжээний хохирлоос дээш мал хулгайлсан бол ялын өөр сонголтгүйгээр 5-8 жил хорино гэсэн үг.

-Сүүлийн жилүүдэд мал хулгайлах гэмт хэргийг шүүхээр шийдвэрлэсэн жишээ юу вэ?

-Яг хэдэн хэрэг шүүхээр шийдэгдсэн тоог сайн мэдэхгүй байна. Харин малчдад учруулсан хохирлын хэмжээ асар их нэмэгдсэн. Нийт хулгайн гэмт хэргийн 15 хувийг нь мал хулгайлах гэмт хэрэг эзэлж байгаа.

Эх сурвалж: "АРДЧИЛАЛ ТАЙМС" СОНИН 

Сэтгүүлч: Т.ЖАНЦАН

СЭТГЭГДЭЛ

Comments


Fatal error: Call to undefined function write_cache() in /var/www/html/xac/ww.focusmedee.mn/cache_footer.php on line 6